Courtesy AdaDerana

In a landmark address at the 58th Annual General Meeting of the Hotels Association of Sri Lanka (THASL), President Ranil Wickremesinghe outlined a comprehensive strategy to propel the country’s tourism sector to new heights, the President’s Media Division (PMD) said. 

During the meeting which was held on Monday (27) at Shangri-La Hotel, Colombo, Wickremesinghe emphasized that focused on surpassing the target of 5 million tourists and redefining traditional approaches, his vision extends to achieving 7.5 million visitors in the coming years. 

The President emphasized the need for innovative thinking and collaboration within the industry to ensure sustainable growth, the PMD reported.

When I took over the government, I realized that sustainability alone is not sufficient. How are we going to earn foreign exchange? How are we going to have a positive balance of trade? In that, there were many suggestions. But what is the low-hanging fruit? And one of the low-hanging fruits was tourism. Let’s promote tourism fully,” President Wickremesinghe declared.

The President acknowledged the need to move beyond the existing framework and embrace competition to elevate Sri Lanka’s standing in the global tourism market. Drawing parallels with countries like Vietnam, he questioned why they had more tourists despite being in the industry for a shorter period. President Wickremesinghe stressed the importance of increasing the number of tourists to 2.5 million in the upcoming year and subsequently expanding on this figure.

Central to the President’s vision is the enhancement of the tourism product. He urged the industry to specialize, tapping into the unexplored potential that Sri Lanka possesses. Referencing historical practices during the Anuradhapura period, he highlighted the early roots of tourism in Sri Lanka and encouraged a nuanced approach to promotion.

Look at our food. From one area to another. Have you utilized it? Let’s do that. We have to be special in many ways. You remember, tourism was not something that was new to us. It was there even in the time of the Anuradhapura period,” President Wickremesinghe remarked.

Acknowledging the role of hospitality in attracting and retaining tourists, the President emphasized the need for a comprehensive experience – encompassing accommodation, cuisine, and cultural offerings. He proposed the diversification and improvement of Sri Lankan cuisine, advocating for a fusion of local and international flavours to cater to diverse tastes.

The President highlighted the potential for collaboration with expatriates to enhance the industry further. Drawing attention to the success of boutique hotels initiated around 2003-2004, he underscored the significance of niche markets, citing golf tourism as an example.

The development of tourism infrastructure beyond traditional attractions was a key aspect of President Wickremesinghe’s address. He outlined plans for the transformation of Colombo into an entertainment hub, emphasizing the need for diverse activities to keep visitors engaged.

What do we do there? Very little. You go to a museum, it’s a short run. You go to Gangaramaya Temple. You look at the Independence Square and back. So what are we planning? It should be an area of entertainment or music or food. All the way up to the Independence Square, it will be a new area,” he explained.

The President disclosed plans for the development of the Bogambara prison in Kandy into a hotel and a hotel school, showcasing the government’s commitment to utilizing available resources for tourism. He urged stakeholders to contribute ideas and support to implement these transformative initiatives.

Addressing the issue of minimum rates, President Wickremesinghe advocated for a shift towards higher rates, emphasizing the need for a quality product that justifies the cost. He encouraged the industry to think beyond conventional constraints and embrace a new mindset for achieving the ambitious target of 5 million tourists.

In this new era, we need new thinking. We can’t get there with the old mindset. Just forget it and put it aside. Think of the new people who will come. Then we can achieve our five million,” President Wickremesinghe asserted.

The President concluded his address by expressing confidence in the industry’s ability to achieve the 5 million tourist target and urged stakeholders to aim higher, setting a goal of 7.5 million with higher-paying tourists. He emphasized the importance of maximizing earnings and attracting tourists from both domestic and international markets without unnecessary restrictions.

The President also took the opportunity to honour two stalwarts of the hotel industry, presenting lifetime achievement awards to Mr. Srilal Miththapala and Mr. Hiran Cooray for their significant contributions.

The event was attended by key figures in the government, including Minister of Tourism, Lands, Sports, and Youth Affairs Harin Fernando, Secretary of the Ministry of Tourism and Lands H. M. P. B. Herath, and officials from the Hotel Association of Sri Lanka, as well as experts in the hotel industry.

As Sri Lanka embarks on this transformative journey to position itself as a premier tourist destination, the President’s vision sets the stage for a dynamic and prosperous future for the country’s tourism sector, according to the PMD.

Courtesy Adaderana

Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP) MP Wimal Weerawansa has warned that the downfall of the current government has commenced.

Speaking in Parliament on Tuesday (28 Nov.), Weerawansa alleged that the President’s decision to remove Roshan Ranasinghe from his ministerial portfolios was a ‘testament’ to Ranil Wickremesinghe’s true character”, and further accused the Head of State of siding with thieves”.

The current President had the crown [Presidency] fall on to his head thanks to the ‘Aragalaya’, but yesterday, he showed his true character very clearly. He sacked the Minister who spoke against corruption, and stood with those who are corrupt”, Weerawansa charged.

The parliamentarian further recalled how during former President Gotabaya Rajapaksa’s tenure, when both he and MP Udaya Gamanpila were similarly sacked from their ministerial portfolios, and claimed that this marked the beginning of the end of Rajapaksa’s presidency.

Drawing similarities between the two incidents, Weerawansa further alleged that Ranasinghe’s sacking clearly showed whose side the President is on”, and that thereby this marked the beginning of the end of Wickremesinghe’s presidency as well.

Mark my words, Ranil Wickremesinghe will not contest a presidential election. I pity anyone who thinks he will. I think he would much rather take up a high post at an international organisation… He is not thinking of the future of this country. There will be no justice for this country during his short stint. He will only seek for his personal gain during his tenure”.

Courtesy Adaderana

It was disclosed at the Ministerial Consultative Committee on Mass Media that the Sri Lanka Rupavahini Corporation (SLRC) and the Sri Lanka Broadcasting Corporation (SLBC) continue to incur losses. 

This was revealed when the relevant committee met in Parliament on Thursday (Nov. 23) under the Chairmanship of the Minister of Transport and Highways and Minister of Mass Media Dr.Bandula Gunawardana.

Presenting statistics from 2015, the Chair pointed out how these two channels have made losses, the Parliamentary Communications Department said in a statement.

Accordingly, the Chair pointed out that the Sri Lanka Rupavahini Corporation has made a loss of 277 million rupees in the year 2023 and the Sri Lanka Broadcasting Corporation has made a loss of 457 million rupees in the year 2023. 

Pointing out that it is difficult for the Treasury to provide funds for these channels, the Chair stated that there are plans to convert the Sri Lanka Rupavahini Corporation and the Sri Lanka Broadcasting Corporation into a public company. Accordingly, the Committee Chair further commented that the Cabinet Ministers have decided to appoint a committee to take further action, it added.

It was expressed in the committee that the state media does not provide enough publicity for the various development projects implemented by the government. The Chairman emphasized that public media should broadcast the inconveniences of the public who are affected by various dilapidated buildings, roads, bridges etc. as well as inform the public about the facilities that have been provided to the public following the development.

The Chair instructed the Sri Lanka Press Council to prepare a report on the measures that can be taken to regulate the propaganda activities carried out by the media in a way that harms the social culture and personal health and give it to the Committee.

State Ministers Shantha Bandara, Janaka Wakkumbura, Members of Parliament Velu Kumar, (Prof.) Charitha Herath, D. B. Herath, Sanjeeva Edirimanna, Gunathilaka Rajapaksha, Sudath Manjula, were present at the Committee meeting held, according to the Parliamentary Communications Department.

උපුටා ගැන්ම  හිරු පුවත්

උපුටා ගැන්ම  හිරු පුවත්

රනිල් වික්‍රමසිංහ මීට පසු ජනාධිපතිවරණයකට කිසිසේත්ම නොඑන බව තමා හූණා කිව්වා සේ පවසන්නේ යැයි කොළඹ දිස්ත්‍රික් මන්ත්‍රී විමල් වීරවංශ පාර්ලිමේන්තුවේදී අද (28 ) ප්‍රකාශයක් සිදු කළා.

“කවුරුහරි එහෙම හිතාගෙන ඉන්නවනම් අනේ පව් කියලා තමයි මට කියන්න වෙන්නේ” යැයි බවයි ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ.

ඔහු ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක තනතුරක් ලබාගෙන ඉදිරි කාලය වැජඹීමට බලාවි යැයිද මන්ත්‍රීවරයා කියා සිටියා.

ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෝ දැන් ගොඩක් සිටින බවත් පඳුරකට ගැහුවොත් හැටක් විතර සිටින බවත් ඔහු පවසනවා.

ජනාධිපති පුටුවට ගිය පසු ඔහුගේ සියලු කටයුතු අවසන් වන හෙයින් එතනින් එහාට මේ රටේ අනාගතය ගැන ඔහුට වගකීමක් නැතැයිද අද රට තියෙන්නේ අනාගතය ගැන නොබලන නොහිතන නායකයෙකු අත යැයිද මන්ත්‍රීවරයා පවසනවා.

උපුටා ගැන්ම ලංකා සී නිව්ස්

ඇති වී තිබෙන තත්ත්වය මත තම ජීවිතයට හානියක් සිදු වුවහොත් ඊට ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ හා සහ ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සාගල රත්නායක මහතා ඇතුළු පිරිස වගකිව යුතු බව ක්‍රීඩා ඇමැති රොෂාන් රණසිංහ මහතා සඳහන් කරයි.

ඔහු මේ බව කියා සිටියේ අද පාර්ලිමේන්තුවේදී විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් තමන්ගේ ජීවිතය පිළිබඳව අද වන විට අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක් ඇති වී තිබෙන බවද හෙතෙම එහිදී කියා සිටියේය.

Courtesy Adaderana

Roshan Ranasinghe says he has been removed from his positions as the Minister of Sports and Youth Affairs and Minister of Irrigation.

The SLPP parliamentarian said that he received a letter from President Ranil Wickremesinghe informing him that he has been removed from all his ministerial portfolios and positions with immediate effect. 

Delivering a special statement in Parliament this morning (27), Ranasinghe had claimed that his life at risk, and that in the event anything should happen to him, the President and his Chief of Presidential Staff will have to be held responsible.

This is a new rift in politics, and my life may be lost in it. I could be killed anywhere, it could be tomorrow, today or the day after I don’t know, but the President and Sagala Ratayake will have to be held responsible. Don’t exclude these from the Hansard”, the MP had said in Parliament.

The former Sports Minister has been at loggerheads with Sri Lanka Cricket (SLC) and its President Shammi Silva, ever since the national cricket team’s humiliating loss to India at the ICC Cricket World Cup 2023 and subsequent exit from the tournament. 

Ranasinghe had appointed an interim committee after sacking the cricket governing body headed by Shammi Silva following the national team’s disastrous World Cup campaign. 

Ranasinghe had appointed legendary captain Arjuna Ranatunga as the head of the seven-member interim committee.

But the ICC then suspended SLC with immediate effect for government interference and Silva also managed to obtain a court order suspending the interim committee.

The former Sports Minister had accused Silva and other board members of Sri Lanka Cricket for bidding for the ban from the ICC, calling it a big betrayal of the country”.

SLC had also recently slapped a defamation lawsuit against Ranasinghe for making damaging defamatory statements” against it, deepening the administrative crisis in the country.

The chaos in Sri Lankan cricket came after the national team’s early exit from the World Cup. The Sri Lankans managed only two wins in nine games.

e-Con e-News

blog: eesrilanka.wordpress.com

‘Before you study the economics, study the economists!’

e-Con e-News 19-25 November 2023

*

‘What are the problems of the farmers who currently own lease lands?

The government has stopped subsidies.

The government has stopped fertilizer.

The government is not helping with water supply.

The government is not buying their crops.

The government is not supporting them to get loans

from state banks, based on their income from production

& ability to pay back interest.

Can giving an ownership certificate address the above?’

– ee Sovereignty, The deal behind giving land ownership certificates to Sri Lanka’s farmers.’ – S Waduge

The scandal of the 19^th century, beyond the English invasions & genocides, beyond the wilful English destruction of complex irrigation systems – which the English correctly recognized as forming the solidarity & solidity of the ancient village & its gamsabha – beyond all this, was the English fragmentation of land, especially the Temple Lands. So recalled SBD de Silva, whose unparalleled scholarship inspires this ee archive. These vast holdings, he observed, could have provided the basis for an even more-coordinated modern and efficient agriculture. Instead, fragmentation resulted in bestowing the country with the most impoverished peasantry in Asia in 1948, while aiding domination by one of the world’s biggest multinational corporations (MNCs) – Unilever.

     The President magnanimously declares, ‘2 million farming families who lost their traditional lands during the English colonial era are due to get ownership of land & farmland’ (ee Agriculture, Budget & home ownership). 2 million families means almost half the country! Yet there’s no real opposition to compute such arithmetic (Oh wait, everybody’s playing cricket!).

     Then again, politics is algebra! The media happily misses how this Presidential newly spun ‘generosity’ is just the very old wine of the US MCC’s plan to turn all our lands into real estate to be sold off once again to the highest colonial multinational bidders! (see ee Focus, S Kulatunga)

     Much of this titled land, without the economic supports described above by Shenali Waduge, will indeed fall into the hands of merchants & moneylenders and then into the pockets of MNCs. This took place in 19^thC Eastern Province, where the English by enforcing compound interest through their courts, enabled Muslim merchants to acquire vast holdings through the use of 3^rd parties at English land auctions. And, not just there.

     The lands in the highlands were stolen for the English coffee & tea plantations. How the Kandyan chieftains, who aided the English capture of the last citadel of the Sinhala, abused their high office to subsequently steal even more crown land is examined by Sena Thoradeniya in ‘Kandyan Chieftains under the English’ (ee Sovereignty).

*

• It’s therefore apropos that ee concludes its look at the surreptitious in-plain-sight role of the English multinational Unilever, who has been the chief beneficiary of the robbery of Sri Lanka’s lands and labour. ee also suspects Unilever is behind Sri Lanka’s largest corporations – JKH, Sunshine Holdings, Maharaja, George Steuart – etc. It is no coincidence that the CBSL Governing Board (GB) set up to control the Central Bank (CB) has been captured by such corporate stooges (see ee Random Notes). And as this ee Focus suggests, Unilever is indeed the grandmaster ‘navigating’ the new Employment Act.

     Unilever has been eroding workers’ wellbeing in Sri Lanka, controlling preparation, shipping & packaging, which has enabled commodity price manipulation in the tea business:This total control was ‘temporarily disrupted’ in Sri Lanka when the plantations were nationalized in 1975 (resulting in increased zealotry to overthrow that UF government). Under pressure from international financial institutions, however, the plantations were privatized in 1992, and Unilever Ceylon led the way in promoting many of the subsequent erosions in worker welfare!Unilever’s ‘colonial strategies of divide & conquer’ resulted in a massive strike against privatization in 1998, enabling gains for workers. Unilever Ceylon tried to avoid its own agreement in 2001, citing the India-SL Free Trade Agreement (1999) that reduced tariffs on tea. Unilever Ceylon tried to pit Indians against Sri Lankan workers, with its subsidiaries in each country blaming cheap imports from the other. Unilever Ceylon further threatened to end all tea production in Sri Lanka, citing union disruption, and asserted that it would simply bring in Indian tea to sell in Sri Lanka. Unions in both countries shared information about the Unilever subsidiaries. The company had lobbied strongly for the trade agreement, seeking India as a new market. Unilever Ceylon, with the connivance of Hindustan Lever, was hoping to expand the potential of its export labels essentially by buying the bulk of its tea from India and then re-exporting it as a blend with a little Sri Lankan tea, as the CEO acknowledged in 2003, noting the plan had been blocked by the Sri Lanka government under pressure from plantation unions.

     This ee Focus notes: ‘Tamil plantation workers in Ceylon were organized in 1939 by Indian unionists as the Ceylon Indian Congress.’ What it fails to discuss is the role played by the English colonialists & Indian bourgeoisie in banning the LSSP, whose base was among plantation workers, alienating them from the rest of the country’s workers (ee 17 July 2021; Aug 2023 Pt 5).

     Which brings us to the other forces behind the new Employment Act:

*

‘There were 12,000 registered lobbyists whispering in the ears

of US members of Congress & federal agencies

to obtain the desires of their corporate masters.

In 2022 total federal lobbying expenditures reached $4.1billion…

The US Chamber of Commerce – which counts companies

like JPMorgan Chase, Alphabet (Google) & Chevron

among its members – spent $79.4million.’

(see ee Finance)

*

This generous US Chamber of Commerce (AmCham)’s Colombo toady this week had Shan Yahampath (who ee mistakenly called a Minister last week) ‘conduct a symposium’ (costing Rs6,500 a ticket). Yahampath was ‘Decoding Sri Lanka’s Proposed Labour Reforms’ and its ’34 pivotal amendments’, for US corporate interests at the ‘Goodies Board Room’ of a Colombo speakeasy. Yahampath, accused of complicity in trafficking ‘goodies’, (see ee Comments), is not only an ‘advisor to Minister on International Relations’, but also ‘private secretary’ to the Minister of Labour & Foreign Employment. The US Chamber’s invitation appropriately describes the event with such colonial Columbian tropes as ‘navigate’, ‘explore’ & ‘discover’… Goody goody for them!

     We know well what transpired post-Columbus… for which the USA recently ‘gave thanks’ again for their mass murder & robbery of those Americas. Indeed, even as the world is supposed to forget and concoct what they are giving thanks for, Gaza tells us clearly what their Thanksgivings are all about!

*

As the attack on Sri Lanka’s economy escalates, women – who make up for more than 50% of migrant workers, providing the 2^nd-highest contribution to the country’s foreign exchange – women who faced the brunt of Covid as frontline health workers & factory workers (constituting the majority of over 1 million workers in Sri Lanka’s apparel fraud) face even greater exploitation. ee Focus continues sharing the Communist Party of Sri Lanka’s Alternate Program: this week examining how this economic downturn intensely affects women. Both the enforced impoverishment and the measures taken by the capitalists to demand more sacrifices from the working class, ‘discrimination based on gender could re-surface’.

*

• And while the US embassy and their stink-tanks & NGOs sing the praises of equality, it is women who also face labor-intensive exploitation in the fields & plantations, in homes as domestics, and in factories, where they are denied access to modern machinery that could develop new skills and ease their toil. ee therefore concludes its look at the world’s most powerful tech company – ASML – that makes the machines that make the machines that make electronic chips, and how it was favored by Dutch industrial policy, the US war machine & EU subsidies. It is with a combination of mirth & melancholy to note how funny so-called (Western) Marxists & (a)Historical Materialists are, who ignore this culture of modern production, that aims to prevent our access to such modernity.

Unilever & The New-Old Screws: Land & Labour Acts

KAMALIKA PIERIS

Revised 26.11.23.

The Sarasavi publication Kurundi vihara vamsaya” (2023) provides a systematic account of the difficulties faced by Kurundi in the present period. The account is often in the first person, from the experience of the chief priest of Kurundi, Ven. Galgamuwe Santhabodhi.

 In this book, Ven. Santhabodhi relates his experience in trying to revitalize Kurundi. When he was residing at Sapumalgastenne aramaya at Weli Oya, he had met a team from the Department of Archaeology who had come to report on the destruction of Buddhist ruins in the area. They had gifted Santhabodhi three booklets prepared by the Department of Archaeology, Vavuniya Regional office, on the Buddhist ruins at Mannar, Vavuniya and Mullaitivu.

Santhabodhi also read Ellawela Medhananda’s writings on the subject. He had received a copy of Cyril Matthew’s report from Kosala Pattinige as well.

Santhabodhi and others were thinking of creating a pilgrim site at Weli Oya, which would attract the pilgrims who came to Anuradhapura.  He realized that at Kurundi, there was a very significant Buddhist monument that could be converted to a valuable place of worship. This would also help develop the area around it.

He   informed the Regional director of Archaeology at Vavuniya of his idea and said he wished to visit Kurundi.  He visited Kurundi in 16th May 2018 accompanied by officials of the Department of Archaeology and one other monk. There was no clear access to Kurundi, he recalled. They had to follow animal tracks up the hill. The hillside was thick with trees and undergrowth. There were huge holes dug all over the place at Kurundi.    Photographs of this first visit are given in Kurundi vihara vamsaya” on p 323.

 On 17. May 2018, Ven. Santhabodhi wrote to the Director, Department of Archaeology, to Director, Forest Department and to the President of Sri Lanka saying that he would like to restore Kurundi.

Santhabodhi went to Dubai in May 2018 for a religious event and there too, he discussed the matter with interested Buddhist devotees who assured him of their support.  He also spoke to Raj Somadeva whom he met there.

On 8th   May 2018 Santhabodhi wrote again to Director, Department of Archaeology   and met him too. The result was positive.  On  2018.8.9 the Vavuniya Regional office of the Department of Archaeology was instructed to help Ven. Santhabodhi’ in his work at Kurundi. Vavuniya asked Mullaitivu police, army, and Forest department, to provide security to Santhabodhi.

 On 2018.8.15 there was a discussion on Kurundi at the home of Dharmasiri Perera in Maharagama. The group decided to form an association for the restoration of Kurundi,’ Kurundashoka vihara   Sanrakshana Sangamaya. Mahanayaka of the Amarapura Sri Kalyanawansa order would be its Patron, with Ven. Santhabodhi as advisor,  SMP Kumarasiri  as President , LB Dayananda as  Vice President   Nimal K Pathirana, Secretary  MVD Henry, Assistant secretary  , GP Perera   Treasurer  and  Varuna Chamikara as organizer.

 Santhabodhi wished to set up a   residence for the Sangha at Kurundi which would also be a religious centre. (Senasanayak).He planned to use the cabinet approval given in Cyril Mathew’s time for setting up such a residence at Kurundi. He went to Colombo many times to get permission, also to Mullaitivu and Kilinochchi offices.   Mullaitivu authorities agreed but Kilinochchi did not give permission.”so I forgot this and turned my attention to the restoration of the Kurundi archaeology site, said Santhabodhi.

Matugama Seneviruvan gave him many relevant documents on Kurundi including a speech by ELB Hurulle in Hansard. This referred to the 1933 Gazette on Kurundi. Santhabodhi then went to the National Archives and got a copy of the Gazette.  He also went to  the Survey Department and  obtained the survey plans listed in the Gazette. He got certified copies of all these and gave them to Department of Archaeology.  Until then the Department had not known about any of this.

The first discussion on the conservation of Kurundi was held on 30.9.2020. The Secretary, Buddha Sasana Ministry, Director of the Department of Archaeology, Jagath Sumathipala and Chandra Wakista were present. It was decided to hand the conservation work to Department of Archaeology, Rajarata University. Rajarata was asked to provide a plan and estimate. Santhabodhi and others went to Rajarata and had had a discussion on 28.10.20. Rajarata sent in a plan. A team from Department of Archaeology was also to work on Kurundi  with them. The estimate was 10 million. Santhabodhi  decided to solicit donations as he thought the  Archaeology Department won’t have enough money.

On 23.12.2020 Kurundi was registered as a temple with Santhabodhi as it chief monk. Excavation work  was launched at an auspicious time on January 18, 2021. Buddha Sasana Minister Vidura Wickramanayake,  All Ceylon Buddhist Congress President Jagath Sumathipala,   Government Agent, Vavuniya ,  Director, Department of  Archaeology , officers of the  Department of Archaeology ,Commander of the Mullaitivu division of the  Sri Lanka army,  soldiers from that Division, members of   Bauddhaloka Foundation  and  some  Buddhist devotees, including  Ranil Sampath of Kuliyapitiya, participated in the ceremony.

Excavation work of stupa was started on  January 26, 2021 and was completed in two months. Conservation  started with Seth pirit on 12^th May 21 .  We constructed an attractive pirit mandapaya, 29 bhikkhus from Gosinha Aramaya came and chanted seth pirit from 6 to 10 pm. The  stupa was well  lit up recalled Santhabodhi.

The next day they started conservation. There were two teams, one for stupa, and one for pilimage. Santhabodhi got the conservation team at Sapumalgaskada transferred to Kurundi as they were a better team, very keen.

During excavation they found an important inscription which showed   that Kurundi was a Buddhist site. It was the  inscription by Udaya VI, seen by Sirimal Ranwella. It further confirmed the status of Kurundi. They found another inscription but it was too faint to be read.  In the pilimage they found many Buddha statues.

Santhabodhi observed that the army and the Archaeology Department    teams had worked with much enthusiasm and dedication at  Kurundi,  unshaken by obstacles. The Archaeology  Department team stayed at Kurundi for a continuous three months. Air force helped with sramadhana. Northern Province Department  of  Road development  had helped to keep the approach road in good repair.

Buddhist devotees had also wanted to contribute to the conservation through shramadana. but Director,   Archaeology had    refused   permission. Therefore  there was a limited amount of shramadana. Sakyaputra Foundation members did shramadana on several occasions.  In October  2021 the  young members of   Sakyaputhra  came and did shramadana. They carried sand and bricks up to the stupa.  Ranil Sampath group from Kuliyapitiya also did shramadana.

Kurundi was turned into a place of worship long before the  Department of Archaeology     had completed its work. Santhabodhi organized several pujas and pinkamas, while the work was going on. One was a seth pirit  attended by Ministers  Channa Jayasumana  and  CB Ratnayake  and their group on  May   2, 2022.

Santhabodhi said   that even if there is no regular religious service at Kurundi,  there is a limited amount of religious observances  going on. if Buddhists wish to come on pilgrimage facilities can be made available for about 20 persons in a place near the tank.

 On 2023 Feb 13 they finished conservation of  stupa.   Conservation formally ended on 17^th March ^d  with a ceremony.  The ceremony was to have taken place in  the Prime Minister Office in Colombo  with participation of World Buddhist Fellowship.  but the   Prime Minister’s office refused to allow this. Minister Vidura Wickramanayake said he couldn’t attend either.  So we had the celebration ourselves at Kurundi on March 17, said Santhabodhi .  

 There is  a good reason for the  retreat of the  Prime Minister and Vidura from this celebration.. M. A. Sumanthiran  had  filed a petition in the Supreme Court  in August 2021 against the  excavations at the Kurundi  naming Prime Minister Mahinda Rajapaksa, Minister of State Vidura Wickramanayake and Commissioner General of Archeology Prof. Anura Manatunga as respondents.

Buddha Sasana Minister Vidura Wickramanayake  had  stated  in his reply  that their activities at Kurundi were governed by the Antiquities Ordinance.  But both  Prime Minister and Vidura may have decided that it was best to distance themselves from Kurundi till the case ended.

The Tamil Separatist Movement obstructed the public  ceremony  for the enshrinement of the relics planned  for June 12^th, 2022. The relics were enshrined in a quiet ceremony  later, on 7^th August .22. Santhabodhi then went from place to place” regarding the boundary stones. They were set down on 24.August 22 .

The work of 5 years came to an end, recalled Santhabodhi, with deep feeling. Santhabodhi said that he has spent hours and hours during those four years hanging around departments and  offices, to get this project  completed.

However, Ven. Santhabodhi’s initiative had been recognized. Santhabodhi was invited to the Presidential Buddhist Advisory Committee meeting on 24. July.2020.He took along  his  plan for conservation of 10 temples in the  Vavuniya and Mullaitivu area and a plan for  securing the many Buddhist   ruins in  the whole of  the north.

 The Amarapura Kalyanawansa Nikaya also recognized his work. He was made the   Sanganayake of the Kalyanavansa order for the Northern Province. The head of the order visited Kurundi to see for himself .

 The other two nikayas also supported Santhabodhi .Ven. Medagoda Abayatissa of Siam Nikaya spoke up for Santhabodhi   and his work at Kurundi. . Ven. Mukalave Wimala of  Ramanna Nikaya  wrote to President regarding Kurundi  on 19.10.2022 

The Sangha  recognized Santhabodhi’s work at Kurundi. Various senior monks came to see  Kurundi. Ven. Dodampahala Chandasiri  had written to the Presdient on  22.09.22  regard Kurundi and the difficulties faced by Santhabodhi. Mahanayake of Amarapura Nikaya repeatedly wrote to the Presidnet on the subject of Kurundi , he wrote on 11.9.22, 22.9.22   and  on 19.10.22. 

The Sangha has supported Santhabodhi  throughout, realizing that he was young and badly needed such support. They did so individually, not en masse. Santhabodhi  mentions by name and with much appreciation, the  many monks who supported him .I will give just  two arbitrarily selected names, Ven. Medille Pannaloka  and  the  viharadhipathi of Kiriibbanwewa Pirivena. Ven.  Kiriibbanwewa Upanitha,  Ussapitye Negroda and  Ussapitiya Assaji  had helped  obtain drone pictures  of Kurundi.

A considerable number of the    public were interested in Kurundi and came to see, said Santhabodhi. Supporters set up a Whatsapp group for Kurundi,  also a Facebook page Rakimu Mullaitivu Kurundi vihara”’.A website www. Kurundi.lk    was set up in November 2022.  Kurundi.lk website was supported by the FR Jayasuriya Foundation.

There was much publicity in the media about Kurundi. Journalist Taranga Ratnavira wrote a widely read    piece in Irida Divaina of  October 10, 2018.  Ama Wanniarachchi  wrote to the English  papers. Bauddhaloka Foundation held a Kurunda loka sambhashanaya on May 23, 2019. 

 On February 3^rd, 2021   there was a media presentation via Zoom, with the participation of   Department of Information, Department of Archaeology , and Buddha Sasana Ministry, about the excavations going on at Kurundi. Ellawela Medhananda, Director, Department of  Archaeology and Secretary ,Buddha Sasana Ministry spoke. The false    statements by the Tamil Separatist Movement were exposed, also their howlers. Tamil Separatist Movement has said that the  yupa gala discovered at Kurundi was a Siva lingam.

Ven. Santhabodhi encountered the usual opposition. Secretary, Buddha Sasana Commission had told him that he had been told not to give Santhabodhi prominence in this matter. He had also received letters from other Nikayas telling him not to help Santhabodhi. Ven. Medagoda Abayatissa who was with Santhabodhi at the time replied that there was no Nikaya bedha as popularly supposed. He was from the Siam Nikaya. But if other Nikayas wished, there were another 500 or so Buddhist ruins which they could work on.   

Santhabodhi met both Gotabhaya and Mahinda Rajapaksa when each briefly held the position of President of Sri Lanka.  Santhabodhi had written to Gotabhaya when he became President about the importance of Kurundi.  He subsequently met President Gotabhaya.

 Ven. Santhabodhi had met President Mahinda and shown him his (Santhabodhi’s) plan for protecting Buddhist ruins and his plans for conservation of 10 selected Buddhist ruins in north..  Mahinda Rajapaksa had said that in order to protect a   Buddhist ruin a member of the Sangha must be stationed there.  Wimal Weerawansa    had   spoken to Santhabodhi  and   written to  Tiran Alles. 

Santhabodhi openly said that he did not receive any acknowledgment or assistance from Maitripala Sirisena or Sajith Premadasa.  Sirisena came to Mullaitivu for a meeting and members of ACBC and I tried to meet him but he did not give us an opportunity. Sajith spend millions on temples in south.  But not even one rupee for us, observed Santhabodhi .When Gurukanda chef priest fell ill, I tried to contact them and get their assistance but there was no response.

Bauddhaloka Foundation was the major sponsor for Kurundi. Bauddhaloka Foundation signed an  agreement  with Department of Archaeology on January  13, 2022. Ven. Santhabodhi received considerable financial support from others too. BA Mahipala of Sinhala Veera Vidana gave 3 million.  Central Cultural Fund gave materials for the guard house and it was erected by the army. 

Sri Sakyaputra Foundation helped me greatly with   money   and for my writings, said Santhabodhi. They set up a fund for Kurundi. This is the only  Buddhist NGO in the north and east. The head of this NGO, Gayathri Dangampola who lives in UJK, has greatly helped with schools supplies and health equipment at Weli Oya and Bogaswewa as well, added Santhabodhi.

Asiri Perera of Dubai had also helped. Santhabodhi built a temporary guard house with the   4 lakhs sent by Asiri Perera’s group from Dubai. The Helabima Sanvidhanaya based in the Middle East had promised money for 10,000 bricks. The Mallawaratchchi family from Palugashandiya helped. Sasun Ketha Asveddamu group led by Isuru Arendra Jayatilleke helped to improve the shelter at Kurundi. We transported the sand and cement from Weli Oya in Asela mahatha’s   lorry. 

Solar power to light up Kurundi was financed by several groups. They were the dayaka sabha of Ganemulla, a group of devotees led by Dr Gamini Jayaweera of  Central Hospital, Colombo, and the  Tilakawardene group of companies led by Chameera Sampath, HGG Dharmasiri,  AG Ananda,  and Sarath Kumara.

Jagath Sumathipala  saw to the comforts of the Archaeology Department  and army stationed at Kurundi. He roped in his family and friends for this. Matugama Seneviruwan deserves special mention. He has made a valuable contribution to the  restoration of Kurundi.  As described earlier, he  provided Santhabodhi with the critical  documents regarding Kurundi. This was a  vital contribution without which Kurundi  restoration could not have gone  ahead.

Matugama Seneviruwan  went to Mullaitivu courts when the  Kurundi case was heard on Oct 13, 2022 to give support to Santhabodhi .He was one of the  group who organized the  program on Kurundi at  Sethsiripaya, Battaramulla to apprise the  government officials .

I do not usually mention names, for obvious reasons, but in this case I thought I would include names to show readers the response Santhabodhi received from the public. I decided to mention the names of lay devotees only and leave out the rest. I trust that I have not made any serious omissions in the above list. The names are taken from Kurundi vihara vamsaya”.

The book Kurundi vihara vamsaya” carries many more names. It is a catalogue of names. The book has a comprehensive list of all those who helped in the Kurundi project. It mentions all those who came from the Department of Archaeology, the Sri Lanka Armed forces, and the relevant ministries, particularly Buddha Sasana and National Heritage. Photographs accompany the names. The various bhikkhus who to came to see Santhabodhi at Kurundi to offer moral support are also gratefully remembered and individually named in the book.    (Continued)

Manusha Media

ජාතිවාදය වපුරමින් පටු දේශපාලන වාසි ලබාගන්නා, ජාතිය, ආගම මුලට දාගත් දේශපාලන පක්ෂ තහනම් කළ යතු යැයි කම්කරු හා විදේශ රැකියා අමාත්‍ය මනුෂ නානායක්කාර මහතා අවධාරණය කරයි.

1956 දී සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත්කළ දිනයේ සිට දේශපාලන පක්ෂ සිය දේශපාලන අරමුණු වෙනුවෙන් ජාතිවාදය යොදා ගන්නා බවද, ලබන වසරේදී මැතිවරණ පැවැත්වීමට නියමිතව තිබියදී ඇතැම් දේශපාලන කණ්ඩායම් තම වාසිය වෙනුවෙන් ජාතිවාදය නැවත ඉස්මතු කිරීමට උත්සාහ ගනිමින් සිටින බවද අමාත්‍යවරයා චෝදනා කළේය.

වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ අමාත්‍යවරයා මෙසේද පැවසුවේය.

ජාතීන්ගේ නම් දාගෙන ඉන්න දේශපාලන පක්ෂ මේ රටේ දේශපාලනයෙන් ඉවත් කළ යුතුයි. අර ජාතික පක්ෂය, මේ ජාතික පක්ෂය කියලා ජාතීය හෝ ආගම කේන්ද්‍ර කරගෙන හදාගෙන තියෙන දේශපාලන පක්ෂ මේ රටේ නැති වෙන්න ඕන. එතකොට තමයි ජාතිවාදය මුලින් උපුටා දාන්න හැකියාව ලැබෙන්නේ.

ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීනය අතර ගැටුම් ඇතිවෙලා තියෙන වෙලාවේ, හමාස් සංවිධානය ඇවිත් ඊශ්‍රායලයේ සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කළ වෙලාවේ, පහර දුන් වෙලාවේදී අපි ඒකතරයේ හෙළා දැක්කා. දැන් ඊශ්‍රායලය පැත්තෙන් ගාසා තීරයට එල්ලවන ප්‍රහාර අපි හෙළා දකිනවා. අපි ජාත්‍යන්තරය ඉදිරියට ගිහින් ඒක හෙලා දකිනවා. රටක් විදියට අපි ඊශ්‍රායලය පැත්තේවත්, පලස්තීනය පැත්තේවත් නෑ. අපි නොබැදි ප්‍රතිපත්තියක කටයුතු කරන්නේ. අපි නොබැදි ප්‍රතිපත්තියක කටයුතු කරන්නේ.

එහෙම තිබියදී සමහරු පාර්ලිමේන්තුව ඇතුලේ, පාර්ලිමේන්තුවේ එළියේ තමන්ගේ ඡන්ද ගොඩ වැඩි කරගන්න කතා කරන්න පටන් අරගෙන තියෙනවා. ලංකාවත් ඊශ්‍රායලයත් අතර කාලාන්තරයක් තිස්සේ ශ්‍රමිකයින් යවන සේවා ගිවිසුමක් තියෙනවා. ඒ ගිවිසුම අනුව අපි ශ්‍රමිකයින් යැවීම සිදු කරනවා.

හැබැයි පාර්ලිම්න්තුව ඇතුළට ඇවිත් ඊශ්‍රායලයට ශ්‍රමිකයින් යැවීම ගැන ජාතිවාදී ස්වරූපයෙන් සමහරු කතා කරනවා. ඒක මේ රටේ ජාතිවාදය නැවත වැපිරවීමට ගන්නා උත්සාහයක්. ඒක අනවශ්‍ය දෙයක්.

හෙට පලස්තීනයෙන් අපිට ශ්‍රමිකයින් එවන්න කියලා කිව්වොත් ශ්‍රමිකයින්ට ආරක්ෂාව තියෙනවානම් පලස්තීනයට ශ්‍රමිකයින් යවනවා. රුසියාවෙන් ශ්‍රමිකයින් ඉල්ලුවත්, යුක්‍රේනයෙන් ශ්‍රමිකයින් ඉල්ලුවත් ආරක්ෂාව තියෙනවා නම් ශ්‍රමිකයින් යවනවා. අපි බලන්නේ ශ්‍රමිකයින්ගේ ආරක්ෂාව ගැනයි. එහෙම නැතිව රටවල් බෙදලා ඉරි ගහන්න අපිට හැකියාවක් නෑ. අපි නොබැදි රටක්.

ඇතැම් අය පටු දේශපාලන අරමුණ වෙනුවෙන් ජාතිවාදය වපුරනවා. නැවත වතාවත් ජාතිවාදයේ වාසි ගැනීමටයි ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ. අපි ජාතිවාදය තුරන් කිරීමට උත්සාහ ගන්නවා. ඒ සාමකාමී මාවත ඇහිරීමට උත්සාහ ගන්නා අවස්ථාත් අපි දකිනවා. 

ධරණි රාජසිංහම් සේනානායක

පළමු කොටස

අපි ජීවත්වන්නේ සදාකාලික හදිසි අවස්ථාවක් තුළය. කොවිඩ්-19 වසංගතය, දේශගුණික ව්‍යසනය, දූෂිත ණය අර්බුදය, උද්ධමනය, දිළිඳුකම, අසමානතාව ආදි ආඛ්‍යානයන් නිර්මාණය කිරීම සහ ඒවා සම්බන්ධ ගෝලීයකරණවාදි ප්‍රතිපත්ති සැදීම සඳහා කටයුතු කළ එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය සහ බ්‍රෙට්න්වුඩ් කවයන් තුළ මේ දිනවල ඉතා ජනප්‍රියව ඇති වදනක් වන්නේ බහුවිධ අර්බුද” යන්නයි. මේ අතර ජාතික සහ කලාපීය මට්ටමේ දැවැන්ත ප්‍රතිපත්තිමය වැරදිවලට නිරතුරුව හේතුවන පරිදි අතිශයෝක්තියට නගන ලද බහුවිධ අර්බුද” සහ යෝජීත ගෝලීය විසඳුම්” විසින් ගෝලීය දකුණේ දේශිය, ජාතික සහ කලාපීය යථාර්ථයන් සහ සංවර්ධන ප්‍රමුඛතාවන් කොන්කර අතුරුදහන් කිරීම ශීඝ්‍රයෙන් සිදුවෙමින් පවතී.

මෙම බහුවිධ අර්බුදවල ” මූලය වන්නේ යුරෝ-ඇමෙරිකානු මිලිටරි ව්‍යාපාරික නිෂ්පාදන සංකීර්ණය බව බොහෝ ජාත්‍යන්තර සම්මේලන පද්ධතීන් විසින් නොතකා හැර තිබීම මේ අතර දක්නට ලැබෙන තවත් ප්‍රවණතාවයකි. මෙලෙස නොතකා හැර ඇති කරුණු අතර, ද්විත්ව ක්‍රියාකාරි ජීව විද්‍යාත්මක යුද මෙහෙයුම්,දේශගුණය වෙනස්කිරීමේ තාක්ෂණය(weather modification technology) සඳහා සෘජු බලශක්ති ආයුධ( Direct Energy Weapons) භාවිතා කිරීම,නේටෝව විසින් දියත්කර ඇති යුද්ධ සහ එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛතාව සහිත මෙහෙයවෙන ගෝලීය ආයුධ නිෂ්පාදනය, එක්සත් ජනපදය විසින් ලොව පුරා පිහිටුවා ඇති හමුදා කඳවුරු 750 කට ආසන්න ප්‍රමාණය ආදිය වේ. විනාශකාරි ආයුධ නිෂ්පාදනය සීමාකිරීමට මතුව ඇති සමගාමි අවශ්‍යතාවයද නොසළකා හැර තිබේ.

ගෝලීය ගිනියම්වීම පිළිබඳ මානව කේන්ද්‍රීය ආඛ්‍යානය

එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ මහලේකම් අන්තෝනියෝ ගුටරේස් මෑතකදී ප්‍රකාශ කර සිටියේ ගෝලීය උණුසුම්වීම දැන් ගෝලීය උණුවී දියවී යාමක් බවට පත්ව ඇති බවය. කෙසේ වුවද මේ වර්ෂය තුළදී ඝර්ම කලාපීය දකුණු සහ නැගෙනහිර ආසියාවේ වාස්තවික යථාර්ථයන් විසින් එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ මහලේකම්වරයා විසින්  මානව කේන්ද්‍රීය දේශගුණික ව්‍යසනයන් පිළිබඳ මාධ්‍ය හරහා වපුරන ලද රැවැටිලි සහගත අතිශයෝක්තීන්ගේ බලාපොරොත්තු සුන් කර දමා ඇත්තේ එක්සත් ජාතින්ගේ දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ තවත් සමුළුවක් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබියදීය.

කල්පාන්තයක් පුරා සිදුවන්නට ද ඇති අයුරින් මෙන්ම මට මතක ඇති කාලයක සිට ද මෝසම් වැසි ඉන්දියන් සාගරය හරහා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබේ. බුබුළුලමින් උතුරායන ගිනියම් උෂ්ණත්වයක් පිළිබඳ එල් නිනෝ දේශගුණික ආඛ්‍යානයට ප්‍රතිපක්ෂව මෝසම් සුළං විසින් නැවතත් සීතල සුළං සහ අධික වර්ෂාපතනයක් ගෙනවිත් තිබේ. ඒ මගින් ජලාශ පුරවමින් ජල විදුලිය නිෂ්පාදනය කරමින් නිවාස ආලෝකමත් කිරීමට සහ වගාවන්ට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අවස්ථාව උදාකර ඇත. සුපුරුදු පරිදි 2023 දී ද සංක්‍රමණික පක්ෂින් පැමිණ තිබේ.

සැබෑ වශයෙන් ගත්කල කාබන් විමෝචනය (කාබන් පිය සටහන්- carbon footprint) නොසළකා හැරිය තරම් අවම මට්ටමක පවතින්නාවූත් භූ දේශපාලනික වශයෙන් වැදගත් ලක්ෂ්‍යයක පිහිටා ඇත්තාවූත් ශ්‍රී ලංකාව, සමහර දේශගුණික විපර්යාස ආකෘතින් විසින් යෝජනා කරන අන්දමට සෞම්‍ය සිසිල් ස්ථානයක් ලෙස සැළකිය හැකිය. මෙවර එයට සාමාන්‍ය සුපුරුදු ප්‍රමාණයට වඩා මඳක් වැඩිපුර වැසි ලැබෙමින් පවතී. නැතහොත් ඇතැම්විට ඒකාධිපතිවාදි දේශගුණික ව්‍යසන සහ ගෝලීය ගිනියම්වීම පිළිබඳ වාචාල කතාවන්ට පිළිතුරු දීම පිණිස සොබාදම් මාතාව විසින් සිය වර්ෂා සමය දිගුකරන්නට ඇත!

කෙසේ වුවද දේශීය මට්ටමේදී අයෝග්‍ය සහ ඉහල වියදමක් දැරීමට සිදුවන්නාවූ ප්‍රතිපත්තිමය වැරැදිවලට නිරතුරුව හේතුවන දේශගුණික ව්‍යසනය” පිළිබඳ නිල ආඛ්‍යානය සමග ජාතික සහ දකුණු ආසියාතික යථාර්ථයන්ගේ පවත්නා පරස්පරතාවන් සහ නොගැළපීම් පිළිබඳව දේශගුණික ව්‍යසනයන් පිළිබඳ භීෂණය වපුරමින් වාචාල දොඩවන ගෝලීය මාධ්‍ය සහ එක්සත් ජාතින්ගේ සම්මේලනය විසින් නොතකා හැර තිබේ.
විදේශීය නියෝජිතයන් විශාල පිරිසකගේ සහභාගිත්වය සහිතව මෑතකදී කොළඹදී පැවැත්වුණ පළමු ජාත්‍යන්තර දේශගුණික විපර්යාස සමුළුවේදී ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ හරිත පරිවර්තනය ” සඳහා වන සිය උන්නතකාමී සැලසුම් හඳුන්වා දෙන ලදි. එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ අනිවාර්ය පාරිසරික තිරසාරත්වය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳ අපභ්‍රංශ එකට අමුණමින් වියන ලද සිය කතාව තුළ ජනාධිපතිවරයා හරිත ආර්ථිකයක් ” සාක්ෂාත් කරගත් කලාපයේ පළමු රට බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්කිරීමේ සිය අධිෂ්ඨානයද ඉදිරිපත් කළේය. එමෙන්ම උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් ඉන්දීය සාගර දිවයිනේ දේශගුණික සශ්‍රීකත්වය සඳහා වන සිය සැලසුම් නොවැම්බර් අගදී කටාර්හිදී පැවැත්වීමට නියමිත එක්සත් ජාතින්ගේ දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ COP 28 ” සමුළුවට ඉදිරිපත් කිරීමට අදහස් කරන බවද ප්‍රකාශ කරන ලදි.

ලංකාවේ හරිත පරිවර්තනය” සඳහා වන නිෂ්ඵල ව්‍යාපෘතියට ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 100ක්?

ලෝකයේ ප්‍රධාන දේශගුණික දූෂක රටවල් විසින් හයිඩ්‍රෝකාබන් ඉන්ධන නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සහ කාබන් විමෝචනය වැඩි කරමින් සිටීම යන කරුණ ඉත සිතින් නොසළකා හරින ලද ජනාධිපතිවරයා විසින් යුරෝ-බැඳුම්කර ණය බරින් පීඩිත මෙම ඉන්දීය සාගර දිවයින තුළ 2040 වසර වනවිට කාබන් විමෝචනය ශුන්‍ය ” කිරීම සඳහා ඉදිරි 20 වසර තුළ ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 100ක් වැයකිරීමට සිදුවනු ඇතැයි ගණන්හිලව් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

බිලියන 100ක් යනු පසුගිය වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලාංකික ජනතාව දුප්පත්බවේ පත්ලට ගිල්වා දමමින් දේශිය මුදලේ වටිනාකම පිරිහෙලීමට හේතු වූ ශ්‍රි ලංකාව සිය ස්වෛරී ණය ගෙවාගැනීමට නොහැකිබව ප්‍රකාශකරමින් පළමුවරට රට ආර්ථිකමය වශයෙන් බංකොළොත් බව ප්‍රකාශ කිරීමට හේතුවූ සම්පූර්ණ ණය ප්‍රමාණය මෙන් කිහිප ගුණයකි.
ශ්‍රි ලංකාවේ විදේශ ණය ප්‍රමාණය වර්තමානයේදී ඩොලර් බිලියන 35ක් බව සැලකිල්ලට ගත් කළ ජනාධිපතිවරයා සිය හරිත පරිවර්තනය” සඳහා වියදම් කිරීමට සුදානම්වන මුදල ලංකාවට දැරිය නොහැකි සහ අනවශ්‍ය වියදමක් බව පැහැදිලිව දැකගත හැකිය.

පවත්නා මෙම තත්ත්වය කෙරෙහි කිසිදු සැළකිල්ලක් නොමැතිව ජනාධිපතිවරයා මෙසේ ප්‍රකාශ කර සිටියේය.
හරිත පරිවර්තනයේ මූල්‍යමය අභියෝග ජයගැනීම සඳහා එම අත්‍යවශ්‍ය අරමුදල්වලින් සැලකිය යුතු කොටසක් වාණිජමය වශයෙන් ලබාගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව කැපවී සිටී.”

මෙම ප්‍රකාශයේ තේරුම වන්නේ දේශීය දේශපාලකයන් සහ ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරික හෙංචයියන් සමග සිදු කරන ලද දූෂිත ගනුදෙනු හරහා ශ්‍රී ලංකාව යුරෝබොන්ඩ් ණය උගුලට හසුකරගත් බ්ලැක්රොක් සහ අදානි වැනි මූල්‍ය සමාගම්වලින් තවදුරටත් දැවැන්ත ණය ප්‍රමාණයක් ලබාගැනීමට ජනාධිපතිවරයා සැලසුම් කරමින් සිටින බවය.

මේ වනවිට ලංකාණ්ඩුව විසින් බ්ලැක්රොක් සමාගමේ දකුණු ආසියාතික හවුල්කරුවා වන අදානි සමාගම වෙත ඔවුන්ගේ හරිත බල ශක්ති ව්‍යාපෘතින් ” සඳහා ලංකාවේ මන්නාරම් වෙරළේ වටිනා ඉඩම් විශාල ප්‍රමාණයක් පවරා දී තිබේ. එමෙන්ම කොළඹ වරාය අසල වටිනා ඉඩම්ද පැරිස් ණය කණ්ඩායමේ ණය හිමියන් වෙත තිලිණ කර තිබේ.

මෙහිදී ඔහු විසින් සඳහන් නොකරන ලද කරුණ වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිල ණයවලින් 40%ක හිමිකරුවන් වන්නේ කොල්ලකාරි පොලී අනුපාතයන් අයකරන පුද්ගලික මූල්‍ය සමාගම් සහ හෙජ් අරමුදල් හිමියන් බවයි. බ්ලැක්රොක් සහ අදානි වැනි ඒවායින් වැඩි ප්‍රමාණයක් හරිත සහ නිල් බැඳුම්කර මගඩි මගින් තමන්වම හරිත ශෝධනය” කරගනු ලබන ඒවා වෙයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිරි ණය 19%ක ප්‍රතිශතයෙන් චීනය 10%ක්ද, 7%ක් ජපානයද, 5%ක් ඉන්දියාව ද හිමිකාරත්වය දරති. කෙසේ වුවද කොල්ලකාරි ණය දෙන්නන් සහ දේශීය දේශපාලකයන් අතර සිදු වූ දූෂිත ගනුදෙනුවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දූෂිත ණය කන්දරාවක් ගොඩ ගැසීමත් ඉන් අනතුරුව හැමිල්ටන් රිසර්ව් බැංකුව විසින් නිව්යෝර්ක් අධිකරණය හමුවේ නඩු පැවැරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බංකො‍ළොත් බව ප්‍රකාශ කිරීමේ නාටකය රඟදැක්වීමත් සම්බන්ධව වගකිව යුතු වන්නේ මෙම පුද්ගලික ණය සමාගම් වේ.

දැන් මෙම බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩ පිළිවෙළ තුළින් වාසි ලබාගැනීම සඳහා පෙළ ගැසී සිටිති. මක්නිසාද යත් එම ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩ පිළිවෙළ අනුව ආණ්ඩුවට කොල්ලකාරි පොලී අනුපාතයන් යටතේ ණය දෙන ඉහත පුද්ගලික ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළෙන්ම වැඩි දුරටත් ණය ගැනීමට බල කෙරී ඇති බැවිනි.එසේ වුවද මෙවර එම ණය හරිත ශෝධනය” කර පාරිසරික, සමාජීය සහ ආණ්ඩුකරණ බැඳුම්කර (Environment, Social and Governance (ESG) bonds) ලෙස හඳුක්වනු ලබයි.

බැඳුම්කර මගඩි හරිත‍ ශෝධනය කිරීම සහ මූල්‍ය අපරාධ

නමුත් පුද්ගලික මූල්‍ය සමාගම්වලට දැවැන්ත ප්‍රතිලාභ හිමිවන පරිදි කිසිදු පාරදෘෂ්‍යභාවයකින් තොරව සිදු කෙරෙන කාබන් ණය ගණනය කිරීම මත පදනම්ව ඇති ස්වභාව ධර්මය උදෙසා ණය” (Debt for Nature Swaps-DFNS) යන ආකෘතිය යටතේ හෝ පාරිසරික, සමාජීය සහ ආණ්ඩුකරණ ”(Environment, Social and Governance-ESG) ආකෘතිය යටතේ ණය ලබාගනිමින් තවතවත් ණය කන්දරාවක් ගොඩගසා ගැනීම ජාතික ප්‍රතිපත්ති ප්‍රමුඛතාවක් විය යුතුද?

මේ මස ආරම්භයේදී කොළඹදී පැවැත්වුණ දේශගුණික විපර්යාස සංසදයේ රැස්වීම අමතා ඉදිරියේ ඇති දුෂ්කර ඉලක්ක ගැන සඳහන් කළ ජනාධිපතිවරයා ග්‍රහලෝකයේ යහපැවැත්ම සඳහා ලංකාවේ හරිත ශෝධනය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බව” ට දැවැන්ත සහ අභූත ප්‍රකාශයක් සිදු කරන ලදි.

කෙසේ වුවද කාබන් විමෝචන මට්ටම අවම මට්ටමක පවතින්නා වූත් විදේශීය ණය බරින් පීඩිතව දරිද්‍රතාවයේ පත්ලේම ගිලී සිටි ජනතාවක් සහිත ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක් යුරෝ බැඳුම්කර ණය වැඩි වැඩියෙන් ගැනීමට සිදුවන හරිත පරිවර්තනයක් ” කරා යොමුවීමට මෙතරම් හදිසියක් දැක්විය යුත්තේ මන්දැයි යන්න ප්‍රශ්න කිරීමට ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ සිටියවුන්ගෙන් ඉදිරිපත්වූයේ කීප දෙනෙකු පමණි.විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට පළමුවරට තමන් ලබාගත් ණය සහ වාරික ගෙවීමට අසමත් බව ප්‍රකාශ කිරීමට බලපාන ලද මූලික හේතුව වූයේ දූෂිත යුරෝ බැඳුම්කර ණය යන කරුණ අවධානයට ගත්කල තවතවත් එවැනි අනවශ්‍ය ණය කන්දක් ලංකාවේ ජනතාව මත පැටවීම කෙතරම් යුක්ති සහගතද යන පැනය මෙහිදී මතුවේ.

රනිල් වික්‍රමසිංහ පාලනය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග එක්ව සිදුකරමින් සිටින ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳවත් අධි සාමාන්‍යකරණයකට ලක්කරන ලද දේශගුණික ව්‍යසන පිළිබඳ ගෝලීය ආඛ්‍යානය මත පදනම්ව ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කිරීමේ තාර්කික බව පිළිබඳවත් ප්‍රශ්න ගණනාවක් මතුව තිබේ. මෙම දේශගුණික ව්‍යසන පිළිබඳ ගෝලීය ආඛ්‍යානය වූකලී ගැටළු ගණනාවකින් සංයුක්තවන්නාවූත් ප්‍රෝඩාකාරි කොවිඩ්-19 වසංගත භීෂණය තුළ සාක්ෂි සහිතව සනාථ වූ පරිදි විද්‍යාව ඔළුවෙන් සිටුවමින් ක්‍රියාත්මක කරන භාවිතාවකි. එම ඊනියා වසංගත භීෂණය තුළ පනවන ලද නිරෝධායන ඇඳිරි නීති හෙවත් ගෝලීය ලොක්ඩවුන් මගින් රටවල ආර්ථිකය බිඳ දමමින් ගෝලීය දකුණේ ණය උගුල උත්සන්න කිරීමට හේතුවූ අයුරින්ම මෙම දේශගුණ විපර්යාසය පිළිබඳ ආඛ්‍යානය විසින්ද ගෝලීය දකුණ තවතවත් ණය උගුලේ සිරකරනු ලබමින් සිටියි.

ගෝලීය කෝපරේට් මාධ්‍යය විසින් අතිශයෝක්තියට නගන ලද ඊනියා දේශගුණික ගිනියම්වීම් පිළිබඳ ආඛ්‍යානයන් මත පදනම් වූ ප්‍රතිපත්ති වෙනුවට දේශිය සහ ජාතික වශයෙන් සුවිශේෂිත සංදර්භයන්ට අදාළ වන්නාවූත් සාක්ෂි මත පදනම්වූත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයක අවශ්‍යතාවක් පවතින බව පැහැදිලිව දක්නට ඇති සත්‍යයකි.

මේ වනවිට භූ උපායික වශයෙන් වැදගත් මෙම දේශයේ ආර්ථික ස්වාධිපත්‍යයත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයෙහිලා ස්වෛරී බවත් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සහ සහ පැරිස් ණය හිමියන්ගේ එකතුව විසින් දියත්කර ඇති ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය විසින් පැහැරගෙන තිබේ. ඒ අතරම රටේ ආර්ථික අර්බුදය පිළිබඳව චීනය සහ ඉන්දියාව වැනි එහි අසල්වැසි රටවලට චෝදනා කිරීමද සිදුවේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ හරිත පරිවර්තනය මගින් බ්ලැක්රොක් සහ අදානි වෙත ප්‍රතිලාභ ලැබීම

අතිශයෝක්තියට නගන ලද දේශගුණික විපර්යාස/ ගෝලීය ගිනියම් වීම පිළිබඳ ආඛ්‍යානයන්ට පසුබිමෙන් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් භූ උපායික වශයෙන් වැදගත් මෙම දිවයිනේ ණය උගුල තවත් තදකරනු සඳහා උත්සාහ දැරෙමින් පවතියි. එමගින් ජනතාව තවතවත් දරිද්‍රතාවයට පත්කරනු ඇත. එය සිදුවන්නේ යුරෝ බැඳුම්කර ණය ගනුදෙනුවලට අදාළව කිසිදු පාරදෘෂ්‍යතාවකින් තොරව සිදු කෙරෙන ණය පිළිබඳ දත්ත ගණනය කිරීම් හරහාය. මේවා දේශගුණ සඳහා ණය හුවමාරුකරණය (DFNS) හෝ පාරිසරික,සමාජීය සහ ආණ්ඩුකරණ සඳහා වන බැඳුම්කර (ESG-bonds)ලෙසද හැඳින්වේ. නමුත් මෙවැනි හරිත පරිවර්තනයක් විසින් පැහැදිලිවම යහපතට වඩා හානියක් සිදු කරනු ඇත.
පසුගිය වසරේ ශ්‍රී ලංකාවට පළමුවරට සිය ණය ගෙවාගත නොහැකි බවත් රට ආර්ථික වශයෙන් බංකොළොත් බවත් ප්‍රකාශකිරීමට බලකෙරෙන තත්ත්වයක් උදාවූයේ G7 රටවල්, චීනය සහ ඉන්දියාව අතර එදිරිවාදුකම් නිසාත් දේශීය දේශපාලකයන් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රභූ ව්‍යාපාරික හවුල්කරුවන්ගේ දූෂණ නිසාත් බව නොරහසකි.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සිය ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩ පිළිවෙළ යටතේ වසර 4ක කාලයක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවට කොටස් වශයෙන් ලබාදීමට නියමිතව ඇති ඇමෙරිකන් ඩොලර් 3.9ක ණය මුදල සැලසුම්කර ඇත්තේ උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් මෙම දිවයිනේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදන අවකාශය සහ ආර්ථික ස්වෛරීත්වය මත සිය ආධිපත්‍යය සහ පාලනය තවදුරටත් ගැඹුරුකිරීමටත් දිගින් දිගටම පවත්වාගෙන යාමටත් අවශ්‍ය තත්ත්වයන් නිර්මාණය කරනු පිණිස බව පැහැදිලිය. එමගින් කොල්ලකාරි පුද්ගලික යුරෝ-බැඳුම්කර වෙළඳපොළෙන් දිගින්දිගටම ණය ලබාගැනීමට බලකෙරෙනු ඇත.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ විස්තෘත අරමුදල් ගිවිසුම ” (Extended Fund Facility Arrangement) අනුව ශ්‍රී ලංකාව විසින් ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 2කකට ආසන්න ණය ප්‍රමාණයක් මෙම වසර සඳහා පමණක් පුද්ගලික මූල්‍ය වෙළඳපොළෙන් සහ ජාත්‍යන්තර බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන් වෙතින් ලබාගත යුතුව තිබේ. පාස්කු ඉරිදා ISIS ප්‍රහාරයෙන් පසු සහ කොවිඩ්-19 ලොක්ඩවුන්වලින් පසු ආර්ථිකය බිඳවැටුණ ශ්‍රී ලංකාවට කොල්ලකාරි පොලී අනුපාතයන්ට ණය ලබාදෙමින් එය ණය උගුලක සිරකර ගැනීමට කටයුතු කළේ මේ එකම පුද්ගලික මූල්‍ය සමාගම් සහ ජාත්‍යන්තර බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන්ම විසිනි.

මෙම සංදර්භය තුළ මහාචාර්ය ජයති ගෝෂ්, තෝමස් පිකටි, ඩැනී රෝදික්, යානිස් වෙරොෆාකිස්, ඇතුළු ජාත්‍යන්තර ආර්ථික විද්‍යාඥයන් සහ සංවර්ධන විශේෂඥයන් 80 කට වැඩි පිරිසක් විසින් විනිවිද භාවයකින් තොරවීම, කොල්ලකාරි පොලී අනුපාත ආදිය හේතුවෙන් යුරෝ බැඳුම්කර ණය මුළුමණින්ම අහෝසි කර දමන ලෙස ඉල්ලා සිටිමින් කරන ලද ප්‍රකාශනය උපුටා දැක්වීම වැදගත්වේ. මෙම ප්‍රකාශනය Debt Justice UK නම් වෙබ් අඩවියේ සම්පූර්ණයෙන්ම පළ කෙරී ඇත.

පුද්ගලික ණය ලබාදෙන්නන් ශ්‍රී ලංකාවේ ණය වලින් 40%ක හිමිකාරිත්වය දරයි. මෙයින් බහුතරයක් ජාත්‍යන්තර ස්වෛරී බැඳුම්කර (International Sovereign Bonds-ISBs)ගණයට වැටේ. නමුත් ඉහළ පොලී අනුපාතයන් අයකිරීම යන්නෙහි තේරුම ඔවුන් 50%කට වැඩි ප්‍රතිශතයක් බාහිර ණය ගෙවීම්වලින් ලබාගන්නා බවය. මෙවැනි ණය දෙන්නන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවට ණය දෙන විට ඔවුන්ගේ අවදානම් ආවරණය කිරීම සඳහා අවදානම් වාරිකයක් අයකරනු ලැබේ. මේ මගින් විශාල අමතර ලාභයක් උපයන අතර 2022 අප්‍රේලයේදී ශ්‍රී ලංකාව පළමුවරට සිය ණය ගෙවාගැනීමට නොහැකිව බංකොළොත් තත්ත්වයට පත්කිරීමට එය දායක වී තිබේ. අවදානම් වාරිකය මගින් අති විශාල ලාභ ලබන ණය දෙන්නන් විසින් අවදානමේ ප්‍රතිවිපාක තමන් විසින්ම දරාගැනීමට කැමැති විය යුතුය. සැබෑ වශයෙන්ම ජාත්‍යන්තර ස්වෛරී බැඳුම්කර (ISB) දැන් ද්විතියික වෙළඳපොළේදී අලෙවි කරනු ලබන්නේ සැළකිය යුතු තරම් අඩු මිලකටය. මේ සංදර්භය යටතේ ස්වෛරී ණය ලබාදෙන්නන්ට වඩා පුද්ගලික බැඳුම්කර හිමියන්ට වැඩි බලයක් ලබාදීම මගින් පැරිස් කණ්ඩායමේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ණය සාකච්ඡාවන්හිදී ස්වාභාවික යුක්තිය පිළිබඳ ප්‍රධාන මූලධර්මය උල්ලංඝණය කර තිබේ.”

(Statement by academics on dealing with Sri Lankan debt, January 2023)

මෙම ප්‍රකාශනයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ” න්‍යාය පත්‍රය සැලසුම් කර ඇත්තේ රටේ යුරෝ-බැඳුම්කර ණය උගුල වඩාත් ගැඹුරු කරණු පිණිසය. දැන් මෙම බැඳුම්කර හරිත, නිල්, හෝ රෝස පැහැයෙන් වර්ණගන්වා තිබේ. නැතහොත් පාරිසරික, සමාජීය(ලිංගිකත්ව) සහ ආණ්ඩුකරණ සංවේදී බැඳුම්කර ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. ඒවා පදනම්ව ඇත්තේ දේශගුණික විද්‍යාප්‍රබන්ධ” ආඛ්‍යානයන්ගේ පාරදෘෂ්‍යභාවයක් නොමැතිවීම යන සාධකය සඟවනු පිණිස ඉදිරිපත් කර ඇති ගූඩ අපැහැදිලි කාබන් ගණනය කිරීම් මතය.

එයට අමතරව මෙම බැඳුම්කර ණය හිමියන්ගේ නම් තවමත් රහසකි.

කෙටියෙන් පවසන්නේ නම් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් සිය ඇප ලබාදීමේ කොන්දේසි මගින් රටේ ණය උගුලද රටේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති මත සිය ආධිපත්‍යයද ක්‍රමානුගත ලෙස ගැඹුරු කරනු ලැබේ.ඒ අතරම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල, යටත් විජිතවාදි පැරිස් කණ්ඩායම විසින් ESG ණය බන්ධන සැලසුම මගින් රට තවදුරටත් දරිද්‍රතාවයේ ගිල්වා දමමින් තිබේ.

ඒ අතර ඇමෙරිකන් ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක් වන ලෝකයේ විශාලතම වත්කම් අරමුදල වන බ්ලැක්රොක් සමාගම සහ අදානි දැන් හරිත, නිල් සහ රෝස පැහැයෙන් තමන්ව සායම් කරගනිමින් පාරිසරික, සමාජීය සහ ආණ්ඩුකරණ(ESG) බැඳුම්කර සහ දේශගුණය සඳහා ණය (Debt for Nature Swaps-DFNS)බැඳුම්කර නැතහොත් හරිත සහ නිල් බැඳුම්කර මගඩිය අලෙවි කිරීමට සුදානම්ව සිටියි.

මේ සියල්ල විසින් එක් වැදගත් ප්‍රශ්නයක් මතු කරනු ලබයි. මෙම විෂය පිළිබඳව කටයුතු කිරීමට රට තුළ දේශිය විශේෂඥයන් නොමැති යැයි ජනාධිපතිවරයා විසින්ම පිළිගෙන ඇති තත්ත්වය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම උන්නතිකාමි හරිත පරිවර්තනය ” සඳහා කෙටුම්පත සකස් කර ඇත්තේ කවුරුන්ද?

දෙවන කොටස

අවශ්‍යව ඇත්තේ දේශගුණික යුක්තිය මිසක ස්වභාව ධර්මය මූල්‍යකරණය කිරීම හෝ දූෂිත ණය හරිත ශෝධනයට ලක්කිරීම කිරීම නොවේ.

පුද්ගලික මූල්‍ය වෙළඳපොළෙන් ණය ගැනීම සහ විනිවිදභාවයකින් තොර බැඳුම්කර ගනුදෙනු හේතුවෙන් ගොඩ ගැසුණු දූෂිත ණය කන්දරාව කෙරෙහි මතුව ඇති විවේචනයන් හේතුවෙන් පරිසර සංරක්ෂණයේ නාමයෙන් ස්වභාව ධර්මය සඳහා ණය හුවමාරුකරණය (Debt for Nature Swaps-DFNS), හරිත හෝ නිල් බැඳුම්කර,පාරිසරික, සාමාජීය සහ ආණ්ඩුකරණ (Environment, Social and Governance-ESG))බැඳුම්කර ආදි වශයෙන් මගඩි බැඳුම්කර ගනුදෙනු හරිත ශෝධනයට ලක්කිරීමේද එමගින් ණය උගුල තව තවත් තද කිරීමේද උත්සාහයන් දැරෙමින් පවතී.

ජනාධිපතිවරයා සිය හරිත ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ දේශනයේදී සඳහන් නොකළ දෙය නම් දැනටමත් යුරෝ බොන්ඩ් ණය උගුලේ සිරව ඇති ශ්‍රී ලංකාවට ඇප ලබාදීමේ ගනුදෙනුවල කොටසක් ලෙස හරිත, නිල් හෝ ESG බැඳුම්කර වශයෙන් තවත් තවත් කොල්ලකාරි බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන්ගෙන් ණය ගැනීමට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සංවිධානය විසින් බලකෙරෙමින් පවතින බවයි. ‘පරිසර සංරක්ෂණයේ’ නාමයෙන් සිදු කෙරෙන මෙම ක්‍රියාවලිය ඇම්ස්ටර්ඩෑම් හි ට්‍රාන්ස්නැෂනල් ආයතනය (Transnational Institute) විසින් හඳුන්වා ඇත්තේ සාගර අල්ලා ගැනීම” සහ ඉඩම් කොල්ලකෑම” ලෙසය. එමගින් දේශීය ප්‍රජාවන්ට, දේශීය ගොවීන්ට ඔවුන්ගේ වනාන්තරවලට සහ ධීවරයන්ට සමුද්‍ර ආරක්ෂණ ප්‍රදේශ ලෙස නම් කෙරෙන ධීවර ප්‍රදේශවලට ඇතුළුවීමට අවසර ලබා නොදෙයි. අවසානයේදී සිදුවන්නේ ‘පරිසර සංරක්ෂණය’ නාමයෙන් මෙම ජනතාවන්ගේ ජීවනෝපායන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමය.

යුරෝ බොන්ඩ් ණය උගුලේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සහ යටත් විජිතවාදි පැරිස් කණ්ඩායමේ ඇප ගනුදෙනුවල සිරවුණ ශ්‍රී ලංකාව වැනි ගෝලීය දකුණේ රටවල සම්පත් කොල්ලකෑම සඳහා කාබන් වෙළඳාම හරහා පරිසර සංරක්ෂණයේ නාමයෙන්” ස්වභාව ධර්මය මූල්‍යකරණයටද, දත්තකරණයටද, ආයුධකරණයටද ලක්කිරීම වේගවත් කෙරී ඇති බව පෙනී යයි. මෙහිදී ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්නයක් මතුවෙයි. එනම්, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සහ යටත්විජිතවාදි පැරිස් කණ්ඩායමේ බැඳුම්කර හිමියන්ගේ ණය ගෙවීම සඳහා කෘර සූරාකෑමට ලක්වෙමින් සිටින ජනතාවක් සිටින ණය උගුලේ බෙල්ලටම හිරවුණ රටක් විසින් සිය ප්‍රතිපත්තිමය ප්‍රමුඛතාව ලබා දිය යුත්තේ මිල අධික හරිත පරිවර්තනයක් සඳහාද යන්නයි ඒ.? විශේෂයෙන්ම මෙම ඊනියා හරිත පරිවර්තනය” රටේ යුරෝ බැඳුම්කර ණය උගුල තවතවත් ගැඹුරුකිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති බව ඉතා පැහැදිලිව පෙනෙන්නට ඇති තත්ත්වයක් තුළ එවැන්නකට ප්‍රමුඛතාව දීමෙන් ඉටුවන්නේ කාගේ අවශ්‍යතාවන්ද?

දේශගුණික යුක්තිය යනු ණය අවලංගු කිරීමක් විය යුතුවා මිසෙක පාරිසරික, සාමාජීය හෝ ආණ්ඩුකරණ සඳහා වන යුරෝ බැඳුම්කර මුවාවෙන් ණය ගැති බව තවත් උත්සන්න කිරීමක් නොවිය යුතුය. හරිත සහ නිල්බැඳුම්කර යනු දේශගුණික යුක්තිය සඳහා වන මූලධර්ම පැහැදිලි ලෙසම උල්ලංඝණය කිරීමක් වෙයි.දේශගුණික යුක්තිය ඉටුකිරීමට නම් අවශ්‍යවන්නේ වායුගෝලය දූෂණයෙහිලා විශාල වශයෙන් වගකිව යුතු G7 කාර්මික රටවල් විසින් දේශගුණික විපර්යාසයෙන් පීඩා විඳින ගෝලීය දකුණේ රටවලට වන්දිගෙවීමය.

කාබනික පොහොර සහ විද්‍යුත් වාහන

දේශගුණික අර්බුද ආඛ්‍යානය සහ ඒ හා සම්බන්ධිත ප්‍රතිපත්තිමය වැරදි ශ්‍රී ලංකාවට අලුත් දෙයක් නොවේ. වසර කීපයකට පෙර ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව තුළ කිසිදු සංක්‍රමණීය සැලසුමකින් තොරව රසායනික පොාහොර තහනම් කිරීමටත් කාබනික පොහොර වෙත මාරුවීමටත් දැඩි හදිස්සියක් තිබිණි. ප්‍රතිඵලය වූයේ පරිසර සංරක්ෂණයේ නාමයෙන් වගාවන් සහ ගොවීන්ගේ ජීවනෝපායයන් විනාශවීමත් කාබනික පොහොර මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ දූෂණ මගඩි පැතිර යාමත්ය. අවසානයේදී සිදු වූයේ සාරවත් ඝර්ම කලාපීය රටක් තුළ සාගත බිය පැතිර යාමය.
කෙසේ වුවද මෙවැනි විනාශකාරි ප්‍රතිඵල අත්කරදුන් ප්‍රතිපත්තිමය වැරදිවලින් කිසිදු පාඩමක් ඉගෙනගෙන නැතිබව පෙනී යයි. ශ්‍රී ලංකාවට දරාගත නොහැකි වියදමක් කිරීමට සිදුවන අතිශයොක්තියට නංවන ලද හරිත පරිවර්තනය ” සඳහා දේශිය දේශපාලකයන් සහ එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය දැඩි උත්සුක බවක් පෙන්වන්නේ එහෙයිනි.
මෑතකදී ප්‍රවාහන ඇමැතිවරයා විසින් මිල අධික විද්‍යුත් වාහන මිලදී ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ගැන වෙළඳ ප්‍රචාරයක” නිරත විය. ගෘහස්ත පරිභෝජනයට අවශ්‍ය විදුලිය පවා නිෂ්පාදනය කරගැනීමට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් නොමැතිව පැය ගණනක් විදුලිය ක්ප්පාදු කරන රටෙක මෙම විද්‍යුත් වාහන සඳහා අවශ්‍ය වන අමතර විදුලිය නිපදවා ගන්නේ කෙසේදැයි යන පැනය මෙහිදී යළිත් වරක් මතුවේ. මෙහි අවසාන අර්ථය වන්නේ මෙම මිල අධික විද්‍යුත් වාහන මිලදී ගනු ලබන ධනවත් පුද්ගලයන්ගේ විදුලි බිලද දුප්පත් මිනිසුන්ගේ විදුලි බිලටම එක්වීම බව පැහැදිලිය. එමෙන්ම මෙමගින් මෙම වාහන මිලදී ගැනීම සඳහා රටේ විදේශ විනිමය සංචිතයන් වැය කිරීම මගින් ඒවා තවදුරටත් සිඳීයාම සිදුවනු අැත.

කොවිඩ්-19 සිට දේශගුණික ව්‍යසනය දක්වා: ගෝලීය ආඛ්‍යාන සහ දේශිය ප්‍රතිපත්තිමය වැරදි

ආර්ථික විශේෂඥයෙකු ලෙස තමන්වම හඳුන්වාගනු ලබන ජනාධිපතිවරයා තව තවත් දූෂිත විදේශ ණය ගොඩගැසීමේ සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ හාම්පුතුන්ගේත්  ESG බැඳුම්කර මෙන්ම ඩොලර් බිලියන 100ක් වියදම් කරමින් දියත් කිරීමට යන නාස්තිකාරි දූෂිත හරිත පරිවර්තනයද මෙහෙයවන ආර්ථික ඝාතකයන්ගේත් නියෝගය පරිදි සිදුකෙරෙමින් පවතින  දුප්පත්කම ව්‍යාප්ත කිරීමේ ක්‍රියාදාමයේ හේතුවෙන් දැරීමට සිදුවන මානුෂික පිරිවැය පිළිබඳව දක්වන්නේ අවම සැලකිල්ලකි. මෙම දැවැන්ත ණය ගැනීම්ද අවසානයේ ගෙවන්නට සිදුවන්නේ අවාසනාවන්ත රට වැසියන්ටය.

රනිල් වික්‍රමසිංහ එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ ඊනියා දේශගුණික විශේෂඥයන්ගේද, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද, යටත්විජිතවාදි පැරිස් කණ්ඩායමේ සහ යුරෝ බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන්ගේ ද වහලෙකු බවට පත්ව සිටියි.

කෙසේ වුවද ප්‍රංශ ජනාධිපති මාක්‍රොන් විසින් දැඩි අවධානයකින් යුතුව ලියන නාට්‍ය පිටපතට අනුව සිදුවන කොල්ලකාරි බැඳුම්කර වෙළඳාමෙන් සහ දූෂිත නව යටත්විජිතවාදි ණය බන්ධනවලින් ශ්‍රි ලංකාවේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාදාමය ඉක්මණින්ම වෙන් කළ යුතුව තිබේ. පසුගිය දිනවල මාක්‍රොන් ශ්‍රී ලංකාවේ හදිසි රාත්‍රි සංචාරයක නිරතවූයේ වංචනික කාබන් ණය ගණනය කිරීම් හරහා සිදුවන හරිත සහ නිල් බැඳුම්කර වෙළඳාම යුරෝ බැඳුම්කර අලෙවිකරුවන්ට සහ යටත්විජිතවාදි පැරිස් කණ්ඩායමට අවශ්‍ය පරිදි සිය නාට්‍ය පිටපතට අනුව සිදුවන බව සහතික කරගැනීම සඳහාය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේත් එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයේ අනුබද්ධ ආයතනවලත් මෙහෙයවීම සහ අනුග්‍රහය යටතේ ගෝලීයකරණවාදින් විසින් දියත්කරන ලද ලෝක ව්‍යාප්ත ලොක් ඩවුන් සහ සමූල එන්නත්කරණ ව්‍යාපාරය ක්‍රියාත්මක වූ ඊනියා කොවිඩ්-19 භීෂණ වසංගතයේ සිට කථාපුවත් සහ ඡායාරූප වපුරමින් දියත් කරමින් සිටින දේශගුණික ව්‍යසනයන් පිළිබඳ දැවැන්ත ආඛ්‍යානයන්ගේ සහ ඒකාධිපතිවාදය ගොඩනගනු පිණිස දියත්කර ඇති එම භීෂණ ප්‍රතිපත්තිවල ගොදුරක් බවට ගෝලීය දකුණේ බොහෝ රටවල් ශීඝ්‍රයෙන් ගොදුරු වෙමින් පවතී. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයත් එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයත් විසින් මානුෂික ව්‍යසන ධනවාදය කෙරෙහි යොමුකර ඇති අධි අවධානය විසින් ගෝලීය දකුණේ රටවල් වෙත යහපතට වඩා හානියක් සිදුකර තිබේ.

ගෝලීයකරණවාදි න්‍යාය පත්‍රය සහ ඊට අනුකූලව රචිත ආඛ්‍යානයන් විසින් දේශීය යථාර්ථයන් සහ සත්‍යයන් ප්‍රාණ ඇපයට ගෙන රිහිරි මාංශය සූරාකෑමට ලක් කෙරෙමින් පවතින අතර විද්‍යාවන් ප්‍රබන්ධයන් බවට පත්කරන්නාවූත් නිර්මිත අල්ගොරිතම්වලින් සමන්විත විශාල දත්ත තොග විශ්ලේෂණය මගින් ප්‍රතිඵලය පාලනය කරන්නාවූත් කෘත්‍රිම බුද්ධිය විසින් ආකෘතිගත බහුවිධ අර්බුදයන්ගේ අතථ්‍ය යථාර්ථයක් ” තුළ අපට දිගින් දිගටම ජීවත්වීමට බල කෙරෙමින් පවතින බව පෙනී යයි.

අවසාන වශයෙන් නැවතත් අවධාරණය කළ යුතුව ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ යුරෝ බැඳුම්කර ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය සැඟවුණු සහ ගුප්ත විදේශීය බැංකු ජාලයන් සහ බදු පාරාදීස ලෙස නම් කෙරී ඇති රටවල් හරහා සිදු කෙරෙන දූෂිත, සාපරාධී,කොල්ලකාරි බැඳුම්කර වෙළඳාම වෙතින් ඉවත් කර වෙන්කිරීම සිදුකළ යුතුව ඇති බවයි.

බැඳුම්කර අපරාධ, දූෂිත ණය සහ අර්ධ යුක්තිය

රටේ ආර්ථිකය වැරැදි ලෙස හසුරුවමින් රට තුළ ආර්ථික දරුණු අර්බුදයක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ චෝදනාවට හිටපු ජනාධිපතිවරුන් දෙදෙනෙකු ඇතුළු රාජපක්ෂ සහෝදරවරුන්ට එරෙහිව පසුගියදා ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රෙෂ්ඨාධිකරණය විසින් දෙන සංකේතීය තීන්දුවක් දෙන ලද එය කල්යල් බලා දෙන ලද තීන්දුවක් ලෙස බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට යොමු විය.
හිටපු ජනාධිපතිවරුන්වන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සහ මහින්දරාජපක්ෂ ඇතුළු හිටපු උසස් නිලධාරින් කීපදෙනෙකුට එරෙහිව මෙම නඩුව පවරා තිබුණේ දූෂණ විරෝධී ට්‍රාන්ස්පේරන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් ශ්‍රී ලංකා නම් සංවිධානයේ ක්‍රියාකාරිකයන් සිව් දෙනෙකු විසිනි. ට්‍රාන්ස්පේරන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් සංවිධානයට අනුව ඉහත වගඋත්තරකරුවන්ගේ ක්‍රියාමාර්ග රටතුළ ආර්ථික අර්බුදයක් ඇති කිරීමට දායක වී තිබෙන බවට අධිකරණය විසින් තීන්දු කර තිබේ.
තමන් විසින් ආර්ථිකයට අහිතකර ලෙස බලපානු ලබන ප්‍රශ්න පිළිබඳව බලධාරින් තුළ අවබෝධයක් තිබිය යුතු බවටත් ඒවා උග්‍ර කිරීම වෙනුවට ඒවා විසඳීම සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගතයුතුව තිබුණු බවටත් මහජනතාවගේ යහපත වෙනුවෙන් ක්‍රියා කිරීමට රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට වගකීමක් ඇති බවත්, මහජන විශ්වාසය තහවුරුවන පරිදි ක්‍රියාකිරීමට සැලකිය යුතු බලතල පැවරී ඇති බවත්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ විධානයන් පිළිපැදිය යුතු බවත් තීන්දුවෙන් අවධාරණය කර ඇත.
සිය ක්‍රියාමාර්ගවල පදනම ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ බවට වගඋත්තරකරුවන් විසින් ඉදිරිපත් කළ කරුණු දැක්වීම අධිකරණය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද්දේ අයහපත් ප්‍රතිඵල වැළක්වීම සඳහා අවශ්‍ය දැනුම සහ බලතල වගඋත්තරකරුවන් සතුව තිබූ නමුත් ඔවුන් මහජන යහපත සඳහා ක්‍රියාකිරීමට අසමත්ව ඇති බව අවධාරණය කරමිනි. වගඋත්තරකරුවන් නිසි ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අසමත්වීම සහ වැරදි ක්‍රියාමාර්ග දිගින් දිගටම ගැනීම යන හේතුන් රටේ ආර්ථික විනාශයට බලපෑ ප්‍රධාන හේතුන් බවද අධිකරණය විසින් පෙන්වා දී තිබේ.

රටේ ආර්ථික විනාශය කෙරෙහි බලවේගවල මැදිහත්වීම මෙම තීන්දුව තුළ සහමුලින්ම නොතකා හැර තිබේ.

කෙසේ වුවද මෙම දැක්ම තුළ රට බංකොළොත් බව ප්‍රකාශ කරන ලෙස බාහිර බලවේගයන් විසින් එල්ලකරන ලද බලපෑම් මෙන්ම  ප්‍රධාන වශයෙන්ම රට ණය ගෙවාගත නොහැකි තරමට බංකොළොත්යැයි ප්‍රකාශ කිරීමට අදාළ පසුබිම සකස්කරන ලද්දේ රනිල් වික්‍රමසිංහ රජය යටතේ ලබාගත් දූෂිත යුරෝ බැඳුම්කර ණය කන්දරාව විසින්ය යන කරුණ මුළුමණින්ම නොසලකා හැර තිබේ. 2015 දී සිදු වූ අපකීර්තිමත් ශ්‍රි ලංකා මහබැංකු බැඳුම්කර මගඩිය විසින් රටේ ප්‍රධානතම මූල්‍ය ආයතනය දුර්වල කරන ලද අතර එමගින් ‍විදේශීය කොල්ලකාරි බැඳුම්කර ජාවාරම්කරුවන්ට දෙන ලද විවෘත සංඥාව වූයේ ශ්‍රී ලංකාව එවැනි දූෂිත බැඳුම්කර ගනුදෙනුවලට සුදානම් බවයි.

මෙම තත්ත්වය විසින් සමස්ත සමාජයේම ආර්ථික සහ සමාජීය ජීවිතය බිඳ දමන ලදි. එම බිඳවැටීම විසින් අවසානයේදී මහජන සාමය සහ නීතියේ පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳවැටීමක් කරා යොමු කරන ලදි ” යනුවෙන් තීන්දුවේ සඳහන් විය.

කෙසේ වුවද රට සිය ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට තමන්ට විදේශීය ස්වෛරී ණය ගෙවාගත නොහැකි බවට ප්‍රකාශකරමින් බංකොළොත් තත්ත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට බලපාන ලද ප්‍රධාන හේතුව වූයේ බ්ලැක්රොක් සහ ජේපී මොර්ගන් වැනි කොල්ලකාරි හෙජ් අරමුදල්වලින් ණය ලබාගනිමින් ගොඩ ගසන ලද ණය කන්ද නිසා බව දැන් මනා ලෙස සාක්ෂි සහිතව තහවුරුව ඇති කරුණකි. එය සිදුවූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයක් පැවැති සමයේ වූ අතර එවකට මුදල් ඇමැතිවරයා සහ අගමැතිවරයා වූයේ වත්මන් ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහය.
2019 දී ලෝක බැංකුව සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් ශ්‍රී ලංකාව මේ ණය උගුලේ සිර කිරීමට අවශ්‍ය පසුබිම සකස් කළේ ශ්‍රී ලංකාව මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටක් ලෙස නම් කරමින් අඩු ආදායම් ලබන රටවලට සහන පොළියට ලබා දෙන ණය ලැබීමේ අවස්ථාව අහිමිකිරීම මගිනි. එමගින් අති විශාල පොලී අනුපාත අයකරන ඉහත පුද්ගලික මූල්‍ය සමාගම්වල ගොදුරක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්කිරීමට අවශ්‍ය පසුබිම සකස් කරන ලදි.
කෙසේ වුවද පසුගිය වසරේ විදේශීය අන්තර්ජාල වේදිකාවන් හරහා කරලියට ගෙන ලද අරගලය” මගින් ජනතාවගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කෙරෙන අතර හැමිල්ටන් රිසර්ව් නම් කූඨ අභිරහස් බැංකුවක් විසින් නිව්යෝර්ක් අධිකරණයේ පවරන ලද නඩුවක් මගින් රට බංකොළොත් බව ප්‍රකාශ කිරීමට බල කෙරෙන නීතිමය හේතුවක් නිර්මාණය කරන ලදි.

2015 යුරෝ බැඳුම්කර මගඩිය විසින් රටේ ප්‍රධානතම මූල්‍ය ආයතනය වන මහබැංකුවේ කීර්තිනාමයට සිදුකරන ලද හානිය සහ ඔහු යටතේ ගන්නා ලද දූෂිත ණය පිළිබඳව මෙම නඩුවේදී විභාග නොකෙරිණි. මෙම නඩුව පැහැදිලිවම දේශපාලන අරමුණකින් පවරන ලද්දක් හෙයින් එහි ප්‍රතිපලයද පක්ෂපාතිය. රාජපක්ෂ සහෝදරවරුන් 4 දෙනාගෙන් 2 දෙනකුම එක්සත් ජනපද පුරවැසියන් වන අතර ඔවුන් රටේ ආර්ථික අර්බුදයට සැළකිය ප්‍රමාණයකින් වගකිව යුතු බව සත්‍යයකි. නමුත් ඔවුහු දූෂණයේ අර්ධයක් පමණක් වෙති අනෙක් අර්බුදය එක්සත් ජාතික පක්ෂයයි. මෙම නඩුව පක්ෂපාති එකක්වන්නේ එක් අර්ධයක් සම්පූර්ණයෙන්ම ආර්ථික අර්බුදය පිළිබඳ වගඋත්තරකාරිත්වයෙන් නිදහස් කර ඇති බැවිනි.

කෙසේ වුවද ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම මූල්‍ය අපරාධය වූ 2015 මහබැංකු බැඳුම්කර මගඩිය ගැන කිසිදු සඳහනක් නොවීය. එය සිදුවූයේ වර්තමාන ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ, රවි කරුණානායක, කබීර් හසීම්, අර්ජුන මහේන්ද්‍රන් යනාදින් යටතේ වූ අතර විදේශීය විගණන වාර්තාව යටපත් කරමින් එයට සහායවූයේ තවත් ආර්ථික ඝාතකයෙකු වන ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි විසින් ය. ආචාර්ය හර්ෂද සිල්වා බැඳුම්කර මගඩිය පිළිබඳ වාර්තාවක පාද සටහන් ලියමින් එය සාධාරණීකරණය කළේය. මේ සියල්ලන්ද ආර්ථික අර්බුදයේ වගඋත්තරකරුවන් වූ නමුත් ඔවුන් ගැන කිසිදු සඳහනක් නොවිණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකඅර්බුදයේ මූල හේතුව ලෙස සැලකිය හැක්කේ ගෝලීය දකුණේ රටවල් බොහොමයක් ආර්ථික විනාශය කරා යොමු කිරීමට හේතුවී ඇති නවයටත්විජිතවාදි යුරෝ බැඳුම්කර ව්‍යාපාරයේ නෛසර්ගික ලක්ෂණයක් වන්නාවූත් එය මෙහෙයවන්නා වූත් දේශීය සහ ගෝලීය දූෂණ සහ මූල්‍ය අපරාධ ජාලය වන අතර එය විසින් දූෂිත ණය උගුල් අටවමින් ණය ගොඩගසමින් රටවල් බංකොලොත් බවට පත්කරමින් ඒවායේ සම්පත් කොල්ලකනු ලබන ආකාරය දිගින් දිගටම මහජන විමසුම් ඇසින් සඟවා තැබීමට සංවිධානාත්මක කටයුතු සිදුවෙමින් පවතී.

දැන් යටපත් කෙරී ඇති 2015 ශ්‍රී ලංකා මහබැංකු බැඳුම්කර වංචා නඩුවේ ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවෙකු වූ දිනේෂ් ෂාෆ්ටර් ඝාතනය ගැනද ඉහත නඩු තීන්දුව තුළ කිසිදු සඳහනක් නැත. ඔහුගේ මරණය සිදුවූයේ මිනීමැරුමකින් බව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට දැඩි වෙහෙසක් ගත් බලවේග එය සියදිවිනසා ගැනීමකින් සිදු දෙයක් බවට ව්‍යාජ ආඛ්‍යානයක් පෙරට දැමීමට දැඩි වෙහෙසක් දරන ලදි.

මේ අයුරින් යුරෝ බැඳුම්කර ණය උගුලේ හිරවුණු සියලු ගෝලීය දකුණේ රටවල ඉරණම පිළිබඳ  උදාහරණයක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්වී තිබේ. නමුත් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් දිගින් දිගටම ශ්‍රී ලංකාව වෙත බලකෙරෙමින් සිටින්නේ එම ණය උගුල තුළ තවතවත් හිර කරමින් රටේ ආර්ථික ස්වෙරිත්වය තවදුරටත් අහිමිකිරීමත්, දරිද්‍රතාවය සහ අසමානත්වය උත්සන්න කිරීමටත් හේතුවන පරිදි නැවතත් කොල්ලකාරි පුද්ගලික මූල්‍ය සමාගම්වලින් ඩොලර් බිලියන ගණන් යුරෝ බැඳුම්කර ණය ගැනීමටය.

ආචාර්ය ධරණී රාජසිංහම් සේනානායක ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සහ දේශපාලනික ආර්ථික විශ්ලේෂණයන් සම්බන්ධ ප්‍රවීණත්වයක් සහිත සංස්කෘතික මානව විද්‍යාඥවරියකි.ඇය විසින් ඉතා මෑතකදී පළ කරන ලද කෘතිය වන්නේ Multi-religiosity in Contemporary Sri Lanka: Innovation, Shared Spaces, Contestation’ යන කෘතියයි.

කලම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් වෙබ් අඩවියේ පළවූ Greenwashing Bond Scams & Financializing Mother Nature: Climate Science Fiction Versus Local Realities සහ ලංකාවෙබ් වෙබ් අඩවියේ පළවූ Climate Justice needed: Not Financializing Mother Nature and Greenwashing Odious Debt-PART 2 ලිපි දෙකේ පරිවර්තනයකි.

මූලාශ්‍ර

[i] President unveils ambitious green vision for Sri Lanka paving the way for a sustainable future

[ii] Statement by academics on dealing with Sri Lankan debt, January 2023

[iii]Sri Lanka Supreme Court rules government officials breached public trust in management of the economy

සටහන්

අවදානම් වාරිකයක් (risk premium) යනු කුමක්ද?

අවදානම් වාරිකයක් යනු ණය වශයෙන් කෙරෙන ආයෝජනයකදී ණය දෙනු ලබන්නාට දැරීමට සිදුවන අවදානම වෙනුවෙන් ණය ගනු ලබන්නා විසින් ගෙවන අමතර වාරිකය හෝ වාරික වේ.  වත්කමක අවදානම් වාරිකය ආයෝජකයින් සඳහා වන්දි ගෙවීමේ ආකාරයකි. එය අවදානම් රහිත වත්කමකට වඩා දී ඇති ආයෝජනයක අමතර අවදානම ඉවසා සිටීම සඳහා ආයෝජකයින්ට ගෙවීමක් නියෝජනය කරයි.නිදසුනක් වශයෙන්, විශාල ලාභ උපයන ස්ථාපිත සමාගම් විසින් නිකුත් කරන ලද උසස් තත්ත්වයේ බැඳුම්කර සාමාන්‍යයෙන් කුඩා පෙරනිමි අවදානමක් ඇත . එබැවින්, අවිනිශ්චිත ලාභදායිත්වය සහ පැහැර හැරීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති අඩු-ස්ථාපිත සමාගම් විසින් නිකුත් කරන ලද බැඳුම්කරවලට වඩා මෙම බැඳුම්කර අඩු පොලී අනුපාතයක් ගෙවයි. මෙම අඩු-ස්ථාපිත සමාගම් ගෙවිය යුතු ඉහළ පොලී අනුපාතය ආයෝජකයින්ට ඔවුන්ගේ ඉහළ අවදානම් ඉවසීම සඳහා වන්දි ලබා දෙන ආකාරයක් ලෙස දැක්වේ..

උපුටා ගැන්ම  හිරු පුවත්

රටේ බංකොලොත්භාවය අවසන් වී ඇති බවත්, රටවල් රැසකින් ඊට අවශ්‍ය ප්‍රතිචාර ලබා දී ඇති බවත් ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ පවසනවා.

ලබන වසර සඳහා ඉදිරිපත් කළ අයවැය යෝජනාවක් වන උරුමය” වැඩසටහන පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ පළමු අදියර අද (26) අනුරාධපුර නොච්චියාගමදී ආරම්භ කෙරුණු අතර ඊට එක් වෙමිනුයි ජනාධිපතිවරයා මේ බව සඳහන් කළේ.

උරුමය” වැඩසටහන යටතේ සින්නක්කර ඔප්පු ලබා දීම සඳහා මෙවර අයවැයෙන් රුපියල් බිලියන 2 ක මුදලක් වෙන් කර තිබෙනවා.

අද දින එහි පළමු අදියර ආරම්භ කිරීමේ අවස්ථාවට එක් වෙමින් ජනාධිපතිවරයා ප්‍රශ්න කර සිටියේ ෂැංග්‍රිලා හෝටලය සතු ඉඩම සින්නක්කරව පැවරීමට හැකියාව තිබුණේනම් පරම්පරා ගණනක් ගොවිතැන් කළ ජනතාවට සින්නක්කර ඔප්පු ලබා දීමේ වරද කුමක්ද යන්නයි.

By  Shivanthi ranasinghe Courtesy Ceylon Today

The call for an independent investigation of the Easter Sunday bombings grew in crescendo during the last months of President Gotabaya Rajapaksa’s tenure in Office. The Catholic Church actively galvanised the anti-government protesters to oust President Gotabaya. Their grievance was not so much than the economic crisis but that the culprits they identified as responsible for the attacks were not brought to book.

The Church was especially upset that Senior DIG of Police Nilantha Jayawardena, who was the Head of the State Intelligence Service (SIS) at the time of the attacks, went on to receive a promotion under the Gotabaya Administration. The Church specifically holds this officer responsible for dereliction of duty.

The manner in which both the Catholics aggrieved over the Islamist extremists’ attack on them and the radical Muslims who wish for Sharia Law in Sri Lanka, found common ground to join the anti

-Government protests, was ironic. It was still more ironic the way these grievances simply melted away with President Gotabaya’s resignation.

For more than a year, we did not hear the Catholic Church’s call for justice or an independent inquiry. The reason for the call to be muted as soon as President Gotabaya left Office is also confounding.

However, that call has re-emerged and has been increasing with gusto. The head of the Church in Sri Lanka Cardinal Malcolm Ranjith is again on a mission to enlist the international community’s support to pressurise the Sri Lankan Government. It is unclear as to what precipitated this change.

According to Cardinal Ranjith, Pope Francis too, has reiterated the call to seek justice for the Easter Sunday victims. Do not give up hope”, was the message delivered by Pope Francis when Cardinal Ranjith and other members of the Catholic Bishops’ Conference, as they met with the Pope in Rome to make the traditional obligatory Ad Limina visit, which takes place every five years.

Channel 4 Documentary

It is not only the Cardinal’s voice that has reawakened. Channel 4 aired a very controversial and factually-incorrect documentary on the attacks. This is the second documentary Channel 4 has done on Sri Lanka. The first one, on alleged war crimes, was just as controversial and factually challenging as this one.

According to this particular documentary, Azad Moulana – a former Government aide to a current Sri Lankan Government Minister – claims that he witnessed a meeting between the NTJ terrorists and the then Head of Military Intelligence, Brigadier Suresh Salley in February 2018 – 14 months before the attack. The problem with this allegation is that Brigadier Salley was not even in the country.

Interestingly, Channel 4 declined to appear before a Commission of Inquiry set up by incumbent President Ranil Wickremesinghe. The reason cited was they need to protect confidential sources. This certainly does not add any credibility to their documentary.

The source’s anonymity can be preserved but the Channel must have done its own investigation to verify facts. That verification must be shared with the Government of Sri Lanka and so facilitate the investigation of the allegations against Brigadier Salley.

Appeal to Australia

In the attacks, two Australians lost their lives. Sri Lankan-born Chathudilla Weerasinghe now domiciled in Australia sustained injuries during the Attack. According to her, one fragment is too close to her heart and thus poses too much of a risk to remove it.

According to her father Ranjith, a Mathematics Lecturer at Monash University, the family believes that there could be truth in the allegations that the Sri Lankan authorities might have been complicit in the Attack. He claims that the Sri Lankan politicians are a different breed to the Australian counterpart.

It is an interesting observation. The LTTE ideologists in Australia are quite vociferous and several Australian MPs have openly expressed their sympathies with the separatists. It is not because they are being misinformed but more in an attempt to attract their Tamil vote base in their constituencies.

New Zealand authorities have been found to have attempted to deport Sri Lankan-origin Islamist extremists to Sri Lanka. However, they failed to share or inform the Sri Lankan authorities of their suspicions or other valuable information pertaining to the deportee. The excuse given is that they fear the deportee’s life would be endangered if such information was shared with the Sri Lankan counterparts. This leaves the glaring question as to the plight of such extremists’ potential victims.

Disregarding these issues, Cardinal Ranjith calls upon the Australian Government to back his call for international pressure for an independent investigation. It is extremely unfortunate that the Cardinal is not using his extraordinary influence to bring balance to this whole scenario.

Allegations against Military Intelligence

Recently a former Senior DIG of Police, Ravi Seneviratne made some damning allegations against the Gotabaya Administration as well as the Military Intelligence (MI). He claimed he and his team were pulled out of the investigation on the Attacks – and this was even before a new Cabinet or Prime Minister was appointed in the Gotabaya Administration. He alleges this to be an illegal act.

Furthermore, he recalls over 700 officers attached to the CID were prohibited from travelling overseas. This in turn, he says, caused fear in the Department.

He also accused the MI of not sharing accurate information pertaining to the Islamist extremism. According to him, the MI directly intervened to prevent the police investigating teams from probing further by claiming that they were involved in National Security Operations.

However, this Officer is not disclosing the whole truth. SSP Shani Abeysekara who was the Director of the CID led a politically motivated campaign against specific MI teams. Thereby he dismantled carefully nurtured MI networks as he exposed the officers and men involved in these teams. He arrested and detained nearly 400 MI officers and men – some were of the highest ranks as the Director of the MI Major General Amal Karunasekera.

It became a weekly media circus as these high-performing MI officers were cuffed, chained and carted back and forth from remand Prison to Courts for over a year. Despite all that hype, the CID investigators could not find a single shred of evidence to substantiate their cases even to file a B-report.

The emergence of voice tapes between the CID Director and a Government MP threw light on the real motivation behind these arrests. It was to coerce the detained Officers and men to name Gotabaya Rajapaksa as the commander of various crimes. At the time, the former Defence Secretary Gotabaya was considered a formidable political threat to the then Government.

As soon as Gotabaya Rajapaksa became President, Shani Abeysekara’s second-in-command left for Switzerland on Political asylum. How he obtained asylum within days of the new President assuming Office is an enigma.

It is suspected that he took with him a number of documents of ‘State importance’. The truth of this is to be verified as none has emerged to date. It was this that led the new administration to impose a travel ban on the CID officers with the forethought they were most likely to leave the country in such a disreputable manner.

Everyone has a theory about the Easter Sunday Attacks. It is unfortunate that most have disregarded facts on the ground to establish their own theory. Instead, these theories are based on their own political thinking and facts that only fit into that model are allowed. It is very sad thus that those who are calling for justice for the victims are not for the victims.

ranasingheshivanthi@gmail.com

By Shivanthi Ranasinghe

By DARSHANA SANJEEWA BALASURIYA Courtesy The Daily Mirror

Kandy, Nov 26 (Daily Mirror) – Sports Minister Roshan Ranasinghe said the recently resigned Sri Lanka Cricket Board Secretary Mohan de Silva contacted him from Australia, exposing corruption within the SLC.

“Mohan de Silva called me from Australia revealing his attempts to steer the SLC in the right direction. Witnessing a lack of proper action, he highlighted widespread theft under the guise of investments that took place within the SLC, leading to his resignation,” he said during a visit to Kandy to meet the Maha Nayaka Theras of the Malwathu and Asgiri Chapters.

https://youtu.be/OaRGqx9e5h4

Expressing his commitment to oust corrupt officials, the Minister said he was planning for a proactive approach over the past year.

“I appointed an Interim Committee to identify corrupt officials at SLC. This committee’s appointment is not permanent,” he said.

However, the Minister added that regardless of his efforts, the corrupt individuals may tend to regain power eventually. 

Pointing out the influence of district associations, particularly addressing the Kandy Association, the Minister challenged them to undergo an audit. 

He said those associations should be dissolved due to prevalent issues.

Highlighting the need for cricket-loving individuals to take charge, the Minister proposed committee appointments from among such people, followed by board elections to prevent the emergence of corrupt individuals.

Courtesy Hiru News

In a historic move to empower the agricultural sector and strengthen the export economy, President Ranil Wickremesinghe unveiled the “Urumaya” Freehold Deed Program during the first phase of the public awareness campaign for the 2024 budget proposal. The President emphasized that this program is a tribute to the farmers who have been the backbone of the nation for generations.

President Wickremesinghe outlined the key objectives of the initiative, stating that the export economy would be significantly fortified by transforming every village into an enterprise village. He also revealed plans to establish agriculture modernization service centers, providing essential facilities to support the growth of the agricultural industry.

Addressing the gathering in Nochchiyagama, Anuradhapura today (26), the President raised a pertinent question, questioning the allocation of freehold land for the Shangri-La Hotel while pondering why a similar privilege couldn’t be extended to the hardworking farmers who have cultivated the land for generations. He emphasized the potential for generating foreign exchange through strategic land allocations, citing the example of providing land to the Shangri-La Hotel while underscoring the importance of modernizing the agriculture industry as a means to strengthen the export economy.

A significant highlight of the program is the allocation of two billion rupees in the 2024 budget to provide “Urumaya” freehold deeds. President Wickremesinghe proposed a departure from the existing deed categories, such as Jaya Bhoomi, Saumya Bhoomi, Swarna Bhoomi, in favor of a unified freehold deed system, slated for implementation in 2024.

In his address, President Wickremesinghe urged unity in working for the country, transcending political differences. Reflecting on the challenges faced upon assuming office, he highlighted the successful efforts to stabilize the country’s economic situation, steering it away from bankruptcy.

The President announced plans to resume stalled development projects, emphasizing the importance of safeguarding cultural and historical sites like Malwathu Oya and Maha Viharaya in Anuradhapura. Additionally, a budget allocation of one and a half billion rupees for cricket development in rural schools was disclosed.

The Governor of the North Central Province Maheepala Herath commended the President for his pivotal role in navigating Sri Lanka through legal and economic challenges. Describing the state of the law in the country as “wild” at one point, Governor Herath praised the President’s acceptance of this challenge and emphasized the commendable efforts that led to the country’s economic recovery. The Governor highlighted the President’s visit to Anuradhapura and the Urumaya program, which is expected to unconditionally grant land rights to farmers. This gesture is seen as a significant step in empowering the agricultural community. Governor Herath underscored the President’s commitment to redirecting the nation’s economy and reclaiming Sri Lanka’s lost standing on the global stage, attributing these achievements to the President’s political maturity.

Minister of State for Finance Shehan Semasinghe revealed that the President has included a groundbreaking provision in this year’s budget, granting freehold land rights to all citizens. Despite facing challenges in incorporating this proposal in the 2023 budget due to prevailing circumstances in the country, the President’s commitment to fulfilling the people’s need for land rights remained unwavering. Minister Semasinghe emphasized the President’s proactive measures in addressing agricultural concerns, particularly the provision of essential fertilizers to farmers, ensuring that the entire requirement for yielding seasons has been met. The President’s comprehensive program has not only established political stability but has also laid the foundation for social and economic stability in the country. He expressed satisfaction in resolving a fundamental issue faced by the people, as they can now enjoy land with the rightful ownership determined by the President’s decisive actions

Member of Parliament Duminda Dissanayake expressed gratitude to President Ranil Wickremesinghe for his leadership and the implementation of the Urumaya program, which grants farmers the heritage of their great-grandfathers. Mr. Dissanayake commended the President’s political maturity, highlighting the effectiveness of this year’s budget in demonstrating the President’s thorough preparation. The MP praised the President’s decision to allocate a ten-thousand-rupee allowance to public servants, provide freehold deeds to farmers, and grant tenants the rightful ownership of their houses. This, according to Mr. Dissanayake, underscores the President’s commitment to addressing the needs of various segments of society and showcases his leadership acumen.

>Member of Parliament S.M. Chandrasena commended the President for the significant financial allocation to the Anuradhapura district in the latest budget announcement. Notably, funds have been designated for crucial projects such as the Malwatu Oya initiative and the Maha Viharaya. MP Chandrasena underscored the President’s commitment to the agricultural community by highlighting the proposal in this year’s budget to grant freehold deeds to farmers. He emphasized that these measures, aimed at providing relief to a nation grappling with economic challenges, exemplify the President’s political maturity and his dedication to addressing key issues faced by the country.

The event witnessed the presence of prominent figures, including the Chairman of the Anuradhapura District Development Committee H. Nandasena, MP Uddika Premaratne, Former Chief Minister S. M. Ranjith, Former Minister P. Harrison, Attorney-at-law Mr. Kasthuri Anuradhanayake, and Land Commissioner General Mr. Bandula Jayasinghe.

Courtesy The Morning

The forthcoming Presidential Election is slated to take place on a day between 16 September and 17 October next year, as confirmed by Election Commission (EC) Chairman R.M.A.L. Rathnayake.

He told The Sunday Morning that the specific date for the election would be decided and officially announced in July (as per the two-month advance notice prior to the commencement of the stipulated election period).

Emphasising on adherence to constitutional and legal frameworks, Rathnayake highlighted that the selection of the election date would strictly follow the procedures outlined in both the Constitution and the Presidential Elections Act. 

Accordingly, Section 2 of the Presidential Elections Act No.15 of 1981 states: (1) Where the Commissioner of Elections is required by the Constitution to conduct the election of the President, he shall by Order published in the gazette (a) fix the date of nomination of candidates being a date not less than 16 days and not more than one month from the date of publication of such Order, and the place of nomination; and (b) fix the date on which the poll shall be taken, being a date not less than one month and not more than two months from the date of nomination. 

(2) The date fixed under paragraph (a) or paragraph (b) of subsection (1) shall be any day other than a full moon Poya day or any public holiday specified in the First Schedule to the Holidays Act No.29 of 1971; and if, after the publication of the Order under subsection (1), any day specified therein is declared to be a public holiday, such declaration shall in no way affect the validity of anything done on such day for the purposes of that subsection.”

Further, Chapter VII, Section 31(3) of the Constitution states: The poll for the election of the President shall be taken not less than one month and not more than two months before the expiration of the term of office of the President in office.”

Explaining further, the EC Chairman said that essential measures had already been initiated to prepare for the upcoming Presidential Election, including the formation of the electoral registry.

He further disclosed that subsequent tasks, such as securing funds for activities like printing ballot papers and other documentation work, were scheduled to commence in the coming year.

When asked about the General Election, the EC Chairman clarified that the anticipated date was 2025. However, he pointed out the possibility for the newly-elected President to dissolve Parliament and expedite the General Election upon assuming office. This flexibility is contingent upon the preferences of the incoming president.

Meanwhile, President Ranil Wickremesinghe asserted in Parliament last week that both the Presidential and Parliamentary Elections were scheduled to be held next year. 

උපුටා ගැන්ම ලංකා සී නිව්ස්

රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ ලේකම් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූ මොහාන් ද සිල්වා මහතා එම ආයතනය වංචා දූෂණ වංචා පිළිබඳව තොරතුරු රැසක් තමන්ට හෙළිදරව් කළ බව ක්‍රීඩා ඇමැති රොෂාන් රණසිංහ මහතා සඳහන් කරයි.

දැනට ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිටින හිටපු ලේකම්වරයා දුරකථන මාර්ගයෙන් තමන්ට මෙම තොරතුරු ලබා දුන් බවද හෙතෙම පැවසීය.

අමාත්‍යවරයා මේ බව කියා සිටියේ මල්වතු මහනාහිමියන් බැහැදැකීමට මහනුවර මල්වතු විහාරයට පැමිණි අවස්ථාවේ මාධ්‍ය අමතමිනි.

ක්‍රිකට් ආයතනයෙන් නෙරපනු ලැබූ වුවොත් වසර 15 ක සිර දඩුවම් විදීමට සිදුවනු ඇතැයි එම ආයතනය ප්‍රධානීන් සාකච්ඡා කර ඇති බවද අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේය.

මොහාන් සිල්වා මහතා ලේකම් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූයේ ද එම තත්වය දන්නා නිසා බවද හෙතෙම පැවසීය.

චානක බණ්ඩාරගේ

අලි ඇතුන්ගේ වන ඉඩම් ආක්‍රමණය කර ඇත්තේ මිනිසුන් විසිනි. අලි ඇතුන් තවත් යා යුත්තේ කොතැනටද? දිනකට වල් අලියෙක් පමණ මැරෙණ තැනට අද රට පැමිණ ඇත.

වල් අලින් ආරක්ෂා කිරීමට වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට තනිව කල නොහැකි බව ඔවුන් ක්‍රියාවෙන් ඔප්පු කර පෙන්වා අවසන්ය.  සිවිල් ආරක්ෂක භටකාය විසිරුවා හැරීමට නියමිත නිසා මින් ඉදිරියට අලි වැටවල් බලා ගැනීමටද කෙනෙක් නොමැති වනු ඇත.

වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට යුධ හමුදාවේ ක්‍රියාකාරී සහාය ලබා දීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.

අලි – මිනිස් ගැටුමේදී වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුව අලින්ගේ පැත්තට වඩා මිනිසුන්ගේ පැත්ත ගෙන කටයුතු කර තිබෙන බවට පරිසරවේදීන් චෝදනා කර තිබේ.  බොහෝ තැන් වල වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුව පැමිණෙනුයේ අලි – මිනිස් ගැටුම් වල දරුණුම තත්වයන් අවසන් වූ පසුය.

වනය ආරක්ෂා කලයුතු වන ජීවී නිලධාරින් වනයේ වටිනා ගස් කපා විකුණන බව ප්‍රසිද්ධ වන භූමියක් අසළ නිවසක ජීවත්වන කාන්තාවක් මෙම ලියුම්කරු සමඟ පැවසීය.  

අලි ආරක්ෂා කරන්නේය කියා අලි තර්ජිත ගම්වල වන ජීවී නිලධාරින් සහ ගම් වැසියන් අතර බහින් බස් වීම්, ගැටුම් ඇතිවී තිබේ.

මෙවර අයවැයෙන් පරිසර අමාත්‍යාංශයට වෙන් කර ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 36ක් වැනි සොච්චම් මුදලක් වන අවධියේ, රටේ දැනට ඉතිරි වී සිටින අලි ටික හෝ ආරක්ෂා කිරීමට රජයට උවමනාව ඇත්නම් වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට යුධ හමුදාවේ ක්‍රියාකාරී සහාය ලබා දීම කල යුතුම දෙයකි. යුධ හමුදාවට බොහෝ පිරිස්, වාහන, උපකරණ බලය තිබේ. මෙවර අය වැයෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට රුපියල් බිලියන 600ක පමණ  මුදලක් වෙන් කර තිබේ.

මෙය කල පසු, රජය මේ අයට (වනජීවී සහ හමුදාව) තදින් නිර්දේශ ලබා දිය යුතුයි. කැලෑ එළිකරන්නන්, අලින්ව මරන්නන් නිරන්තරයෙන් පිරික්සා ඔවුනට  එරෙහිව දැඩි දඩුවම් නිතී මඟින් ලබා දීමට කටයුතු කල  යුතු බවට.

රජයන් පවසන්නේ අද ශ්‍රී ලංකාවේ වල් අලි 6000ක් ඇති බවයි. අද ලංකාවේ වනාන්තරවල අලි 2000ක් වත් ඉතුරුව නැතැයි එක් පරිසර විද්‍යාඥයෙකුගේ උපකල්පනය වේ තිබේ.  මේ මැරෙන විදියට අලි 1500ක් වත් ඇද්ද?

අලි සංගණනයක් කියා කලේ මුලාවක් බවයි ඔහුගේ අදහස, එහිදී එකම අලියා දෙතුන් වතාවක් ගැන තිබේ.

වනජීවී උද්‍යෝගිකයෙකු මෙම ලේඛකයාට පැවසුවේ අද වනාන්තරයේ වෙසෙන, වෙඩි තැබීමේ තුවාලයක් නොමැති වැඩිහිටි අලියෙකු සොයා ගැනීම පවා අපහසු බවයි. මෙය ජාතියක් වශයෙන් අප ලජ්ජා විය යුතු දෙයකි.

වනයේ අලියෙක් අඩු තරමින් රුපියල් ලක්ෂ 100ක් වත් වටී. හොඳම තත්ත්වයේ ළපටි/තරුණ අලියෙකුට ලෝක වෙළඳ පොලේ ඇති වටිනාකම ඉතාම ඉහලය; රුපියල් ලක්ෂ 200/300 ක් පමණ විය හැක. මෙවන් තත්ත්වයක, අලියා යනු අධි ආර්ථික වටිනාකමක් ඇති සතෙක් බවට හෝ සලකා හෝ, අලින්ව ආරක්ෂා කිරීමට රජයන් මීට වඩා බොහෝ සැලකිලිමත් විය යුතුයි (පුරාණ රජ කාලයේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් අලින් පිටරටවලට විකුණා මුදල් උපයා තිබේ – පැරණි පෘතුගීසි සමයේ වාර්ථා බලන්න. Elephant Pass (අලි මංකඩ) යනු එදා කන්ද උඩරට රජුන් මාන්තොටින් (තලේමන්නාරමින්) අලින් පිට කර යැවීමේදී, අලින්ව රැඳවු/ගමන් කරවූ ප්‍රධාන මාර්ගයකි. 

අලි කොරිඩෝවන් අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ පවතින්නාවූ දේය. අලි ඇතුන් අප විසින් සාදන නව අලි කොරිඩෝ භාවිතා කිරීමට පටන් ගනී යයි අප අපේක්ෂා කිරීම මෝඩකමකි.

අලි වැට අඩු ධාරිතාවයකින් යුත් විදුලි රැහැනකින් (වෝල්ට් 110) විය යුතුය. සමහර ගම්මු මේවා වෝල්ට් 220 ක දක්වා හොරෙන් වැඩි කර, එවැනි රැහැන් මඟින් අලි ඇතුන් විදුලි සැර වද්දවා මරා දමා  ඇති බවට වූ කථා මෙම ලේඛකයා අසා තිබේ.

අලින්ට වෙඩි තැබීමට හක්කා පටස් ඇටවීමට, වගා ලිං වල ගිල්වීම, විදුලි රැහැන් ඇටවීමට වැනි  ක්‍රියාවන් වලට මිනිසුන් පෙළඹෙන්නේ වෙනත් කිරීමට දෙයක් නැති නිසාත්, අලි මරා දැමීමට වග කිව යුත්තේ   අලි-මිනිස් ගැටුමට මැදිවී සිටින මිනිස්සුන් නොවන බවටත් මතයක් දැන් ගොඩ නැගී ඇත. මේ මඟින් සහාසික ලෙස නිරන්තරයෙන් සිදුකරන අලි මරණ සාක්ෂාත් කිරීමට ඇතැමුන් උත්සහ දරත්. මිනිසුනට කලින් ඒ ප්‍රදේශවල (වන වල) වාසයේ කලේ අලින් බව අප සිහිතබා ගත යුතුය.

මනම්පිටිය රෝහලේ කසළ අලි වනාන්තරයක් අසල දමන බවට ප්‍රවෘත්ති පලවී තිබුණි. ඒ කුණු අතර ලේ පෙගුනු වෙළුම් පටි, ඉන්ජෙක්ෂන් සිරින්ජර්, හිස් බෙහෙත්/සේලයින් බෝතල් ඇතුළත්ව තිබී ඇත. මේ නිසා එම ප්‍රදේශයේ අලි ඇතුන් මියගොස් තිබේ. ඔවුන්ගේ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණවලින් හෙළි වී ඇත්තේ මෙම ද්‍රව්‍ය ඔවුන්ගේ බඩවැල්වල අඩංගුව තිබු බවයි. පොළොන්නරුව යනු හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ආසනයයි.

මඩකලපුව – කොළඹ දුම්රිය දිගින් දිගටම අලි ඇතුන් වෙත දුම්රිය මාර්ගය තුලදී පිවිසීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙම වැදගත්, බරපතල ගැටළුව විසඳීමට අප තදින්ම අපොහොසත් වී ඇති බවයි. අලි ඇතුන් රාත්‍රීයේ දුම්රිය මාර්ගයට පිවිසෙන්නේ උණුසුම සහ නැවුම් වාතය ලබා ගැනීම සඳහායි.  මෙම සමහර ප්‍රදේශවල පුරාණ අලි කොරිඩෝ (අලි මන්කඩන්) ඇත. පැයට කිලෝමීටර 20 ක පමණ වේගයෙන් හෝ මෙම ප්‍රදේශවල දුම්රිය ධාවනය කරවා  මෙම අලි මරණ නතර කර ගත හැකි වේද?

සමහර මඩකලපුව – කොළඹ දුම්රිය රියදුරන් උවමනාවෙන් දුම්රියට අලින් යට කරත්ද? රියදුරන්ගේ අලි මරණ ඉතිහාසය ගැන සොයා බැලිය යුතුයි.

අලි පැටවුන් මඩකලපුව – කොළඹ දුම්රියට හසු වූ විට, දිවි ගලවා ගත් වැඩිහිටි අලි ඇතුන් එම ස්ථානයේ රැඳී සිටිමින් දින කිහිපයක් විලාප තැබූ බවට පුවත්පත් වාර්තා පලවී තිබුණි.

අලි – මිනිස් ගැටුම තදින් දැනෙන සේ ඇරඹියේ මීට වසර 45 කට පමණ පෙර ඇරඹි කඩිනම් මහවැලි යෝජනා ක්‍රමයට ස්තුතිවන්ත වෙන්නය. මහවැලිය වෙනුවෙන් කුළුදුල් වනාන්තර හෙළි පෙහෙළි කලේ අක්කර දස දහස් ගණනින්ය.

අපට 1948 නිදහස ලබන විට රටින් 49%ක්  මහා වනය විය.  2012 දී මේ ප්‍රමාණය 16.5% දක්වා අඩුවී තිබුණි. මේ ප්‍රමාණය එන්න එන්නම ක්ෂයව යයි. අද නියම වනාන්තර මේ රටේ භූමියෙන් 10%ක් වත් වේද?

නමුත්, ජනයා මුළා කිරීම සඳහා රජයන් කියන්නේ මේ සංඛ්‍යාව 30% පමණ වන බවයි. වන ගහනය තවත් වැඩි කරන බවට බොරු  දෙසා බායි.

යාල, විල්පත්තුව,  හැරුණු විට බොහෝ කෑලෑ අද දක්නට ඇත්තේ මතුපිටින් පමණි? වනාන්තරවල ඇවිදින විට, මිනිසා (බලගතු අයවළුන්) සෑම වනයක්ම අභ්‍යන්තරයටම වාගේ අත්පත් කරගෙන ඇති බව පෙනේ. දැන් මෙය වඩාත් සිග්‍රයෙන් සිදුවේ.

මන්ද, රජයන් ඒ දේට නියමින්/අනියමින් සහයෝගය දීමයි. සමහර ප්‍රදේශවල කැලෑ එලි කර ඒවායේ  එළවළු, පලතුරු වවන්නේ හෝ එවැනි දේට අනුබල දෙන්නේ ප්‍රදේශයේ විහාරයේ ප්‍රධාන සංඝයාවහන්සේයි. 

මුලතිව්හි තෙන්නමරච්චි සිට ජනකපුර දක්වා කැලෑ ඩෝසර් කරමින් පවතී. මෙය වැලිඔය, හැලම්භ වැව, සිංහපුර ප්‍රදේශවල ගම්වාසීනට තර්ජනයකි. උතුරේ/නැගෙනහිර සිංහලයා තව තවත් සුළු ජාතියක් කිරීමේ තැතක් ලෙස ඇතැමුන් මෙය දකිත්. නැගෙනහිර පළාතේ පොතුවිල් – මඩකලපුව මාර්ගයේ උරානි ප්‍රද්ශයේ පසුගිය දිනවල දැවැන්ත වන සංහාරයක් සිදු වෙමින් පැවතුණි. මෙය රජය දැනුවත්ව සිදුවන්නක් විය යුතුය. මන්ද, මෙහි ලඳු කැලැව කපන්නේ තිරුක්කෝවිල් සහ ඒ අවට දෙමළ ජනයා මේ ප්‍රදේශයට ගෙනැවිත් පදිංචි කිරීමට යයි පොතුවිල්හි මුස්ලිම් ජනයා පවසන නිසාය. මහ කැලයට ඉතා ආසන්න – රාත්‍රීයට වන අලි මේ ප්‍රදේශයට ඒම නතර කර, මෙහි නව දෙමළ ජනපද සැදීමට යන බවයි බැලු බැල්මට පෙනීමට තිබුනේ.

පුත්තලම, කැකිරාව, තලාව, මැදවච්චිය, දකුණේ සුරියවැව, බුන්දල ඝන කැලෑ තිබු ප්‍රදේශය. අද ඒවා නැත හෝ ඉතා අඩුය. ඒ කැලෑ කපා විනාශ කර දමාය.

අතිශයින් ආරක්ෂා කල යුතු සිංහරාජ වනය මැදින් පවා බස්  යන පාරවල් අප මෑතකදී කැපුවෙමු.

අද සිංහරාජයට අලි 1ක් හෝ 2ක් පමණක් සීමාවී තිබේ. එදා දෙනියාය, රක්වාන, ඇඹිලිපිටිය ප්‍රදේශවල පවා අලින් සැරි සැරූ වනයන් තිබී ඇත. 

මත්තල අනවශ්‍ය ගුවන් තොටක්, සුරියවැව අනවශ්‍ය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් සාදා ඒ කැලෑ වල සිටී වන සතුනට යන එන මං නැති කලේ එකල වූ රජයයි. මෑතක, අම්බලන්තොට නගරයටද රාත්‍රී කාලයේ අලි පැමිණ ඇත.  ඇඹිලිපිටිය නගරයට දහවල් කාලයේ වල් අලියෙක් පැමිණ ඇත. මත්තල/සුරියවැව වනයේ සිටී මොනරුන් සහ වඳුරන් කෑම සොයා අද අහංගමට, හුන්ගමට යත්.  මේ සතුන් අධික පීඩනයෙන් ජීවත් වෙත්.

දැන් හිගුරක්කොගොඩට නව ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළක් ඉදි කිරීමට රජය සැරසේ. මෙයද අද රටේ අවශ්‍යතාව? මත්තල සුදු අලියාගෙන් අප පාඩමක් ඉගෙන නොගත්තෙමුද? මෙම කාර්යය රටේ තවත් අලි මරණ වැඩිවීමක් නොවන්නේද?

 යාල, විල්පත්තු මැදින් පවා යන පාරවල් කපා තිබේ. මෑතකදී ඉදි කරන ලද B  35 නවීන පාර යාලට තදබලම තර්ජනයකි.

වනසතුන් සිටිනා භූමියක් මැදින් වාහන ගමන් කිරීම පිණිස නව පාරවල් තනනවා යනු එය එම සතුන්ගේ සහ අභය භුමියේ අවසානය ලඟා කර දීමකි.

සමහර වාහන හිමියන් බලෙන්ම මෙම වනසතුන්ව, අලින් පවා, හප්පා ගෙන යන දර්ශණ සමාජ මාධ්‍යන්හි ප්‍රචාරය වී තිබේ.

මනුෂ්‍ය ආක්‍රමණ, වනයන් තුල හෝටල් ඉදි කිරීම ආදිය  නිසා මේ වනභූමි දෙකද කුඩා වෙමින් පවතී.  යාල තුල පමණක් තරු පන්තියේ ඇතුළු සංචාරක හෝටල කොපමණ ඉදි කර ඇද්ද?

රජයන්හි සැඟවුණු අරමුණ ජනයාට රිසි සේ කැලෑ කැපීමට, කැලෑ තුලට ගවයන් දැක්කීම වැනි දේට  ඉඩ දී, යාල, විල්පත්තු වැනි අභය භුමි වලට පමණක් අලින් ඇතුළු වන සතුන් ජීවත්වීම සීමා කිරීමද?   අපට පෙනෙන්නේ එයයි.

වනයන් රැකීමට රජයන් දක්වන උකටලීභාවය නිසා රජයනට මෙවන් සැඟවුණු අභිමතාර්ථයක්  ඇද්දැයි සිතේ.

කැලෑ එලි කිරීමෙන් රටේ කෘෂි නිෂ්පාදනය ඉහල යනු ඇතැයි, විශේෂයෙන්ම 2019 පසු  රජය සිතන බවක් පෙනේ. මෙය මෝඩ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියකි.

අද වායු රයිෆලයක් ඕනෑම කෙනෙකුට ඉතා පහසුවෙන් මිලදී ගත හැක. මේ වෙළඳාමේ යෙදෙන්නේද දේශපාලනඥයන්ද?

වල් ඌරන් වෙඩි තැබීමට විරුද්ධව තිබු නිතීය දැන් ඉවත් කරගෙනය.

කැලෑ එළිකිරීම නිසා වඳුරන්/රිලවුන්ගේ ප්‍රශ්ණය තීර්ව වී තිබේ. මෙය විසඳන්නේ ඒ සතුන්ව චීනයට පැටවීමෙන්ද?

කුරුණෑගල, පුත්තලම, අනුරාධපුරය, පොලොන්නරුව, අම්පාර දිස්ත්‍රික්ක සහ මෑතක සිට හම්බන්තොට,  අපේ අලින්ට ඉතාම අපල ප්‍රදේශයි.   

උඩවලවේ යනු අලින් වෙනුවෙන් බිහි කල අභය භූමියකි. එය තුලට අවට ගම්වාසින් තම කිරි ගවයන් දක්වති. මේ ගවයන් කන්නේ අලි, විශේෂයෙන්ම අලි පැටවුන් කන තණකොළමය.  වනජිවීයේ නිලධාරීන් ගවයන් දැමීමට ඉඩ නොදෙන විට ඇතැම් දේශපාලනඥයෝ ගවයන්ව අභය භුමිය තුලට දැමීමට ඉඩ දිය යුතුයි කියා කෑ ගසති. කලින් කී පරිදි, ඔවුන් මෙසේ කෑ ගසන්නේ තම චන්ද ගොඩ වැඩි කරගැනීම ගැන සිතායි; අපේ පරිසරය සහ වනජීවීන් ආරක්ෂා කරගත යුතු යයි ඔවුහු නොසිතත්.

මොරගහකන්ද ජලාශයෙන් එන ජලය නිසා මින්නේරි වැව දැන් සැමදා පිරී පැවතී. මෙය වී ගොවියනට ආශිර්වාදයකි. නමුත්, අගෝස්තු/සැප්තැම්බර් මාසවල මෙම වැව සිඳී පැවතිය යුතුය. මන්ද අලි පැටවුනට අත්‍යාවශ්‍ය විල්ලු මෙන් තණ මෙසේ  ජලය අඩුකම නිසා නිරාවරණය වන වැවේ හට ගනී. සිය ගණනින් අලින් ඒ කාලයට මෙම වැවට එක් රොක්වන්නේ එහෙයිනි. නමුත් දැන් මෙය සිදු නොවේ හෝ සිදුවන්නේ අඩුවෙනි.

මෙය මේ රටේ සංචාරක කර්මාන්තයට තදබල පහරකි. ලෝකයේ ලොකුම වන අලි එකතුව වන මෙය නැරභීම සඳහාම ශ්‍රී  ලංකාව වෙත පැමිණෙන සංචාරකයන් මෙහි නොපැමිණෙනු ඇත.

සංචාරක කර්මාන්තය දියුණු කල යුතුයයි රජයන් පුන පුනා කියයි. සංචාරකයන් මේ රටට එන්නේ කැලයේ සිටින අලින් බැලීමට බවද රජයනට අමතකවීද?

රටේ වන සම්පත අප නැති කර සංචාරක කර්මාන්තයද අප නැති කර ගන්නෙමු.

එය රටවැසියාට තේරෙන විට සියල්ල සිදුවී හමාර වේ.

මේ සා විශාල ප්‍රශ්නයක් විසඳීමට රජයනට පැහැදිලි ප්‍රතිපත්තියක් නොමැතිකම සහ ඒ පිළිබඳව දිවා රෑ නොතකා විසඳුම් සෙවීමට උත්සුක නොවීමෙන් පෙනෙන්නේ මෙතෙක් වූ  රජයනට රටේ සහ මිනිසුන්ගේ මෙම දැවෙන ප්‍රශ්නය ගැන අවබෝධයක් නොමැති කමත්, එයට පැහැදිලි, සාර්ථක විසඳුම් ලබාදීමට අවශ්‍ය වූ තදබල කැපවීම සහ උවමනාව නොමැති බවත්ය.

දේශපාලනඥයන්ගේ උවමනාව රටේ සහ මිනිසුන්ගේ ප්‍රශ්ණ විසඳීම දෙවෙනි කොට, කෙසේ හෝ තම දේශපාලන බලය ස්ථාවර කර ගැනීමය. අලින් (ඇතුළු වන ජීවීන්ට) චන්දයක් නොමැති නිසාත්, මිනිසුනට  චන්දයක් තිබෙන නිසාත් මේ ප්‍රශ්නයේදී දේශපාලනඥයෝ සෑම විටම චන්දදායකයන්ගේ පැත්ත ගනිති.

මෙය රටේ සෑම දේශපාලන පක්ෂයකටම පොදුවූ තත්ත්වයකි – පොහොට්ටුව, ශ්‍රීලනිප, එජාප, සජබ, මාලිමාව.

මේ සැවොම ගන්නේ අලින්ව මරණ මිනිස්සුන්ගේ පැත්තයි, අසරණ, අහිංසක අලින්ගේ පැත්ත නොවේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු රටක ප්‍රශ්ණ විසඳීමට වඩා ඒවා වැඩි කරන අවස්ථා ඇති කරන්නක් බව පෙන්වීමට මෙය නිදර්ශනයකි (ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතික්ෂේප කල යුතුයයි කීමක් නොවේ මෙය).

විසඳිය හැකි මෙම අලි – මිනිස් ගැටුම තවමත් නිරාකරණය නොකීරීමෙන් සහ වැඩි දුර යාමට දීමෙන් අපේ දේශපාලනඥයන් ඔවුන්ගේ නොහැකියාව කදිමට ලොවටම නිරුපනය කර තිබේ.

වන අලින් වෙසෙන ප්‍රදේශයක වූ සිද්ධියක්:

මම කිසියම් වැරැද්දක් කර ඇත්නම් සමාවෙන්න දෙවියනේ. මාව මරන්න එපා. මට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටිනවා. ළමයින් පාසලෙන් නිවසට පැමිණ මා සොයා නොගත් විට ඔවුන් ද සාගින්නෙන් මිය යනු ඇත”.

මේ මවක් අලියාට කිවූ දෙයක්. මර බිය නිසා ඇයගේ මුවින් මේ එක් වදනක් වත් පිට නොවීය. ඇයට කළ හැකි වූයේ අලියාගේ දෑස් දෙස ආයාචනාත්මකව බලා සිවීම පමණි.

අලියා කාන්තාවගේ ඇඟ උඩින් තබා තිබු සිය කකුල ඉවතට ගත්තාය.  මිනිත්තු 2ක් පමණ අලියා ද කාන්තාව දෙස බලා කල්පනා කළාය. ඇයව පාගා දැමීම පිණිස නැවතත් කකුල ඔසවා, එය කාන්තාවගේ ඇඟ මත තැබුවාය. කාන්තාව බොහෝ අමාරුවෙන් අත්දෙක එකතු කර අලියාට යළි  වැන්දාය. අලියා ඇගේ කකුල පසෙකට ගෙන, කකුලෙන් දුහිවිලි අවුස්සා, සෙමෙන් කාන්තාවගෙන් ඉවත්ව ගියාය. 

‘ඔබ විසින් මරා දැමූ මගේ දරුවන්/නෑදෑයින් /මිතුරන් කොපමණ නම් ඇද්ද?  අධි විදුලි කම්බි  රැහැන්, හක්ක පටස්, තුවක්කු යොදා කරන වෙඩි තැබීම වලින් අප මරා දමනවා.  අපට ඉන්න හිටින්න නැති වෙන්න අප ජීවත්වෙන කැලෑ කපා ඒවා අල්ලා ගන්නවා.  – කෲර, නපුරු මිනිසුන්’; ඒ ඇතින්න එම කාන්තාව දෙස විනාඩි 2ක් තිස්සේ බලමින් සිතුවේ මෙය නොවේද?

ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ අලියා කාන්තාව නොමරා, ඇගේ ජීවිතය බේරා දී යාමෙන් අපට ඉගැන්වුවේ ඉතා කදිම පාඩමකි – අලියා අපට වඩා උතුම් බවද?

අවමංගල්‍ය කටයුතු වලදී මිනී පෙට්ටි අසල ඇත්දළ ප්‍රදර්ශනය කිරීම නැවැත්වීමට නීති හඳුන්වා දෙනු ලැබුවහොත් වඩාත් සුදුසුය. මෙම භාවිතයෙන් කිසිදු සෙතක් කිසිවෙකුට ඉටු නොවන අතර එය අද සමාජයට සුදුසු ද නොවේ. ඇත්දළ සඳහා නිරන්තරයෙන් අලින් මරා දමනු ලැබේ. වනෝද්‍යාන වල ඉන්නා දල ඇතුන් පවා කෙතරම් වෙඩි තබා/වසදී/හක්ක පටස් ගසා මරා දල දෙක පැහැර ගෙන යත්ද?

අවමංගල්‍ය කටයුතු සඳහා කෘතීම ඇත් දල (ලීයෙන් කැපු ඇත් දල වැනි) භාවිතයට ජනතාව හුරු කළ යුතුයි.

අග්බොට නැවත වරක් වෙඩි තබා තිබේ?

ඇතින්නක් තම පැටියාට දුන් උවදෙස – ‘මිනිසයි කියනා දෙපා සතාගේ ලඟින් ගියත් ඇති පොඩි  පුතුනේ ….‘ (ඇත් ගාලේ දරු පෙම’; රචක – ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ)

ANI

Global Economic Forum Summit at Asia’s Biggest Convention Centre BMICH Colombo Sri Lanka
Read more At:
https://www.aninews.in/news/business/business/global-economic-forum-summit-at-asias-biggest-convention-centre-bmich-colombo-sri-lanka20231125171429/

Courtesy Reuters.com

COLOMBO, Nov 25 (Reuters) – Sri Lanka will likely approve on Monday a proposal from Chinese state refiner Sinopec to build a $4.5-billion-dollar refinery, the South Asian island nation’s energy minister said on Saturday.

“It’s on the agenda for Monday. Once the cabinet gives approval, we will invite them to sign the agreement,” Power and Energy Minister Kanchana Wijesekera told Reuters.

Sri Lanka, trying to recover from its worst economic crisis in more than 70 years, is hungry for new investment and local fuel supplies.

Sinopec’s investment of at least $4.5 billion “will go up in value as and when they do additions, but they must first come and sign the agreement for us to give any more details,” Wijesekera said.

For Sinopec, the world’s top refinery by capacity and one of the largest petrochemical makers, the investment would mark a breakthrough in a long effort to expand beyond China’s borders. It owns refinery assets in Saudi Arabia and petrochemicals production in Russia.

The Sri Lanka investment follows state-run China Merchant Port Holdings’ 99-year lease at Hambantota port and a $392 million deal to build a logistics and storage hub in Colombo port, Chinese state media reported in April.

That fits into Beijing’s ambitious Belt and Road Initiative, billed as recreating the ancient Silk Road to boost global trade infrastructure, experts say.

Sinopec will start basic engineering design, including finalising the size of the refinery and technical configuration, after getting official approval, a senior company official told Reuters this month.

The investment will add to Sinopec’s recently started fuel retailing business, the third international company with a foothold in Sri Lanka, with a license to operates 150 petrol stations.

In August Sinopec and commodities trader Vitol were shortlisted by the Sri Lankan government to bid for the refinery. Vitol subsequently dropped out, the Sinopec official said.

The refinery may target markets beyond Sri Lanka, where local fuel consumption is low, and use its partnership with China Merchants Port to expand bunker fuel supply at Hambantota, a deep-sea port near busy shipping lanes between Europe and Asia, analysts say.

Sinopec’s fuel oil division, which runs the retail business there, began in 2019 supplying marine bunker fuel at Hambantota, another Sinopec official said.

Sri Lanka’s refinery at Sapugaskanda, commissioned in 1969, can process 38,000 barrels of oil a day.

Reporting by Uditha Jayasinghe and Chen Aizhu; Writing by Krishn Kaushik; Editing by William Mallard

By Shamindra Ferdinando Courtesy The Island

Dr. Rajapakshe and Dr. de Silva

Top SJB spokesman Dr. Harsha de Silva on Monday (20) dismissed Justice Minister Dr. Wijeyadasa Rajapakshe’s claim that well over USD 56.5 bn had been parked overseas by some exporters.

Dr. de Silva also contradicted claims made by rebel SLPP MPs Vasudeva Nanayakkara, Wimal Weerawansa and Gevindu Cumaratunga on the matter.

The Justice Minister and rebel SLPP MPs have declared that the enactment of Foreign Exchange Act No 12 of 2017 had led to the current situation.

Appearing on the live political programme Salakuna on Hiru, the Colombo District lawmaker said that such accusations were nothing but a joke. One-time Economic Reforms and Public Distribution State Minister de Silva declared that it was nothing but a made-up story.

The SJB lawmaker said so when Hiru anchor Chamuditha Samarawickrema asked whether the Yahapalana government contributed to the current crisis by doing away with the time-tested Exchange Control Act No 24 of 1953. Samarawickrema pressed for an answer pointing out that Harsha de Silva and SJB leader Sajith Premadasa were among 94 MPs who voted for the new law whereas 18 voted against.

A section of the UNP registered SJB as a political party, in early 2020, ahead of the general election held in Aug of the same year.

Governor of the Central Bank Dr. Nandalal Weerasinghe, too, has on several occasions raised concerns over the failure on the part of exporters to bring back proceeds.

Samarawickrema said that according to Minister Rajapakse the actual figure could be as much as USD 100 bn though official records were lower.

Dismissing the Justice Minister’s declarations, MP de Silva questioned the recent claim made by the former President of the Bar Association that export proceeds amounting to USD 8 bn hadn’t been repatriated last year. There was no basis for the Justice Minister’s claim on USD 8 bn as well as the previous declarations on over USD 50 bn being held overseas, MP de Silva said, adding that the total amount of exports were USD 12 bn last year.

Accusing some lawmakers of propagating lies, the former UNPer challenged them to reveal where even USD one bn was held.

Referring to leaked Panama Papers and Pandora Papers beginning April, 2016 and Oct 2021, respectively, MP de Silva said they disclosed the amounts parked overseas. I won’t say funds hadn’t been parked. Thieves are everywhere. Some under invoice. Others over invoice. There are people who park money abroad. The funds mentioned in Panama Papers are part of the total amount of money stashed overseas.”

MP de Silva firmly denied that Sri Lanka engaged in large scale export business. There was absolutely no basis of claim regarding USD 56.5 bn, MP de Silva said.

Asked whether Justice Minister lied in this regard, MP de Silva insisted that this figure couldn’t be accepted under any circumstances.

Responding to Samarawickrema’s query whether the new law contributed to the bankruptcy, MP de Silva said that it was meant to pave the way for Sri Lankans to set up businesses abroad. The economist said that Sri Lankans should be allowed to invest overseas the way foreign companies did here. The former State Minister named several such investments made by Sri Lankans.

Dr. de Silva dismissed claims that the Capital Account hadn’t been opened. Utilization of funds had to be approved by the Central Bank on a case-by-case basis.

At the onset of the programme, Dr. de Silva said that the SJB accepted the general direction of President Ranil Wickremesinghe’s budget. One-time Wickremesinghe deputy on economic affairs?? during the yahapalana government, lawmaker de Silva said that SJB is comfortable with the budget in spite of concerns.

by Chandre Dharmawardana  Courtesy The Island

• chandre.dharma@yahoo.ca

The Supreme Court has ruled (with one dissenting against four assenting voices) on 14^th November 2023 that three members of the Rajapaksa family, including two former Presidents and a coterie of their close officials were responsible for the country’s worst economic crisis that ended in bankruptcy.

The petition by civil society activists and NGOs named the current President, Ranil Wickremesinghe as the 1^st respondent, while the respondent no. 32A was Gotabhaya Rajapaksa of Pangiriwatte Rd, Mirihana.

Ajith Cabraal, P. B. Jayasundara and other mandarins with murky reputations were found guilty, while academics and economists like Prof. Lakshman learnt that those who lie with the hounds are condemned to contract their fleas.

We consider two aspects of the petition in the following.

· It was claimed that the petitioners were not challenging the policy of the government in these proceedings, but they were challenging the illegal, arbitrary, unreasonable or capricious executive and or administrative actions and or inactions”, … arising from arbitrary and/or capricious decisions, by the executive and/or administrative branches of the Government. It is contended that the respondents breached the ‘public trust’ reposed in them.

· Petitioners claimed that a series of capricious decisions taken by these politicians and their officials, including the decisions to revise taxes, artificially control the exchange rate, failure to contain the depletion of reserves, failure to promptly seek assistance from the International Monetary Fund (IMF), and the failure to optimally adjust interest rates were the main causes for this economic collapse.

When the learned judges concluded that these ministers and their mandarins were pursuing illegal, arbitrary, unreasonable or capricious executive and or administrative actions and or inactions”, this can only resonate positively with the vast majority of Sri Lankans, as they themselves would have already come to that conclusion through their everyday experience.

However, it is the duty of the opposition to have highlighted these matters in Parliament, and exposed them through political, civil and judicial action. When Nanayakkara, Weerawansa and Gammanpila split off from the Rajapaksa-dominated cabinet in protest over signing of midnight deals and other shenanigans, they unwittingly triggered a process that was in sync with the Farmers’ Protests against the arbitrary banning of fertilisers, lack of gasoline and cooking fuel. So, it is surprising that the petitioners did not name as respondents some of the lethargic leaders of the opposition parties, and MPs who do not even attend parliament.

It is equally surprising that the petitioners did not indict the well-known architects of Toxin-Free Lanka” who had paved the way for the collapse of the agriculture sector with the 2015 ban on glyphosate (weed killer) by the Sirisena administration, with the ban extended to all agrochemicals by Gotabhaya in 2021. The Aragalaya had in fact indicted all 225 MPs and demanded their demise.

The second aspect of the petition, covering economic strategies in regard to taxation, exchange rates, reserve funds, and the IMF constitute an epistemological conundrum since at least the time of Hammurabi.

While there was a classical period” when people believed that economics can be made into a reliable science where predictions are possible, today we understand that economic systems are complex systems which may be fully deterministic and computable, but beyond prediction. Henri Poincare showed, towards the end of the 19^th century that even perfectly well-defined simple systems subject to many interactions (even just three agents) were beyond prediction even though fully determined. This insight, known to mathematicians and physicists was finally applied to economic systems by von Neumann and others in the context of chaos theory, in the latter half of the 20th century.

If we are to go with the observations of the Nobel Laureate von Hayek (see his Nobel-prize address), or the mathematician von Mises, economic prediction is a bit like predicting the outcome of a football match or a game of cricket. Even if we had all the details of the players, the state of the grounds, coaches etc., the outcome is technically unpredictable although a good educated guess may be possible.

So, even with a vast array of the very best computers, and with the cream of economists at his beck and call, Allen Greenspan, then head of the US Federal Reserve bank had to admit that their team did not foresee the 2008 Economic collapse of Western economies. In fact, just a week prior to the collapse, Greenspan had given a clean bill of health to the US economy. Arguably, the Fed’s easy money policy of the early 2000s ultimately led to the 2007-2008 economic crisis, largely regarded as the worst financial downturn since the Great Depression. However, no one has petitioned against Greenspan. (See Fig. 01)

Just as the economic collapse in the US in 2008 may have roots going back to a decade, even the economic collapse of Sri Lanka must be viewed within a time frame longer than the period chosen by the petitioners in their submission to the supreme court.

In Figure 1 we show the evolution of Sri Lanka’s reserve coverage from 1950 to 2020. It is clear that the country was in the red already from 2010, and already too close to call since 1998. The sharp kink in 2008, coinciding with the Western economic collapse under Greenspan was followed by a period in Sri Lanka where the country’s reserve coverage went from bad to worse.

Availability of energy is the key factor determining economic and social evolution – a fact mostly ignored by social theorists who focus on chimeras like the class struggle, globalization or industrialisation”. Industrialisation needs energy. A small country like Sri Lanka, importing fuel and even foodstuffs that it can grow in the country is captive to global fluctuations in trade that are beyond its control. Sri Lanka has to, and it can, generate most of its energy needs (see: Partitioning water between agriculture and hydro-power to maximise Sri Lanka’s clean energy output, Island 12-08-21). It can also achieve self-sufficiency in food.

This home-grown” solution itself cannot be achieved to modern levels of sophistication without external inputs. Hence, Sri Lanka must also promote and invite foreign capital and investments. The country has been in the red since at least 2010. The Colombo Port City (CPC) project that was to infuse a large amount of forex into the country via the Chinese Belt Road initiative was converted into a disaster by Sri Lanka’s leaders bent on undermining the good works of each other.

It was during this in the red” period (March 2011) that the CPC project was initiated under Mahinda Rajapaksa, with Xi Jinping himself visiting Sri Lanka, with a 15-billion-dollar budget. In addition, extensive investment complementing the Chinese-funded Hambantota harbour was envisaged. The international ambience was such that Western companies were investing in Chinese projects. There were immense prospects of a much-needed forex inflow into the country. The Western Province, the most dynamic regional entity in the country would have seen an immense efflorescence, synergizing the other neighbouring provinces if the full CPC had gone according to plan. Indonesia has successfully followed such a whole-hog Chinese-Belt-Road” policy even though it has to face the full brunt of the China-US Pacific region’s power-play.

Unfortunately, the Yahapalanaya government of 2015 abruptly stopped the CPC as well as developments in the Hambantota port. Self-styled environmentalists claimed dire consequences from the CPC, although they have not garnered supporting environmental data even to date. Any confidence that investors would have had in coming to Sri Lanka evaporated with the capricious and politically short-sighted actions of the Yahapalanaya government, even though some of its leaders was committed to an extreme Ayan-Randian pro-trade policy.

Although the CPC and the Hambantota project were resumed, after paying large amounts of compensation in forex, and under terms less favourable to Sri Lanka, foreign-investor confidence remained shattered. Interestingly, it was during this period that Sri Lanka took upon itself large international sovereign-bond (ISB) loans. Meanwhile, President Sirisena initiated a 52-day coup that further shattered investor confidence. The ISB loans became critical factors in debilitating the yet-to-come Gotabhaya government with its inept finance ministers who believed that wheeler-dealing would always work. (See Fig. 02)

The reserve coverage continued to fall under the Yahapalanaya, as seen in Fig. 1. The purchase of ISGs continued without care, as seen in Figure. 2. Although the New York Times had invented the hypothesis of a Chinese debt trap”, it is clear that the ISGs were the biggest debt burden of the Island nation. If civil society activists had gone before the supreme court and indicted the then President (Sirisena), and the then Prime Minister (Ranil Wickremasinghe) for their capricious and arbitrary actions, what would have been the verdict?

Decisions to print money”, raise or lower taxes, and other tricks belong to the grey area of voodoo economics. A banker can create money” by a mere book entry and lend it to an investor. The banker is betting on the future being rosy and recovering the money with interest! A central banker may lower taxes betting that it will help promote business and hence reap more tax revenue in the future. But what if this expected rosy future fails to arrive? What if an epidemic arrives, as actually happened in 2019?

Can a small nation entirely in the hands of wildly fluctuating global trade go gambling when its reserve holdings are themselves in the red? A country like the USA can get away with just printing money” and such Voodoo economics; its currency is under-pinned in myriad ways including being the petro-dollar”. Unfortunately, the Sri Lankan government threw caution to the winds and set sail on Voodoo economics. The Learned judges have rightly recognized this in their verdict.

The petitioners had indicted the respondents for not going to the IMF soon enough. However, as far as the present writer could ascertain, there was no national consensus of any sort in going to the IMF. The parliamentary debates show that no political leader, either in the government or in the opposition, clearly and unequivocally proposed that Sri Lanka should forth-with seek IMF assistance. Instead, we see much brave and resounding sovereignty statements where the IMF is presented (with good reason) as the mother of disaster capitalism and the harbinger of fire-sales of the assets of the country.

The degree of success obtained by the Wickremasinghe government in obtaining aid from the IMF is unlikely to have been achieved by the Rajapaksa regime that had no effective friends in Washington, Paris or Tokyo, while being hounded by the UN Huma-Rights secretariate under pressure from the US, Canada and UK with their large diasporas hostile to the Rajapaksas.

The regime had deeply angered its friendly Muslim Nations by its refusal of burials to Muslims who died of Covid. The unsubstantiated fear-mongering against burials was done by the very academics and medics who had pushed organic agriculture, claiming that agrochemicals are toxins fed to Sri Lankans since the 1970s. Not surprisingly, the Rajapaksa regime had to beg bilateral emergency help form Sri Lanka’s neighbours.

Availability of energy is the key to development. The first step in saving Sri Lanka” is to achieve energy sovereignty using (a) its vast extent of aquatic bodies that can be used for floating solar installations while also conserving water; (b) cultivating fast-growing non-edible oil-producing plants like Castor for use as diesel and other fuels, and developing bio- and wind energy; (c) boosting Sri Lanka’s very low investment in higher education and research sharply; (d) following evidence-based science advise and rejecting eco-extremism and occult pseudoscience .

As energy becomes available, the corresponding Forex savings can be used for industrial and technical developments, with emphasis on agricultural, mineral and microbial techniques rather than highly capital-intensive technologies. Fast electric trains should take priority over highways for cars. The constitution has to be changed so that the public is not forced to select MPs from the same lists of corrupt candidates fielded by the leading parties. This Gordian knot of stale candidates can be broken by using the model of sortition to choose at least half the MPs, as discussed elsewhere.

By Shamindra Ferdinando Courtesy The Island

demands that govt. adhere to Fiscal Management (Responsibility) Act

Rebel SLPP MP Gevindu Cumaratunga yesterday (23) said that Sri Lanka should be concerned about external interventions in the judiciary.MP Cumaratunga told The Island that without any malicious intent, on behalf of the Nidahasa Janatha Sabhawa he raised the issue at hand in parliament on Wednesday.

The leader of Yuthukama civil society group urged parliament to provide required funds for judges of the Supreme Court and other courts to receive overseas training. The MP warned against the judges receiving foreign training courtesy USAID against the backdrop of the US development assistance arm being accused of influencing the powers that be.

The National List MP also questioned the influence the USAID had on the Bar Association. Cumaratunga also questioned the amount of money received by the Bar Association from the USAID annually.

The outspoken MP said that if the government felt the necessity to provide foreign expertise to judges at any level it should be at the expense of Sri Lankan taxpayers. The MP raised this issue in the wake of a group of Supreme Court judges receiving US training.

Referring to the happenings during yahapalana administration (2015-2019), MP Cumaratunga recalled the role played by former Lankan Ambassador to Washington and then Foreign Secretary Prasad Kariyawasam, who then served as the USAID paid advisor to the then Speaker Karu Jayasuriya. Referring to the role played by Kariyawasam in the finalization of ACSA (Access and Cross Servicing Agreement) in August 2017, MP Cumaratunga pointed out the then President Maithripala Sirisena is on record as having said that he was not really informed of what was going on.

MP Cumaratunga said that in spite of the country being in such a desperate situation, the Wickremesinghe-Rajapaksa government was following the same suicidal policies and strategies. The MP questioned the failure on the part of the incumbent government to adhere to the Fiscal Management (Responsibility) Bill enacted in 2003. That law was meant to reduce the budget deficit by 5 per cent of the GDP (Gross Domestic Product) by 2006.

When Dr. Harsha de Silva of the SJB pointed out that that law had been violated again, State Finance Minister Shehan Semasinghe quite unashamedly claimed that was not issue, MP Cumaratunga pointed out. How could the government take such an irresponsible stance at a time the government was in dire straits? the rebel MP asked, while exchanging words with State Minister Semasinghe.

Lawmaker Semasinghe alleged that Cumaratunga lacked understanding of the issues involved and misinterpreted facts to prove his argument.

Ranjith Siyambalapitiya, who also holds the State Finance portfolio, said that the government had been able to adhere to the Fiscal Management (Responsibility) Act only in 2016 and 2018. The Kegalle district MP claimed that it was difficult to follow that law under present circumstances.

MP Cumaratunga warned that Sri Lanka would cease to exist unless the government took remedial measures. How could members of parliament declare that laws enacted by parliament could be violated? MP Cumaratunga asked, the government should take whatever measures necessary to adhere to parliamentary Acts or be prepared to face the consequences.

Courtesy The Island

State Minister for Defence, Pramitha Bandara Tennakoon, addressing a Press Briefing held under the theme ‘Collective Path to a Stable Country,’ at the Presidential Media Centre (PMC) today (24) said that Sri Lanka was losing around US$200 million annually as only 116 of the 122 Electronic Navigation Charts (ENC) which  map out Sri Lanka waters were not available. He added that providing ENC’s was a global responsibility of a coastal nation.

The state minister said that as Sri Lanka was located  strategically in the Indian Ocean and between 35,000 to 45,000 container vessels, passenger vessels and tankers traversed through its waters annually.  He pointed out that it was mandatory for each vessel to purchase at least two ENC’s at a cost of US$ 25 each when traversing through Sri Lanka waters. In as much we lose US$ 50 per vessel we have to pay more for the goods we import as well as for exports because the insurance premiums were higher when vessels navigated through uncharted waters.

The law maker said that the firm which undertook to chart Sri Lankan waters decades ago had failed to complete the task and hence the government has taken a policy decision to entrust the charting to the Sri Lanka Navy.

He said to perform the charting it was required to acquire a deep water multi beam echo sounder and a shallow water multi beam echo sounder as well a replacement for the vessel. ‘Sagarika’.  He added that it would take two years to complete the work once the acquisitions were made.

As it was envisaged to establish Sri Lanka as a yacht hub in the future,  priority would be given to mapping out the commercially important waters and added that until such time the operation of the proposed yacht hub at the Colombo Port City will be stalled.

He also said that the National Hydrology Act has been presented to parliament.

Courtesy The Daily Mirror

COLOMBO (Daily Mirror) – Former Bar Association of Sri Lanka (BASL) President Saliya Pieris PC today rejected the claims by President  Ranil Wickremesinghe in Parliament that Pieris had ambitions to be Prime Minister prior to May 9, 2022.

Sharing a post on Facebook, Pieris said that the President had mentioned his name in Parliament and falsely claimed that he had ambitions to be Prime Minister.

Former BASL President said that President had made these false remarks under cover of Parliamentary immunity where he cannot be replied to.

“I am compelled to say that unlike politicians of his ilk, I have never placed personal ambitions above the needs of the country. I have never sacrificed my principles for personal gain or for the greed of office”, Pieris said in his facebook post.

“The BASL proposals made in May 2022 were never about individuals. They were made after careful thought by its Executive Committee and approved by the Bar Council. The legal community made these proposals with the intention of proposing a solution to Sri Lanka’s political and governance crisis with the interests of Sri Lanka and its people in mind,” the statement further added.

Courtesy The Daily Mirror

Colombo Nov. 24 (Daily Mirror)- Former Minister of Fisheries Rajitha Senaratne and two others who were indicted before the Colombo High Court, for causing losses to the State when leasing out the Modara Fisheries Harbour to a private company in 2014, pleaded not guilty of the charges following the reading out of the charges against them by the interpreter mudliar of the court.

https://youtu.be/hvUT6xsbGVg

The case was called before Colombo High Court judge Navaratne Marasinghe and the indictments against the accused were read out before the open court by the mudliar to the accused and they pleaded not guilty of the charges.

In this case, former Minister of Fisheries Rajitha Senaratna and two others, former Chairman of the Ceylon Fisheries Harbour Corporation (CFHC) Upali Liyanage and its former Managing Director Neil Ravindra Munasinghe are indicted for committing financial losses to the State. 

They are accused of causing losses to the government by urging the Board of Directors of the Ceylon Fisheries Harbour Corporation to lease the Modera Fisheries Harbour to a private company for a scanty amount between the period from August 01 and November 01, 2014, while purposely knowing that a loss would be cause to the State by the transaction.

BY AJITH SIRIWARDANA AND YOHAN PERERA Courtesy The Daily Mirror

Parliament, Nov.24 (Daily Mirror) Revealing that a certain private institution had obtained a loan amounting to Rs. 7 billion from the Bank of Ceylon and People’s Bank using the same security, Opposition Leader Sajith Premadasa today urged the government to disclose the names of the first ten borrowers of the two State banks who had defaulted massive amounts of loans.

Raising a question under Standing Order 27(2), he said people doubted whether the two State banks were not recovering the loans granted to individuals and institutions that had obtained loans in massive amounts.

“The main income of a bank is the interest charged on loans. The bank will run into a liquidity crisis if the loans given to large-scale borrowers are not recovered,” he said.

The Opposition Leader urged the government to disclose the names of the first ten individuals or institutions that had obtained loans of massive amounts from the two State banks and defaulted them, the amount of the loans they had obtained and whether a decision had been taken to waive off their loans or interests.

He said powerful individuals, large-scale industrialists and companies were treated differently while the property of the micro, small and medium scale businessmen were being auctioned under Parate law for defaulting loans.

Courtesy The Daily Mirror

Colombo, Nov.24 (Daily Mirror) – President Ranil Wickremesinghe has slammed the Indian government for criticizing Sri Lanka at the United Nations over the issue of Sri Lankan Tamils. I don’t agree with Indian comments. 

I was surprised that India criticized our record,” Wickremesinghe said during an exclusive interview with First post. 

Admitting that Sri Lanka may become a battleground in the geopolitical power struggle between India and China, President Ranil Wickremesinghe assured that his country will not endanger the security of its South Asian neighbour. 

It can happen in Sri Lankan politics. In 1988, Indian troops was a major issue,” Wickremesinghe said. The issue of Chinese ‘spy ships’ visiting ports in Sri Lanka in the recent past had aroused security concerns in India. Wickremesinghe however, asserted that it will not have any negative effect on bilateral ties.

India is worried about its own security. We Won’t do anything to hurt India’s security. We have told New Delhi that we will check on research ships. Sri Lanka is an independent country, why should our friendship depend on these issues?” he said.

Courtesy Adaderana

The Monetary Policy Board of the Central Bank of Sri Lanka (CBSL) has decided to further reduce the Standing Deposit Facility Rate (SDFR) and the Standing Lending Facility Rate (SLFR) of the Central Bank by 100 basis points (bps) to 9.00% and 10.00%, respectively.

At its meeting on Thursday (Nov.23), the Board arrived at this decision following a careful analysis of the current and expected developments in the domestic and global economy, with the aim of achieving and maintaining inflation at the targeted level of 5% over the medium term, while enabling the economy to reach and stabilise at the potential level.

The Board took note of possible upside risks to inflation projections in the near term due to supply-side factors stemming from the expected developments domestically and globally.

However, the Board viewed that such near-term risks would not materially change the medium-term inflation outlook, as inflation expectations of the public remain anchored and economic activity is projected to remain below par in the near to medium term.

Further, the Board viewed that with this reduction of policy interest rates, along with the monetary policy measures carried out since June 2023, sufficient monetary easing has been effected in order to stabilise inflation over the medium term.

Hence, the Board underscored the need for a swift and full pass-through of monetary easing measures to market interest rates, particularly lending rates, by the financial institutions, thereby accelerating the normalisation of market interest rates in the period ahead.

In its press release, the CBSL mentioned that headline inflation continues to remain low, reflecting subdued demand conditions.

Headline inflation, as measured by the year-on-year change in the Colombo Consumer Price Index (CCPI, 2021=100), was recorded at 1.5% in October 2023, as opposed to 1.3% in September 2023. Food inflation continued to be negative (year-on-year) for the fourth consecutive month in October 2023.

Meanwhile, the National Consumer Price Index (NCPI, 2021=100)-based headline inflation (year-on-year) was recorded at 1.0% in October 2023, compared to 0.8% in September 2023.

Both CCPI and NCPI based core inflation (year-on-year), which reflects underlying demand pressures in the economy, moderated further in October 2023, reflecting the subdued demand pressures in the economy.

A one-off upward movement in inflation is expected in the near term, driven mainly by the changes to the Value Added Tax (VAT) proposed by the government effective January 2024.

The spillover effects of tax measures and other developments are likely to be muted due to subdued underlying demand pressures; hence, this rise in inflation is expected to be transitory. Accordingly, headline inflation over the medium term is expected to converge towards the targeted level of 5%, supported by appropriate policy measures.

The CBSL said market interest rates are expected to normalise in the period ahead. Market interest rates continued to adjust downwards, and most benchmark interest rates have declined significantly. Meanwhile, the yields on government securities are also adjusting downwards with falling risk premia.

The reduction of policy interest rates by 100 bps in this monetary policy review is expected to create further space for market interest rates to adjust downward and normalise in the period ahead.

Reflecting the transmission of the relaxed monetary policy stance, outstanding credit to the private sector by the banking sector expanded on a monthly basis in September as well as in October 2023 based on provisional data.

With the moderation of market lending interest rates, credit to the private sector is expected to increase further in the period ahead, thereby supporting the envisaged rebound of domestic economic activity.

Courtesy Adaderana

The Sri Lankan government and the European Union (EU) have signed a financing agreement to promote a circular economy and sustainable consumption and production in the food sector. 

The grant of EUR 15 million from the EU aims to increase food availability for vulnerable people through more efficient distribution channels/mechanisms of food, avoiding food waste and/or convert food waste into much needed farming inputs like organic fertilizer, animal feed, etc.

Sri Lanka face numerous challenges, from resource scarcity to effective protection of environmental and other resources. Within these challenges, however, lies an opportunity to adopt a circular economy model that can transform the development of new technologies, business models, and entrepreneurship and innovation, that foster a thriving economy,” said Moreno Carmen, Ambassador of the European Union to Sri Lanka and the Maldives.

Promoting circular economy practices is vital for the country to mitigate the risk of crises in the future and to establish food security and sustainability. The European Union is pleased to support Sri Lanka’s improve the food surplus/waste recovery system and food producers,” Carmen said further.

The EU grant ‘Promoting a Circular Economy in the Food Sector’ amounts to EUR 15 million. Following the signature of the agreement, the EU will proceed to contract implementing partners for the delivery of the support.

The action is aligned with the Paris Agreement, the 2030 Agenda for Sustainable Development and more particularly the external dimension of EU policies under the EU Green Deal and more directly to SDG 12 on responsible consumption and production. It will also contribute to Sri Lanka’s commitments under the 2021 updated National Determined Contributions (NDCs) and the implementation of the National Policy on Sustainable Consumption and Production. 

The project supports the economic crisis in Sri Lanka by building economic resilience and improving food security and nutrition while reducing impact of human activities on human and animal health, the environment, biodiversity, and more generally on the transportation and disposal contribute to greenhouse gas emissions.

Project activities align with following specific objectives: 
• To reduce losses and increase recovery, processing and supply of edible and safe food surplus and/or waste management for the benefit of vulnerable consumers and/or food producers. 
• To enhance effectiveness of the sustainable production, distribution and consumption models related to food waste/loss and single use plastic food packaging.