ආචාර්ය සරත් ඔබේසේකර

(Dr. Sarath Obeysekera)

උපායමාර්ගික අවධානය යොමු කරන ප්‍රදේශ

1. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය

● ද්විත්ව භාවිත Mini Marinas: ධීවර වරායන් 21ක් ධීවර හා විවේක යාත්‍රා සඳහා marinas බවට පරිවර්තනය කිරීම, සංචාරක ව්‍යාපාරය වැඩි කිරීම සහ නව ආදායම් මාර්ග උත්පාදනය කිරීම. ප්‍රධාන ස්ථාන අතර ගාල්ල, බේරුවල සහ ත්‍රිකුණාමලය ඇතුළත් වේ.

● බෝට්ටු නිෂ්පාදන කලාප: බෝට්ටු තැනීම සහ අලුත්වැඩියා කිරීම, ජාත්‍යන්තර බෝට්ටු සාදන්නන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සහ කාර්මික වර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා කැප වූ කලාප පිහිටුවීම.

● කප්පරතොට දියකඩනය: කප්පරතොට දියකඩනය සංවර්ධනය කිරීමෙන් මරීනා සහ ධීවර කටයුතු වැඩිදියුණු කිරීම.

● වරාය වැඩිදියුණු කිරීම්: ගෝලීය යාත්‍රා සංචාරක ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන ක්‍රීඩකයා ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ස්ථානගත කරමින් මරීනා සංවර්ධන සඳහා සුරක්ෂිත දිගුකාලීන කල්බදු.

2. නියාමන රාමුව

● යාවත්කාලීන කරන ලද නිල් ආර්ථික රාමුව: තිරසාර භාවිතයන්ට සහාය වන, FDI ආකර්ෂණය කර ගන්නා සහ සමුද්‍ර කර්මාන්තවල නවෝත්පාදන ප්‍රවර්ධනය කරන පැහැදිලි, යාවත්කාලීන රාමුවක් ස්ථාපිත කරන්න.

● විනෝදාත්මක යාත්‍රා නීති සම්පාදනය: විනෝදාත්මක බෝට්ටු සවාරියට සහාය වීම සඳහා රෙගුලාසි අවසන් කිරීම සහ ජාත්‍යන්තර යාත්‍රා සඳහා රේගු සහ සංක්‍රමණ ක්‍රියාවලීන් විධිමත් කිරීම.

● බෝට්ටු ගොඩනැගීමේ පොකුරු සඳහා සහය: නිෂ්පාදනය සහ අපනයනය ඉහළ නැංවීම, මුහුදු තීරයේ BOI කලාපවල බෝට්ටු නිෂ්පාදනය සහ අලුත්වැඩියා සේවා සඳහා ඉඩම් වෙන් කිරීම.

3. නිල් ආර්ථිකය උපයෝගී කර ගැනීම

● ආර්ථික වර්ධනය: නිල් ආර්ථික රාමුවක් ක්‍රියාත්මක කිරීම ධීවර, සංචාරක සහ පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වැනි ප්‍රධාන අංශවල වර්ධනය උත්තේජනය කරන අතර එය සැලකිය යුතු දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇත.

● රැකියා උත්පාදනය: නිල් ආර්ථිකය සමුද්‍ර බලශක්තිය, ජලජීවී වගාව සහ සාගර ගොවිතැන හරහා රැකියා උත්පාදනය කරයි, විරැකියාව අඩු කරයි සහ ප්‍රජාවගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කරයි.

● තිරසාර සම්පත් කළමනාකරණය: සමුද්‍ර සම්පත් වගකීමෙන් කළමනාකරණය කිරීම දිගු කාලීන තිරසාර බව සහතික කරන අතර අධික ලෙස ගසා කෑම වළක්වයි.

● පුනර්ජනනීය බලශක්ති සංවර්ධනය: සුළං සහ තරංග බලශක්තිය සඳහා ආයෝජනය කිරීම බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව වැඩි කරයි, පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම අඩු කරයි, සහ විමෝචනය අඩු කරයි.

● ආයෝජන ආකර්ෂණය: පැහැදිලි නියාමන රාමුවක් FDI ආකර්ෂණය කර, තාක්ෂණික නවෝත්පාදන සහ යටිතල පහසුකම් වර්ධනය පෝෂණය කරයි.

● පාරිසරික ආරක්ෂණය: තිරසාර භාවිතයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සාගර පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම සහ දේශගුණික විපර්යාසවලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කරනු ඇත.

4. තාක්ෂණික සහ මෙහෙයුම් දියුණුව

● නව තාක්ෂණයන් අනුගමනය කිරීම: කාර්යක්ෂමතාව, ආරක්ෂාව සහ තිරසාර බව වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා AI, IoT, සහ හරිත ප්‍රචාලන පද්ධති වැනි සමුද්‍ර තාක්‍ෂණයන්හි පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය දිරිමත් කිරීම.

● වෙළඳපල ප්‍රසාරණය: ගෝලීය වෙලඳපොලවල තරඟකාරිත්වය ඉහළ නංවමින් ධීවර හා ජලජීවී වගාව වැනි තිරසාර සමුද්‍ර නිෂ්පාදන සඳහා නව වෙළඳපල සංවර්ධනය කිරීම.

● මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව: ප්‍රශස්ත මාර්ග සඳහා විශාල දත්ත සහ AI වැනි ඩිජිටල් මෙවලම් ඒකාබද්ධ කිරීම, පිරිවැය අඩු කිරීම සහ සමුද්‍රීය අංශ හරහා වඩා හොඳ මෙහෙයුම් කළමනාකරණය.

5. අක්වෙරළ සේවා, සමුද්‍ර බලශක්ති සහ සාගර ගොවිතැන

● අක්වෙරළ ජලජීවී වගාව: ඉහළ වටිනාකමක් ඇති විශේෂවලට සහය වීමට සහ මුහුදු ආහාර අපනයනය වැඩි කිරීමට අක්වෙරළ ජලජීවී වගා කලාප පුළුල් කරන්න.

● සමුද්‍ර පුනර්ජනනීය බලශක්තිය: සුළං සහ තරංග බලය යොදා ගනිමින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්‍යාපෘති සංවර්ධනය කිරීම, බලශක්ති පිරිවැය අඩු කිරීම සහ පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම.

● තිරසාර සාගර ගොවිතැන: සාගර ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීමට සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට දායක වීමට තිරසාර ජලජීවී වගා පිළිවෙත් ප්‍රවර්ධනය කිරීම.

6. ශ්රම බලකාය සංවර්ධනය සහ පුහුණුව

● නැගී එන තාක්ෂණයන් සඳහා පුහුණුව: සමුද්‍ර අංශයේ නවෝත්පාදනයන් සඳහා අවශ්‍ය නිපුණතාවලින් ශ්‍රම බලකාය සන්නද්ධ කිරීම සඳහා අතථ්‍ය යථාර්ථය (VR), AI සහ මිශ්‍ර ඉගෙනීම භාවිතා කරමින් උසස් පුහුණු වැඩසටහන් හඳුන්වා දීම.

● සහයෝගිතා අවස්ථා: සම්පත් එකතු කිරීම, දැනුම හුවමාරු කර ගැනීම සහ සාර්ථක ප්‍රතිඵල සහතික කිරීම සඳහා රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික අංශ, ශාස්ත්‍රීය, සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන අතර සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම.