by Shenali Waduge ·

On 09 September 2025, Sri Lanka Tourism Development Authority (SLTDA) Chairman Buddhika Hewawasam issued an official letter endorsing and approving LGBTQ tourism in Sri Lanka. That letter was sent to the foreign-funded organization Equal Ground, giving them written official access to Sri Lanka’s tourism industry, its staff, institutions, and policy framework.

This is not a misunderstanding”. This is an official policy shift that violates the constitution & penal code and betrays national culture and religious values and opens the door to foreign ideological control.

The letter is written evidence — and written evidence is what foreign lobbyists and international bodies use. As long as the letter stands, Sri Lanka can be presented abroad as having officially accepted LGBTQ tourism.

What Buddhika Hewawasam approved – in his own words

The Chairman’s letter gives commitments in language that leaves no room for ambiguity: he gave SLTDA endorsement, stakeholder access, policy collaboration, DE&I training permission, and permission to escalate the proposal to top political leaders.

His signed letter to Equal Ground, he clearly commits:

1. Official endorsement of LGBTQ tourism

We extend our support to the Project on Promoting and Developing LGBTIQ Tourism in Sri Lanka…”

2. Handing over access to Sri Lanka’s tourism industry

We will facilitate your engagement with our stakeholders including travel agencies, hotels and hospitality partners…”

3. Policy-level partnership

We look forward to collaborating in developing inclusive tourism standards…”

4. Permission to introduce LGBTQ ideology into training

Your Diversity, Equity and Inclusion (DE&I) training will be beneficial for industry readiness…”

5. Lobbying opportunity with national leadership

You may share this proposal with the Hon. President and Hon. Minister for further alignment…”

This is not tourism development. This is ideological infiltration of national policy using official letterhead. The chairman’s written commitments are operational: they allow an NGO to liaise with operators, certify programmes, deliver training, and claim state partnership in international fora. That is why this letter must be cancelled in writing — not with camera-clips and press spin.

The People Rejected LGBTQ Tourism

Religious leaders, political leaders and the general public have fully rejected LGBTQ tourism.

Their words matter; they are the moral barometer of the nation.

• Most Venerable Mahanayake Theras of Asgiriya and Malwatte Chapters

We strongly oppose any attempt to promote LGBTQ tourism or undermine the cultural and religious values of this country.”

• His Eminence Malcolm Cardinal Ranjith

We reject any foreign-funded effort that attempts to corrupt the culture of Sri Lanka.”

As a result of the strong disapproval voiced by the Cardinal & the Chief Prelates, the Government had no choice but to backtrack.

• President Anura Kumara Dissanayake— after Chief Prelates escalated the matter, he met with them and reassured leaders that the Government would not move forward with any plan to specifically promote LGBTQ tourism.

• Prime Minister Harini Amarasuriya

The Government has not approved any form of LGBTQ tourism.”

• Foreign Minister Vijitha Herath (also in charge of Tourism)

We will not favour or promote any group through tourism.”

If the Govt has truly rejected LGBTQIA tourism, the path forward is simple and immediate: issue a written cancellation of the SLTDA letter, suspend any active cooperation and place the Chairman under formal inquiry.

Verbal statements alone do not nullify a written policy endorsement.

Verbal Statements Mean Nothing – Written Policy Is What Matters

Foreign-funded NGOs and LGBTQ lobbyists use documents to prove state endorsement”, not speeches.

This SLTDA letter will now be used:

• In the UN system
• In funding proposals
• In courts in future
• As proof that Sri Lanka has officially accepted LGBTQ tourism”

As long as this letter exists, Sri Lanka is legally committed to LGBTQ tourism.

This is why this letter must be formally rescinded.

Sri Lanka Welcomes Tourists – But We Refuse to Be Ideologically Colonized

Sri Lanka never discriminates against tourists. All visitors are welcome. All visitors are treated specially without exclusivity.

But we will not:

• Divide tourists by identity” as gay tourists, transgender tourists, LGBTIQA tourists
• Use public funds or state platforms to market sexualized events as national tourism
• Permit training or DEI programs to become a vehicle for ideology in state services
• Allow our children, culture and faith to be used as testing grounds for foreign agendas

Legal and Constitutional Position

• Article 9– State must protect and foster Buddhism
• Article 14(1)(e)– Morality must be preserved
• Penal Code Sections 365 and 365A– Homosexuality & unnatural sex prohibited – Remain valid Sri Lankan law
• Online Safety Act– Prevents sexual grooming and ideological harm to minors
• Penal Code– Protects children from sexual exploitation

LGBTQ Tourism openly violates Sri Lankan law and moral order.

DEMANDS OF THE NATION

We, the people of Sri Lanka, demand that the Government act now:

1. Immediately instruct a written cancellationof the SLTDA Chairman’s letter to Equal Ground (dated 09 September 2025).
2. Suspend the SLTDA Chairmanpending a formal inquiry into process, authority and any misuse of state resources.
3. Issue a Parliamentary statementconfirming Sri Lanka will not promote LGBTQ tourism as a special category.
4. Order an auditinto foreign-funded influence on tourism policy and any use of public funds for identity-based training or marketing.
5. Adopt a Tourism Protection Charterthat places culture, children and public morality at the centre of tourism policy.

FINAL MESSAGE TO THE GOVERNMENT

Sri Lanka is not for sale to foreign-funded NGOs. We will not allow rainbow colonization through tourism, education, media, or law.

The President and the Government must choose:

Stand with the People

—OR—

Fall prey to foreign-funded ideological agents & their lobbies

CANCEL THE LETTER NOW – OR ANSWER TO THE NATION.

Shenali D Waduge

Dr Sarath Obeysekera

Prepared by:

Dr. Sarath Obeysekera
Chairman – Advisory Board on Offshore and Marine Industry Development
Under the Export Development Board (EDB), 
IDMS welding school

Background

Sri Lanka’s shipbuilding, offshore fabrication, and heavy engineering industries face a growing shortage of certified welders meeting international standards (ASME, AWS, ISO 9606). Traditional welding training methods, while effective, are limited by high costs of consumables, workshop safety risks, and constrained training space.

Globally, virtual welding simulators are transforming welder training. They provide an immersive, interactive platform for trainees to practice welding techniques safely and repeatedly before moving to real hardware. Integrating such technology into the NVQ system can significantly enhance both efficiency and output of Sri Lanka’s vocational training centres.

Objective

To introduce and institutionalise Virtual Welding Simulation Technology as an entry-level and intermediate training tool within NVQ Levels 3–5 for welding and fabrication courses, thereby:

• Reducing training time and material costs

• Improving learner engagement, safety, and skill retention

• Producing globally employable welders for the offshore, marine, and industrial sectors

Virtual Welding Lab Setup	Installation of 2–4 VR welding simulators (Fronius, Soldamatic, or Lincoln) per center.
Trainer Upskilling	Intensive Train-the-Trainer” module on simulation technology and data-based performance feedback.
Hybrid Curriculum	30% simulation + 70% hardware training blended into existing NVQ Level 3–5 modules.
Digital Evaluation	Automatic performance scoring for travel speed, torch angle, arc length, and bead uniformity.
Industry Linkage	Partnerships with Colombo Dockyard, CINEC, and offshore engineering firms for practical

. Expected Outcomes

• 30% faster skill acquisition and 35% higher test pass rates

• 40% reduction in consumable cost and workshop power use

• Enhanced attraction of youth, including women trainees

• Standardized national-level performance tracking

• Readiness for employment in offshore, shipyard, and export fabrication projects

Partners & Support Requested

• TVEC / Ministry of Industries: Curriculum endorsement and NVQ integration

• EDB: Policy and funding facilitation under Blue Economy initiative

• Private Sector (Colombo Dockyard, Thanthri Marine Port Authority for Industry placement and sponsorship

• Donor/CSR Support: Equipment funding and trainer exchange programs

Conclusion

The integration of Virtual Welding Simulation into Sri Lanka’s vocational training ecosystem will modernize national skills development, reduce costs, and create a new generation of internationally employable welders aligned with the country’s Offshore Industry Development Strategy centered in Trincomalee and Colombo.

Regards

Dr Sarath Obeysekera

KAMALIKA PIERIS

In 2012, the Department of Immigration and Emigration   had   asked  Mobitel   to establish and operate an online gateway for those wishing to apply for visas to Sri Lanka.  Mobitel   provided the  Electronic Travel Authorization (ETA)  system  for  the Department . This was  tried out on a trial basis  on 1 October 2011 and became fully operational on 1 January 2012. 

This functioned satisfactorily from  2012 to 2024.   There were no complaints.  Mobitel   provided  the service free of charge  while recovering part of its costs from advertising and  services to tourists.  

Mobitel wished to upgrade the   system in 2018 , as the system was receiving text inputs only   but the process was delayed due to   Covid . On December 14, 2020, Mobitel submitted a proposal  for an upgraded system  asking for a  payment of one  US Dollar per applicant.  This  upgrade was approved by Cabinet on August 24, 2021 and Mobitel  was informed by letter dated September 21, 2021.

 Mobitel claims that  this  first upgrade  resolved all the performance issues and cyber security aspects immediately to manage application volumes and to meet latest payment gateway requirements in order to ensure timely collection of applicable government revenues”.

The 1st part of the upgrade was carried out at the expense of SLT-Mobitel in anticipation  that  the  Department  would award the 2nd part of the update to them on the commercial terms proposed ,  said Mobitel.

On August 23, 2023   Mobitel submitted a final, comprehensive proposal, partnering with  Scicom. The  new system  included  user friendly features. It  helped national security by providing biometric verification features, risk assessment, third party approvals (SIS approval)  and links to Interpol and other wanted lists.

However, unknown to Mobitel, in June 2023  a consortium of three foreign  companies had submitted to the Ministry of Public Security an unsolicited proposal titled Comprehensive Proposal on E-Visa, Consular Services, Visa Services, Biometric Services and Tourism Promotion”.

The  Consortium consisted of Singapore-registered GBS Technology Services, UAE-registered IVS Global-FZCO and the Dubai-headquartered VFS VF Worldwide Holdings Ltd, three  business enterprises dealing with visas.  The first  two companies are middlemen,  with VFS Global as their technical partner, said analysts.

 GBS Technology Services,  is a global visa outsourcing company, with head office in Singapore. IVS Global-FZCO,  is a government-authorized Indian private company that collects personal, educational and commercial documents for attestation.  It is   owned by Blackstone together with Swiss-based Kuoni, Hugentobler Foundation and EQT.  VFS VF Worldwide Holdings  is  a technology  specialist catering to governments and their  diplomatic missions abroad. Outsourcing is their specialty. 

VFS has been operating in Sri Lanka since 2004, facilitating the visa application process for 23 governments including the UK, Australia, Canada, New Zealand, and Schengen countries such as France, Germany, Switzerland, Italy, Norway, Austria, Latvia, Hungary, Croatia, Malta, and Greece. VFS operates six visa centers  in Colombo and Jaffna .

Rajan Philips observed that ,in the 1980s  western governments  began to outsource some of their diplomatic functions, especially visa processing of  immigrants and  tourists . This caught on and to save costs,  many countries  used  the same company for visa services.

Consortiums were formed to  push this. Digital platforms  were created that would serve multiple countries as clients.  This made it possible to  take  in  more countries as clients at marginal costs but significant profits . Soliciting new clients with unsolicited proposals is a time-tested method of business expansion , concluded Philips.    

 The  Sri Lanka proposal  seems to have done a round of  Ministries before  hitting the jackpot.

The proposal  was initially received by the Ministry of Defence in March 2022.  Then ,in October 2022 VFS Global and GBS-IVS submitted a letter to the Ministry of Foreign Affairs, by passing Sri Lanka Tourism Board  which is the designated authority for tourism promotion , proposing a marketing plan to boost tourist arrivals through their ownElectronic Travel Authorization (ETA) platform, at no cost to the Government of Sri Lanka.

 The Consortium  thereafter  sent an unsolicited project proposal to the Ministry of Public Security  in June 2023  offering to  provide  visa services, biometric services, and promotion of tourism in Sri Lanka. This was successful. Tiran Alles, Minister for Public Security  took note of the proposal.

 I looked at  the proposal , I then asked the Ministry Secretary to look at it,   Global’s proposal seemed viable,  said Alles. VFS had a robust presence worldwide. They are number one in the world. Almost every country  uses it. VFS Global has 3,300 centers in 151 countries.

When the media queried as to why  competitive tenders were not called , Alles said that calling for tenders was not necessary for this particular case. “There are proposals, and there is a way to study them. It’s an approach that’s commonly taken in Sri Lanka. Even if tenders were invited, who would compete with VFS?”

On 8 September 2023, the Minister submitted a Cabinet paper on the unsolicited proposal from VFS.  Cabinet entertained this unsolicited offer  and on November 11, 2023  appointed an Evaluation Committee to evaluate the proposal

 The Evaluation Committee included representatives from the Treasury and other officials . The  committee took three months to examine the proposal and  delivered  its report in December, 2023. The report was   favorable .  

 Within a week, a cabinet paper was prepared . On 4 December, the Minister presented a second proposal to the Cabinet, incorporating the committee’s report. Cabinet approval was granted on 11 December and the MoU with VFS was signed on 21 December 2023.

 Immigration Department entered into  an agreement with the Consortium on  December 21, 2023 to handle the on-arrival visa counter at the BIA ,for 12 years. The agreement was signed by  the Minister for Public Security, Tiran Alles,

The  contract with SLT-Mobitel  was   cancelled. On 16 April 2024, Mobitel was ordered to switch off the system at midnight. There was confusion within  SLT-Mobitel and the Immigration Department   at this news, said media. Mobitel wrote to Controller General of Immigration and Emigration  saying the company was perplexed” to receive a communication notifying it to stop the ETA site and its functions. Mobitel  said that under their agreement, the Department has no  power  to terminate the said contract, in whole or in part, at any time ,for its convenience”.  (continued)

KAMALIKA PIERIS

  Revised 12.20.25

The contract for issuing on-arrival visas at the Bandaranaike International Airport (BIA) was  taken over by    VFS Global   on April 17, 2024. This matter had previously been satisfactorily  handled by the officers of the Sri Lankan Immigration Department , without any complaints.

After VFS Global  took over, those applying for e-visas had do so at the new online platform operated by IVS-GBS. This replaced the ETA system (Electronic Travel Authorization) created by Mobitel,  that was  used earlier.  Incoming tourists  were now forced to get their visas from the IVS-GBS-VFS site https://www.srilankaevisa.lk/.They were told all  visitors must complete an eVisa application prior to their arrival in the country.”

Under this new arrangement, VFS  met the  arrivals and  entered the data of each visa applicant into a system that the Immigration Department accessed using a separate login. VFS collected the money from the passengers who thereafter went to the Immigration counters to have their passports stamped with the visas.

We had no prior knowledge of the new visa system, said immigration officials. It was implemented suddenly. The  new visa process was chaotic from the start, said  Immigration. There was no  proper coordination between VFS officials and Immigration officials . We should have been informed before VFS began  work. There should have been a trial period. There was no pilot project or system roll out for their ETA. Troubleshooting  was done as and when problems crop up .  

When wrong data such as a different passport number, nationality, name, birth date or gender of a passenger was entered at the VFS end,  the data did not show up on the  Immigration Department system. Immigration said they had encountered  many such issues and attributed these errors to VFS Global since they are the ones doing the data entry.

With the earlier Mobitel system was easy to use..  Tourists were required to obtain an ETA before their arrival  The ETA was issued through the online system at www.eta.gov.lk. No passport copies, documents, or photographs were required, and there was no need to endorse the ETA in the passport.

Under the VFS system, applicants had  to upload their passport copies and photos.  The system  did not accept AMEX cards. It was not multilingual like the  Mobitel  ETA system and   it did not  have a hotline for inquiries.  

The Mobitel system asked 10-11 questions to applicants, the VFS system  asked around 30 questions.It required an One Time Password (OTP) activation process and several additional documents along with the Twitter handle and Facebook username of tourists..

The new system  had an immediate impact on the tourism sector.  There was chaos at the airport. The system was slow and  there were long queues of people waiting to obtain on- arrival visas  

 One visitor  said he had applied for a multiple entry visa in May and received an approval notice from VFS Global a few days later. It cost several times more than the US$ 50 single entry for tourists used to under the old system.

When he arrived in Sri Lanka immigration officials at the airport had told him that there was no record of his visa approval – even though he was carrying a printed copy of it. He had then been told to complain to VFS Global and pay US$ 50 for a new single entry visa. I called VFS Global and  was told that there was no problem with my visa application and I would get an email certifying this. No email arrived despite multiple calls.

The Sri Lanka Tourist Development Authority said they too had received similar complaints. Also that auto-generated messages had been sent to some tourists telling them to reschedule their visit .

The government including Public Security Minister Tiran Alles, who presented the new scheme,  vigorously defended the new scheme, accusing a few immigration officials of trying to sabotage it.

 Immigration Controller Harsha Illukpitiya  made excuses.  He said some foreign travellers have been lured to fake sites . We have told those applying to make sure they access the genuine site,” he said.

Several changes were made by VFS to the hitherto smooth visa application process: Mobitel   had issued  two categories of visas for tourists , 30-day single-entry  visa at US$ 50  which  could be extended up to six months and a  double entry six-month tourist visa at $ 75

VFS got rid of the 30 day visa. The   30-day single-entry $ 50 visa , the cheapest tourist visa option  and the most popular ,was  withdrawn  on April 17. The short-term visa is gone, announced the media. The  more expensive three-month visa is available.Even visitors wanting to stay for under a month  had to  take  the  180-day visa.  However ,   VFS had  reduced the validity period for   this visa to three months from the original six months.

In the past, tourists could get a double entry visa so that they can plan their trip to Sri Lanka several months ahead and make the first arrival within six months of the issuance of a visa. Since VFS took over, the period was halved to three months. Tourists who were sold a six months visa by the VFS online portal were later informed that their visa would expire by three months..

The  fees also changed. Once VSF came,  visa fees for individuals from SAARC countries rose from $20 to $75 and for all other nations from $52 to $100.77. Sri Lanka’s tourist visa fee of $100.77 was much higher than its competitors such as Singapore, Thailand and Vietnam. They were charging less than $40.

There was a  new charge of  USD 25.77 for all visas .This new charge  was composed of a service  charge of US$ 18.5 and convenience fee” of   US$ 7.00.   All foreigners arriving in the country,  whether  from a  visa free  country or not, had to pay this  US$ 25.77 in  addition to the visa fee.

We have seven countries that are supposed to be getting a free visa to Sri Lanka, but it is not free as the service providers fees have to be paid in spite of the visa being free,  said  officials. Tourists from India, China, Russia, Japan, Malaysia, Thailand and Indonesia who used to arrive under a free visa scheme now had to pay a $25.77 charge as processing fees.

Children under 12 used to receive free visas, but VFS had done away with this as well. Family groups now had to pay $ 500 or more .  One mother  had paid almost US$ 700 in total for visas for herself and her two children and was distraught at having to pay so much for visas alone.

There was ‘visa denial’ .Some  arrivals had been turned away at the airport  by VSF.A group of 35 Pakistani visitors were rejected  A family of six from Nepal were rejected on arrival at the Bandaranaike International Airport (BIA) as  officials had stated that the group cannot be identified as tourists.

The tourist industry   said that they were not informed of the new visa system until it came into operation on April 17, 2024. The tourism sector was  seething at the new system. It was  very unsatisfactory. There was much inconvenience to tourists. 

Tourists are deterred by the high cost and the inefficient system. Bookings were affected.    There was a drop in targeted arrivals.. The island  has lost over 20-25,000 tourist arrivals by way of cancellations  for August . Most were   for the Kandy Perahera. Travelers are not keen on visiting the country again.  ( continued)

KAMALIKA PIERIS

The tourist industry protested  vehemently over  the VFS take over  at Katunayake. but the Ministry ignored the protests and allowed VFS to continue regardless. Then something happened  and the  issue went public .

 On 3 May 2024,   television news  showed  an enraged Sri Lankan at the Katunayake International Airport complaining loudly over denial of a visa for his    partner .He   strongly criticized the  foreign visa service. News channels   ran this  in their evening news.  see https://youtu.be/QYqD-0LJLzM  Newsfirst

The VFS deal came under fire after  the public saw this video. Public wanted to know why the ETA was outsourced to a foreign company when it had been handled by  Mobitel  for many years.

The Ministry reacted repressively. Action will be taken against the person who caused  the disturbance ,Public Security Minister Tiran Alles said calling a news conference . Steps will also be taken against the officers who recorded the incident.Accordingly,  Katunayake Airport Police  recorded  statements from the person and   the Immigration officials who  had  filmed  the incident.

But government responded  positively to the  massive public outcry.  Cabinet ordered the Department of Immigration and Emigration  to take over . They were ordered to assume full responsibility for issuing visas .

After May row, Lankan officers retake visa desk at BIA”, reported the media. Amidst a raging controversy over a foreign company issuing on-arrival visas at the Bandaranaike International Airport, calm was restored yesterday after the Immigration Department took over the process. Our pictures show immigration officers back at the visa-issuing desk and the closure of the desk operated by the foreign company,” said the media on May 19th.  

Immigration and Emigration Department t is now handling all documentation when it comes to issuing visas to tourists on arrival, while VFS is now only involved in the processing of electronic visas ,media reported.

The tourist industry  quickly moved in and  demanded that the  30-day single-entry visa to be brought back.  Cabinet  reinstated   the 30-day visa . The visa will cost US$ 50, with US$ 40 going to the government and the balance US$ 10 to VFS Global,

But the agreement with the Consortium was still in force  and Immigration Department stated that  VFS would return.  Immigration staff said  that they heard that the Ministry  was planning to hand  visa processing back to VFS soon.   In June 2024, Public Security Minister Tiran Alles said the government is still studying” the visa matter.

 Eight  public interest petitions were  made to Supreme Court .They  challenged the decision to award the contract  to VFS without following proper tender procedures. The petitioners said that the VFS deal was  done  outside  the procurement  policy of the government, the  deal caused a financial loss to Sri Lanka and negatively impacted the tourist trade  Industry officials in their petition to court said after the e-visa scheme was introduced, arrivals had dropped from targeted figures.

The petitioners  also filed fundamental rights cases against the Minister of Public Security and the government, alleging  that the visa deal was a scam .The Prime Minister ,  Cabinet ,  Consortium  and the Attorney General  were  made  respondents in these petitions.

 Three MPs, Patali Champika Ranawaka, M.A. Sumanthiran and Rauff Hakeem,  filed three separate petitions before Supreme Court  requesting the court to suspend the contract allowing VFS to issue on-arrival visas at the Bandaranaike International Airport . They  named Minister of Public Security, Tiran Alles and the government for allegedly ‘aiding and perpetrating a multibillion-dollar scam involving the  visa procedure’ introduced in April  2024   

Transparency International Sri Lanka (TISL)  also filed a case calling for the respondents to be held accountable for their illegal, arbitrary, and unreasonable acts  in the procurement process.The matter was filed in the public interest.

The TISL petition drew attention to  the improper and irregular selection of private entities as authorized representatives for issuing visas, entering into agreements with private parties in a manner that could lead to severe financial losses and damage to the tourism sector, and an incident at the country’s main airport in May 2024 that highlighted the problematic appointment of private entities for visa processing among others.

TISL pointed out that  the  partnership with Mobitel   ran smoothly from 2012 without  major breakdowns, negative publicity, data breaches or any  other complaints. Mobitel tendered proposals for the improvement of the ETA system in August 2023 with no cost to the government. They offered to provide the ETA platform services for USD 1 per application, in stark contrast to the  18.50  charged  by VFS.

On August 2, 2024  Supreme Court  Justices  P. Padman Surasena , Kumudini Wickremasinghe and Achala Wengappuli  heard the petitions.  The Court  then suspended the  cabinet  decision  that had  allowed   Immigration Department  to enter into an agreement with the  three-member foreign consortium to process online visas .  Cabinet was  also restrained from taking any further steps on the  agreement.   Supreme Court said the  suspension  would remain in effect until the petitions were fully resolved. Immigration Department was  directed to revert  to the    visa method  in use  on April 16 before the new VFS system came into operation. (CONTINUED)

KAMALIKA PIERIS

The Department of Immigration ignored the Supreme Court order and continued with VFS.   Minister Alles held a special  media conference after the Supreme Court order to explain why they could not obey the Supreme Court Order. He was flanked, I think, by the Permanent secretary,  Vyani Gunatilaka and  Harsha Illukpitiya, Controller General  of Immigration . They looked  very determined and  confident .

Minister Tiran Alles said that the change to VFS was the government’s response to feedback from tourists and the need for an improved visa issuance system.”. He condemned the   earlier Mobitel system .In the Mobitel system one couldn’t even upload a picture. Some people just inserted their name and passport number, after which a visa would be issued. “

 The Mobitel  visa platform had been in need of an upgrade for four years, he said. Cabinet had approved   two companies , a Sri Lankan company and a Chinese company , for this purpose four years ago, but they had made no progress in all that time .The two companies were  not named.

Alles  pointed out that  Immigration Department  cannot revert to  the old system, as  ordered by Supreme Court, because  new regulations  ,which increased the number of visa categories , had been  gazetted in November 2023. Several new visa categories such as six months, one year, five years, and 10 years visa had been added. Parliament would have to pass a fresh regulation allowing  Immigration Department  to go back to the previous ETA, before they could let Mobitel back in.

Technically too, Immigration Department  has changed the entire backend   of its system    to match the new regulations.  The newly upgraded backend   was maintained by  Informatics International .Therefore   old Mobitel ETA cannot be brought back . Mobitel  must come up with a new  platform  .

The Consortium has invested $ 200 million in commencing visa issuance related operations at Katunayake. “We have signed the agreement with them for 12 years. The reason being them investing $ 200 million on equipment and software. If they invest that much on a project, they should be given some time, shouldn’t they, he asked.   VFS Global will continue to operate for at least 12 years more, he said.

After the Supreme Court order, Immigration Department  took  action. Immigration Department  suspended its  official website, saying We have been notified of certain interim orders issued by the Supreme Court of Sri Lanka today pertaining to the agreement under which this platform is operated. In view of these orders, the website is suspended effective 2 August .

Immigration created further obstacles. After notifying the Foreign Ministry that tourists and business visas could be issued through Sri Lanka’s overseas missions till online visa issuance was sorted out,  Immigration activated and deactivated that facility twice , without explanation.  Immigration has  even  blocked the issue  of tourist and business visas through Sri Lanka’s missions  abroad,  exclaimed the tourist industry.

Sri Lankan missions around the world  were   next   informed by the Immigration Department that they cannot issue tourist visas since it cannot be processed through the system. VFS said all tourists  must obtain on-arrival visa facility at the Bandaranaike International Airport. On-arrival tourist and business visas were the only options for tourists now, reported the media  on August 11. Hotels Association of Sri Lanka , among others,  notified overseas tour operators  that, in the absence of a functioning online visa platform, they could use the on-arrival visa facility at the airport   

The tourist industry found that the Supreme Court order  only made matters worse for them. Attracting travelers to Sri Lanka has become more cumbersome than ever before with little or no support from the authorities at the Department of Immigration , they exclaimed.

Right now a tourist is forced to spend around two and a half hours on arrival at the Bandaranaike International Airport (BIA) as there is no online platform for a person to obtain a visa to enter the country, causing chaos and congestion

The tourist industry feared a serious loss of   arrivals for the  2024 winter season. They  anticipated heavy cancellation  Sri Lanka Tourism Authority estimates a drop  of 42,000 forecasted arrivals. Many potential Sri Lankan bookings are likely to be diverted to other destinations as a result of  Immigration failing to restore the Mobitel  ETA, they said.

The VFS issue is creating havoc in an industry that was awaiting a good winter . We   endured Covid followed by an economic crisis and now when we were poised with a good winter ,the numbers are dropping . Sri Lanka is losing its tourists and will not be able to meet its targets. This  meant no jobs during the peak season and a drop in earnings for the staff as well, they said.

The industry had not intention of  giving in. We can’t get the entire winter season blocked by one person, the industry will have to get onto the streets  and demonstrate,  the tourists bigwigs announced.

The Sri Lanka Association of Inbound Tour Operators, The Hotels Association of Sri Lanka, the Association of Small and Medium Enterprises in Tourism, the Sri Lanka Association of Professional Conference Exhibition & Event Organizers, the Sri Lanka Tourism Alliance and the Ceylon Hotel School Graduates Association  wrote to   President  Ranil Wickremesinghe  that  there was now only one way of obtaining a visa, namely on- arrival at the Bandaranaike International Airport and this was not preferred by travelers.”

They said that the peak season booking window will start in two weeks and their overseas partners have warned of severe impact on Sri Lankan bookings for this winter. With competing destinations offering streamlined processes and zero cost, many potential Sri Lanka bookings are likely to be diverted due to the Immigration delay.

The tourism industry is only just starting to lift its head after several poor years, and it is critical that the next high season is not impaired by the delay in activating the online system. Arrival numbers and revenue targets envisaged for the remainder of 2024  will not be achieved due to the present situation, the group concluded.

The Tourism Ministry  it must be recorded had also done its bit. The Ministry  continuously wrote to Immigration regarding the issuance of visas and the problems faced by the industry.

Tourism Ministry Secretary in a letter to the Secretary to the President has stated that the previous online visa system had created the right environment for travelers to visit the country. They suggested that the country should revert to the previous rates and charges, allow embassies to issue visas and ensure  that the visa on arrival is granted hassle-free.

These loud complaints and objections  were successful. The government intervened and settled the matter. Public Security Minister Vijitha Herath  said the  visa facility provided by the VFS Global has caused great distress. Foreigners arriving in Sri Lanka experienced  difficulty in obtaining their visas. We have now addressed this problem.

We consulted with the Attorney General and acted promptly based on the court ruling [and reinstated the old system]  Foreigners will be able to apply for visas under the previous system now. They can  apply for visas online, which will be processed within 24 hours.The visa service of VFS Global  came to an end at   midnight on September 26. 2024.  Previous Visa Issuance System Officially Reinstated s announced  the media.   

Immigration Department ‘s refusal to  restore the  Mobitel ETA  was clear  contempt of court. The Controller Immigration and Emigration and Secretary to the Ministry of Public Security  have had  the temerity to violate the order of the Supreme Court, said critics.

The six   tourists  organization named earlier wrote to the Controller General of Immigration asking him to implement the Supreme Court order and restore the previous system. They told him that his undue delay, directly occasioned by you, is resulting in tourism bookings being directed to other destinations, to the severe detriment of Sri Lanka, and  Sri Lanka’s legitimate need to solicit as many tourists as possible and to augment its foreign reserves. Should he fail to comply with the  order, they will report him to the Supreme Court .

Parliamentarians Patali Champika Ranawaka, Rauf Hakeem and M. A. Sumanthiran moved the Supreme Court for ‘Contempt of Court’ against the head of Immigration Department . On September 25, 2024 , The Supreme Court  remanded Controller General Immigration and Emigration, Harsha Ilukpitiya on contempt of Court charges for failing to obey the court’s interim order to suspend the implementation of the electronic visa system.  

  A year later, on September 23, 2025  the  Supreme Court  sentenced Harsha Ilukpitiya to two years’ imprisonment for Contempt of Court over his failure to comply with  the  Supreme Court order.( continued)

Press Release 

Admiral Dr Jayanath Colombage, a distinguished fellow of the Pathfinder Foundation, took part in the 12^th Beijing Xiangshan Press Release

Pathfinder Foundation Participates in 12^th Beijing Xiangshan Forum in China

Admiral Dr Jayanath Colombage, a distinguished fellow of the Pathfinder Foundation, took part in the 12^th Beijing Xiangshan Forum, held in Beijing, China,  representing the Pathfinder Foundation and Sri Lanka.

This year’s forum was held under the main theme of Upholding International Order and Promoting Peaceful Development,” with the participation of over 1000 senior military and defence leaders, academics, and researchers. Several concurrent sessions were held on selected topics under the forum’s central focus.

Admiral Colombage delivered a paper titled Trends in Major Country Relations: Perspective from the Majority of Littoral States in the Indian Ocean Region”. He focused on the unpredictable nature of modern conflicts and their unintended consequences for many nations, including those not directly involved. He pointed out that countries are becoming increasingly interconnected, and no nation benefits from confrontation.

Admiral Dr Jayanath Colombage, a distinguished fellow of the Pathfinder Foundation,  highlighted long-term challenges such as development gaps, climate change, threats from non-state actors, and the need for collective responses. He also emphasised the importance of mutual respect for territorial integrity and sovereignty, advocating a people-centric approach that concentrates on tangible outcomes and adherence to international law. Admiral Colombage underlined the significance of quality infrastructure for many Indian Ocean littorals. Additionally, he noted that numerous Indian Ocean littorals hope to see positive trends in major-country relations, which could promote growth and position the region as a bridge rather than a battleground within Indian Ocean power dynamics. He stressed that the urgent priority is a multilateral approach to shared spaces like the Indian Ocean, encouraging all countries to be partners in progress rather than risking mutual destruction. 

ශ්‍යාම් නුවන් ගනේවත්ත Divaina

පසුගිය කාලයේ මුහුණදුන් දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදවලින් මිදී ආර්ථිකය ස්ථාවර වෙමින් පවතින නමුත්, එවන් තත්ත්වයක් නැවත ඇතිවීමේ සැලකිය යුතු අවදානමක් පවතින බව ස්වාධීන අධ්‍යයන කණ්ඩායමක් විසින් සකසන ලද වාර්තාවක් මගින් අනතුරු අඟවා ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව වර්තමානය වන විට තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක සිටින බව පෙන්වාදෙන එම වාර්තාව මගින්, මෙකී අවදානම හේතුවෙන් දැන් අත්කරගනිමින් පවතින සාර්ව ආර්ථික ස්ථායිකරණය දිගටම පවත්වාගෙන යා යුතු බවත් රාජ්‍ය ධාරිතාවය පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් සහිතව ආර්ථික වර්ධන ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බවටත් නිර්දේශ කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ පරිවර්තනීය ආර්ථික වර්ධනය තිරසාර කිරීම 2025-2030” මැයෙන් ODI Global සහ දරිද්‍රතා විශ්ලේෂණ කේන්ද්‍රයේ අනුග්‍රහය යටතේ හිටපු මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි, මහ බැංකුවේ වත්මන් සහකාර අධිපතිවරයකු වන ආචාර්ය චන්ද්‍රනාත් අමරසේකර, මහ බැංකුවේ හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය අධිපතිනි ඉවට් ප්‍රනාන්දු, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ සම්මානිත මහාචාර්ය සිරිමල් අබේරත්න ඇතුළු ස්වාධීන අධ්‍යයන කණ්ඩායමක් විසින් මේ වාර්තාව සකසා ඇත.

ඇස්තමේන්තුගත දරිද්‍රතාව, 2024 වසරේ දී ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් (සියයට 25 ක්) තරම් වන අතර, එම අගය 2021 ට සාපේක්ෂව දෙගුණයක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී. දරිද්‍රතාව අඩු කරගැනීමේ ජයග්‍රහණයන් ආර්ථික අර්බුදය අතරතුර ආපසු හැරවුණු බවත්, ශ්‍රී ලංකාව 2000 දශකයේ මුල් භාගයේ පැවති ඉහළ දරිද්‍රතා මට්ටම් කරා ආපසු ගෙන ගොස් ඇති බවත් එහි දැක්වේ.

තවත් වේදනාකාරී ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයක් සහ ඉහළ යන දරිද්‍රතාව වළක්වා ගැනීම සඳහා ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිනමින් ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. වෙළෙඳ යුද්ධයක සහ අඳුරු ගෝලීය ආර්ථික තත්ත්වයක් පිළිබඳ අවදානම වැඩිවන වාතාවරණයකදී ණය පීඩනයෙන් පෙළෙන ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයට එමඟින් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. හොඳම තත්ත්වයන් යටතේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට අනුව ආර්ථික වර්ධනය සියයට 3 ක් විය හැකි අතර ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුනොකරන්නේ නම් එයට වඩා පහළ අගයකට ඇද වැටිය හැකි බවටත්, එමෙන්ම දැනටමත් ඉහළ ගොස් ඇති දරිද්‍රතා මට්ටම් තවදුරටත් ඉහළ යෑමට ඉඩ ඇති බවටත් එම වාර්තාව මගින් අනතුරු අඟවා ඇත.

2023 වසරේ ආරම්භ වූ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යෑම සහ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ කිරීම සම්බන්ධයෙන් වත්මන් රජයට ගෞරවය හිමිවිය යුතු බවත් මෙය අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රතිපත්ති අනුකූලතාව සඳහා පදනම සපයන බවත් එම වාර්තාව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.

ශ්‍යාම් නුවන් ගනේවත්ත
Divaina

Courtesy Hiru News

The Mount Lavinia Additional Magistrate today (October 12) granted permission to the police to obtain CCTV footage relevant to the full investigation launched into the recent incident between a lawyer and a police constable within the Mount Lavinia Court premises.

The permission was granted following submissions made today by the Mount Lavinia Headquarters Police to the Additional Magistrate.

The Mount Lavinia Headquarters Police will conduct further investigations under the supervision of the officer in charge of the Mount Lavinia Division, Senior Superintendent of Police A. J. Gunasekara.

The investigation will utilise the obtained video footage, CCTV recordings, and statements already taken from several individuals who were present at the court premises at the time of the incident.

Courtesy Hiru News

Police Headquarters has announced that the Mount Lavinia Headquarters Police have commenced an investigation into a senior lawyer who accompanied the attorney allegedly assaulted by a police officer in the Mount Lavinia Court premises.

Police Headquarters issued a statement confirming that the investigation targets the senior lawyer for allegedly swearing at and threatening the police officer involved in the incident and using criminal force to obstruct his duty.

The police statement provides the following background:

The police officer in question was arrested following a complaint that he assaulted an attorney during an incident that occurred on October 10, 2025, when the lawyer was attempting to remove his car from the Mount Lavinia Court premises.

The officer was produced before the court and remanded until October 13, 2025.

The Mount Lavinia Headquarters Police have since launched an investigation into the senior lawyer who was present with the aggrieved attorney.

The police said that a video recordingshowing the senior lawyer swearing at, threatening, and using criminal force to obstruct the police officer’s duty has been obtained and submitted to the police station as case material for further investigation.

Statements have been recorded from several individuals present at the court premises at the time of the incident.

The Mount Lavinia Headquarters Police are conducting further investigations under the supervision of the Senior Superintendent of Police in charge of the Mount Lavinia Division.

Poli Chat | පොලි චැට්

CHAPA නිදහස්

By Sena Thoradeniya

1. Introduction:  Speeches That Sparked a Dialectical Inquiry

Addressing the 60 th Anniversary of the formation of the JVP on 14 May 2025, Anura Kumara in a moment of rhetorical blunders, said that there are leaders in the NPP who were not considered even as door mats (Papisi”) by the other political parties, a metaphor that was as provocative as it was revealing. This speech reverberated across Sri Lanka’s political landscape.

For many observers, this was a passing remark in the heat of political discourse. For others, including myself, it signaled a deeper ideological and organizational tension within the NPP-JVP nexus – one that warranted serious theoretical investigation.

This shows that there are rugs within the NPP, of various materials, shapes and designs. It cannot be rugs serving as a decorative purpose adding warmth, comfort and style to inner chambers, handmade Persian carpets, a symbol of cultural prestige, wool or intricately woven ones, but rugs kept at the doorway primarily to remove dust, mud and other debris- so that sanctity within remains undisturbed.

On August 11 addressing the JVP/NPP youth leaguers, Anura Kumara echoed the same truth cloaked in a different rhythm that NPP has Sun-bun” amongst its ranks, remains of something that has been destroyed (wreckage/ fragments/ scraps/ litter/ ruins/ ash/ waste/ shards). 

These comments underscore simmering internal contradictions, tensions and inconsistencies between the JVP and NPP, made especially significant by the fact that they originate from the JVP/NPP leader himself.

NPP/JVP publicly declare that they are the only party capable of redeeming” Sri Lanka, that their victories are irreversible, they cannot be defeated, setbacks will never occur to them, that they gained power not to give back (some calculate in decades or generations) and every conspiracy” will be crushed.

These speeches became the catalyst for an essay I began drafting shortly thereafter, aimed at exploring the contradictions between the NPP and the JVP through the lens of Marxian dialectics. The essay remains unfinished – not due to neglect, but by design, a deliberate choice, above all else due to ill health. Also, I chose to allow time to pass, to observe the unfolding political developments and to gather further developments and insights, more empirical and discursive material that could enrich the analysis. In doing so, I embraced the dialectical method itself: contradictions are not static and its handling or resolution – or intensification require time-based and contextual sensitivity.

Over the ensuing months, some of my colleagues expressed skepticism about the value of such an inquiry, advised against taking such remarks too seriously. They cautioned against over-interpreting political rhetoric and warned me not to desecrate the integrity of Marxian dialectics, particularly the theory of contradictions as rigorously articulated by Mao Zedong, that applying Marxian theory- particularly Mao Zedong’s elaboration on contradictions to contemporary Sri Lankan politics might risk distorting its original intent. They argued that the speeches should be taken as a tactical maneuver rather than a theoretical disagreement and that Marxist theory should not be “desecrated” by overextension.

I respectfully disagreed. Marxian theory especially its dialectical core and dialectical richness has consistently demonstrated its capacity to interpret and explain the evolution of society, political formations and the behavior of individuals across diverse contexts and adaptable across historical epochs. To ignore contradictions – especially when they manifest within political entities that paid lip service to Marxism-Leninism, rather distorting it and vulgarising – is to overlook the very dynamics that shape ideological and organizational transformation.

Mao’s theory of contradictions, which distinguishes between antagonistic and non-antagonistic contradictions, offers a powerful framework for analyzing tensions within political organizations; to ignore such contradictions is to ignore the very dynamics that shape political transformation, ideological realignment and organizational evolution.

Now hidden contradictions between the NPP and JVP are not merely rhetorical or superficial. They reflect deeper divergences in legacy, cadre structure, of individuals chosen at random, unfamiliar new faces with no prior recognition and status, names no one knew. These differences are dialectical. They can either be resolved through synthesis or escalate into fragmentation.

For now, my comprehensive article on the contradictions between the NPP and JVP will remain in development. Whether these contradictions will surface publicly or remain submerged is uncertain, but the dialectical process itself is ongoing – and it demands rigorous theoretical engagement.

A public confrontation emerged between the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) and the National People’s Power (NPP) over the Supreme SAT satellite project, highlighting internal contradictions within the coalition. On 6 June, the NPP Prime Minister informed Parliament that the satellite had generated Rs. 342 million in revenue. She stated that the company responsible for the satellite was established through loans from two Chinese banks, had entered into a commercial agreement with the Board of Investment (BOI) in 2015, and that no government funds had been utilized. According to her, the satellite remains operational in orbit and continues to yield an annual income of Rs. 20 billion.

However, JVP Minister Samarasinghe publicly contradicted the Prime Minister, asserting that she had been misled by inaccurate data provided by the BOI and claimed that the satellite was, in fact, missing. This contradiction was further exacerbated when Leader of the House, Ratnayake, declared that the Prime Minister’s statement did not reflect the official position of the government, thereby undermining the principle of collective cabinet responsibility.

To downplay the discord, Ratnayake later remarked that the Prime Minister and the government were in full love”, full fit” – a phrase widely disparaged as inappropriate and unbecoming of ministerial decorum within the parliamentary setting.

At the National Youth Conference held on 18 August, Anura Kumara publicly stated that he has no intention of remaining “glued to power” and expressed his willingness to pass leadership to the next generation. However, this sentiment appears to contrast with the stance of his political allies, including the General Secretary of the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) Tilvin Silva, who have asserted that retaining power for a period of 15 to 20 years is essential to fully realize their political objectives.

Tilvin Silva’s remarks followed his recent visit to China, prompting speculation that his statements may have been influenced by Chinese officials. Nevertheless, available information indicates that his interactions were limited to a regional party representative, rather than senior members of the Communist Party of China. This discrepancy has led to criticism that the JVP inadvertently cast the Chinese leadership in a negative light, potentially damaging diplomatic perceptions.

Despite stated openness to leadership transition, other voices within the movement have reiterated their belief that they are deeply entrenched and cannot be easily displaced. They argue that their ascension to power was intended to not to vacate, but to perpetuate dominance.

Alarmingly, recent rhetoric from a suburban mayor Ranjan Jayalal affiliated to JVP has drawn widespread condemnation. The mayor reportedly claimed that they are capable of “eliminating at least 10 million” individuals, suggesting a readiness to use lethal force against perceived enemies. Such statements raise serious concerns about the normalization of violence in political discourse.  

The specter of 1988–89 is quietly reemerging within the political sphere casting a shadow over the current political landscape – subtly influencing contemporary dynamics while remaining largely overlooked by the incumbent administration.

2.Malima Cabinet Reshuffle: Less About Accountability and More About Optics 

While my inquiry into the NPP-JVP relationship continued uninterrupted, the recent cabinet reshuffle presents a new layer of complexity that warrants separate analysis. It may influence or even expose latent contradictions within the JVP- NPP government.

Cabinet reshuffles are by no means a novel occurrence; they are undertaken for a variety of reasons, ranging from strategic diversions and realignments and genuine reforms to political expediency. In this context, we deliberately avoid the oft-repeated cliché that such changes merely amount to “putting old wine in new bottles.” Indeed, if the wine is aged, so much the better – aged wine possesses distinctive qualities, including depth, flavor and aroma. Sweetness, acidity, tannin, alcoholic content and vintage (the year and the region of production) are fundamental qualities of good wine. Wines are priced from budget range to mid-range, premium and luxury.

The JVP man in Japan, who claimed that he had consumed a bottle of wine upon RW taken in the Black Maria, was likely indulging in a locally produced variety priced at approximately ¥500 – a modest selection by any standard, may be purchased from a cask in a suburban market.

The more pertinent question, however, is whether the wine is truly matured and whether the bottles themselves are suitable vessels to contain it. This metaphor invites a deeper inquiry into the competence and integrity of both the individuals retained and those newly appointed.

Recent developments surrounding the mini cabinet reshuffle have prompted speculation among political analysts, many of whom interpret the move as symptomatic of deepening internal contradictions within the ruling administration – contradictions that appear increasingly difficult to suppress.

The reassignment of the Ports and Aviation portfolio, previously held by Minister Bimal Ratnayaka, is perceived as a demotion. However, this maneuver seems less about accountability and more about optics, made to create a favourable impression, manage public discontent and divert them from deeper issues, rather than genuinely solving a problem. In our opinion the reshuffle was done to demonstrate that the government is acting but not necessarily to address the real issues. The purported investigation into red-flagged containers allegedly released under the Minister’s influence appears to be a calculated distraction aimed at pacifying public dissent rather than a sincere effort at reform.

This reshuffle coincides with troubling revelations involving narcotics – specifically the detection of “ice” in the southern region, reportedly linked to elements within the Malima party. In this context, the timing of the reshuffle suggests a deliberate attempt to divert public attention from these damaging associations.

Despite the apparent sidelining of Bimal Ratnayaka, it remains doubtful that the President would sever ties with such a politically entrenched figure, so close to him and Tilvin Silva, the velvet-tongued manipulator. If the reshuffle were truly driven by meritocratic or ethical considerations, several other ministers – such as those overseeing Foreign Affairs, Education, Energy, Trade and Commerce, Mass Media, Plantations and many more and deputies (Labour, Technical Education) – would arguably be more deserving of replacement.

The government’s silence regarding Chairman of Tourism Development Authority, Director General of CIABOC, IGP sidetracking the Police Commission and Minister of Internal Security, Deputy Minister of Defense and many other Malima inductees raises critical questions about transparency, accountability and institutional credibility and continuity and politicization of top appointments.  

Moreover, the appointment of new Deputy Ministers appears to serve a dual purpose: reinforcing the government’s offensive against the opposition while simultaneously creating the illusion of opportunity for aspiring political actors. This tactic seems designed to placate party loyalists and maintain the facade of inclusivity, despite the underlying strategic intent.

The elevation of Kaushalya Ariyaratna to Deputy Minister of Mass Media, for instance, could be interpreted as a subtle rebuke to the current Minister of Mass Media- another figure closely aligned with the leadership. This appointment may also reflect an effort to appease influential civil society actors, notably the Sarvodaya movement, which has long been associated with NGO advocacy. Appointment of new Deputy Minister of Water Supply borders on farcical given his prior proposals to construct toilets every 4 km and his claim of discovery an alien aerodrome he intended to promote as a tourist destination.

A government attuned to the sensibilities of its diverse population will refrain from appointing a Muslim maulavi who ran many madrasas- hotbeds of Islamic extremism- as the Deputy Minister of Religious and Cultural Affairs.

Ultimately, while internal tensions within the Malima party may persist, they are unlikely to surface publicly. Many of its members lack independent political viability, unknown individuals, unfamiliar faces, names no one knows or heard of and remain tethered to the party’s monolithic structure for survival. As such, the reshuffle appears less a reflection of genuine reform and more a strategic recalibration aimed at preserving the status quo.

In our younger days Thambuttegama rose into prominence thanks to a child giant” (Lama Yodhaya) named Thambuttegama Herath Banda, a voracious rice-eater. He later became a fixture in Kandy Perahera carnivals, a spectacle more suited to amusement than chivalry. Today the people of Sri Lanka have placed the proverbial rock as in the parable of Andare squarely on the back of modern day Andare of Thambuttegama!

Source:  AI Overview

See

https://share.google/aimode/BlVquJxNsYWSjOEQ8

Also see

The DRS in Cricket: AI in Support of Senaka’s Role as the Inventorr of the DRS in Cricket

AI Overview
Answer
If the ICC officially recognizes Sri Lanka’s claim to the ‘player referral’ concept behind the Decision Review System (DRS), the country could see benefits like potential financial compensation through royalties, a boost in national pride and a stronger claim to intellectual property, and increased tourism and branding opportunities associated with the innovation.

This official acknowledgment would not only bring economic benefits but also recognize the country’s significant contribution to shaping modern cricket.

Economic benefits
Financial compensation: 

Sri Lanka could receive significant financial compensation from the ICC for the unauthorized use of the DRS, potentially through royalties for the system’s application in matches and training.

Increased revenue: Formal recognition could unlock potential future revenue streams and financial support, particularly if the system is licensed for use in other sports and technologies.

Reduced national debt: 

A windfall of revenue from the recognition could help alleviate Sri Lanka’s current economic challenges.

Other benefits
National pride and recognition:
Official recognition would bring a major sense of national pride, solidifying Sri Lanka’s legacy as a country that innovated the game of cricket.

Intellectual property rights: Acknowledging Sri Lanka’s claim would establish a precedent for intellectual property rights in sports and protect future innovations originating from the country.

Enhanced reputation: The country’s reputation as a center for cricketing innovation would grow, which could lead to a boost in tourism, brand recognition, and other international partnerships.

Tourism and hospitality: A stronger international profile could lead to more tourists visiting Sri Lanka, which would boost the local economy.

Investment in sport: The recognition could lead to more investment in sports development and scientific innovation within Sri Lanka.

Why is this important for Sri Lanka?
Correcting historical oversight: 

The recognition would correct the historical oversight of not having been formally credited a Sri Lankan lawyer for an innovation that has revolutionized cricket globally.

Empowering citizens: It would empower the citizens of Sri Lanka by showcasing their talent and ingenuity to the world.

Securing intellectual property: The recognition would help the country secure its intellectual property rights for a key innovation. 

Source:  AI Overview

EMAIL NOTE  From  ERROL FERNANDO in Melbourne, 11 October 2025: 

If the foundational concept of Player Referral had been conceived by Ben Stokes, his New Zealand  coach,  Virat Kohli or Sachin Tendulkar instead of Senaka,  how different would the situation be ??”

Courtesy –  AI 

Courtesy AdaDerana

Approximately 15 new breast cancer cases are reported daily in Sri Lanka, while about three women die each day due to the disease, health authorities have revealed.

Health experts point out that breast cancer is completely curable and that every woman should perform a self-breast examination after the age of 20.

The Ministry of Health has announced that women aged between 20 and 40 should undergo a clinical breast examination once every three years, while those above 40 are advised to have the examination annually.

The Ministry further stated that if there are symptoms or risk factors such as lumps in the breast or armpit, dimpling of the skin of the breast, swelling of the breast, abnormal discharge or bleeding from the nipple, inverted nipple, pain in the breast, changes in the skin, etc., they should seek medical advice and treatment, and that they can also refer to obstetrician-gynecologists, health clinics, cancer screening centers, breast clinics, and surgical clinics.

Courtesy Hiru News

Commissioner General of Elections, Saman Sri Ratnayake, states that there is currently no legal framework in the country under which to hold the Provincial Council elections.

He explained that the old law was repealed, and the new set of laws being drafted has been stalled since 2018.

The Commissioner General stressed that the entire responsibility for this lies with the Legislature, and they must take decisive action on the matter.

Ratnayake further urged public representatives in the Legislature to be committed to establishing the relevant law immediately, instead of merely discussing the election itself.

The previously proposed 50:50 mixed-proportional system, introduced in 2018, included delimitation as a compulsory component.

Although the delimitation process was completed and submitted to Parliament, the entire Parliament, including the subject minister, opposed it.

Subsequently, a Prime Minister’s Committee was appointed by Parliament to resolve the issue, followed by another committee that included former Speaker Karu Jayasuriya.

However, the process was suspended after the Parliament was dissolved.

The Commissioner General emphasised that this continued delay in establishing the necessary law is directly impacting the holding of the Provincial Council elections.

Iraj Show

Udaya Gammanpila

චානක බණ්ඩාරගේ

සමාජයේ කවුරුත් එකයි. හැමෝගෙම ලේ රතු පාටයි.

හැම දරුවෙක්ම (රාජ කුමාරයෙක් හෝ සිඟන දරුවෙක්) මේ ලොවට බිහිවෙන්නේ අහිංසකව හඬා, එතැන උස් පහත් භේදයක් නැත. විෂම සමාජයයි ඒ දරුවන්ව විෂම වැඩිහිටියන් බවට පත් කරන්නේ. 

බොහෝ වේලාවට ගමේ පොලිස්කාරයා, ග්‍රාම සේවක, සමෘධි නිලධාරි දුප්පත් මිනිස්සුන්ට තමා ‘පාර්ට්’ පෙන්වන්නේ. 

මේ අයගේ බලය නිසා පළාතේ පොලිසිය, දිසා ලේකම් පිළිගන්නේ මේ අය කියන දේයි.

නීතියෙන් මොන දේ කීවත්, යටින් අර ‘ජරාව; කියන දේ හිස්මුදුනින් – දෝතින්ම පිළිගෙන,  රාජ්‍ය නිලධාරින් සමහර විට  යථාර්තය උඩු යටි කුරු කර පෙන්නනවා.   

මොන  තරම් අයුක්තිය, අසාධාරණය රජයන සමාජයකද/ලොවකද අප සිටින්නේ? 

අහිංසක හොරකමක්, අහිංසක මිනි මැරුමක්, අහිංසක ස්ත්‍රී දුෂණයක් කියා  වරදක්  අවතක්සේරු කරන්න වැරදියි.  

හොරකම් කරන්නේ දුප්පත් කම නිසා නම්, හොරකම් කල රාජ්‍ය නායක දේශපාලනඥයොත්  හොරකම් කලේ දුප්පත්කමටද?

දෙන්නා දෙමහල්ලන්ගේ අඩ දබර බත් හැලිය ඉදෙන තුරු පමණක් විය යුතුයි.

අපි කවුරුත් ගුණ දහමින් ජිවත් විය යුතුයි. අනුන්ට අසාධාරණ/අයුතු විදියට නොගැරහිය යුතුයි.

යම් අකරතැබ්බකට ලක් වූ විට සිතින් මවාගත් පූර්ව නිගමන මත සැකමුසු බිය ඇතිකර නොගත යුතුයි. ආපසු හැරි විමසා බැලීමෙන් හෝ කාලයට ඉඩ දී සිටීමෙන් සැබෑ ස්වරූපය/තත්ත්වය  වැටහී යනවා.

නගරයක පොත් සාප්පු විතරක් තිබී බැහැ, බාබර් සාප්පුත් තිබිය යුතුයි,  තේ කඩත් තිබිය යුතුයි. රටක ඔක්කොම මහාචාර්යවරු විතරක් ඉඳලා බැහැ. ටැක්සි ඩ්‍රයිවර් ඉන්න ඕනෑ. මේසන් බාසුත් ඉන්න ඕන. මහාචාර්යතුමාගේ සේවයත් අවශ්‍යයි.

කසලශෝධකතුමාගේ සේවයත් අවශ්‍යයි. හැබැයි වැදගත්ම දේ, මේ ඔක්කොමලා එක හා සමානයි.

සිඩ්නි වල පබ් එකකට ගිහින් බලන්න. ඩොක්ටර්, ලෝයර්, පාර අතුගාන්නා, ටොයිලට් සුද්ද කරන්නා, විශ්ව විද්‍යාල මාහාචාර්ය, ප්ලම්බර්; මේ සේරම එකම මෙසේ ඉඳගෙන හිනා වේවි එකට බොනවා.

හැමෝම හිතන්නේ දොස්තර, නීතිඥ වගේ රැකියා වගකීමෙන් වැඩිම රැකියා කියලා; ඒ අයට හරියට සලකනවා/ගරු කරනවා. ඒවා මොලය පාවිච්චි කරලා කරන රැකියා.  මෙහි  වරදක් නැත. නමුත්, හැම රැකියාවේම ලොකු වගකීමක් තියෙන බව අපි පිළිගන්න ඕන – අත් දෙකෙන් කරන රැකියා පවා.

අපි ගණන් ගන්නේ නැති රේල් ගේට්ටු මුරකරු රක්ෂාව ගැන බලන්න; බැරිවෙලාවත් මිනිහා වෙලාවට රේල් ගේට්ටුව නොවැසුවොත්?  පයිප්ප බාස් නාවොත් සමහර විට මුළු සති අන්තයේම ගෙදර ටැංකියේ වතුර නැතිවේවි. මේසන් බාස් නැත්නම් නැණවත් ලෝයර්ට ඉන්න ගෙයක්වත් නැහැ.

අපේ ජනගහන වර්ධනය ගැන අපට සතුටු වෙන්න බැහැ. 2018දී මේ රටේ දරු උපත් සංඛ්‍යාව 328,000යි. 2024දි එය 220,000යි. ඒ කියන්නේ වසර 6ක් තුල දරු උපත්  108,000ක අඩු වීමක්.

මෙය අති විශාල අඩු වීමක් – 33% ක්.

ආසියාවේ වෙනත් කිසිම රටක නැහැ මෙවැනි අඩු වීමක්.

ධනවත් ඕස්ත්‍රේලියාවේ 2023 වසර තුල දරු උපත් 287,000 සිදු වුනා. මීට අමතරව ලක්ෂ සංඛ්‍යාත සංක්‍රමණිකයන් සහ තාවකාලික විසා ධාරීන් ඒ රටට ඇතුල් වුනා.

තරුණ දෙමව්පියන්ට කිසියම් සහනාධාරයක් දී හෝ මේ රටේ දරු උපත් වැඩි කර ගැනීමට රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් සැළසුම් කිරීමට සිදුවේ.  

ළඟ එන අය වැයෙන් මෙය කළ යුතු දෙයක්.

මෙවැනි අයහපත් ජනගහන වාතාවරණයක් උඩයි අපේ රටේ ශ්‍රමිකයින්ව කොරියාව, මලයාසියාව, ඊශ්‍රායල්, මැද පෙරදිග වැනි රටවලට පටවන්න රජයන් (මේ රජය ඇතුළු)   නොගන්නා උත්සහයක් ගන්නේ.  

ඒ අය අපට විදේශ විනිමය එවන එක ඇත්ත. නමුත්, අප රට තුලත් දැවැන්ත ශ්‍රම හිඟයක් තිබෙනවා නේද? 

එය එන්න එන්නම වැඩි වෙනවා.

රට තුල උග්‍ර වෘත්තීකයන්, තාක්ෂණවෙදීන් පමණක් නොව පුහුණු/නුපුහුණු කම්කරුවන්ගේ පවා  අඩුවක් ඇත.

රටේ බොහෝ පුහුණු/නොපුහුණු කම්කරු තරුණයෝ ඉතා බලගතු ලෙස මත් ද්‍රව්‍ය පානය කරන්නෝ බවට පත්වී ඇත.

අපේ නුපුහුණු තරුණියෝ ලංකාවේ ගාර්මන්ට් ෆැක්ටරි හෝ මැද පෙරදිග නිවෙස්වල මෙහෙකාර සේවයේය.

මේවා රැකියාවන් අතර පහළම ස්ථරයේ ඒවාය.

ඇත්ත වශයෙන්ම මෙම ජනගහන ප්‍රශ්නයේදී අප රට දැන් ඇත්තේ ඇවිලෙන ගිණි කන්දක් මතය.

තව අවුරුදු 25කින් රටෙන් භාගයකට වඩා වයස 50 ඉක්මවුවෝ විය හැකියි.

අපේ රටට වීශාල විද්වත්, තාක්ෂණික, කම්කරු හිඟයක් තිබියදී රටේ හොඳම මොළ, ශ්‍රමය –  හොඳම තරුණ සහ මැදී වියේ ජවය, වෙනත් රටවල් දියුණු කිරීම සඳහා අප රජයන් ඉතා උවමනාවෙන් යවන්නේ ඇයි?

ඔවුන් එවන කුඩා ඩොලර් ප්‍රමාණයට රජයේ තියෙන කෑදර කම නොවේද?

අපේ තරුණ තරුණියන් පිටරට පටවා වෙනත් රටවල් දියුණු කිරීමට උදව් කරනවා  වෙනුවට රජයන් කළ යුත්තේ මේ මහඟු සම්පත අප රටේම තබා ගැනීමට හැකි ක්‍රම වේදයන්, වාතාවරණයන් නිර්මාණය කිරීමයි. එවිට, ඔවුන් එවන විදේශ විනිමයට වඩා සිය ගුණයක ආර්ථික වාසියක් අප රටට ලැබේ.

ඇමරිකාව, කැනඩාව, ඕස්ත්‍රේලියාව වැනි රටවල් අපට සිදුකර තිබෙන සේවයට වඩා වැඩි සේවයක් අප ඒ රටවලට කර ඇත, අපේ හොඳම මිනිස් ශ්‍රමය ඒ අයට සැපයීමෙන්.

අද අප රටේ චීන, ඉන්දියන් සේවකයන් විශාල පරිමාණයෙන් විවිධ සංවර්ධන සහ පෞද්ගලික ව්‍යාපෘති වල වැඩ කරත්. සංචාරක විසා හොබවන රුසියන්, යුක්රේන්, ඊශ්‍රායල් ජාතිකයෝ සංචාරක රෙස්ටොරන්ට් ව්‍යාපාරයේ යෙදෙති. මේ කිසිවෙක් මේ රටට ගෙවිය යුතු බදු නොගෙවති. මෙය ඉතා අසාධාරණය.

මෙයින් පෙන්නුම් කරන කරුණක් වන්නේ අප රටේ උග්‍ර ශ්‍රම හිඟයක් සහ ව්‍යාපාරිකයින්ගේ  හිඟයක් තිබෙන බවයි. නැත්නම්, විදේශිකයෝ මෙහි  නතරවී මේ වැඩ නොකරත්.

ඇත්ත වශයෙන්ම අප රට මීට වඩා ආර්ථිකව දියුණු නම්,  ශ්‍රමිකයන් පිට රට රැකියා සඳහා ස්ථිර පදනම මත (ඇමරිකාව, කැනඩාව, ඕස්ත්‍රේලියාව වැනි රටවල්වලට), අප රට අත්හැර දමා යාම අවශ්‍ය නැත.  

පිටරට ගිහින් සිටින අය කොයි වේලේත් සිටින්නේ තමන් උපන් රට ගැන සිත සිතායි.

කෙනෙකුට තම පවුල, ඥාතින්, මිතුරන් වටා ජීවත්වෙන්න තිබේනම් නම් එය තමා ඔහුට/ඇයට ලැබිය හැකි උපරිම සන්තුෂ්ටිය.  ලංකාවේ හිටියොත් තමා තමන්ගේ වයසක දෙමව්පියන්ව ඔවුන්ගේ  අන්තිම කාලේදි බලා ගැනීමට පුළුවන් වේ.

අළුත්  යමක් නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් ඉන්ජිනේරුවෝ, නව නිපැයුම් කරුවෝ විද්‍යාඥයෝ අපේ රටෙන් දැන් බිහිවෙන්නෙම නැති තරම්, ඉතා අසතුටුදායක තත්ත්වයක්.

උඩින්ම යන අය දැන ගන්න ඕන ඒ අය බිම වැටුනොත් වැටෙන්නේ අනිත් අයට වඩා වැඩිය උසකින්; එතකොට රිදෙනවත් වැඩියි.

මතුපිටින් පමණක්  බලා කෙනෙකුගේ හොඳවත්, නරකවත් දකින්න අමාරුයි.

ධර්මපාලතුමාගේ කාලේ  දෙමාපියෝ ළමයින්ට  හොද අර්ථවත් නම් දුන්නා – ධර්මදාස, ගුණසේන, කරුණාවතී, නන්දනී වගේ.  දැන් ඒ ලස්සණ, අර්ථවත් නම් දාන්නේ නැහැ.

දැන් කාලේ සමහර නම් නම් දිව උලුක්වෙන, විපරිත ඒවා.

තමන් ඉදිරියේ පෙනී සිටි 14 හැවිරිදි  දියෝගු ද සිල්වා දරුවාට ‘උඹ අද පටන් පියදාස සිරිසේන’ කියා එතුමා ඔහුගේ නම වෙනස් කළා. පසුව ඒ ළමයා, දේශප්‍රේමී, මහා ගත් කතුවරයෙකු වුනා.

අපේ හදවත්ද  මිනිස්කම්  වලින් පුරවා ගත යුතුයි.

උදේට ඇඳුම් අඳිද්දී හොඳට බලා  එලියට බහින්න.  සමහරු ජාති දෙකක සපත්තු දාගෙන  යති.

අද වැඩට යන කාන්තාවන් එක දවසක් ඉන්දියන් ඇඳලා අනිත් දවසේ ඔසරිය අඳිනවා. එදා ඉන්දියන් නම් ඉන්දියන් පමණයි.  ඔසරිය ඇන්දේ උඩරට කාන්තාවන් පමණයි.  දෙජාතිය මාරු කර කර ඇන්දේ නැහැ. නමුත්, මේක ප්‍රශ්නයක් නොවෙයි.

ඉස්සර උඩරට නිලමේ ඇඳුම විවාහ මංගලොත්සවයක් වෙනුවෙන් කෙනෙක් ඇන්දේ එයා ඇත්තටම උඩරැටියෙක් නම් පමණයි.

ඉස්සර උඩරට විවාහයකදී පාර්ශවයන් විසින් එකිනෙකාට කිරි කවිච්චිය පිළිගැන්වීම, මනාලයා මනාලියට කැවිලි බන්දේසිය පිළිගැන්වීම, පෝරුවෙන් බැස්ස පසු මනාලයා විසින් අෂ්ටක කිවූ ළදැරියන්ට තුටුපඬුරු දීම, නව යුවල ශ්‍රී දළදා මාලිගයට (හෝ වෙනත් ප්‍රසිද්ධ පන්සලකට) ගොස් ගරුතර සංඟයාවහන්සේලාගේන් සෙත් පිරිත් ආශිර්වාද ලබා ගැනීම සහ පිරිත් දෙසු ගරුතර සංඟයාවහන්සේලාට පිරිකර පුජා කිරීම වැනි දෑ සිද්ධ වුනා.

අද මේ දේ වැනසී ගොස් හෝ සිදු වෙනවා ගොඩාක් අඩුයි.

සමහර මිනිසුන් මොබයිල් ෆෝන් පාවිච්චි කරන්නේ ආභරණයක් විදියට. දරන්න බැරි නම් ගොඩාක් වටිනා මොබයිල් ෆෝන් භාවිතා කරන්න එපා. ඒවා පරිස්සම් කරන්න අමාරුයි. කොහොමත් කැඩෙනවා.

අනික රැල්ල සමඟ ගියහොත් නිතරම අලුත් මොඩ්ල් එනවිට මාරු කිරීමට ගොස් ගෙදර ෆෝන් ගොඩ ගැහෙනවා විතරක් නෙවෙයි වටිනා මුදල් අපතේ යනවා.

සමහර අය බස් එකේ කරන දුරකථන සංවාද මුළු බස් එකටම ඇහෙනවා. එතකොට හොරෙක් හිටියොත් ගානට වැඩේ  ‘ප්ලෑන්’ කරලා, ‘ගේමක්’ දෙන්න පුළුවන්.

107 රූට් එකේ අම්මා කෙනෙක් මොනතරම් මොබයිල් ෆෝන් එකට ඇදී සිටියාද කියනවනම්  පිටකොටුවෙන් යමෙක් එක්ක කතා කරමින්  බස් එකට දරුවාත් සමඟ නැග්ග ඇය හැඳල හන්දියෙන්  බහින තුරුත් ඒ කෝල් එකේමයි හිටියේ, ඒ මදිවට දරුවවත් අමතක කරලා බස් එකේ දමලායි බැස්සේ. කොන්දොස්තරට සිදු වුනා පස්සේ අම්මාව හොයලා දරුවාව එයාට බාර දෙන්න.

මිනිසුන් තමන්ගේ නම වෙනස් කරගන්නවා ඉතා පහසුවෙන්, ඉවක් බවක් නැතුව; මෙයින් රටේ අනෙක් අය නොමඟ යන අවස්ථා තියෙනවා. 

රත්නායක මුදියන්සේලාගේ මෙත්ථා ප්‍රියමාලී – නමින් බැලුවහම නම් සිංහල බෞද්ධ. නමුත්, එයා කළින් බණ්ඩාරවෙල තේ වත්තේ ඉන්න කාලේ තිබිලා තියෙන්නේ සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් නමක්.

මේ රටේ සමහර අය (උදා: නිදහස් මතධාරී ලිබරල්වාදීන්) මේ ගැන කියන්නේ  -ඕස්ත්‍රේලියාව, ඇමරිකාව වගේ රටවලට ගිය සංක්‍රමනිකයෝයි, එහි ඉපදුනු අයයි ඔක්කොම ඕස්ත්‍රේලියන්/ඇමරිකන් පුරවැසියෝ. ඒ රටවලට එය  ඇති. කෙනෙක්ගේ උපන් රට, ජාතිය, ආගම  ආදිය දැනගැනීම ලිබරලූන් වන ඒ රටවලට අනවශ්‍ය බවයි.  

ඒ මතය අනුව, මෙහි, අපි ඔක්කොම ශ්‍රී ලාංකිකයෝ; ඒ ඇති කියායි ඔවුන් කියන්නේ.

කෙනෙක්ගේ උපන්  ජාතිය දැන් වැඩක් නැති බවයි ඒ අය කියන්නේ.

අපේ සංහින්දියා යාන්ත්‍රණය (1995 පමණ සිට 2015 පමණ දක්වා)  ක්‍රියාත්මක වුනේ එම පදනම මතයි.

මෙය වැරදි මතයක්/පදනමක්; විශේෂයෙන්ම අප ජීවත්වන සම්ප්‍රදායානුකූල,  ගතානුගතිකත්වයට මුල් තැන දෙන  සමාජ පද්ධතිය තුළ (Conservative).

බොහෝ දියුණු බටහිර රටවල් මෙන් අප සමාජය ලිබරල් නොවේ.

අප ජීවත්වෙන මේ පුංචි රටේ එකිනෙකා නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම වැදගත් ලෙස අප සළකමු  – එහිදී ජාතිය බෙහෙවින් අදාළ වෙනවා.

ඒ, එම පුද්ගලයාට අසාධාරණ ලෙස සැලකීමට නොවේ – වඩාත් සාධාරණව සැලකීමට.

අප මෙහි ජීවත්වන්නේ සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම්, බර්ගර් ජාති 4ක්  පමණයි. ඕස්ත්‍රේලියාව මෙන් විවිධ ජාතින් මෙහි නැහැ. 

තවද, අප එකිනෙකා සමඟ ඉතාම කිට්ටුවෙන් ජීවත් වන්නේ.

ඉදින්, පුද්ගලයෙක් හරි හැටි හඳුනා ගැනීමට, ඔහුට/ඇයට නිසි ගෞරවය ලබා දීමට, ඒ වගේම නිදහස්ව අදහස් පළ කිරීමට, සෑම දෙනාටම හිමි විය යුතු ගෞරවය ලබා දීමට ඒ පුද්ගලයාගේ සත්‍ය ජාතිය අප දන්නවා නම් ඉතා හොඳයි; එය සැමටම පහසුවක්.

අප අතර සිටින්නෙක් අප නොදැන ඔහුගේ/ඇයගේ නම වෙනස් කර, ඒ මඟින් තම සත්‍ය ජාතිය සැඟ වීමට උත්සහ කර ඇත්නම්, ඒ මඟින් තමන් වෙනත් ජාතියක කෙනෙක් බව අපට නිරූපණය කිරීමට උත්සහ කර ඇත්නම්, එම සිද්ධිය අසුවූ විට, එය ඉතා අමුතු එකක් ලෙසයි අප සළකන්නේ.

ඒ තැනැත්තා එසේ කළේ මන්ද කියා අප විසින් සොයා බැලේ.  

ඔහු/ඇය එසේ කරන්නේ එම සමාජයේ ඇති දෝෂයක් නිසාද?

ඔහුගේ/ඇයගේ දෙමව්පියන් විසින්ද එම නම වෙනස් කරනු ලැබුවේ?  එසේ නම්, ඔහුට/ඇයට  එම ප්‍රථිපලය ගැන කරන්නට දෙයක් නැත.

කෙනෙක්ගේ නමින් නිරූපණය කෙරෙන්නේ විරුද්ධාභාශයක් (paradox) නම්, එය යම් දිනක හෙළිවූ විට, එයින් එම නම මාරු කල තැනැත්තා ඉමහත් අපහසුවට පත් විය හැක. ඔහු/ඇය ඇසුරු කළවුන්ද ඉමහත් අපහසුවට පත් විය හැක.

තමන්ගේ සත්‍ය ජාතිය තමන් ලඟින්ම ඇසුරු කරන අයට කියා තිබීමයි වටින්නේ.

පොදු සමාජයට සත්‍ය හෙළි වූව හොත්, ඒ තැනැත්තා ඔවුන්ව නොමඟ යැව්වා කියා චෝදනාවක් එල්ල වීම නොවැලක්විය දෙයක්.   

නමුත්, කළින් කීවාක් මෙන් ඔහුට/ඇයට නිදහසට කරුණු තිබිය හැක.

නම වෙනස් කල පුද්ගලයා නිතීය පැත්තෙන් කිසිදු නිතී විරෝධී දෙයක් කර ඇත.

තමන් කැමති නමක් භාවිතා කිරීමට ඕනෑම කෙනෙකුට නිදහස තිබේ.

නමුත් තම සත්‍ය ජාතිය සඟවන නමක් භාවිතා කිරීමේ ආනිසංස ඔහු/ඇය අප වැනි සමාජයක වීඳි.  

එය අප ජිවත්වන සමාජයේ විෂමතාවයි?

කළින් කී පරිදි එසේ නම වෙනස් කිරීමට ඔහුට/ඇයට හොඳ හේතු තිබුනා විය හැක, අප ඒ සියල්ල නොදනිමු.

ඇත්තටම ඕස්ත්‍රේලියාවේ තත්ත්වය වෙනස්ය. ඔවුන් සෑම වසර 5ට සැරයක්ම මහා ජන සංගණනයක්  පවත්වයි. එවිට, එදාට රට තුළ සිටින සෑම කෙනාම සංගණනයට සහභාගී වීම අනිවාර්යයි.

තම තමන් පමණක් නොවේ, තමන්ගේ පිට රට සිටින පියා/මවගේ ජාතිය, ආගම, උපත් ස්ථානය විස්තර පවා ඒ පෝරම මඟින්  ඕස්ත්‍රේලියා රජය ලබා ගනී. ඒවා පරිගණක ගත කර රජයේ වැඩ වලට ප්‍රවේශමෙන් යොදා ගනිත්.

ඇමරිකාව, එංගලන්තය, කැනඩාව වැනි රටවල්ද මෙසේම විය යුතුයි. තම රටේ වාසය කරන්නන් පිළිබඳව අත්‍යාවශ්‍ය  තොරතුරු සියල්ල ඔවුන් එක් රැස් කර ගබඩා කර තබා ගනිත්.

අපි කියනවා අපේ රටේ 70% සිංහල. කෙසේද මේ දේ හරියටම කියන්නේ?

පුද්ගලයින්ගේ නම් දෙස බලා ඒ අයගේ ජාතිය අනුමාන කල කාළය අවසන්.

එදා, 1960 ගණන්වල  කොළඹ නගර  සභා සිමාවේ  70% පමණවූ සිංහළ ජනගහනය අද 40% වත් නැති තරම්ලූ? මේ වෙනස ඇතිවී තිබෙන්නේ අවුරුදු 40 ක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුලතදිලු.

ඇත්ත වශයෙන්ම අද මුළු ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ජනගහනය 70%ද?  65%ද,  60%ද?

නියම ගණන දැන ගැනීමයි හොඳ; එවිට සිංහලයාට තමාට ඇති අනාගත බාධා, ඒවාට අවශ්‍ය  පිළියම් වලට හැඩ ගැසීම් කළ හැකියි.

සත්‍ය නොවන බොරු සංඛ්‍යා ගැන සිහින මවමින්  සිටියහොත් වන්නේ සිංහල ජාතිය තව තවත් අඝාධයට වැටීමයි.

මෙය 70% යයි හරියටම කීමට සංඛ්‍යා ලේඛන රජයට තිබේද? 1981 පසු ගත් සංගණන ප්‍රථිපල හරි හැටි තවමත් නිකුත් කර නැති තත්ත්වයක් තමා තිබෙන්නේ. මෙය එසේ නොවේ නම්  පවසන්න.

මේ  රටේ සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම්, බර්ගර් සංඛ්‍යා අනුමාණ කල යුතු දේ නොවේ – අප හරියටම දැන ගත යුතුයි.

එවිටයි, රජයන්ට අදාළ ජන කොටස් වලට මනා ලෙස ප්‍රතිපත්ති සැකසිය හැකි වන්නේ,  සේවා ලබා දිය හැකි වන්නේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ජාතීන් 4ක් වේ නම් ඒවායේ නිවැරදි සංඛ්‍යාව රජය සතු විය යුතුයි.

කළින් කීවාක් මෙන්, පෙර මෙන් නොවේ; දැන් මිනිසුන්ගේ නම මඟින් සිංහලද, දෙමළද, මුස්ලිම්ද කියා සෑම විටම සෙවිය නොහැක.  

පසු ගිය වසර 40 තුල රටේ ජනගහනයෙන් අති විශාල සංඛ්‍යාවක් තම නම් බරපතල ලෙස (ජාතිය සඟවන ලෙස) මාරු කර තිබිය යුතුය – දිනපතාම මේ පිලිබඳ පුවත් පත් වල මුදල් ගෙවූ  දැන්වීම් පළවේ. මේ දැන්වීම්වල මෙවැනි නම් මාරු කිරීම් දක්නට ලැබේ.

පසුගිය වසර 40 තුල මේ සංඛ්‍යාව දහස් ගණනින් හෝ ලක්ෂ ගණනින් වුවා විය හැකියි?

ඉහත සඳහන්  රත්නායක මුදියන්සේලාගේ මෙත්ථා ප්‍රියමාලී අප සිංහල කියා සිතුවාට ඇය ඇත්තටම සිංහල නොවන බව දන්නේ ඇය සහ ඇයගේ වටේ සිටින ඉතාම සීමිත දෙනෙක් පමණයි.

ඇත්ත හෙළි වූ දාට ඇය අපහසුතාවයට පත් වෙනවා, ඉතාම සමීපව නොවන ලෙස ඇය ඇසුරු කළවුනුත් අපහසුවට පත් වෙනවා; මෙය කණගාටුදායකයි.

නැවතත්, මෙවැනි ‘කේස්’ අප්‍රමාණ ගණනක් අද ලංකාවේ තිබෙන්න පුළුවන්.

අපගේ  ගෙදර, එහි වට පිට, වැඩකරුවන්, අප ඇඳන් ඉන්න (වටිනා) ඇදුම් , ආභරණ, යාන වාහන ආදිය දිහා බලලා, දේපල වත්කම් වලින් කෙනෙකුගේ චරිතය  මනින, මිනිසත් බව තක්සේරු කරන සමාජ ක්‍රමයක් අප හදා ගෙන තියෙනවා. මේ තත්ත්තවය වෙනස් කර ගන්න වෙනවා.

ලංකාවට කුඩු කන්ටේනර් පිටින් ගෙන්වූ කුඩු රජෙක් කුරුඳුවත්තේ මාළිගයක සිටියා. ඉන්න ගෙදර (මාළිගාව), ඔහුගේ යාන වාහන දිහා බලලා ඒ මිනිහට ‘වැන්ද’ මිනිස්සුත් ගොඩාක් හිටියා. මිනිහා වැලිකඩ හිරගෙදර හිඳ, කොරෝනා කාලයේදී එම රෝගය සැදී මරණයට පත් වුනා.

සැබෑ මිනීමරුවෝ දහ දෙනෙක් එල්ලුවත්, එක අහිංසකයෙක් හරි එල්ලුම්ගහට යවනවා නම්, ඒ නීති පද්ධතිය ගැන අපට නැවත සිතන්න වෙනවා.  ඒ අහිංසකයා එල්ලුම් ගහට නොයැවීමට අප සටන් කල යුතුයි.

ලෝකය පුරා විවිධ නඩු තීන්දු කියවන විට හිතෙනවා, විශේෂයෙන්ම දියුණු යයි සම්මත රටවල,  සමහර නඩු කාරයන්ට ඕල්මොරොන්දන්ද  කියලා.

අප ඔවුන් දෙසු දහම් ඇදහුවත් නැතත්,  බුදු රජාණන් වහන්සේ, ජේසු ක්‍රිස්තු තුමා, නබී නායකතුමා වැනි ලොව පහලවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම ආගමික නායක චරිතවලට සහ එම ආගම්වල උගන්වන ඉගැනුම් වලට අප ගරු කල යුතුයි.

කිසිම ආගමක් අදහන්නේ නැති අය සිටිනවා; සමහර රටවල මේ අය ජනගහනයෙන් 30%ට කිට්ටු කරනවා. හොඳ විනයක්, හැදියාවක් වර්ධනය කර ගත්තොත් මේ අයටත් හොඳ, දැහැමි ජීවිත ගත කරන්න පුළුවන්.

ඔරලෝසුවේ වෙලාව හරියට පෙන්නන්න නම් හැම ඇණ මුරුච්චියක්ම හරියට තියෙන්න ඕනේ. බැටරියත් වීදුරුවත් ඒ වගේමයි.  ජීවිතයත් ඒ වගේ. වැඩ කරන්නේ නැති ඔරලෝසුවෙන් ඇති පලය කීම?

අතීතයේ ‘මැරී මැරී’ ජීවත්වෙන්න  එපා.

අතීතය අමතක කරන කෙනාට වර්තමානයක් සහ අනාගතයක් නැත.

යොවුන් විය ජීවිතයේ ඉතාම රසවත් කාලයක්, මේ කාලයේදී සතුට අත්විඳින්න, හැබැයි අනුන් ගැනත් හිතන්න ඕන.

අනාගතය ගැන ‘සිහින’ දකින්න, ඒ සිහින සාක්ෂාත් කර ගන්න බලන්න.

අප රණවිරුවන්ට කොතරම් ආදරේද, එත් සමහර හමුදාවෙන් අස් වූ රණවිරුවන්  දැන් අපරාධ, මිනීමැරුම් වලට පවා පෙළඹිලා. 

හැම යුධ භටයෙක්ම රණවිරුවකු වන්නේ නැහැ.

සිරිපාද වන්දනාව, මඩු පල්ලි වන්දනාව  සැබැවින්ම වන්දනාවක් විය යුතුයි; මත්පැන් වන්දනාවක් නොවිය යුතුයි.

හරි සේවයක්  කරලා හරි හම්බ කරන තැනට අවංක වෙන්න ඕන අපි සැම විටම.

සුභවාදී විවේචන අගය කරන්න.

අම්මා පතුරන එළිය ඉර හඳ පතුරන එලියට වැඩියි.

තාත්තා ගැන ලියැවුණු ගී මදි.

විදේශ වලදී විශේෂයෙන්ම  විදේශ ගුවන් තොටුපොළවල් වලදී අප කොන් වෙන අවස්ථා තියෙනවා.  අපේ රටට විදේශයන්හි තිබෙන ගරුත්වය අඩු වීමත් හේතුවක්, අපේ පාස්පෝට් එකට විදේශයන්හි විශේෂයෙන්ම ධනපති යුරෝපිය රටවල තියෙන සැලකීම මදි.

මේවා ඉදිරියේදී වෙනස් වෙයි; නියම ‘යහපත් පාලනයක්’  ආවොත්.

අධ්‍යාත්මයක් නැති ජීවිතය හිස් ටින් එකක් වගෙයි.

ජීවත්ව ඉන්දැද්දී මිතුරාව ආශ්‍රය නොකර ඔහු/ඇය මැරුණු පසු මළගමට ගොස් ගෞරව කරනවා.  එතකොට ‘ටු ලේට්.’

අහන්නේ නැතුව අනුන්ගේ මල් ගසක මලක්වත් කැඩිම වැරදියි.

සැම විටම අපේ දේශය රැක ගන්න වැඩ කල යුතුයි.  වරද දුටුවිට අපේ හොඳ ජාතික වීරවරු වගේ රට ජාතිය වෙනුවෙන් නැගී හිටින්න ඕනා.

අගතියට පත් තැනැත්තා නිශ්ශබ්දව සිටීම වැරදි කරන්නාට අවසර දීමක්.

අහුලපු දෙයක් තම කැමැත්තෙන් නැවත අයිතිකරුව සොයා ගොස් ලබාදීමට කටයුතු කිරීම සැබවින්ම සත් ක්‍රියාවකි.

ක්‍රිකට් ටීම් එකකට කැප්ටන්ලා දෙන්නෙක් පත් කරන්න පුළුවන්, නමුත් කැප්ටන්ලා එක්කෙනෙකුට විතරයි මැච් එක මෙහෙයවන්න පුළුවන්. වාහනයක ඩ්‍රයිවර් වැඩේත් ඒ වගේ.  ඩ්‍රයිවර්ලා කීප දෙනක් ඉන්න පුළුවන් වාහනේට, ඒත්, සුක්කානම අතට අරං වාහනය එලවන්න පුළුවන්  එක්කෙනාටයි.  රටක් ගැනත් කියන්න තියෙන්නේ ඒ ටිකමයි (කෝකියෝ වැඩි උනහම සුප් එක නරක වෙනවා කියලත් කියනවනේ).

සමහර වෙලාවට කැප්ටන් ඉන්දැද්දී වයිස් කැප්ටන්, විකට් කීපර් වගේ අය කණ්ඩායම මෙහෙයවනවා. සමහර මැචුත් ඒ විදියට දිනනවා. නමුත්, ජයග්‍රාහි, ප්‍රබල, සාර්ථක   කණ්ඩායමක් වෙන්න නම් පත් කරපු කැප්ටන් ඉදිරියෙන්ම  හිඳ, බිය නැතිව කණ්ඩායම මෙහෙයවන්න ඕන.

විදේශ ආයෝජකයන්ට ‘එන්න එන්න …’ කියපු පලියට  එන්නේ නැහැ; ඒ අය හොඳට හොයලා බලලා ශක්තිමත් ස්ථාවර, අවංක ආණ්ඩුවක් පමණක් නම් තමා එන්නේ.

දැන් සමුපකාර චන්දෙත් පරදින කොට විදේශ ආයෝජකයෝ එයිද?

විදේශ ආයෝජකයෝ එන්න ගත්තොත් නම් තොර තෝන්චියක්ක් නැතිව එනවා. එතකොට රටට හොඳයි. මෑත කාලයේ දී කොරියාව, ඩුබායි, මලයාසියාව දියුණු වුනේ එහෙමයි.

විදේශ ආයෝජන – joint ventures ලෙස  හොඳයි. අපේ සම්පත් විදේශිකයන්ට සින්නකර විකිණීම – foreign acquisitions/takeovers වෙනස් දෙයක්. දෙකෙන්ම ඩොලර් ලැබෙන බව ඇත්ත.

 නමුත් මේ ක්‍රියා ඉතා තීක්ෂණ බුද්ධියෙ මෙහෙයවීමෙන් කළ යුතු වැඩ.

උදා: ගෝල් ෆේස්හි අපේ යුධ හමුදා මූලස්ථාන භුමිය ෂැන්ග්‍රීලා හෝටලයට විකිණීම අනුමත කරන්න බැහැ.

ඉදිරියේදී, සෙවනගලට විදේශ ආයෝජකයෝ නම් එන්නේ හොඳයි.

ආණ්ඩුව ක්‍රමවත් නොවෙයි නම්, එය දුෂණ/අක්‍රමිකතා පැත්තට නැඹුරු වීමේ ඉඩ වැඩියි.

2025 ඔක්තෝම්බර් 10 වෙනි සිකුරාදා අත්‍යාවශ්‍ය  කැබිනට් සංශෝධන සිදු වුවත් ඒ මදිය. සමහර වැඩ බැරි, කට වාචාල ඇමතිවරු තවම ඒ තැන්වල.

කෘෂිකර්ම, ඉඩම්, පශු සම්පත්, වනජීවී, වාරිමාර්ග, අධ්‍යාපන, සෞඛ්‍ය – මේවා මුළුමනින්ම වෙනස් විය යුතුයි.

පරණ යාළුවෝ තමයි, හැබැයි දිගටම රකින්න ගියොත් වැටෙන්නේ  මුළු රජයම බව එය කරන බලවතුන් සිහිතබා ගනු වටී.

අවංක, දක්ෂයෝ ඇති තරම් පසු පෙළේ ඇත. ක්‍රමයෙන් ඔවුන්ව උඩට ගෙන ආ යුතුයි.

නාමල් කරුණාරත්න, නලීන් හේවගේ, ප්‍රසන්න ගුණසේන කැබිනට් මට්ටමට උසස් කළ යුතුයි; දැන් කාළය හරි.

ලක්මාලි හේමචන්ද්‍ර නියෝජ්‍ය ඇමති පදවියකට සුදුසුයි.

සමුපකාර චන්ද පැරදීම හොඳ දෙයක් නොවේ; මේ හොඳ අනතුරු ඇඟවීම්.

මුදල් ඇමති කෙනෙක් සිටිනවා නම් ඇයි ආර්ථික සංවර්ධන ඇමති කෙනෙක්?

පරණ ආණ්ඩුවල වැරදීම කරනවා.

රට ස්ථාවර නම්, හොඳ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරනවා නම් (උද්ධමනය, රැකියා විරහිතභාවය අඩු), විදේශ ආයෝජකයෝ පමණක් නොවෙයි  විදේශ සංචාරකයොත් වැඩියෙන් එන්න ගන්නවා.

අපි සැවොම ස්වභාව ධර්මයේ නිර්මාණයි. කිසි කෙනෙක් කැත නැහැ. අප සැමට අපටම ආවේනිකවූ ලක්ෂණයක්, දැකුම්කළු වූ භාවයක්  ලබා දී ඇත.

බාධක මැදින් ගලන ගඟේලු ලස්සන පෙණ බුබුළු නැගෙන්නේ.

තමන්ට අවංකවම  ආදරය කරන ඥාති මිත්‍රාදීන්, හිතමිතුරන් සමඟ සිදුවන අමනාමපකම් සදාකාලික නොවෙන බවට වග බලාගන්න.  සදාකාලික වුනහොත් පාඩුව තමන්ටමයි  සහ ඒ අයටමයි;  එවැනි තැනකදී කිසිම කෙනෙක් ජයගෙන නැහැ.

බොහෝවිට ඔවුන් ඔබ වෙත නොඑන නිසා, හිත දැඩි කර, මිත්‍රත්වයේ හස්තය ඔබ ඔවුන් වෙත දිගු නොකලොත් සියලු දෙනාම පරාජිතයෝ; දිගු කලොත් සියලුදෙනාම ජයග්‍රාහකයෝ.

හැමෝම අතින් වැරදි සිදුවෙනවා. සමහර අයට සමාව දෙන්න අපට සිදු වෙනවා. නැත්නම් පුද්ගලයෙක්, සමාජයක් හැටියට අපට  ඉදිරියට යන්න බැහැ.

සියළු ශාස්තෘන් වහන්සේලා දෙසු දහමකි එය.

ප්‍රශ්ණ තේරුම් නොගෙන, අවුල්  කරගෙන අප විශාල වශයෙන් පිඩා විඳිනවා. වෙන අයට අප බනිනවා. අපත් ඒ ප්‍රශ්ණ ඇති කරන්න කොතරම් සම්මාදම් වුනාදැයි කියා සිතන්නේ නැහැ.

ජිවිතය බොහෝ විට  කටුකයි, ඒ බව තේරුම් ගන්න ඕන. කටුක ජීවිතය සතුටු සාගරයක් කරගන්න පුළුවනුත් අපටමයි.

ජිවිතය යනු එක තැනකින් පටන් ගෙන කොතෙක් දුරක් යයිදයි කිසිවෙක් නොදන්නා ගමනකි. ඇතැමෙක් බොහෝ දුර යති, සමහරුන් කෙටි ගමනක් යති.

‘ඇත්ත’ විනාශ කිරීම තරම් අපරාධයක් මේ ලොව තවත් නැහැ.

ආත්මාර්ථකාමී වන්න එපා, සැම විටම පරාර්ථකාමී වන්න.

‘මහත්මා ගති’ යන වදනට කාන්තාවන්ද අයත් වෙනවා.

සාමාන්‍ය කෙනෙක් විශිෂ්ටයෙක් වෙන එක අමාරු වැඩක්. නමුත් විශිෂ්ටයෙක් සාමාන්‍ය කෙනෙක් වෙන එක ලේසි වැඩක්. 

ඊයේට වඩා අද ටිකක් හොඳයි, අදට වඩා හෙට හොඳ විය යුතු ලෙසට අපේ වැඩ පිළිවෙලක් කර ගනිමු.

නව සමාජයේ  හැමෝම ඉන්ටර් නෙට්, ඊමේල්, ෆේස්බූක්, ඉන්ස්ට්‍රග්‍රෑම් පාවිච්චි කරනවා – දියුණු වෙන සමාජයේ. ගමේ කාන්තිලටත් වළන් දැලි පිහාගෙන, පොල් අතු වහලවල්, පොල් අතු වැටවල් අස්සෙන්  ඉදිරියට එන්න දවසක් ලැබේවිද? තව කොපමණ කලක් යාවිද?

අතේ සල්ලි  තියෙයි නම් ඉඩමක් අරං දාන්න. කවදාවත් වරදින්නේ නැහැ. රු ලක්ෂ 120,  150 වාහන ගන්න යන්න එපා.

හොඳ පොඩි ජපන් වාහනයක් පුලුවන්නම් ගන්න ටොයෝටා, නිසාන්, මිට්සුබිෂි  වගේ; වරදිනවා ඉතාම අඩුයි.

අළුත්ම කාර් එකක් අරගෙන ෂෝ රූම් එකෙන් එලියට එනකොටම එහි මිල රුපියල් ලක්ෂ 4 – 5  කින් විතර වටිනාකම බැහැලා.

කරුණාකර හැමවිටම කට ඇරිමට කලින් බුද්ධියට මුල්තැන දෙන්න.

කථා කරන්න ඉස්සර ‘මා මේ මොකක්ද කියන්නේ, කිව යුතු දෙයක්ද’කියා තමා ගෙන්ම අහගන්න. 

පිරිමිත් කෑම උයන්න පුරුදු වෙන්න ඕන.

කට ඇති පුතෙක් සහ රුව ඇති දුවෙක් හදන්න කියන එක වෙනස් වෙන්න ඕන; කට ඇති පුතෙක් සහ කට ඇති දුවෙක් කියා.  

තමන්ට එන සමාජ අසාධාරණයන්ට විරුද්ධව සටන් කරන්න හැම කෙනාටම හැකියාව තිබිය යුතුයි.

වචන වස විස වගෙයි.

දඩබ්බර ලෙස වචන පාවිච්ච්චි කරන්නා  බ්ලේඩ් තලයක් ඇතැති වඳුරෙක් හා සමානයි.

පාරේ අඳුරු අගු පිල්වල, පාලම් යට, සාප්පු වල එලීපත්තේ රැට නිදා ගන්නා, පාරේ ජිවත්වන අහිංසකයන් ගැන අප වඩාත් සංවේදී/අනුකම්පා සහගත විය යුතුයි. මේ අයත් අපේ සමාජයේම කොටසක් නොවේද?

NPP මන්ත්‍රිලා, ඇමතිලා හුඟ දෙනෙක් යුරෝපීය ටයි කෝට් වලට බැහැලා. ඇත්තටම දැක්කහම හාස්‍යජනකයි.

අපි ඉන්නේ වෙස්ට්මිනිස්ටර් පාර්ලිමේන්තුවේ නෙවෙයි ශ්‍රී ලංකාවේ දියවන්නා ඔයේ බව මේ ඇත්තන්ට අමතක වෙලා?

සැහැල්ලු කපු ඇඳුමක් වත් ඇඳන් ඉන්න බැරි තරමට කොළඹ රස්නෙයි; ඒත් මේ අය ටයි කෝට්  පැළඳගෙන (අධිරාජ්‍යවාදයේ සංකේතය නේද?).

අද ජාතික ඇඳුම ඇඳගත් කෙනෙක් බේතකටවත් හොයා ගන්න අමාරුයි වගේ, විශේෂයෙන්ම කොළඹ.

මේ සංසිද්ධිය ඇති වුනේ 1956න් විතර පස්සේ, අපේ වටිනා ජාතික ඇඳුම දේශපාලනඥයන් විසින්  ‘සොරකම් කලාට’ පස්සේ.

ඔවුන් එය ඔවුන්ට පමණක් සීමා කර ගත්තා.

ඒ අය උදේට ජාතික ඇඳුම ඇඳලා හවසට යුරෝපිය ඇඳුම් ඇඳපු අය – තමන්ටම වගේම රටටත් බොරු කරගත්තා.  

මේ හොර දේශපාලනඥයෝ නිසා හොඳ මිනිස්සු ජාතික ඇඳුම ඇඳීම නැවැත්වුවා.

ඉස්සර ජාතික ඇඳුම ඇන්ඳ වැඩිහිටියන්ගෙන් මොන තරම් ප්‍රෞඩත්වයක්, ආඩම්බරකාරී පෙනුමක් විද්‍යාමාන වූනාද?

රට ජාතිය වෙනුවෙන් සහ සමාජයේ අකටයුතුකම් කරන්නන්ට දිය යුතු වන්නේ උසස් තැන් නොව ඔවුන්ව පිළිකුලෙන් හෙලා දැකීමයි.

අපේ රටේ ඉතිහාසය එක එක් කෙනාට ඕන  විදියට වෙනස් කරන්න ඉඩ දීලා. 

‘නොනවතින ඉතිහාසය’ වැනි නමකින් යුත් යු ටියුබ් වැඩසටහනක් මඟින් එක්තරා පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය වරයෙක් නොසෑහෙන්න අපේ ඉතිහාසය විකෘති කරනවා. ඔහු පාසැල් ඉතිහාසය පොත් සකසන මණ්ඩලයේත් ඉහල තනතුරක් දරනවා. භායනක තත්ත්වයක්.

ලොව පිළිගත් වෙබ් සයිට් වලට/ඉතිහාස පොත් වලට ගිහිල්ලා/කියවලා  බලන්න, හරියට දුක හිතෙනවා අපේ ඉතිහාසය විකෘති කරලා සඳහන් කරලා තියෙන විදිය.

මේවා ගැන කථා කරන්න අය නැති එක සේරටමත්  වඩා දුකක්.

අපේ දේශපාලනඥයන්/උසස් රාජ්‍ය නිලධාරින් මේවාට ඉඩ දීලා බලන් හිටියා/ඉන්නවා.

සුද්දගේ කාලේ ලියපු ඉතිහාස පොත් බලන්න, අපේ ඉතිහාසය හරියටම ලියා තියෙනවා.

මේ ‘ඉතිහාස බොරුව’ පටන් ගත්තේ රටේ ඒකීය භාවය කඩන්න ඕන කියන සංකල්පය හරියටම  තීරණය  උනාට පස්සේ; 1980 මුල වගේ. 

‘බොහොම ස්තුතියි , සමාවෙන්න’  යන වචන හැමතිස්සෙම කියන්න අපේ අය පුරුදු නැහැ.

සිංහලෙන් හුරු නැත්නම් ඉංග්‍රීසි වචනවලින් හරි කියන්න.

නූගත් කම සියලු ප්‍රශ්න වලට මුලයි, උගත් කම යනු ඩිග්‍රී ගැහිම නොවේ.

ජිවිත විශ්වවිද්‍යාලයේ  ඩිග්‍රිය හැමටම වඩා වටිනවා.

ඕපා දුප කථා කිරීම, අනුන් පහත් කොට කථා කිරීම, අනුන් ගැන බොරු හදා කීම, මුහුණට එකක් සහ නැති තැන ඊට ඉඳුරාම තව එකක් කීම, වෙලාවට වැඩ නොකිරීම, පාවා දීම; අනන්තයක් දිගවූ අපේ අයගේ නරක පුරුදු වලින් සමහරක් පමණයි.

මේ අය ‘අඹරලා ගුලි කරලා’ නැවත හැදුවත් හදන්න අමාරුයි.

බොන කෙනා සහ සුදු කෙළින කෙනා ගෙදරටත් ගමටත් දෙකටම කරදරයක්. හැමෝම පිළිකුල් කරනවා.

සිගරට් බීම දිනකට එකක්වත් නොකරන්න.

මත් වතුර පාවිච්චි කරන අයගේ මතක ශක්තිය හීන වෙනවා සහ විනාශ වෙන සෛල නැවත කිසිම දිනක වර්ධනය නොවේ.  කිසිම  දිනක මත් පැන් බොන්න එපා.

සැමියාගේ බීමත්කම නිසා බොහෝ ගෙවල්වල ප්‍රශ්න, අඩ දබර ඇතිවෙනවා.

බීමත් සැමියන් නිසා දුක්ගැහැට විඳින කාන්තාවන් කොපමණ නම් සිටිනවාද?

බිරිඳ බලන්න ඕන බොන සැමියාව  විවේචනය කරනවාට වඩා ඔහුව ඒ ව්‍යසනයෙන් බේරා ගන්න.

සැමියාගේ බේබදු කමට තමනුත් හේතුවක්ද කියා සිතා බලා ඒ අනුව හැඩ ගැසිය යුතුයි.

කොච්චර විරුද්ධ අදහස් අනෙකා පල කලත්  ඉවසීමෙන් පිළිතුරු දෙන්න.

අපේ දේශපාලනඥයන් සහභාගී වන බොහෝ රුපවාහිනි වැඩසටහන් වල නම් මේ තත්ත්වය (ඉවසීම) නැහැ – හරියට පිටකොටුවේ තිබිච්ච මාළු මාර්කට් එක වගේ ගෝෂාව.

හැමෝම පිස්සෝ/(පිස්සියෝ) වගේ කෑ ගහනවා, කිසිම දෙයක් ඇහෙන්නේ නැහැ.

තැනකදී, අනෙකා ප්‍රකෝපකාරී වී සන්ඩුවට එන්න බලයි නම් මඟ හරින්න.

ඔබේ ආරක්ෂාව නොරැකේ යයි ඔබට සිතේ නම්, ඔබට ශාරීරක හානියක් සිදුවීමට ඉඩ ඇතැයි සිතෙන්නේ නම්, නොපමාව 119 නොම්මරය අමතා ආරක්ෂාව ඉල්ලන්න.

මිතුරන් ඇති තැනක ප්‍රශ්න ඇති වෙන්න ප්‍රධාන කාරණයක්  තමයි ඊර්ෂ්‍යාව.

උපන් රටට, ගමට සමාජයට වැඩදායි මනුෂ්‍යයෙක් වෙනවා නම්, ගරුත්වය ඒ කෙනාව සොයාගෙන ඒවි.

‘හිතෙනවාට වැඩිය සොඳුරු ලෝකෙක අපි ජීවත්වන්නේ’ කියන සින්දුව ඇත්තයි කියා සිතන්න.

‘හොරි කහපන්, ගිනි පිඹපන්’, කොටියා විසින් නරියාට කියූ මේ කියමනෙන් පිළිබිඹු කරන්න හදන්නේ අප අතර සමාජයේ ඇති අසාධාරණත්වය?

ඕනෑම කෙනෙක් එකම මෝඩකම දෙවරක් කරනවා නම් එයාට තියෙන්නේ ‘මීහරක් මොලයක්’ කියලා කියනවා.

තමන්ගේ අම්මාට සැබවින්ම ආදරය කරන පිරිමියෙක් ගැහැණුන්ට අපහාස කරන්නේ නැහැ.

යු ටියුබයෙන් බන කියන එක් ස්වාමීන්වහන්සේ කෙනෙක් පුදුමාකාර ලෙස කාන්තාවන්ට අපහාස කරනවා.

අද කාලේ සමහරක් ගැහැනුන්ට, පිරිමින්ට ‘අත්තන ඇට’ කැවිලද කියලා හිතෙනවා, කරන ‘අමන’ වැඩ වලට.

කාන්තාවන් අඩුම තරමින් අප සමාජයේ 50% ක්. ඒ අයට, කාන්තාවක් වීම නිසා යම් අසාධාරණයක් වෙනවා නම් ඒක තදබල අසාධාරනයක්.

කාන්තා අයිතින්ට විරුද්ධ පිරිමියෙක් හිතන්න ඕන,  ‘මම කාන්තාවක් වෙලා ඉපදුනා නම්’ මමත් කාන්තාවක් හැටියට ඒ අසාධාරනයට විරුද්ධව සටන් කරනවා නේද කියලා.

පින්ඩ පාතේ වදින හාමුදුරුවන්ට ආහාර පිළිගන්වනවා වෙනුවට සල්ලි පරිත්‍යාග කිරීම දැන් බහුලව කෙරෙනවා. මෙය හොඳ දෙයක් නොවේ,. විශේෂයෙන්ම පොඩි හාමුදුරුවරුන්ට.  පව්, ඒ අයත් බලනවා මොණර කොලයක් වැටෙයිද කියලා, කෙහෙල් කොලේ ඔතලා පිරිසිඳුවට හදපු කැකුළු හාලේ බත සහ බෝංචි ව්‍යංජනයට වඩා.

චන්ද කාලේ දෙන බොරු පොරොන්දුවලට හැමදාම  රැවටෙන අපි අපිටම බුවල්ලෙන් තලාගත්තොත් නරකද?

2024දිත් අප රැවටුනාද? තව ඉවසලා බලමු.

‘රෑට හෝටලයට අලි ආවා’කියලා සුද්දන්ට පේන්න පාන්දර මහා කැලේ අලි බෙටි එකතු කරගෙන ඇවිත් හෝටලේ අවට දාන්න කියලා තම සේවකයන්ව කැලේ මැදට යවන හෝටල කළමනාකාර මහත්තයෙක් හබරණ පැත්තේ සිටිනවා.  මෙයා කාවද ඇත්තටම රවටන්නේ, තමන්වම නොවේද? නැත්නම්, මෙයා පාලනාධිකාරියේ අණ ක්‍රියාත්මක කරනවාද?

යාලේ, සුද්දන්ට කිඹුල්ලුයි කියලා කබරගොයි පෙන්නනවා; බුන්දල, ඈත ඉඳන්, අලි කියලා කුළු මීමෝ පෙන්නනවා.

ලෝකයේ නවක වදය තිබෙන එකම රට ලංකාවද?

නවකයන් ජ්‍යෙෂ්ටයන් අතින් විවිධ වධ හිංසා වලට ලක් කිරීම (කායිකව සහ මානසිකව), නිසා බියවන්නේ අහිංසක, නවක සරසවි සිසුන් පමණක් නොවේ; ඒ අයගේ දෙමව්පියන් ද සහෝදර සහෝදරියන් සහ අනෙක් හිතෛශී අයද වේ.

නවක වදය සම්පූර්ණයෙන් තහනම් කල යුතුයි. නවක සිසුන්ව ජෙෂ්ටයන් විසින් සුහදත්වයෙන් පිළිගන්නා උත්සව සංවිධානය කල යුතුයි.  මේවාට පාලනාධිකාරියෙන් උපරිම සහාය ලබාදිය යුතුයි.

 ‘නවක දිනය’ක් ක්‍රියාත්මක කර, විශ්ව විද්‍යාලය තුල විවිධ හඳුන්වා දීමේ වැඩසටහන්, නවකයන්ට, ඔවුන් සමඟ එන පවුලේ අයට ආහාර පාන/තේ පැන්  ආදියෙන් සංග්‍රහ කරන, උදවු උපකාර කරන, අවශ්‍ය අයට සහන සලසන, ව්‍යාපෘති එදින ක්‍රියාත්මක විය යුතුයි.

නවක වදය නොහොත් රැග් එක නිසා විවිධ පැති වල ඉදන් ළමයි දහස් ගණනකට සමානාත්මතාවයෙන් ඉගෙනගන්න, බෙදා-හදා ගන්න පුළුවන් වාතාවරණයක් හැදෙනවා කියන එක පිළිගන්න අමාරුයි.  විශ්ව විද්‍යාලයන්හි අවසන් වසරන්හි ජ්‍යෙෂ්ඨ ශිෂ්‍යයන්ගේ ක්‍රියා කලාපය දෙස බැලුවහම පේනවා පන්ති පරතරය, ඇති නැති, දුප්පත්/පොහොසත්  භේධ නවක වදයට සුව කරන්න බැරි බව.

අනුන්ට වද දෙන අය කසාද බැන්ඳහම තම සහකරු/සහකාරියටත් වදදෙනවා. දරුවන්ටත් වද දෙනවා.

සමහරුන්ගේ ඇඟේම තියෙන්නේ කාටහරි වද දෙන මානසිකත්වයක්.  මේ අය සමාජයටද  මහත් වූ  වදයක්.

කොරහේ කිඹුල්ලෝ පෙන්නන අය ඕන තරම් ඔය කොළඹ කොටුව, පිටකොටුව පැත්තේ ඉන්නවා.

වාහන අනවශ්‍ය විදියට පාරේ නලා ශබ්ධ කිරීම නවත්වමු, මේ වැරදි වැඩේ වැඩියෙන්ම කරන්නේ ලොකු බස් රියදුරෝ. ‘ඕන් ද ස්පොට්’ ෆයින් ගහන්න ඕන; ‘රිපීට් ඔෆෙන්ඩර්ස්ලාගේ’ ලයිසන් තහනම් කරන්න ඕන.

ඉස්සර පොලේ ගිහින් බණ්ඩක්කා කරලේ අගින් කඩ කඩා, අමු මිරිස්,බෝංචි එහෙම නම් එකින් එක තෝර ගත්තේ. දැන්නම්  තියෙන ඕන දෙයක් මල්ලේ දාගෙන ආපසු ගෙදර දුවනවා. ඕනාවට වඩා හොයන්න ගියොත් මුදලාලිගෙන් හොඳ දොස් මුරයක්.

එළවළු කඩෙන් කැරට් කිලෝ එකක් ඉල්ලලා, පස්සේ කිරන්න ඉස්සර, ඒ කැරට් අලවල උඩ නැට්ට කැඩුවා කියලා මුදලාලි ගැනුම්කාරියකට බැන්නා.  මිනිහට තරහා ගියේ කාටවත් වැඩක් නැති කැරට් නැට්ට ඇය කැඩුව හින්දා නොවේ; මිනිහාගේ කැරට් කිලෝ එකේ බර අඩු වුන හින්දා.

වැල යන අතට මැස්ස ගහන අය වැඩියි; ඕන නැහැ, වැල අපිට ඕන පැත්තට යවලා මැස්ස ගහන්නයි ඕන.

ඕනෑම කෙනෙක්ගේ හදවතේ ලොක් එක අරින්න පුළුවන් යතුර තමයි අව්‍යාජ සිනහව.

සමහරක් අයගේ මනස යුරෝපයේ, ශරීරය විතරයි  ලංකාවේ.  ඒ අයට අපේ සංස්කෘතිය/සභ්‍යත්වය  ගැන කිසි තැකීමක් නැහැ.  මාස තුන හතරකට වරක්වත් යුරෝපයට දුවලා ගිහින් නාවොත් ඒ අයට පිස්සු හැදිලා වගෙයි.

වැරදිකාරයෝ නිදහස්වෙලා, නිවැරදිකාරයෝ මිල මුදල් නැති නිසා සිරගෙවල් වල දුක් විඳිනවා අනන්තවත්. මේක ලෝකේ ‘දියුණු’ රටවලත් වෙනවා, හැබැයි සාපේක්ෂව අඩුයි.

ඇමරිකාවේ  ඉඳන් එන කොට හොඳ කමිසයක් අරං එන්න කියලා මිතුරෙක්ගෙන් බේරෙන්න බැහැ.  අන්තිමට  සැන් ෆ්රෑන්සිස්කෝ වල  ‘ට්රූ’  සාප්පු මන්දීරයට ගිහින් ඩොලර්  60ට හොඳ තත්ත්වයේ ෂර්ට් එකක් අරං, ගෙනත්  ලස්සනට ඔතලා දුන්නා. මෑන්ගේ මුහුණ පුළුටු වෙලා, බැලුවහම ෂර්ට් එකේ ලේබල් එකේ ගහලා තියෙන්නේ ‘මේඩ් ඉන් ශ්‍රී ලංකා’ කියලා. 

ඕස්ත්‍රේලියාව හැම බඩුවක්ම වගේ එන්නේ ආසියාවෙන්.  ඒ ගොල්ලන්ගේ මෝටර් රථ නිපදවීමේ කර්මාන්තය සම්පුර්ණයෙන්ම වැසි ගියා.

දැන් හෝල්ඩන් කියන වාහනය නැහැ.

ඕස්ත්‍රේලියාව සල්ලි (විදේශ විනිමය) හම්බු කරන්නේ පොලොව  යට තියෙන යපස්, නිකල්, යුරේනියම්   වැනි ඛනිජ, අධ්‍යාපන සේවා, සහ කෘෂිකර්මික භාණ්ඩ විකුනලා. හොර, දුෂණ  අඩු වීම, වැසියන් මහන්සිවී වැඩ කිරීම නිසා ඒ රට දියුණු වෙනවා.

වැරදිකරුවන්ට අච්චු කරනවා. ලංකාව වගේ නොවෙයි, හිරේට ගිය ප්‍රාන්ත දේශපාලනඥයෝ කොතෙකුත් ඉන්නවා.

හොරකම් කරපු දේශපාලනඥයෙක් අත් අඩංගුවට ගෙන ටික කලක් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ සිටීම හිරේ යාමක් නොවෙයි.

අපිට සංදර්ශන පෙන්වීමක්ද?

තමන්ගේ  හොරකම් අහුවුණාම ‘කෝ මං විතරද අරයත් කළා’ කියලා කියන රටක් අපේ ශ්‍රී ලංකාව. අහුවුණ කෙනාට දඬුවම් දියයුතුයි. අනෙක් හොරුත් අල්ලා ගත යුතුයි.

වංචාකළ මුදල් නැවත අයකර ගත යුතුයි. හොරකම් කල දේපල රාජ සන්තක කල යුතුයි. ඒකත් දඬුවමක්.

ඊයේ පෙරේදා එක්කෙනෙක් දෙන්නෙක් සිරේ ගිය බව ඇත්ත, එත් පොදුවේ, හොරකම් කරපු දේශපාලනඥයන් හිරේ නොයන එකම රට ලංකාව නේද?

ඔක්කොම යාළුවො මල්ලි.

රජය බලවත් ලෙස අප්‍රසාදයට පත් වෙන කොට ආයිත් එක්කෙනෙක්, දෙන්නෙක් අල්ලලා  හිරේ යවන්න බලයි.

මේගොල්ල ඔක්කොම කථා වෙලා කරන වැඩ, අපේ මෝඩ ජනතාවට තේරෙන්නේ නැහැ.

පිරිසිඳු, පෝෂ්‍යදායි, අගයෙන් සහ ගුණාත්මයෙන්  ඉහල කෑම වර්ග නිපදවන රටවල් අතරින් ඕස්ත්‍රේලියාවට, නව සීලන්තයට  ලොව ඉහලම තැන් හිමි වෙනවා. නුදුරු අනාගතයේදී මුළු ආසියාවටම ආහාර සපයන්නා බවට මේ රටවල් දෙක පත් වෙනවා නොඅනුමානයි.

ලංකාවට සංචාරකයෝ එන විදියට තව අවුරුදු 10කින් 15කින් කොළඹ කොටුව, කොල්ලුපිටිය පැත්තේ පාරවල ශ්‍රී ලාංකිකයනට වැඩිය සංචාරකයෝ ඉන්නවා. මෙය හොඳ දෙයක්.

නමුත් බැංකොක් වැනි ලිංගිකත්වයට මුල් තැන දෙන සංචාරක කර්මාන්තයක් අපට අවශ්‍ය නැහැ. කැසිනෝ, ඒ ආශ්‍රීත සමයං කර්මාන්ත අපට අවශ්‍ය නැහැ.

ස්වභාවධර්මයා බලාපොරොත්තු වෙනවා මිනිසා තම වර්ගයා බෝකරයි කියා- නැත්නම් ශිෂ්ටාචාරය පවත්වාගෙන යන්න බැහැ.  ස්වභාවධර්මය අනුව නම් මිනිසා සතු මුළිකම  කර්තව්‍යය දරුවන් බිහි කිරීමයි. යුවලක් විසින් අඩුම තරමින් දරුවන් 2ක් බිහි කල යුතුයි කියලයි කියන්නේ.

ශිෂ්ටාචාරය පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඔබගේ වගකීම ඉටු  කරන්න, බැරි උනත් කමක් නැහැ.

පොඩි පොඩි විරසකට මිනිස්සු අහක දාන්න ගියොත් අපට මේ ලොව ජිවත් වෙන්න බැරි වෙනවා. .

කසාද බැන්ඳ පළියට හැමෝම හොඳ භාර්යාවෝ හෝ හොඳ ස්වාමි පුරුෂයෝ නොවෙයි.

පොල්ගස සහ මිනිසා අතර සමානකම් – පොල්ගසක ආයු කාලය මිනිසාගේ ආයු කාලයට සමානය. මිනිස් කළලයක් වර්ධනය වී දරු උපතක් ලැබීමට යන කාලය සහ පොල් මල පරාගනය වී ගෙඩිය වේළී වැටීමට ගතවන කාලය සමානය. කප්රුක නම් වූ පොල් ගසින් ගන්නා ප්‍රයෝජන කියා නිම කල නොහැක. 

දඹදිව වන්දනාව නිමවා සාප්පු සවාරි යද්දි වන්දනාකරුවන් රවටන ඉන්දීය වෙළෙන්දෝ අනන්තවත් ඉන්නවා.  මේ අයව වන්දනාවේ ගෙන යන කණ්ඩායම් විසින් අවශ්‍යවූ ආරක්ෂාව ලබා නොදෙන අවස්ථා බොහෝය. වයසක උපාසක අම්මලා ඉන්දීය රුපියල් සියයේ කොළය යැයි සිතා ඩොලර් සියයේ කොළය කූට වෙළෙඳුන්ට දුන් අවස්ථා තියෙනවා.

සමහරු කියනවා වලව්කාරයෝ කියන්නේ ඉස්සර අහිංසක මිනිස්සු හුරාගෙන කාලා ජීවත්වුනු තන්හාකාරයෝ පිරිසක් ලෙසයි.  සමහරු කියනවා විදේශ අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ (පෘතුගිසි, ලන්දේසි, ඉංග්‍රීසි) කකුල් ලෙව කාලා, ඉඩ කඩම් ලියවා  ගත්ත අය කියලා. මේ ගැන පොදු වූ ප්‍රකාශයක් කිරීම අපහසුයි.

ළමා අපචාර වලින් විනාශ වන්නේ රටේ අනාගතයයි.

ගොඩාක් නිලියෝ, රුමතියන්  ඔය ලස්සනට පෙනෙන්නේ හම සුදු නිසාත්, හමට යොදන මේක් අප් නිසාත්. මේක්  අප් ගැලවුවහම ඇති අමුතු ලස්සනක් නැහැ අනෙක් අය වගේමයි.

මේක් අප්, හෙයා ස්ටයිල්, අඩි උස සපත්තු, වෙනත් හම/ නිය පාට කිරීම්, ලක්ෂණ කොන්ඩා මෝස්‌තර (විකාර ඒවා නොවේ),  ලක්ෂණ ඇඳුම් වලින් සමහර අය අමුතු ආත්ම ශක්තියක් ලබා ගන්නවා.  එවන් කාන්තාවෝ බොහෝ විට සිතනවා ඒ මඟින් තමන්ට අනුන් අභිබවා ජය ගන්න හැකියි, උසස් තැන් හිමි කරගත හැකියි කියා.

මෙවැනි දේ කරන්න කියනවා නොවේ, නමුත්, කරන අය සිමා/මායීම් දැනගන කරනවානම්  කමක් නැහැ.

ෆේෂල් කරන්න රූපලාවන්‍යාගාර වලට දෙන සල්ලි වලින් හොඳට පෝෂ්‍යදායි දේවල් කෑවා නම් ඊට වඩා ප්‍රතිඵල තියෙන්න පුළුවන්.  නැණවතා ෆේෂල් එක තමන් විසින්ම කර ගන්නවා. එයින් කාලය සහ මුදල් ඉතුරු කරගන්නවා.

දවසින් දෙකෙන් සුදු වුණ කට්ටියට මොකද වෙන්නේ කියලා පේන්නේ තව අවුරුදු ගානක් ගියාමයි. ඔය තායිවානය වගේ රටවල තහනම් කරපු රසදිය අඩංගු ආලේපන අපේ අය කුණුකොල්ලෙට අරගෙන මෙහෙ ගෙනල්ලා ලස්සන ලේබල් ගහලා රු‍. 10,000 ට වගේ විකුණනවා.

මොලේ අමාරුව හොදටම තද වුනොත්  අංගොඩ නවත්වන්න වෙනවා, වැඩියෙන්ම ඒ කෙනාගේ හොඳට.

පුහු අහංකාරය, හිස් බව,කැපී පෙනීමට තිබෙන නොනිමි ආසාව,වැනි දේ බොහෝ දෙනා තුල තියෙනවා.  මෙයින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඒ අයගේ අපරිනිත  භාවයයි. සමහර උගතුන් කියාගන්නා අයත් මේ නරක ගතිගුණ පෙන්වනවා; ඒ නිසා විවිධ කෝලම් නටනවා.

කෙනෙක් මැරුනොත් මැරුණාමයි, ආයි එන්නේ නෑ.

මළගෙදරක යනකම් ඉන්න ඕන නැහැ ජීවිතයේ  අනිත්‍යබව වටහා ගන්න.

පිටරට හිටියා කියලා ලංකාවට ආදරේ නැහැ කියා බොරු මතයක් ගොඩ නගන අය සිටිනවා. පිටරටවල අපේ අය ඉන්නවා ලංකාවේ ඉන්න අයට වඩා ලංකාවට ආදරේයි.

තව කාලයක් යනකොට අපේ සිංහලත්වය  නැතිවෙලා යාවි කියලා හිතෙනවා; සිංහලයන් සීග්‍රයෙන් ක්ෂය වෙන ජාතියක් බව පේනවා.

ලෝකයේ හොඳම මිනිස්සු ශ්‍රී ලංකාවාසින්. එය මුළු ලොවම දන්නා, පිළිගන්නා  දෙයක්.

විදෙස් සංචාරකයෝ වැල නොකැඩී මෙහි ඇදී එන්නේ ඒ නිසායි.

අප විදෙස් සංචාකරයන්ට පෙන්වන ආදරය, කරුණාව, දයාව, මෛත්‍රිය, ආගන්තුක සත්කාරය අප අපටම නොපෙන්වා ගැනීමයි ඉතාමත්ම කණගාටුවට කරුණ.

අපි සුළු දේටත් ගහ මරා ගන්නවා, හැබැයි විදේශිකයන්ට පුදුම ඇල්මක් දක්වන්නේ.

පරංගි, ලංදේසි, බ්‍රිතාන්‍යයන් ඔය තරම් ලෙහෙසියෙන් මේ රට අල්ලා ගත්තේ ඒ නිසා වෙන්නැති – අපේ තියෙන ආගන්තුක සත්කාරය සහ විදේශිකයන්ව, විශේෂයෙන්ම සුදු ජාතිකයන්ව, තරයේ විශ්වාස  කිරීම.

අපේ සුළු සුළු වැරදි තියෙනවා, හදා ගන්න ඕන. 

ලෝකයේ රට රටවල ඇවිදන කොට ඒ ජන කොටස ගැන තේරුම් ගන්න පුළුවන්. රටින් රටට මිනිස්සුන්ගේ සිරිත්, විරිත්, චාරිත්‍ර, රීති පුදුම විදියට වෙනස්.

අපේ හිත හොඳ වැඩිකම,  අහිංසකත්වය, උපරිම ආගන්තුක සත්කාරය නිසා අපි නිරතුරුවම අමාරුවේ වැටෙනවා. මෙය ඓතිහාසිකව අපට වෙන දෙයක්; අදත් සිද්ධ වෙනවා.

පතුළටම ගිහිල්ලා විශ්ලේෂණය කරලා බැලුවහම තේරෙනවා බොහෝ තුන්වෙන ලෝකයේ රටවල මිනිස්සු අහිංසක, අව්‍යාජ, කුහකත්වයෙන් අඩු වූ මිනිස්සු ; දියුණු රටවල මිනිස්සු එක්ක  සංසන්ධනය කර බැලීමේදී. කපටි නැහැ. අමාරුවේ වැටුන විටදී අප තව කෙනෙකුට උදවු කරනවා, සමහරවිට ජිවිත පවා පුජා කර.

පිටරට යනවා කියන්නේ මහා ලොකු දෙයක් බව පෙන්වලා අන් අයට පුරාජේරු පෙන්වන යුගයක් තිබුනා, දැන් ඉවරයි.

කොළඹ අමු මිරිස් කිලෝ එක රුපියල් 1,500ට ගිය දවස් තිබුනා.  ඉඩකඩ තියෙන හැටියට මිරිස් ගහක්, ගොටුකොළ පඳුරක්, කංකුං/ මුකුණුවැන්න ටිකක්, කරපිංචා ගහක්, දෙහි ගහක් හැම ගෙදරකම, අඩුම තරමින් මල් පෝච්චියක හරි, හිටවගන්න ඕන.

මිරිස් ගස් දහයක් පහළොවක් කුස්සිය පැත්තේ අගුපිලේ මල්පෝච්චි කිහිපයක වවා ගත්ත නම් තමන්ට කන්න පමණක් නොවෙයි පොලේ අම්මාට දීලා/විකුනලා කියක් හරි හොයා ගන්නත් පුළුවන්.

එළවළු මිල ඉහළ පහළ යන්නේ අතරමැදි සූරාකෑම් සහ කාලගුණ හේතු වලට.

උගත් කාන්තාවක් තම මිත්තණිය මිය ගිය මොහොතේ මළගෙදර කටයුතු සදහා  වෙහෙසෙනු වෙනුවට තම ඇදුම් පැළදුම් සහ ආභරණ තෝරන්න බොහෝ මහන්සි වුනා.

ෆාමසි 10ක් අය්ති ලක්ෂණ කාන්තාවක් මුහුණේ පිළිකාවක් සෑදී අන්තිම, අපමණ දුක් විඳ මැරුණි. මැරෙන කොට මුහුණ කොපමණ අවලස්සනද කිවොත් ඇගේ රට ඉඳන් ආපු දරුවෙක් ඉල්ලීමක් කළා මිනි පෙට්ටිටයට  සීල් තියන්න කියා. එම්බාම් වැඩපොලෙන් ආපහු මිනිය ගෙනිහින් හොඳට හදපු නිසා එහෙම කරන්න උවමනා උනේ නැහැ.

1970 මුල කාලේ, බුලර්ස් පාරේ ඉඳලා බම්බලපිටියට 104 බස් එකේ බාග ටිකට් එක ශත 10යි, අම්මට සත 15 යි. බම්බලපිටියේ ඉඳන් කොල්ලුපිටියට බාගේ ටිකට් එක ශත 8යි. අද රුපියල් 30 ක් සහ 35ක් වත් ඇති.

පිටකොටුවෙන් පටන් ගත්තු ට්‍රෑම් කාර් එක නැවතුනේ බොරැල්ල හන්දියේන්. එතන ෆාමසියට ‘ටර්මිනස් ෆාමසි’ යන නම ආවේ එහෙමයි.

1963දී  විතර සිරිමාගේ ආණ්ඩුව, මෝඩ ලෙස, ට්‍රෑම් කාර් නතර කළා; ට්‍රෑම් කාර් වැඩ වර්ජනයෙන් පසු.

යට වෙච්ච ට්‍රෑම් රේල් පිලී සමහර තැන්වල තාම කලාතුරකින් උඩට මතු වෙනවා.  වැසුණු පිටකොටුවේ මැනින් මාර්කට් එක එපිට පාරේ, පිටකොටුවේ බෝධිය ළඟ එහෙම නම් ඒවා  හොඳට පෑදීලා තිබුනා.

ට්‍රෑම් කීවාට ඒවා ඇත්තටම ට්‍රොලි බස් – තට්ටු දෙකේ. කරන්ට් එකෙන් දිව්වේ.

ලංකාවේ රික්ෂෝ තහනම ආවේත් මේ කාලේමයි – සිරිමාවෝගේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ රජය විසින්.

බංග්ලාදේශයේ ඩැකා නගරයේ, ඉන්දියාවේ කල්කටාවේ අදත් රික්ෂෝ ඉතා හොඳ මගී ප්‍රවාහන සේවයක් පවත්වා ගෙන යනවා.

ශ්‍රී ලංකා දේශය බිහි වූයේ  බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයත් සමග (මෙයට වසර 2500 කට පමණ පෙර),  උතුරු ඉන්දියාවේ සිංහපුර, වංග දේශයේ, ලාට රටේ (අද උතුරු බෙංගාලයේ)  සිටි විජය කුමරුගේ ශ්‍රී ලංකාවට (තම්බපන්නිය – පහළ මන්නාරම), වූ ආගමනයත් සමගිනි.  ‘සිංහළයේ’ ප්‍රාරම්භකයා, විජය, ඉන්දියානුවෙකි (බෙංගාලියෙකි).

මහාවංශයට අනුව විජය කුමරුගේ පියා, සිංහබාහුයි. සිංහබාහුගේ පියා සිංහයෙක් – ඔහුගේ අත්, නිය, පා,  සිංහයෙකුගේ මෙන් වැඩි තිබුනාලු. සිංහබාහුගේ මව, කාලිංග දේශයේ කුමාරිකාවක්.

විජයාගමනය මේ රටේ නව ශ්‍රේෂ්ට ශිෂ්ටාචාරයක ආරම්භයයි.  ඉන් රාජධානි තුනකට පමණට පසු දෙවන පෑ තිස් රජ සමයේ  සිදුවූ මහින්දාගමනයෙන් අපට ශක්තිමත්, තදබල අත්තිවාරමක් වැටුනා.  එදා මුළු රටම බෞද්ධ වුනා.

අපේ අද  සිංහල සමාජය  ක්‍රමය ගොඩ නැංවී තිබෙන්නේ ඒ ශක්තිමත් වූ අත්තිවාරම මතයි.

මේ රටේ මෙහෙණි සස්න ඇරඹු සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේ වැඩම කල දඹකොළ පටුන අද යාපනයයි.  ඒ උත්තමිය වැඩම කරපු ස්ථානයේ චෛත්‍යක් තියෙනවා, ගිහිල්ලා බලන්න.

ඒ උත්තමිය සිය පිරිවර සමඟ මල්වතු ඔය දිගේ යාපනයේ සිට, මන්නාරම ඔස්සේ අනුරාධපුරයට වැඩී සේක.  

මහාවංශය සහ වෙනත් අටුවා පොත් අනුව සිංහලයන් බුදු බුදුරජානන් වහන්සේට ඥාති සම්බන්ධතාවක් ඇත.  ලංකාවේ දෙවන රජ වූ පඬුවස්දේව (ඔහුට විජය කුමරු තම මාමණ්ඩිය විය) විවාහ වුයේ බුදු රජාණන් වහන්සේගේ  සමීපතම ලේ ඥාතියෙක් වූ බද්ධ කච්චානා (කපිලාවාස්තුහි, ශාක්‍ය වංශයේ) කුමරිය සමඟයි.

විජයාගමනයට පෙර යක්ෂ, නාග, දේව ගෝත්‍රික වාසින් ලංකාවේ ජිවත්වුනා.  මේ ‘හෙළ’ වාසින්, විජයගේ ‘සිංහ’ පරපුර  සමඟ මුසු වීමෙන් ‘සිංහළ’ ජාතියේ ප්‍රාරම්භය  ඇති වුනා.

ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව වෙන් වන්නේ ඉතා පටු මුහුදු තිරයකිනිනි.  තමිල්නාඩුවේ ඇතැම් ඊලාම් වාදී ප්‍රතිපත්ති  හා කටයුතු හැරුණු කොට, අප දෙරට අතර ඇත්තේ වසර දහස් ගණනක් දිව යන සහෝදරාත්මක සම්බන්ධතාවයකි, බැම්මකි. 

ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට  කෙතරම් කිට්ටුව පිහිටියත් (උතුරු) ඉන්දියාව කිසිදාක ශ්‍රී ලංකාව යුධමය වශයෙන් ආක්‍රමණය කර නොමැත. 

මෑත කාලයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ පැත්තෙන්  අනගාරික ධර්මපාල, සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක, සනත් ජයසුරිය, ජැකී ෆර්නැන්ඩස්, යොහානි ද සිල්වා   ආදීන් දෙරට අතර සම්බන්ධතාව දැඩි ලෙස ශක්තිමත් කිරීමට කටයුතු කල අය වශයෙන් නම් කළ හැකයි.

විහාරමාහා දේවිය අප රටේ බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ටතම කාන්තා රත්නය විය හැක.

කාවන්තිස්ස රජතුමාට යවන්න ගැමුණු කුමරාට ස්ත්‍රී ඇඳුම් ලබා දුන්නේ විහාරමාහා දේවියයි.

අපේ මිත්‍රශීලිභාවය, ඉහලම ආගන්තුක සත්කාරය, අහිංසකත්වය සමහරු දුර්වල කමක් හැටියට සලකත්, එයින් අයුතු ප්‍රයෝජන ගැනීමට බලත්. අපේ මේ උසස් ගුණාංග මෝඩකම් සේ දකිත්. නමූත්, ඒ අපට ආවේනික වූ අපගේ  මනුෂත්වයයි,  ශ්‍රේෂ්ඨත්වයයි.

ශ්‍රේෂ්ඨ නොවූවන් අපට බොරු කරනවා, රවටනවා.

1505දි පෘතුගීසින් නැව් 9ක් පමණක් ඇවිත් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අප රට අල්ලාගැනීම, 1815දි සුද්දෝ අපට බොරු කියා මුළු රටම අල්ලා ගැනීම අපේ හොඳ හිත නිසා සිදුවූ අයහපත් ප්‍රථිපල (යම් තරමකින් අපේ මෝඩ කමත් විය හැකයි – අනුන් විශ්වාස කිරීම). නමුත්, ඒවා සිද්ධ වුනේ ඔවුන්ගේ දුෂ්ට, කුහක කමයි, බොරු කීම නිසායි.

චැනල් 4 ආයතනයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට යුධ අපරාධ චෝදනා නගා නිෂ්පාදනය කරන ලද වාර්ථා චිත්‍රපටි අමුලික බොරු වලින් පිරනු ඒවා. එදා රජයට ඔවුන්ට විරුද්ධව නීති මඟින් කටයුතු කරන්න තිබුනා, නමුත් කොන්ද පන තිබුනේ නැහැ.

ඉන්පසු,  පාස්කු ප්‍රහාරය පිළිබඳව පට්ට පල් බොරු වාර්ථා චිත්‍රපටයක් සාදනු ලැබීය.

චැනල් 4 චිත්‍රපට ඇත්ත කියා කියන අයගේ මොලේ පරික්ෂා කරන්න වෙනවා.

ලෝකයේ  හොඳින්ම යුධ කරලා ත්‍රස්‌තවාදයෙන් පෑගී සිටි ජනතාවක් බේරා ගැනීම ගැන කියනවා ‘යුධ අපරාධ’ කියලා.  අපේ හමුදාව යුද්ධයට ගියේ එක අතකින් තුවක්කුවත්, අනිත් අතින් ‘මානව අයිතීන්’ පිලිබඳවූ පොතත් අරං. මෑත කාලයේ කිසිම හමුදාවක් එහෙම යුද්ධ කර තිබුනේ නැහැ.

අපත් එක්ක කලින් තරහ, දැන් යහළු,  පොහොසත්  රටවල් අපට  මුල්‍යමය ආධාර, අඩු මිලට ණය, අප රටේ මුදල් ආයෝජයනය කරන්න පෙළ ගැසී බලා ඉන්නවා කියා කීවත්  මෙතෙක් දුරට නම් එවැනි සුභදායි පෙරළියක් දකින්න ලැබුනේ නැහැ, කවදත් හිතවත් චීන, ඉන්දියන්, ජපන් ආධාර මිස.

අපේ නියම යහළුවන් අප හඳුනා ගත යුතුයි.

ඇමරිකාවත් හිටි ගමන් අපට යම් යම් ආධාර දෙනවා. අප මෝඩ සහ උද්දච්ච ලෙස ඔවුන්ගේ  MCC ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ගැන ඔවුනට තරහයි.

හරියට ලෝක ප්‍රජාව මිත්‍රත්වයෙන් තබා ගත්තොත් අපට එන බොහෝ විදේශ චෝදනා,  ආඩාපාලි නවත්වා ගන්න පුළුවනි, විශේෂයෙන්ම අහිතකර ජෙනිවා යෝජනා.

දැනට  සිටින අපේ විදේශ ඇමතිතුමා, අපත් සමඟ ජෙනිවාහිදී විරෝධය පෑ රටවල් – විශේෂයෙන්ම කැනඩාව, මහා බ්‍රිතාන්‍ය වැනි, කථා කර, අපේ නොමනාපය ඔවුනට පෙන්වා; ඉන්පසු ඔවුන් සමඟ දැඩි මිතුරන් බවට පත් වීමට කටයුතු කල යුතුයි.

යුධ අපරාධ නඩු මේ රටේ අහනව නම්, ඒ නඩු  නඩු අහන්න  විදේශ නඩු කාරයන්ට ඉඩ දෙන්න බැහැ යන අපේ ඉල්ලීම මෙවර ජෙනිවා යෝජනා මඟින් පිළිගත්තා. මෙය ලොකු ජයක්.

අපට සිදුවූ ප්‍රධානතම, අහිතකර දේ නම් ජෙනිවා මාර්තෘකාව තවත් වසර 2කට දීර්ඝ කිරීමයි – අප රටේ ජනතාවගේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂාව පිළිබඳව ජෙනිවා UNHRC  මානව හිමිකම් කවුසිලය විසින් දියත් කර ඇති බාහිර වූ යාන්ත්‍රණය තවදුරටත් පවත්වා ගෙන යාම දිගටම අනුමත වීමයි සිදු වුනේ.

මෙවර ඒ රටවල් 4 හෝ 5 ගෙනා ඒ ජෙනිවා යෝජනා 14 (සමහරෙක් අපට ඉතා අහිතකරයි) ඉවතලන ලෙස අප ඉල්ලා සිටියත්, දැනට වසර ගණනාවක සිට විවිධ ස්වරූපයෙන් එන මේ යෝජනා එක් වරම මෙවර ඔවුන් ඉවතලනු ඇතැයි  සිතීම අපහසු කරුණක්.  

මෙයට, විජිත හේරත්ට හෝ ජෙනිවාහි සිටින අපේ තානාපති තුමියට  බැනීම සාධාරණ  නොවන බවයි කිව යුත්තේ.

අප රට මේ ජෙනිවා යෝජනා පිළිබඳව චන්දයක් නොඉල්ලා සිටීම ඉතා බලගතු දෙයක් ලෙස රජයේ විරුද්ධවාදීන් දක්වා සිටියත් එය ඒ තරම් බලගතු කරුණක් නොවන්නේ එවැනි චන්ද විමසීමක් පැවැත්වුවත් රජයට එය කිසිසේත් දිනිය නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති නිසායි.  චන්දය දිනීමට අප චන්ද 47න් භාගයකට වඩා ගත යුතුයි; කිසිසේත්ම ලබා ගත නොහැක්කක්.

යුද්ධයෙන් පසු, මිට වසර කිහිපයකට පෙර අපේ ‘සතුරෙක්ව’ සිටි, ඉන්දියාව අද අපේ හොඳ මිතුරෙක්ව සිටීම ඉමහත් සහණයට කරුණක්.

සමහරු සිතනවා අපේ රටේ පළාත් 7යි කියලා, නෑ 9යි .

කතරගම, නුවර, අනුරාධපුර, පොලොන්නරුවේ  යනවා වගේ යාපනේ, ත්‍රිකුණාමලේ, මන්නාරමේ , මුලතිව්, මඩකලපුවේ  නිතරම යන්න; ගිහිල්ලා බලන්න, ළමයින්ට පෙන්නන්න.

යාපනේ යනවිට නාවට්කුලි සිංහල ගම්මානයේ පන්සලේ  (යාපනයට සැතප්‍ම 7 දකුණින්) ලැගුම් ගන්න පුළුවන්. එහි පන්සලේ  වන්දනා නඩ වලට ඉන්න පහසුකම් තියෙනවා.  අපේ පුජ්‍ය හංවැල්ලේ රත්නසිරි ගරු ස්වාමීන්වහන්සේ ඔබ සැමට හොඳින් සලකාවි.

සැබෑ දේශප්‍රේමියෙකුගේ අත්දැකීමක් –  ‘තදබල යුද්ධය සමයේදී, ලංකාවේ ඇමතිවරු එක්ක ඕස්ත්‍රේලියාවේ  ඇමතිවරු හමු වෙන්න ගියා.  සාකච්ඡාවේදී ඕස්ත්‍රේලියාවේ කොටි සංවිධානය තහනම් කරන්න කියා මා ඉල්ලුවාය කියා ‘දේශප්‍රේමී’ ලේබල් ගහගත් ඇමතිවරු මා සමඟ පසුව කථා නොකර හිටියා.’

සැබෑ දේශප්‍රේමියෙකුගේ අත්දැකීමක් – ‘එවකට (යුද්ධය සමයේ) සිටි ඕස්ත්‍රේලියාවේ ශ්‍රී ලංකාවේ මහාකොමසාරිස්තුමා එක්ක ඕස්ත්‍රේලියාවේ  ඉහලම ප්‍රධානියාගේ (අගමැතිගේ) කාර්යාලයේ සාකච්චාවකට  ගියා, මගේම වාහනයෙන් එයාවත් දාගෙන.  සාකච්ඡාව සංවිධානය කර තිබුනේ මා විසින්.  එය කොටි සංවිධානය තහනම් කිරීම සඳහා සාකාච්චා කරන රැස්වීමක් බව මහ කොමසාරිස්තුමාත් දන්නවා, අර ඉහලම ප්‍රධානියාගේ කාර්යාලයේ අයත් දන්නවා.

ආ ගිය ගමන් කතා කරලා රැස්වීම පටන් ගත්තා. මා කිවා, කලින් එකඟ වුනාක් මෙන් මේ රැස්වීම කොටි සංවිධානය ඕස්ත්‍රේලියාවේ තහනම් කිරීම පිණිස වන එකක් කියා.  ඒ පිළිබඳව වාචික, කෙටි  ‘දේශනයක්’ පවත්වන්න හදන කොට අපේ මෑන් හරස් කපලා කිවා, ‘මගේ රජයෙන්  ඕස්ත්‍රේලියාවේ රජයෙන් එවැනි ඉල්ලීමක් කරන්නේ නැහැ’ කියා.

අර මහත්වරු, නෝනාවරු පුදුමයෙන් මගේ මුහුණ බැලුවා, මොකද ඔවුන්ටත් හොඳටම ඕන කරලා තිබුනේ අප ඉල්ලු දේ දෙන්න.  ‘රැස්වීම අවසන්’ කියා මා අපේ මෑන්වත් දාගෙන ආපහු ආවා. එදායින් පස්සේ මගෙයි එයාගෙයි අතර එතරම් මිතුරු බැඳීමක් තිබුනේ නැහැ.

එයාට කෙලින් මගේ දිහා අදත් කෙළින් බලන්න බැහැ.

අදටත් කොටි සංවිධානය ඕස්ත්‍රේලියාවේ තහනම් නැහැ”.

‘සර් සර්’ ගාමින් යටහත්, බයාදු මානසිකත්වයකින් අප ඔවුන්ව ඇමතුවහොත් බටහිර නායකයන්ගෙන් අපට මුකුත් ලැබෙන්නේ නැත. එවිට, කපටි ඔවුන් අපෙන්ම ගැනීමට බලත්. ඔවුන් සමඟ කෙළින් මුහුණ දී, සම මට්ටමේ සිට කථා කළ යුතුය.

‘ඇස් ගෙඩි වලට හෙන ගහලද සිහලුන්නේ’; ගරු මහින්ද හිමිගේ ඒ වදන එදාට වඩා අදට උචිතයි.

හවසට අපේ රටේ මත්පැන් බිම හල් රජයේ සේවකයන්, පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයන්, ස්වයං රැකියා කරන්නන්, කම්කරුවන් ආදී නානා ප්‍රකාර අයගෙන් පිරි ඉතිරී ගොස්ය. සමහර ස්ථාන ඇඟිල්ලක් ගැසීමට බැරි තරමට මත්පැන් බොන සෙනඟය. සමහරෙක් සැමදා පැමිණ බොන අයය.

සමහර අය වයින් ස්ටෝර්ස් පරිශ්‍රයේම බෝතලයට කට තබා බී පිටත්ව වෙයි.

බේබදු කමට වැටුණු පුද්ගලයෙක් සුමඟට ගැනීම ඉතා අමාරු වැඩකි.  

මෙහිදී වඩාත්ම සැලකීමට අප බඳුන් කරන්නේ මත්පැන් පානයට  ඇබ්බැහිවූ අපේ සමාජයේ සහෝදර කොටස් පිළිබඳවයි.  ඉඳ හිට  මිතුරන් සමඟ එක්ව  මත්පැන් වීදුරුවක් හෝ දෙකක් බොන කෙනා නොවේ (රාජ්‍ය පාලකයන් නම් එහෙම වත් මත්පැන් නොගත යුතුයි).

නූගත් පිරිමි පමණක් නොව උගත් පිරිමි පවා අද මධ්‍යසාර භාවිතයට බොහෝ වශයෙන් ඇබ්බැහි වී ඇත. මෙය එදාට වඩා අද ලොකු ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වී ඇත්තේ විස්කි, බියර්, වයින්  වැනි රට බීම බොන අය සුලබ වීමත් ඒවා බිම හොඳය යනුවෙන් සමාජයේ තිබෙන වැරදි මතයත්ය.

කොළඹ වැනි ප්‍රධාන නගරවල ජනගහනය දැන් ප්‍රධාන ජාති 3න්ම සම සමව වගේ සිටිත්. නමුත්, බාර් ඇතුලේ නම් බි බී බොහෝ දුරට ඉන්න මහා ජාතියේ අයය. මහ ජාතියේ පිරීහීම සංකේවත් කරන තවත් හොඳ සාධකයකි මෙය.  

රජ කාලේ අපට තිබුණු සමාජය අද මෙන් මත්පැන් බොන සමාජයක් නොවීය. 1505 මෙරටට පැමිණි පෘතුගීසින් අපට සැර මත්පැන් හඳුන්වා දුන්හ.  මස් කෑම පුරුදු කළහ.

ඕලන්ද, ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදී යුගය වන විට අරක්කු වැනි අපේම මත්පැන් නිපදාවාගෙන අප මත්පැන් වලට වහල්වූ සමාජයක් බවට පත් වුනා. අද තත්ත්වය ඒ යුගයට වඩා දියුණු වෙනවා වෙනුවට එන්න එන්නම නරක් වී ඇත.

මත්පැන් වලට නුපුරුදු අප එදා පරංගි වයින් බි පාන් කන කොට කිවේ ලේ බී, ගල් කනවා කියලයි.

බොහෝ කාන්තාවන්, විශේෂයෙන්ම තරුණියන් පවා අද බිය සැක නැතිව ප්‍රසිද්ධියේ  වයින්, බියර් බොති.  සමහරෙක් සිතනවා සිය සමාජ තත්ත්වය නංවා ගැනීමට හෝ මිතුරියන් කියන නිසා හෝ මේවා බොන්න ඕනා කියා. වැඩි කල් යන්න මත්තෙන් මේ අය (කාන්තාවන්) සැර මත්පැන්, දුම්පානය පවා ප්‍රසිද්ධියේම කරන තත්ත්වයකට එන්න පුළුවන්.

බැංකොක් නුවර සමහර හාමුදුරුවරු ප්‍රසිද්ධියේ සිගරට් බොනවා දක්නට ඇත. ඒ අතින් අපේ හාමුදුරුවරු ඉතා හොඳය; තවම වාහනද  නොඑළවයි.

මත්පැනින් තමන්ගේ සෞඛ්‍යය කෙලෙසා ගන්නවා පමණක් නොව යථාර්තවාදිව, නිවැරදි තීරණ ගැනීමේ හැකියාව නැති කරගනී. මිනිසුන් තමන් අතේ ඇති මුදල නැති කර ගනිත්. නිවසේදී තම බිරිඳට/දරුවන්ට අඩන්තේට්ටම් කරත්. සමාජය නොපිළිගන්නා ලිංගික ආශ්වාදයන් සොයා සමහරු යති.  

මාලිමාවත් අලුතින් මත්පැන් පර්මිට් දෙන පාරේම යාවිද?

අද සංගීත සංදර්ෂණ, දේශපාලන පෙළපාලි වල පාරේ නැටීම සාමාන්‍ය  වී ඇත. ජනයා ගෙවල්වල පොඩි පාටි වලත් නටති. දියුණු රටවල මෙවැනි නොනවතින ලෙස නටන සම්ප්‍රදායක් නැත.

මෙසේ නටන අපේ අය බොහෝ විට මේ දේවල් කරන්නේ හොඳටම මත්පැන් පානය කරය – හරියට, අපේ සංස්කෘතියට එක්වුණු නව අංගයක් මෙන්.

උතුරු, ගිනිකොණ දිග සහ බටහිර ආසියා රටවල යුවතියෝ ඔවුන්ගේ ටික් ටොක් වල විවිධ වෘත්තිමය, කළාත්මක සහ සංස්කෘතිමය වැඩ සටහන් ඉදිරිපත් කරත් – උසස් අගයක් ඇති වීඩියෝ. අපේ (සුන්දර) තරුණියන්ගේ නම් වැඩිපුරම ඇත්තේ විවිධාකාර නැටුම් – ඒ නටන්නේද බොහෝ විට හින්දි හෝ දෙමළ ගීත වලට. සමහර නැටීම් විකාර ස්වරූපීයි. ප්‍රබුද්ධ, උසස් රසාස්වාදයෙන් යුත් ටික් ටොක් වීඩියෝ ඔවුන් නිපදවනවා ඉතාම අඩුයි. අපේ ටික් ටොක් විකට වැඩසටහන් ඉහළ අගයෙන් පවතී.

මතු සම්බන්ධයි …..

Michelle Ellner Courtesy Venezuela Analysis

Far from a symbol of peace, the article exposes Machado’s history of supporting coups, sanctions, and calls for foreign military intervention in Venezuela.

Maria Corina Machado is known for her incendiary speeches (AP)

When I saw the headline Maria Corina Machado wins the Peace Prize, I almost laughed at the absurdity. But I didn’t, because there’s nothing funny about rewarding someone whose politics have brought so much suffering. Anyone who knows what she stands for knows there’s nothing remotely peaceful about her politics.

If this is what counts as peace” in 2025, then the prize itself has lost every ounce of credibility. I’m Venezuelan-American, and I know exactly what Machado represents.

She’s the smiling face of Washington’s regime-change machine, the polished spokesperson for sanctions, privatization, and foreign intervention dressed up as democracy.

Machado’s politics are steeped in violence. She has called for foreign intervention, even appealing directly to Benjamin Netanyahu, the architect of Gaza’s annihilation, to help liberate” Venezuela with bombs under the banner of freedom,” She has demanded sanctions, that silent form of warfare whose effects – as studies in The Lancet and other journals have shown – have killed more people than war, cutting off medicine, food, and energy to entire populations.

Machado has spent her entire political life promoting division, eroding Venezuela’s sovereignty and denying its people the right to live with dignity.

This is who Maria Corina Machado really is:

• She helped lead the 2002 coup that briefly overthrew a democratically elected president, and signed the Carmona Decree that erased the Constitution and dissolved every public institution overnight.
• She worked hand in hand with Washington to justify regime change, using her platform to demand foreign military intervention to liberate” Venezuela through force.
• She cheered on Donald Trump’s threats of invasion and his naval deployments in the Caribbean, a show of force that risks igniting regional war under the pretext of combating narcotrafficking.” While Trump sent warships and froze assets, Machado stood ready to serve as his local proxy, promising to deliver Venezuela’s sovereignty on a silver platter.
• She pushed for the U.S. sanctions that strangled the economy, knowing exactly who would pay the price: the poor, the sick, the working class. 
• She helped construct the so-called interim government” a Washington backed puppet show run by a self-appointed president” who looted Venezuela’s resources abroad while children at home went hungry.
• She vows to reopen Venezuela’s embassy in Jerusalem, aligning herself openly with the same apartheid state that bombs hospitals and calls it self-defense.
• Now she wants to hand over the country’s oil, water, and infrastructure to private corporations. This is the same recipe that made Latin America the laboratory of neoliberal misery in the 1990s.

Machado was also one of the political architects of La Salida, the 2014 opposition campaign that called for escalated protests, including guarimba tactics. Those weren’t peaceful protests” as the foreign press claimed; they were organized barricades meant to paralyze the country and force the government’s fall. Streets were blocked with burning trash and barbed wire, buses carrying workers were torched, and people suspected of being Chavista were beaten or killed. Even ambulances and doctors were attacked. Some Cuban medical brigades were nearly burned alive. Public buildings, food trucks, and schools were destroyed. Entire neighborhoods were held hostage by fear while opposition leaders like Machado cheered from the sidelines and called it resistance.”

She praises Trump’s decisive action” against what she calls a criminal enterprise,” aligning herself with the same man who cages migrant children and tears families apart under ICE’s watch, while Venezuelan mothers search for their children disappeared by U.S. migration policies.

Machado isn’t a symbol of peace or progress. She is part of a global alliance between fascism, Zionism, and neoliberalism, an axis that justifies domination in the language of democracy and peace. In Venezuela, that alliance has meant coups, sanctions, and privatization. In Gaza, it means genocide and the erasure of a people. The ideology is the same: a belief that some lives are disposable, that sovereignty is negotiable, and that violence can be sold as order.

If Henry Kissinger could win a Peace Prize, why not María Corina Machado? Maybe next year they’ll give one to the Gaza Humanitarian Foundation for compassion under occupation.”

Every time this award is handed to an architect of violence disguised as diplomacy, it spits in the face of those who actually fight for peace: the Palestinian medics digging bodies from rubble, the journalists risking their lives in Gaza to document the truth and the humanitarian workers of the Flotilla sailing to break the siege and deliver aid to starving children in Gaza, with nothing but courage and conviction.

But real peace is not negotiated in boardrooms or awarded on stages. Real peace is built by women organizing food networks during blockades, by Indigenous communities defending rivers from extraction, by workers who refuse to be starved into obedience, by Venezuelan mothers mobilizing to demand the return of children seized under U.S. ICE and migration policies and by nations that choose sovereignty over servitude. That’s the peace Venezuela, Cuba, Palestine, and every nation of the Global South deserves.

Tell the Nobel Committee: The Peace Prize belongs to Gaza’s journalists, not María Corina Machado!

The views expressed in this article are the author’s own and do not necessarily reflect those of the Venezuelanalysis editorial staff.

Courtesy The Daily Mirror

Colombo, October 11 (Daily Mirror ) – Minister of Foreign Affairs, Foreign Employment and Tourism Vijitha Herath attended the inauguration of the Grand Serendib Colombo, Sri Lanka’s first AI-powered hotel project, held last night (10) at the Shangri-La Hotel, Colombo.

The event also celebrated the 20th anniversary of ABEC, the company behind the project. Sri Lanka National Cricket Team Head Coach Sanath Jayasuriya and ABEC Premier Dilip K. Herath joined the minister in officially launching the landmark initiative.

Speaking at the ceremony, Minister Herath said, This project is a significant investment in Sri Lanka, reflecting the growing potential of our tourism sector. By integrating artificial intelligence, it will take the country’s smart hospitality and tourism industry to a new level.”

The inauguration was attended by Member of Parliament Dr. Harsha de Silva, professors, diplomats, and academics from both local and international universities, underlining the project’s significance for Sri Lanka’s tourism and innovation landscape.

Courtesy Adaderana

India on Friday upgraded ties with Afghanistan’s Taliban administration, giving a boost to the diplomatically isolated group, by announcing it would reopen its embassy in Kabul that was shut after the Taliban seized power in 2021.

The Afghan Taliban administration will also send diplomats to New Delhi, its foreign minister said.

India closed its embassy in Kabul following the withdrawal of U.S.-led NATO forces from war-torn Afghanistan four years ago, though it launched a small mission in 2022 to facilitate trade, medical support and humanitarian aid.

About a dozen countries including China, Russia, Iran, Pakistan and Turkey have embassies operating in Kabul, although Russia is the only country to have formally recognised the Taliban administration, whose members are under U.N. sanctions including a travel ban and asset freeze.

INDIA’S MOVE INFLUENCED BY TENSIONS WITH PAKISTAN, CHINA

India’s announcement came during talks in New Delhi between Foreign Minister Subrahmanyam Jaishankar and his counterpart in the Taliban administration, Amir Khan Muttaqi, who is on a six-day visit after getting a temporary exemption on his travel ban.

It was the first such trip to India by a Taliban leader since 2021.

India will raise its technical mission to a diplomatic mission in Kabul, and our diplomats will also come here,” Muttaqi told reporters on Friday, adding that the aim was for the two countries to slowly return to normalcy”.

India and Afghanistan have historically had friendly ties, but New Delhi does not recognise the Taliban government.

India and the Taliban are now recalibrating their ties because of souring relations with their neighbour Pakistan as well as New Delhi’s concerns about major power rival China making inroads in Afghanistan, said Harsh Pant, foreign policy head at India’s Observer Research Foundation think tank.

Engagement does not mean endorsement. There are many things that India is uncomfortable about (under Taliban rule) – minority rights, gender rights, and the human rights landscape in Afghanistan,” he said.

But there is a pragmatism inherent in India’s engagement with the Taliban … And this visit is, in some ways, continuing that tradition. It certainly can be considered the beginning of a new phase in India-Afghanistan relations under the Taliban government, which have been one-directional so far.”

Muttaqi’s visit aimed to develop ties with New Delhi and highlighted Taliban efforts to expand engagement with regional powers in a quest for economic relations and eventual diplomatic recognition, analysts said.

Western diplomats have said the Taliban administration’s path to recognition is being stalled by its curbs on women.

AFGHANISTAN WON’T BE SPRINGBOARD FOR TERRORISM, FOREIGN MINISTER SAYS

In his opening remarks on Friday, Muttaqi referred to ongoing counter-terrorism efforts and said the Taliban administration would not allow anyone to use Afghanistan’s territory for targeting other nations.

We hope that Afghanistan and India, on an official level and in different areas, increase their engagement,” he said.

In his remarks about Friday’s deal, Jaishankar said India was fully committed to the sovereignty, territorial integrity and independence of Afghanistan.

Closer cooperation between us contributes to your national development, as well as regional stability and resilience,” he said, adding that India’s technical mission” in Kabul was being upgraded to an embassy.

Jaishankar did not mention a timeline for the change.

Source: Reuters
–Agencies 

Courtesy Hiru News

The first cabinet reshuffle of the new government was carried out today, with President Anura Kumara Dissanayake swearing in three new Cabinet Ministers and ten Deputy Ministers.

The reshuffle increases the number of Cabinet Ministers to 23 and the number of Deputy Ministers to 33.

One significant promotion to the Cabinet is Susil Ranasinghe, who was sworn in as Minister of Housing, Construction, and Water Supply. He previously served as the Deputy Minister of Housing, Construction, and Water Supply.

In a major portfolio change, Bimal Rathnayake was sworn in as the Minister of Transport, Highways, and Urban Development, with the subjects of Ports and Civil Aviation removed from his previous portfolio. The former ministry was recently in the news over the controversial release of 323 containers from Customs.

The new Minister of Ports and Civil Aviation is Anura Karunathilaka.

Five parliamentarians were sworn in as Deputy Ministers for the first time:

Shripal Nishshanka

Dear President Anura,

Congratulations on passing a trouble free 365 plus days as the President of Sri Lanka.

Anyhow, it was not a pleasant speech that you delivered at UN assembly a few days ago. A head of a country shall never ever criticize its own country in public, which is just spitting up to the sky. In-house matters shall be resolved internally and not necessary to complain to the outsiders.

There is no country on the earth where corruption is zero.

Remember you are living today to govern a country which was liberated from a heinous terrorism and unless otherwise majority of the Sri Lankans would have been dead and gone today. It was a sudden surprise to almost all Sri Lankans when you voted to topple the government during the parliamentary budget vote at the last lap of eradicating terrorism from our beloved motherland Sri Lanka in 2008 budget for year 2009. Unfortunately, you were not thinking about the motherland wisely.

Anyway gone are the days Mr. President and time to take the correct middle path.

Please do not pray on heroic Sri Lankan forces ex-officers who did protect the country with bravery.

We all breathe today freely with freedom because of their dedication, devotion and determination.

We genuine diaspora will stand with you and stand by you.

Our motherland Sri Lanka is a small beautiful park if we develop properly and spread that word to the whole world where many more tourists would visit her and subsequently all Sri Lankan mothers and sisters who perform slavery work in abroad can come home with dignity.

 May the Triple Gem and All Good Guardian Deities protect, guide and bless you with Sri Lanka and the whole globe until eternity!

Thank you,

Yours truly,

Shripal Nishshanka

Shenali D Waduge

Over the past several years, there has been a string of attempts by successive governments in Sri Lanka to implement policies that mirror Western LGBTQIA ideologies at the national level, particularly targeting children. These included proposals to teach LGBTQIA content in schools, allow pride parades, provide sex clinics in government hospitals, promote sexual activity for children as young as 16, distribute condoms in schools, legalize abortion and prostitution, and more. If implemented, these measures could have led to alarming rises in AIDS, teen pregnancies, and the overall moral erosion of society. The dangerous consequences of these policies if implemented is not merely social but civilizational. A society unable to differentiate male from female, parent from child, right from wrong is a society headed toward collapse.

Fortunately, it was His Eminence Malcolm Cardinal Ranjith who first raised the alarm publicly, drawing national attention to the grave risks of promoting LGBTQ tourism and sex-based ideology among children. Soon after, the Mahanayaka Theros of the four Nikayas issued a powerful collective letter to the President, condemning these Western-inspired agendas and urging the government to protect the country’s cultural and moral foundation.

Their united stand awakened the conscience of the nation — reminding all Sri Lankans that our children’s innocence, our moral integrity, and our cultural identity are not for sale.

Government Attempts

Despite the constitutional and Penal Code prohibitions — and in clear defiance of Sri Lanka’s deeply rooted cultural and religious values — successive governments have repeatedly attempted to introduce Western-inspired LGBTQIA policies into the national framework.

These attempts included efforts to:

• Introduce LGBTQIA education in schools, exposing children to premature and inappropriate sexualized content under the guise of awareness.”

• Permit pride parades and public promotions of LGBTQIA lifestyles, many of which, disturbingly, received sponsorship from some of Sri Lanka’s most reputable” corporations.

• Establish sex clinics in government hospitalsand lower the legal age of sexual activity to 16, violating the protective intent of the law and the spirit of child protection.

• Distribute condoms in schoolsand promote early sexual experimentation among youth under misleading health education” programs.
• Advocate for the legalization of abortion and prostitution, normalizing high-risk behaviors that undermine the sanctity of life, family, and moral responsibility.

Clearly, these proposals were trial balloons — floated to test the waters — and often tied to foreign aid conditions, or even threats to withdraw international support if not implemented.

When examined together, these initiatives form part of a coordinated ideological campaign to reshape Sri Lankan society in line with imported moral frameworks. They disregard not only our Buddhist, Hindu, Catholic/Christian, and Islamic ethical foundations, but also the public health, child protection, and social stability of the nation.

The real danger lies in their ultimate objective — the gradual dismantling of Sri Lanka’s value system and cultural coherence. A society that loses its moral compass cannot sustain itself. No development plan, sustainability goal, or economic reform can succeed when the moral core of the nation is deliberately weakened and corrupted.

Most tragically, these efforts strike at the heart of our nation’s future — its children — attempting to distort their understanding of identity, morality, and responsibility.
A nation that destroys the innocence of its children, destroys its own tomorrow.

Role of Religious Leadership

It was His Eminence Malcolm Cardinal Ranjith who first brought this issue publicly to the attention of the Sri Lankan people. In his outspoken statements, he questioned whether the Government was in its right mind to even propose policies promoting LGBTQIA ideology and tourism. The Cardinal warned of the grave dangers of importing Western-style LGBTQIA frameworks that would harm children, destabilize families, and corrode society’s moral foundations. He firmly declared that foreign aid must never be conditional to destroying the child, the family, or the nation’s moral values.

Building upon this bold stand by the Cardinal, the Maha Nayaka Theros of the four main Buddhist Chapters — the guardians of Sri Lanka’s civilizational Buddhist heritage — submitted a comprehensive letter to the President, warning against:

• The promotion of LGBTQIA tourismand associated agendas.
• The spread of unsafe sexual practicesamong youth.
• The erosion of Sri Lanka’s moral, religious, and cultural fabricthrough foreign ideological intrusion.

Their united and timely intervention effectively halted the government’s plans to institutionalize these harmful policies. Left unchecked, such measures would have exposed generations of children to sexual confusion, exploitation, and psychological harm — damage that could not be easily reversed without lasting consequences to individuals, families, and the nation as a whole.

Consequences Averted

Thanks to the foresight, moral clarity, and courage of the Maha Nayaka Theros and Cardinal Malcolm Ranjith, Sri Lanka was spared from what could have become a devastating wave of moral, social, and public health crises. Their timely intervention prevented policies that would have deeply harmed the nation’s children and corroded its civilizational foundation.

Had these policies been enacted, Sri Lanka would today be facing:

• Widespread sexual exploitation and abuse of children, which already persists in certain unregulated environments where state oversight is weak and foreign-funded NGOs operate unchecked. Meanwhile,DEI-based workplace policies are subtly coercing employees to conform to LGBTQIA expectations for career progression and job security — a form of moral and sexual coercion that must be called out for what it is and stopped.

• A surge in AIDS, sexually transmitted diseases, and teenage pregnancies, trends that are already alarming in other countries that adopted such policies. Current local reports reveal a worrying rise even without official endorsement — underscoring how disastrous formal legalization would have been.

• Unmonitored foreign-funded NGOspenetrating deeply into schools, communities, and workplaces — using the language of rights” and inclusion” to erode moral boundaries and destabilize traditional family and religious structures. With lukewarm & vision-less response by the Govt & officials – the harm they are doing is immeasurable.

• Unregulated social media influence, which is rapidly detaching youth from education, respect for elders, and value-based living. Many Western countries that once promoted unfiltered online exposure are nowrestricting or banning social media and smartphones for under-16s, recognizing the long-term damage caused to mental health, morality, and learning.

• The normalization of prostitution and commercial sexual activity among minors, disguised under fashionable labels of freedom” and inclusivity,” erasing the protective distinctions between right and wrong, adult and child, moral and immoral.

• The erosion of Sri Lanka’s cultural and religious identity, which remains the moral anchor of our social fabric, ensuring stability, compassion, and respect for life.

It is significant that only after the bold, public interventions of Cardinal Malcolm Ranjith and the Maha Nayaka Theros did political leaders and parties begin to reconsider their stance and align with the conscience of the nation. Their leadership reawakened a moral awareness that transcended political divisions — reminding all that no government has the mandate to endanger the spiritual and moral wellbeing of its people.

A Call for Accountability and Reversal

Having been spared grave national harm through the foresight of our religious leadership, the time has now come for full accountability and decisive correction.

Sri Lanka must immediately revoke all policies, programs, and agreements through which the Government has directly or indirectly consented to LGBTQIA-linked or DEI-driven initiatives, including:

1. Training of Sri Lanka Policeby foreign missions or NGOs under the pretext of LGBTQIA awareness or DEI sensitization.

• Participation of public sector agenciesin LGBTQIA-related programs, workshops, or advocacy conducted by international or local NGOs.

• The Sri Lanka Tourism Development Authority (SLTDA) Chairman’s letter of consentgranting an NGO access to train Sri Lanka’s tourism stakeholders in LGBTQIA content — an act that contradicts the moral and cultural ethos of this nation and must be immediately withdrawn.

The Government cannot simply issue vague statements to the media — it must act. Upholding the Constitution, the Penal Code, and the moral guardianship role expected of a sovereign state requires clear and public corrective measures.

Sri Lanka’s religious leadership has already illuminated the path forward.

The Maha Nayaka Theros and the Cardinal have demonstrated what moral courage looks like in the face of international pressure and domestic complacency.

Our duty now is to follow that lead — to safeguard the spiritual, cultural, and moral integrity of this nation for generations to come.

It is equally critical that private sector organizations which have adopted LGBTQIA-linked DEI policies re-examine their commitments. These imported frameworks, which are now being rolled back even in the West, have failed to produce inclusion or equity — instead fueling confusion, division, and social instability.

Sri Lanka must not follow their mistakes.

The Government and corporate sector alike must now reaffirm their duty to protect children, families, and national values above all else. No amount of foreign funding or corporate branding can justify policies that compromise the innocence of our youth or the moral foundation of our society.

Tax payers money cannot be used by either Govt or Private Sector to destroy the Nation & its People.

The vigilance and leadership of Sri Lanka’s religious figures have once again preserved the nation’s moral compass.

Let us now ensure that the Government, Opposition/Political Parties & Private Sector immediately apply corrective actions to match the moral clarity with which they have spoken.

The West is now retreating from the very ideologies it once exported under the guise of rights” and progress.”

Sri Lanka must have the wisdom not to repeat their mistakes.

A nation that protects its children protects its future — one that imitates failed experiments, destroys it.

Shenali D Waduge

By Palitha Ariyarathna

On the morning of 9 October 2025, a disturbing incident unfolded at Dharmasoka Mawatha, Arupola, Kandy, raising urgent questions about animal welfare, civic safety, and constitutional accountability in Sri Lanka. Mrs. D. Hearath, a concerned citizen and practicing Buddhist, was riding past the area when she witnessed a group of monkeys confined at the roadside without food, water, or visible care. Cages were present, the animals were clearly restricted and in distress. Eyewitnesses later confirmed that the monkeys were crying like babies, and some villagers had tried to feed them out of compassion.

What struck Mrs. D. Hearath most was the emotional behavior of the monkeys themselves, reaching out to comfort one another as if supporting their own community in fear. Moved by this suffering, she began filming the scene on her mobile phone, hoping to raise awareness and alert authorities. During the recording, a man entered the scene. Mrs. Hearath attempted to engage him to understand more about the group responsible for the monkeys. Instead of responding appropriately, he became hostile. He grabbed her phone and struck her, leaving her injured and traumatized. She is currently receiving treatment at Kandy Hospital. The video she was recording may contain crucial evidence of both the animal cruelty and the assault.

Man Seen Seated on Scooter Moments Before Assaulting Mrs. D. Hearath at Dharmasoka Mawatha, Kandy

When Mrs. D. Hearath explained she was acting to protect animal rights, the man demanded to see her ID card. This demand is not only unjust, it is legally irrelevant. Under Sri Lankan law, no citizen is required to belong to any organization or social group to question or report cruelty toward animals. The right to speak out is protected by law. This incident is a direct violation of the Sri Lankan Constitution, including Article 9, which affirms the protection of Buddha Sasana and the values of compassion and non-violence; Article 10, guaranteeing freedom of conscience; Article 12, ensuring equality before the law; and Article 14, protecting freedom of expression. It also breaches the Sri Lankan Animal Welfare Act and Mrs. Hearath’s fundamental rights as a citizen.

The monkeys Mrs. D. Hearath tried to protect are not only sentient beings, they are endangered. The Toque macaque (Macaca sinica), known locally as “Rilawa,” is listed as Endangered on the IUCN Red List. Over the past 40 years, their population has declined by more than half due to habitat destruction and human persecution. These animals are not pests, they are part of Sri Lanka’s ecological heritage. Every act of compassion toward them is also an act of conservation.

Toque macaques are present and frequently encountered in Kandy, particularly around areas like the Kandy Lake and the Royal Botanical Gardens, Peradeniya. Known locally as “Rilawa,” these small, golden-brown, endemic Sri Lankan monkeys hold a unique place in both the island’s biodiversity and cultural consciousness. Their presence in urban and sacred spaces reflects a long-standing coexistence with humans, one now threatened by shifting policies and public perception.

The Dharmasoka Mawatha incident is not isolated. It reflects a broader and troubling trend in Sri Lanka’s treatment of primates. In March 2025, the government conducted a controversial five-minute nationwide “rapid visual census” of crop-damaging wildlife. The survey estimated 6.5 to 7 million monkeys, a figure widely criticized by conservationists as scientifically implausible and methodologically flawed. In June, authorities removed all three native monkey species from Sri Lanka’s protected list, alongside peafowl and wild boars. This legal deregulation effectively allowed unrestricted culling, raising alarms among environmentalists. Following a nationwide power outage caused by a monkey in February, the government proposed exporting over 100,000 macaques to China. Though the plan was later shelved after public outcry, it revealed a growing institutional appetite for mass removal of primates without transparent ecological or ethical review.

These developments suggest a climate of hostility and misinformation around wildlife, where monkeys are increasingly framed as pests, and citizen interventions like Mrs. Hearath’s are met with aggression rather than support. Authorities must urgently answer key questions: Where are the monkeys now? What has been done with them since the incident? Who took custody, and under what authority? If any attempt has been made to release, relocate, or remove the monkeys without proper documentation or investigation, it may constitute tampering with evidence. These animals are not just victims, they are witnesses to cruelty, and their condition must be preserved for legal review.

If this incident is linked to any government department, contractor, or affiliated organization, Mrs. Hearath is entitled to seek compensation (wandi) from the man who assaulted her and from any party responsible for the unlawful capture and mistreatment of the animals. This is not just a personal ordeal, it is a public reckoning. Sri Lanka must stand by those who act from conscience and ensure that compassion is not punished but protected.

The courage shown by Mrs. Hearath echoes the wisdom of the Nala Jātakaya, Jātaka tale number 20, where the Bodhisatta, as a monkey king, led 80,000 monkeys to safety from a water demon. By crafting a single-holed reed straw (nala), he outwitted the demon and ensured his troop could drink and survive. His ingenuity and compassion saved lives. Today, women like Mrs. Hearath embody that same spirit, using moral clarity and fearless action to protect the vulnerable. In a world where cruelty often hides behind power, it is the quiet strength of conscience that leads others to safety. Her act was not just brave, it was profoundly Buddhist, deeply civic, and unmistakably just.

May the people of this country remember the wisdom of the Nala Jātakaya. In that ancient story, truth was not silenced by fear, and justice was not postponed by power. A single voice guided by compassion and moral clarity stood before a king to protect the innocent. Today, that same courage lives in every citizen who speaks out against cruelty, who defends the voiceless, and who refuses to be intimidated. Let us not forget: the strength of a nation is measured not by its silence, but by its conscience.

By Palitha Ariyarathna

Diplomatic Brief

Kelum Jayasumana

සමලිංගිකයන් ගැන කතාවේදී පාර්ලිමේන්තුවේදී හරිණි සංවේදී වෙයි!