වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග 2002 වසරේ සිට 2006 දක්වා මම කොලඹ යුද හමුදා රෝහලේ මානසික රෝග අංශයේ විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය නීල් ප්‍රනාන්දු මහතා යටතේ සේවය කලෙමි. මේ කාලය තුලදී ලංකාවේ යුද හමුදා සොල්දාදුවන් අතර පැතිරී ගිය යුද ආතතිය පිළිබඳව අධ්‍යනය කිරීමට මට හැකි විය​.  මේ කාල සීමාව තුලදී  තුලදී මෙම අත්දැකීම් අලලා මම පොත් කීපයක් ලිව්වෙමි. එවා අතරින් […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  මිනී කඳු ගොඩ ගැසූ දේශයක රුධිර ගංගා මත පීනූ  සමාජයක වෛරය ද්වේෂය වගා කල භූමියක අන්තවාදයේ ආගම්වාදයේ ජාතිවාදයේ අනන්ත වූ කුණු තැවරුණු ආකාශයක ජීවත් වන දනන් හට ආදරය කරුණාව වලංගු නොවන හැටි බලව මිතුර   උගන්වා තිබෙන්නේ ආදරය නොව එකිනෙකාට ද්වේශ කරමින් විනාශයේ දොරටුව වෙත යාමටයි සබඳ   එව බලව මිතුර දෙදෙනෙකු […]

මංජුල වෙඩිවර්ධන ඇන්සි ප්‍රංශය. දේශසීමා බිඳහෙලන චෙකොෆියානු සාහිත්‍යකරුවා. රුවන් එම් ජයතුංග නම් වන චෙකොෆියානු සාහිත්‍යකරුවා ස්වකීය  ෆ්‍රොයිඩියානු සමාජ විශ්ලේෂණයන් යළි වරක් සාහිත්‍ය සමාජය හමුවේ විනිෂ්චය පිණිස තබා ඇත.  පරිවර්ථනීය කෘතියක ධ්වනි නැංවෙන නාමයක් පෙරටුකොටගෙන ය.  « ජොනතන් හාකර්ගේ මරණය » කැටුවැවිත් සිංහලෙන් ජීවිතය ලිහා පහදන ජාත්‍යන්තර වෛද්‍යවරයා සිය වෘත්තියේ සිමා මායිම් පුළුල් වීමට සමාන්තරව සාහිත්‍ය භාවිතයද විස්තාරණය කර පෙන්වයි. […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  අප පාසල් ගිය හැත්තෑව දශකයේ බිග් මැච් උමතුව තදින්ම තිබුනේය​. වර්ණපුර විසින් වාර්තා බිඳ හෙලමින් ආනන්ද නාලන්ද සුලෝහිත සංග්‍රාමයේදී ක්‍රීඩා කල නිසා බොහෝ දෙනෙකු ක්‍රීඩා තරඟ නැරඹීමට ආහ​. මාගේ සොහොයුරන් තිදෙනෙකු ආනන්දයේද එක් අයෙකු රාජකීය විද්‍යාලයේද ඉගෙනුම ලැබූහ​. මේ නිසා බිග් මැච් කාලයට නිවස වලි වලින් පිරී තිබුනේය​. බිග් මැච් එකට […]

Dr Ruwan M. Jayatunge I first met Consultant Psychiatrist, Dr. D. V. J Harischandra, in 1998, when he came to deliver a presentation on Euthanasia at the Brown’s Beach Hotel in Negombo that was organized by the Clinical Society of the Negombo Hospital. On that day he gave an outstanding presentation on Euthanasia and Medical Ethics and captured everyone’s attention […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  උසස් පෙළ ජීව විද්‍යා දහරට සුදුසුකම් ලබන සිසු සිසුවියන් සමහරක් උසස් පෙළදී ගෙම්බන් කැපීමට සිදුවන නිසා ජීව විද්‍යා දහර අත් හරිති. උසස් පෙළ ජීව විද්‍යා දහරට සුදුසුකම් ලැබූ මා හට එවැනි ගැටළුවක් නොවීය​. අපගේ උසස් පෙළ සත්ව විද්‍යා ගුරුවරු වූ ගාමිනී කුලවංශ මයා සහ වික්‍රමනායක මහතා (මම වරක් සත්ව විද්‍යා පන්තියේදී […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  මම 1995 – 2009 අතර කාලය තුල  රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන් ගේ සංගමයේ සක්‍රිය සාමාජිකයෙකු වූයෙමි. මේ කාලය අතරතුර රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන් ගේ සංගමයේ වෘත්තීය ක්‍රියා මාර්ගයන්ට සාමූහිකත්වය ගිලිහෙන්නට නොදී සහාය දුනිමි. එසේම 1997-1999 යන කාල වල රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන් ගේ සංගමයේ මීගමුව රෝහල් ශාකාවේ නිලයක් ද දැරුවෙමි. එසේම 2009 වසරේ රජයේ […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  මීට වසර 15 පමණ පෙර මගේ රෝගියෙකු වූ විශ්‍රාමික පොලිස් කොස්තාපල්වරයෙක් මට අපූරු කතාවක් කීවේය​. පේරාදෙනියේ වීරසූරිය ශිෂ්‍යයා මිය ගිය අවස්ථාවේ ඔහුද අනෙකුත් පොලිස් නිලධාරීන් සමග පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාල භූමියේ සිටි බවය​. එහිදී සිදුවූ ගැටුමකින් වීරසූරිය නම් සරසවි සිසුවා පොලිස් වෙඩි පහරකින් මිය යන ලදි. මෙම පොලිස් කොස්තාපල්වරයා කියූ පරිදි වීරසූරියට […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  දැදිගම වී රුද්‍රිගු සම්භාව්‍ය රුසියන් ග්‍රන්ථ  සිංහලට පරිවර්තනය කල විශිෂ්ට පරිවර්තකයෙකි. මට එතුමාව හමුවී නැතත් මගේ පියා රුද්‍රිගු මහතාව දැන සිටියේය​. දැදිගම වී රුද්‍රිගු මහතා සෝවියට් දේශයේ වෛද්‍ය උපාධියක් හදාරා තිබුනද එතුමා වෛද්‍ය වෘත්තිය වෙනුවට තෝරා ගත්තේ සාහිත්‍යයි.   රුද්‍රිගු මහතා සාමාන්‍ය පරිවර්තකයෙකු නොවේ. එතුමා තුල විශිෂ්ඨ ගනයේ සාහිත්‍යධරයෙකු සිටියේය​. එම […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  බරපතල පිළිස්සුම් තුවාල ලැබූ තරුණියක් හයේ වාට්ටුවට ගෙනත් තිබෙන බව සිස්ටර් රණසිංහ ඉන්ටකොම් හුවමාරුව හරහා මා අමතමින් කියා සිටියාය​. මම වහ වහා වාට්ටුවට ගියෙමි. ඇය මුස්ලිම් තරුණියකි. ශරීරයෙන් 65 % වඩා පිළිස්සී තිබේ. ඇයගේ තත්වය බරපතළය​. මම ඉක්මනින් ඇයට පිට ගැස්මට එන්නතක් මෙන්ම වේදනා නාශක පෙතඩීන් මාත්‍රාවක් ද දුන්නෙමි. එසේම සේලයින් […]

Dr Ruwan M Jayatunge M.D.  සැරයන් Sx78 භයානක යුද්ධයට මැදිවී සිටිමින් දස වසරකට ආසන්න කාලයක් යුදබිමේ ගතකළේය. යාපනය කොටුව ආරක්ෂා කරගැනීමේ මාරාන්තික සටනට ඔහු සහභාගී විය. සතුරා විසින් යාපනය කොටුව තම පීඩනයට හසුකරගෙන තිබුණු අතර, සතුරාගේ බර අවි ප්‍රහාර කොටුව වෙත එල්ල වන්නට පටන් ගත්තේය. කොටුවේ සිරවී සිටි භටපිරිස් ගලවාගැනීම සඳහා ‘මිඩ්නයිට් එක්ස්ප්‍රස්’ නමැති මෙහෙයුම දියත් කරන […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංගගේ  Auschwitz නම් කවිය ඇසුරෙනි අනුවාදය – යසනාත් ධම්මික බණ්ඩාර රිදුම් දෙයි මහද පය ගැටෙන වාරයක් වාරයක් පාසා මේ ඔෂ්විට්ස් කඳවුරු බිම…. ගෙවී ඇති මුත් බෝ කල් හැඟෙනුයේ තවමත් ඊයේ පෙරේදා මෙනි….. ගෙන ආවේ මා මෙහි පවුලේ අන් අය ද සමගිනි….. මව…….පියා…… සහ සිඟිති නැගණිය ද…… රාත්‍රී තුනක් දිගු වෙහෙසකර ගමනක් වීය එය හරක් […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග නෙල්සන් මෙන්ඩිස් සර් නාලන්දේ ක්‍රිකට් ගුරුවරයා මෙන්ම අංශ කීපයක් භාරව ක්‍රියා කලේය​. මට මුලින්ම නෙල්සන් මෙන්ඩිස් සර් හමු වන්නේ 1977 වසරේදී ය . එවකට මම පහ වසරේ සිසුවෙක්මි. අපගේ පන්තියට පැමිණි ඒ මහතා ( මගේ මතකය අනුව​) මාර්තු මාසයත්  දෙසැම්බර් මාසයත් අතර කාල පරාසයේ ඉපදුණු සිසුන් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට බඳවා ගැනීමට සුදුසු දැයි […]

නිවෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග කොලායි  ඔව්ස්ට්‍රොව්ස්කිගේ වානේ පන්නරය ලැබුණු හැටි  කෘතියේ එන පාවෙල් කොර්චාගීන් චරිතය බොහෝ දෙනෙකුට විශාල බලපෑමක් ඇති කල බව  කීවේ  නම් නිවැරදිය.  අප පාවෙල් කොර්චාගීන් හඳුනා ගත්තේ දැදිගම වී රොද්‍රිගු හරහාය.    පාවෙල්  කොර්චාගීන්ට   අපි දශක ගණනාවක් පුරා ආදරය කළෙමු.  සැබවින්ම ඔහු අපගේ වීරයා  සහ  පරමාදර්ශය විය .  ඔහු ජීවත් වුයේ කෙටි කාලයකි.  එහෙත් පරාර්ථය […]

Ruwan M Jayatunge M.D. In 1987 an accidental discovery revealed an association between certain eye movements and reduced levels of distress resulting from traumatic memories. The result was a new psychological intervention, eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) (Blore, 1996). The American Psychiatric Association Practice Guideline (2004) has recommended EMDR as one of the first-line […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  1973 -1974 කාලයේ ලංකාවේ ආංශික සාගතයක් තිබුනේය​. ලෝක ආහාර අර්බුධය මෙන්ම 1970 සමගි පෙරමුණු රජයේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති නිසාද ආහාර හිඟයක් බලපැවැත්විනි. හාල් පොලු මිරිස් පොලු නිසා හාල් ප්‍රවාහනය තහනම් කොට තිබුනේය​. සතියට දින දෙකක් බත් කෑම තහනම් කරන ලදි. මගුල් ගෙදරකට ආරාධනා කල හැකිව තිබුනේ සීමිත පිරිසකට විය​. පාන් ඇතුළු වෙනත් […]

Author- Dr Ruwan M Jayatunge   Published by Godage International Publishers (Pvt.) Ltd Shell Shock to Palali Syndrome is an impressive endeavour to put together all experiences from different dramatic and tragic situations in war impacted society. This book is for me the monumental example of sufferings all kinds of disasters were tormenting people, leaving […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  දොස්තරලා හෙදියෝ  වර්ජනය කිරීමට  නම් දැරුවෝ වෙති. වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස 1994 – 2009 කාල පරාසය තුල මමද වර්ජන කිහිපයකට සහභාගි වූ බව හෙළි කරමි. ඉන්ටර්න්වරයෙකු ලෙස මාතලේ මූලික රෝහලේ සේවය කල 1994-1995 අතර කාලයේ වර්ජන කරන්නට අපට ඉඩක් නොවීය​. නමුත් මේ කාලයේ දිවයින පුරා පැතිරී ගිය හෙදියන් ගේ වර්ජනයක් මතු විය​. හෙදියෝ […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  සහකාර වෛද්‍ය නිලධාරීන් ලියාපදිංචි සහකාර වෛද්‍ය”  AMP හෙවත් AMO  හෝ අතීතයේ ඇපොතිකරි මහතුන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ සෞඛ්‍ය අංශයේ වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කරන ලද වෘත්තිකයන් පිරිසකි. 1995 වසර ආසන්න තෙක් ලංකාවේ ග්‍රාමීය රෝහල් වල ස්ථාන භාර වෛද්‍යවරු ලෙසද දිස්පැන්සරි වලද සහකාර වෛද්‍ය නිලධාරීන් තම සේවා ලබා දුන්හ​. ඔවුන් පුරා ශතවර්ශයකටත් අධික  කාලයක් […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග වෛද්‍ය ඉන්දික සුදර්ශන බාලගේ විසින් කරන ලද ස්ත්‍රී දූෂණය සහ මිනීමැරුම පිළිබඳව මම අධ්‍යනයක් කලෙමි. මේ සඳහා වෛද්‍ය   බාලගේ සමග මීගමුව රෝහලේ එකට සේවය කරන ලද වෛද්‍යවරු , හෙදියන් සහ ඔහුව දැන සිටි රෝහල් කාර්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් ගෙන් දුරකථන සම්මුඛ සාකච්ඡා මම ලබා ගතිමි. ඔවුන් පවසන අන්දමට වෛද්‍ය ඉන්දික සුදර්ශන බාලගේ […]

Dr. Ruwan M Jayatunge We openly advocate organized terror. . . . Terror, in times of revolution, is an absolute necessity  – Felix Dzerzhinsky  Polish and Russian revolutionary Felix Dzerzhinsky (1877-1926) headed Cheka (the Soviet secret police) from 1917 to 1926. He was known as Iron Felix for his mercilessness and apathy. Ironically by nature […]

Dr Ruwan M Jayatunge  Psychoanalysis was introduced by Sigmund Freud in which free association, dream interpretation, and analysis of resistance and transference are used to explore repressed or unconscious impulses, anxieties, and internal conflicts. To Freud, psychoanalysis was clearly a social theory as well as a psychological theory (Stea, ‎2012). Some experts view that the Freudian […]

 වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග පුත්තලම් දිස්ත්‍රික් මානසික සෞඛ්‍ය  වෛද්‍ය නිලධාරී ලෙස ලෙස සේවය කරන ලද කාලයේ පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ ජීවත් වන අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති ජනතාවට මානසික සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්  සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂක වෛද්‍ය ආර් එම් එස් කේ රත්නායක මහතා මගෙන් ඉල්ලීමක් කලේය​. එම නිසා මම මේ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කලෙමි. පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ ජීවත් […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග මීගමුව දිස්ත්‍රික් රෝහලේ විශේෂඥ නාරි හා ප්‍රසව වෛද්‍ය  අජිත් සේමසිංහ මහතා සීසර් ශල්‍යකර්මයක් සඳහා සහායක වෛද්‍යවරයා ලෙස මාව කැඳවාගෙන ශල්‍යාගාරයට ගියේය​.  අත් හොඳින් සෝදා අත්වැසුම් සහිතව ශල්‍ය ඇඳුම් ඇඳගත් අප ගැබිනි මාතාව සීසර් ශල්‍යකර්මයට ලක් කිරීම ඇරඹුවෙමු. වෛද්‍ය  අජිත් සේමසිංහ ශල්‍ය සැතෙන් නිර්වින්දනයට ලක් කරන ලද ගැබිනියගේ බඩෙහි කැපුමක් කලේය​. මම රුධිරය ගැලීම […]

Dr Ruwan M Jayatunge The World Health Organization (WHO) defines mental health as “a state of well-being in which the individual realizes his or her own abilities can cope with the normal stresses of life, can work productively and fruitfully and is able to make a contribution to his or her community. War trauma negatively […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග  තරුණ සහ නවක වෛද්‍යවරුන් ලෙස අප බොහෝ කවටකම් කලෙමු. එය රාජකාරී ආතතිය මකා ගැනීම සඳහා විය යුතුය​. සමහර විහිළු අහිංසක ඒවාය. සමහර විහිළු බරපතලය​. වරක් හලාවත රෝහලේදී ශල්‍යකර්මයක් අවසන් වීමෙන් පසු රාත්‍රී දෙගොඩහරිජාමේ තේ බීම සඳහා හලාවත ටවුමේ පිහිටි නයිට්  කඩයකට අප ගියෙමු. අප අතර සිටි තෙන්නේ හොඳ විහිළු සපයන්නෙකි. නයිට්  […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග ව්ලැදිමීර් යොර්මාලියෙව් අපගේ ඇනටමි (ව්‍යවච්ඡෙදය) ගුරුවරයා විය​. යොර්මාලියෙව් පිටතින් පෙනෙන්නේ තද පුද්ගලයෙකු ලෙසටය​. බොහෝ ගුරුවරු සිසුනට ඔබ (වී) කියා ඇමතුවද යොර්මාලියෙව් අමතන්නේ නුඹ (තී) කියාය​. යොර්මාලියෙව් ගේ උඩු රැවුල හිට්ලර් ගේ මෙන්‍ය​. එම නිසා සිසුන් ඔහු නොමැති තැන ගිට්ලර් (හිට්ලර්) හෝ  ඇඩොෆ් යොර්මාලියෙව් කියා ඔහුව ඇමතූහ​. ශාන් පියෙර් කොංගෝවේ සිසුවෙකි. වරක් […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග වියට්නාම් යුද්දයට සම්බන්ධ වූ අැමරිකානු  සොල්දාදුවන් බොහෝ දෙනෙකු මානසික අසමතුලිතතාවයෙන් පෙලෙති. ඔවුන් අතර විශාදය , මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය, පශ්චාත් ව්‍යසන ක්ලමථ අක්‍රමතාව , දිවි නසාගැනීමට තිබෙන යොමුව ඉහලය​. වියට්නාම් යුද්දය අවසන්වී දශක ගනනාවක් ගතවූවද වියට්නාම් යුද සින්ඩ්‍රෝමය අවසන් වී නොමැත​. මේ නිසා වියට්නාම් යුද්දයට සම්බන්ධ වූ වෙතරානුවන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා වෙනම රෝහල් […]

 වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග 2000 වසරේදී මම උතුරු කොලඹ ශික්‍ෂණ රෝහලේ  විශේෂඥ ශල්‍ය වෛද්‍ය ඩී.ඩබ් වීරසූරිය මහතා යටතේ කෙටි කාලීන ශල්‍ය වෛද්‍ය පුහුණුව ලැබුවෙමි. එසේම එතුමාගේ වාට්ටුවේ ශල්‍යකර්ම වලට භාජනය වන රෝගීන් සඳහා මානසික උපදේශනය සහ මනෝ ප්‍රතිකාරයන් ලබා දීමද මා අතින් කෙරුනි. මෙම උපදේශන සේවය නියමු වැඩ සටහනක් (Pilot Project) ලෙස එළි දැක්වීමට වෛද්‍ය ඩී.ඩබ් වීරසූරිය […]

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග වරක් මා විසින් ලියන ලද සිංහබාහු කථාවේ මනෝ විද්‍යාත්මක පාර්ශවය ගැන ලිපිය කියවූ ප්‍රංශ ජාතික මනෝ විද්‍යාඥයෙකු වන Eric Smadja මෙම ලිපිය මහාචාර්‍ය ගනනාථ ඔබේසේකර වෙත යවන්න යැයි කීවේය​. ඒ මන්ද කියා මා විමසූ විට ඔහු කීවේ ගනනාථ ඔබේසේකර යනු වර්ථමානයේ ජීවතුන් අතර සිටින විශිෂ්ටම මානව විද්‍යාඥයා නිසා මෙම ලිපිය ගැන […]