සංවර්ධනයට අවශ්ය වන්නේ තීරණාත්මක නායකත්වය පමණක් නොව, රාජ්ය ආයතන අතර ඒකාබද්ධත්වයදයි
Posted on August 13th, 2026
ආචාර්ය සරත් ඔබේසේකර
ඉතිහාසය නැවත නැවතත් අපට පෙන්වා දී ඇත්තේ, රාජ්යයේ සියලු ආයතන එකම ජාතික අරමුණක් වෙනුවෙන් එක්සත්ව ක්රියා කරන විට රටවල් ඉතා වේගයෙන් සංවර්ධනය වන බවයි. ආයතන එකිනෙකට පටහැනිව ක්රියා කරන විට සංවර්ධනය මන්දගාමී වීම නොවැළැක්විය හැකිය.
ලී ක්වාන් යූගේ නායකත්වය යටතේ සිංගප්පූරුව, කාර්මික විප්ලවය සිදු කළ දකුණු කොරියාව සහ ඩෙං ෂියාඕපිංගේ නායකත්වය යටතේ චීනය යන රටවල් සියල්ලම මෙම සත්යයට සාක්ෂි සපයයි. ඔවුන්ගේ දේශපාලන ක්රමවේදයන් වෙනස් වුවද, ඔවුන්ට පොදු වූ එක් ලක්ෂණයක් තිබුණි. එනම්, රාජ්යයේ සියලු යන්ත්රණය එකම ජාතික අරමුණක් සඳහා ක්රියා කිරීමයි. එමගින් ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම, යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම, කර්මාන්ත ගොඩනැගීම සහ මිලියන ගණනක් ජනතාව දරිද්රතාවයෙන් මුදා ගැනීම ඉතා කෙටි කාලයකින් සිදු විය.
අද ශ්රී ලංකාව මුහුණ දෙන්නේ වෙනස් යථාර්ථයකටය.
අනුක්රමික ආණ්ඩු බොහෝ ප්රතිසංස්කරණ ප්රකාශයට පත් කළද, ඒවා බොහෝවිට නිලධාරී ප්රතිරෝධය, දීර්ඝ අධිකරණ ක්රියාමාර්ග, දේශපාලන ගැටුම් හෝ ආයතන අතර මතභේද හේතුවෙන් ප්රමාද වී හෝ දුර්වල වී ඇත. ආයෝජකයින්ට අවශ්ය වන්නේ ස්ථාවරත්වය සහ විශ්වාසයයි. නීතියේ රාමුව තුළ රජයකට තම ප්රතිපත්ති කාර්යක්ෂමව ක්රියාත්මක කළ නොහැකි නම්, ආයෝජන, රැකියා අවස්ථා සහ ආර්ථික වර්ධනය අනිවාර්යයෙන්ම පසුබෑමකට ලක්වේ.
මෙය වැදගත් ව්යවස්ථාමය ප්රශ්නයක් මතු කරයි.
සෑම ප්රජාතන්ත්රවාදී රටකම විධායකය ජනතාව විසින් පත් කරනු ලබන්නේ රට පාලනය කිරීමේ ජනවරමක් සමඟිනි. එබැවින් රාජ්ය සේවය, නියාමන ආයතන සහ අධිකරණය ඇතුළු සියලු රාජ්ය ආයතන එම ජනවරමට ගරු කරමින්, තම ව්යවස්ථානුකූල වගකීම් විශ්වාසවන්තව ඉටු කිරීම සාධාරණ අපේක්ෂාවකි.
මෙයින් අදහස් වන්නේ විනිසුරුවරුන් දේශපාලනිකව ආණ්ඩුවකට පක්ෂපාතී විය යුතුය යන්න නොවේ. එසේම ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වය අත්හැරිය යුතු බවද නොවේ.
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය නීතියේ ආධිපත්යයේ මූලික කුළුණකි.
එහෙත් රාජ්යයේ සියලුම අංශ ව්යවස්ථාවට, රටේ ස්වෛරීභාවයට සහ දිගුකාලීන ජාතික යහපතට පක්ෂපාතී විය යුතුය. අධිකරණයට විධායකයේ ක්රියා නීතියට අනුකූලදැයි පරීක්ෂා කිරීමේ සම්පූර්ණ අයිතිය තිබිය යුතුය. නමුත් ජනතාව විසින් තෝරා පත් කළ ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ කාර්යභාරය භාරගෙන කටයුතු කිරීම හෝ ජාතික යහපත වෙනුවෙන් නීත්යානුකූලව ගනු ලබන ප්රතිසංස්කරණ අනවශ්ය ලෙස වළක්වාලීම සිදු නොවිය යුතුය.
ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවල් බොහොමයක් මෙම සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ දරයි. උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් ජනාධිපතිවරයා විසින් නම් කරනු ලබන අතර ව්යවස්ථානුකූල ක්රියාවලියක් මගින් අනුමත කරනු ලැබේ. එහි අපේක්ෂාව වන්නේ ජනාධිපතිවරයාට පුද්ගලික පක්ෂපාතීත්වයක් නොව, ස්වාධීන අධිකරණ විනිශ්චය භාවිතා කරමින් ව්යවස්ථානුකූල රාජ්ය පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීමයි.
ශ්රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටකට ආයතන අතර දිගුකාලීන ගැටුම් ඉතා විශාල මිලක් ගෙවීමට සිදුවේ. යටිතල පහසුකම් ප්රමාද වීම, නියාමන අවිනිශ්චිතතාව, ප්රතිසංස්කරණ කල් දැමීම සහ ප්රතිපත්තිවල අස්ථාවරත්වය දේශීය ව්යවසායකයන් මෙන්ම විදේශීය ආයෝජකයන් ද අධෛර්යයට පත් කරයි.
මෙය තවදුරටත් පැහැදිලිව පෙන්වන්නේ ශ්රී ලංකාවේම සහ කලාපීය අත්දැකීම්ය. උදාහරණයක් ලෙස, 2015–2019 කාලය තුළ මෙගා යටිතල ව්යාපෘති කිහිපයක් (වරාය, මහාමාර්ග සහ නගර සංවර්ධන ව්යාපෘති) ආරම්භ කළද, ආයතන අතර සම්බන්ධීකරණය දුර්වල වීම සහ නියාමන අනුමැති ප්රමාද වීම හේතුවෙන් බොහෝ ව්යාපෘති අපේක්ෂිත වේගයෙන් ඉදිරියට ගියේ නැත. එහි ප්රතිඵලය වූයේ ආයෝජන පිරිවැය ඉහළ යාම සහ ආර්ථික ප්රතිලාභ ප්රමාද වීමයි.
ඊට විරුද්ධව, ඉන්දියාවේ ආධාර්” (Aadhaar) සහ ඩිජිටල් ගෙවීම් පද්ධතිය වැනි වැඩසටහන් සාර්ථක වීමට හේතුව වූයේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදනය පමණක් නොව, මධ්යම රජය, ප්රාන්ත ආණ්ඩු, බැංකු සහ නියාමන ආයතන අතර ඇති වූ ශක්තිමත් ඒකාබද්ධතාවයයි. එම ආයතන එකම ඩිජිටල් පරිවර්තන අරමුණක් යටතේ ක්රියා කළ නිසා, මිලියන ගණනක් ජනතාවට කෙටි කාලයකින් සේවා ලබා දීමට හැකි විය.
සාර්ථක රටවලින් අප ඉගෙන ගත යුතු පාඩම වන්නේ සංවර්ධනය සඳහා මැතිවරණ පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවයි. වෘත්තීයභාවයෙන් යුතු, කාර්යක්ෂම සහ ව්යවස්ථානුකූල රාමුව තුළ එකම ජාතික අරමුණක් සඳහා ක්රියා කළ හැකි රාජ්ය ආයතන ද අවශ්යය. එමෙන්ම ජනතාව විසින් තෝරා පත් කරගත් විධායකය නීත්යානුකූලව ක්රියාත්මක කරන සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළ සාර්ථක කර ගැනීමට එම ආයතන සහයෝගය ලබා දිය යුතුය.
එබැවින් ශ්රී ලංකාවට අවශ්ය වන්නේ:
• රට සංවර්ධනය කිරීම සඳහා පැහැදිලි දැක්මක් සහිත ශක්තිමත් විධායකයක්.
• ව්යවස්ථාව අපක්ෂපාතීව ආරක්ෂා කරන අතරම, ජනතාව විසින් තෝරා පත් කරගත් විධායකයට නීත්යානුකූලව තම ජනවරම ක්රියාත්මක කිරීමට සහාය වන, නීතිමය ස්ථාවරත්වයක් සපයන ස්වාධීන අධිකරණ පද්ධතියක්.
• නීත්යානුකූල රජයේ ප්රතිපත්ති කාර්යක්ෂමව ක්රියාත්මක කිරීමට කැපවූ වෘත්තීය රාජ්ය සේවයක්.
• විධායකය, ව්යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය අතර, තම තමන්ගේ ව්යවස්ථානුකූල සීමාවන් තුළ අන්යෝන්ය ගෞරවය සහ සහයෝගිතාව.
• පක්ෂ දේශපාලනයට වඩා ජාතික ආර්ථික සංවර්ධනයට ප්රමුඛතාවය දෙන ජාතික කැපවීමක්.
අපගේ අරමුණ කිසිවිටෙකත් පුද්ගලයන්ට අන්ධ පක්ෂපාතීත්වයක් නොවිය යුතුය. එය විය යුත්තේ ව්යවස්ථානුකූල පාලනයට, ජාතික සංවර්ධනයට සහ ජනතාවගේ සුබසාධනයට ආයතනික වශයෙන් ඇති කැපවීමයි.
ශ්රී ලංකාවට මෙම සමතුලිතතාවය ඇති කර ගැනීමට හැකි වුවහොත්, අද පවතින අකර්මණ්යතාව වෙනුවට ප්රගතිය, ගැටුම් වෙනුවට සහයෝගිතාව සහ අවිනිශ්චිතතාව වෙනුවට විශ්වාසය ගොඩනැගිය හැකි වනු ඇත.
මගේ විශ්වාසය නම්, සෞභාග්යමත් ශ්රී ලංකාවක් කරා යන සැබෑ මාවත එයයි.