by Arundathie Abeysinghe Courtesy PIME Asia

Traffic has grown by 80% in a few weeks, after many companies decided to abandon the Suez Canal route because of Houthi attacks, for the one circumnavigating Africa. But for Sri Lanka it risks being only a short-term gain. The political crux of Colombo’s participation in the Red Sea mission.

Colombo (AsiaNews) – According to data from the Sri Lanka Port Authority (SLPA), due to the Red Sea crisis, the port of Colombo has increased the volume of containers transhipment from a ship by approximately 80%. to the other.

This is happening because the main shipping companies are changing their routes following the attacks by the Houthi rebels from Yemen: “The port of Colombo – explains the SLPA to AsiaNews – has emerged as a short-term transit point for the main shipping companies navigation to redirect their ships to the longer and more expensive route that passes through the Cape of Good Hope in South Africa”.

Before the Red Sea crisis, around 5,000 container transhipments were carried out in Colombo per day: today there are over 8,000. According to some industry stakeholders, “although the port may benefit from the current crisis, due to the increased uncertainty surrounding passage on that waterway, these recent gains are unlikely to be sustainable for the companies in the long term” .

There are already early indications that some shipping lines will skip the Colombo port in favor of the shorter route from Singapore. However, in anticipation of sustained growth, the port is actively preparing to strengthen its capacity. The East Container Terminal which was semi-operational, has been set up to handle 7 million containers this year.

Recently President Ranil Wickremesinghe – who holds the portfolio of the Ministry of Defense – said he would provide a Navy ship in the Red Sea to help the international effort to repel Houthi attacks – at a cost of 250 million rupees every fortnight .

Sri Lanka therefore also intends to join the “Operation Prosperity Guardian” led by the United States Navy with a patrol vessel equipped with around 100 sailors. A decision that is being strongly criticized within the country’s borders.

Sajith Premadasa, leader of the opposition and political alliance Samagi Jana Balwegaya, in parliament pointed the finger at this move by President Wickremasinghe last week: The proposed deployment of our ships and military in the Red Sea should be examined in light of the pathetic state of the country’s economy and the increase and expansion of the value added tax (VAT) from 1 January 2024 which has affected the most deprived. Why then should Sri Lanka undertake such a costly military operation, at a time when we are unable to meet even the basic needs of our citizens?”

Photo: Colombo Port Authority

උපුටා ගැන්ම  හිරු පුවත්

අවලෝකේතීශ්වර බෝධිසත්ත්ව’ ලෙස පෙනී සිටි මහින්ද කොඩිතුවක්කු නමැත්තා ලබන ජනවාරි 24 දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කරන ලෙස කොළඹ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය අද (16) නියම කළා.

එහිදී සැකකරු අංගොඩ මානසික රෝහල වෙත ඉදිරිපත් කර, ඔහුගේ මානසික වෛද්‍ය වාර්තාවක් කැඳවීමට පියවර ගන්නා ලෙසයි මහේස්ත්‍රාත්වරයා නියෝග කළේ.

එහිදී පැමිණිල්ල වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නියෝජ්‍ය සොල්සිටර් ජනරාල් දිලීප පීරිස් ඉදිරිපත් කළ කරුණු සලකා බැලීමෙන් අනතුරුවයි මහේස්ත්‍රාත්වරයා මෙම නියෝග නිකුත් කරනු ලැබුවේ

අවලෝකිතේෂ්වර බෝධිසත්ත්වයන් ලෙස පෙනී සිට බුදු දහම විකෘති කරමින් දේශන පැවැත්වීමේ චෝදනාවට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගත් මහින්ද කොඩිතුවක්කු නැමැත්තා අද (16) අධිකරණය ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතයි.

පන්නිපිටිය ප්‍රදේශයේ නිවසක රැදී සිටියදී ඔහු ඊයේ (15) අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිගණක අපරාධ විමර්ෂණ කොට්ඨාසය අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණා.

මෙම පුද්ගලයාට ඉකුත් 12වැනිදා කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් තිළිණ ගමගේ විදෙස් ගමන් තහනම් පැනවූ අතර තවදුරටත් නියෝග කළේ මොහුගේ බැංකු ගිණුම් වාර්තා කැඳවන ලෙසටයි.

සැකකරු ඉකුත් පළමුවනදා ඊජිප්තුවේ සිට මෙරටට පැමිණ අවලෝකිතේෂ්වර බෝධිසත්ත්ව නමින් පෙනී සිටිමින් කැලණිය රජමහා විහාරයට ගොස් දේශන පවත්වා තිබෙන බවට බෞද්ධ කටයුතු පිළිබඳ කොමසාරිස් ජනරාල් පේමසිරි රත්නායක, බෞද්ධ කේන්ද්‍රය, සිංහල රාවය සංවිධානය, පූජ්‍ය අගුළුගල්ලේ සිරි ජිනාන්ද හිමි සහ පූජ්‍ය බලංගොඩ කස්සප හිමියන්ගෙන් ලැබුණු පැමිණිලිවලට අනුව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිගනක අපරාධ කොට්ඨාසය පරීක්ෂණ ආරම්භ කර තිබුණා.

එමෙන්ම ත්‍රෛනිකායක මහ නා හිමිවරුන්ද ජනාධිපතිවරයාට ලිපියක් යොමු කරමින් ඉල්ලා සිටියේ, සංවිධානාත්මකව බුදුදහම පිළිබඳ සාවද්‍ය මතවාද ජනගත කරමින් බෞද්ධ දර්ශනයේ හා සංස්කෘතියේ හර පද්ධතීන්ට හානි කරන පුද්ගලයන්ට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය නෛතීක ප්‍රතිපාදන සම්පාදනය කරන ලෙසටයි.

මහින්ද කොඩිතුවක්කු නමැති මෙම පුද්ගලයා ඊජීප්තුවේ සිට මෙරටට පැමිණි අවස්ථාවේ කටුනායක ගුවන්තොටුපලේදී මල්මලා පැලදවමින් වැද නමස්කාර කොට ඔහුව පිළිගෙන තිබුණා.

එමෙන්ම ඔහු සුඛෝපභෝගී මෝටර් රථයකින් කැලණි විහාරස්ථානයට පැමිණි අවස්ථාවේ සිල්මාතාවක් ඇතුලු පිරිසක් වැද නමස්කාර කිරීමේ සිද්ධීන්ද පසුගිය දිනවල සමාජ මාධ්‍යයේ කතාබහට ලක් වුණා.

මොහු පසුගිය දිනවල කැස්බෑව, මාකන්ද පාරේ දෙමහල් නිවසක පදිංචිව සිට ඇති අතර මෙම නිවස දැනට ඔස්ට්‍රේලියාවේ ජීවත් වන අනුගාමිකයෙකු විසින් ලබාදී ඇති බවට තොරතුරු අනාවරණය වී තිබෙනවා.

අදාළ නිවස තුළද ඔහු ආගමික දේශන පවත්වා ඇති අතර ඊට ඇතැම් පිරිස් එක් වී ඇති බවටයි අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අනාවරණය කර ගෙන ඇත්තේ.

එමෙන්ම ඔහුට විදෙස් රටවලින් මුදල් සහ ආධාර අනුබල ලැබුනේද යන්න පිළිබඳව ද අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විමර්ශන ආරම්භ කර තිබෙනවා.

By SHEAIN FERNANDOPULLE Courtesy The Daily Mirror

Colombo, Jan 16 (Daily Mirror) –  Sri Lanka is grappling with a surge in Dengue fever cases, logging a staggering 380 cases per day. 

Health experts have raised alarm bells as the country battles this alarming spike in mosquito-borne illnesses.

The latest data from the Epidemiology Unit, as of January 15, reveals a total of 5,829 reported Dengue cases, with a significant concentration of over 1,700 cases reported from the Western Province alone. 

The capital city, Colombo, remains a hotspot, contributing to a substantial portion of the reported cases.

In light of the alarming development, the Health Ministry declared a special Dengue prevention week starting from January 07 to 13 where cleaning campaigns as well as dengue prevention and awareness campaigns were carried out islandwide. 

The year 2023 witnessed a record number of 88,398 Dengue cases, with Colombo District reporting the highest incidence at 18,650 cases. 

December marked a particularly distressing month, recording 11,498 cases, the highest monthly tally for Dengue in 2023.

Health authorities are intensifying efforts to curb the spread of Dengue fever, urging communities to take preventive measures and raising awareness about mosquito breeding grounds.

 By LAKMAL SOORIYAGODA Courtesy The Daily Mirror

Colombo, Jan 16 (Daily Mirror) – Self-proclaimed Avalokiteshvara Bodhisattva, Mahinda Kodithuwakku was today ordered to be remanded till January 24 by the Colombo Fort Magistrate’s Court.

He was arrested by the CID for allegedly insulting Buddhism and hurting religious feelings.

Pix by Nimalsiri Edirisinghe

Courtesy Adaderana

Addressing the Business Roundtable organized by BOI Sri Lanka and the Swiss-Asian Chamber of Commerce yesterday, during his official tour to Switzerland to attend the 54th Annual Meeting of the World Economic Forum, President Ranil Wickremesinghe highlighted significant strides in Sri Lanka’s economic recovery and outlined future growth prospects.

President Wickremesinghe began by acknowledging the challenging times the nation faced, noting the adverse effects of the recent crisis on businesses, small enterprises and the overall population. He mentioned a constructive meeting with the International Monetary Fund (IMF), where it was surprising to learn that Sri Lanka had over performed despite the difficulties.

One key aspect highlighted by the President was the successful debt restructuring in collaboration with the IMF, emphasizing its necessity for dealing with creditors. He outlined the reforms undertaken in 2022 and 2023, addressing crucial business impediments and resolving supply bottlenecks in fuel and electricity. Additionally, import restrictions were lifted, foreign exchange liquidity was restored and a primary surplus in the balance of payments is anticipated for the first time since 1977.

President Wickremesinghe highlighted positive indicators such as the stabilization of the currency, a significant reduction in inflation, and the reversal of negative economic growth from the third quarter of 2023. The achievement of a primary budget surplus in 2023 marked a notable improvement.

The President went on to discuss the effective progress in debt restructuring, with key creditors agreeing in principle. The IMF’s approval of Sri Lanka’s first program review in December 2023 sets the stage for a shift from stabilization to recovery and growth in 2024.

Looking ahead, President Wickremesinghe emphasized the government’s focus on fostering growth through exports, services and investments, including foreign direct investment (FDI). He announced concluded and upcoming FTAs with Singapore, Thailand, India and China, along with ongoing talks with other South Asian nations. The President highlighted Sri Lanka’s initiatives to join the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) and the benefits of GSP Plus for access to European markets.

The address concluded with the President unveiling opportunities for investments in renewable energy, agriculture modernization, tourism, IT and infrastructure development through public-private partnerships. He highlighted forthcoming laws and commissions aimed at enhancing market access, fostering trade and investment and ensuring the competitiveness of Sri Lanka’s economy. President Wickremesinghe reassured foreign investors by mentioning the removal of restrictions and the ongoing commitment to economic reforms.

Meanwhile, sharing his perspective during the roundtable discussion on Sri Lanka’s undertaken reforms, Mr. Sagala Ratnayaka, the President’s Senior Advisor on National Security and Presidential Chief of Staff, emphasized a comprehensive approach encompassing both economic and governmental facets.

Mr. Ratnayaka highlighted that alongside economic reforms, the government embarked on an extensive array of changes. This included a proactive engagement in a diagnostics exercise initiated by the International Monetary Fund (IMF).

Notably, the government did not wait for the completion of the IMF diagnostics exercise but initiated various measures beforehand. Initiatives like the establishment of the Parliamentary Budget Office were implemented even before the governance diagnostics report was published.

Subsequent to these initial steps, a comprehensive program was launched to implement diagnostic reforms. Mr. Ratnayaka underscored the significance of introducing critical legislation, such as the anti-corruption law. He explained the process by which the Constitutional Council would recommend commissioners for the Anti-Corruption Commission to the President. Emphasizing a forward-looking approach, Mr. Ratnayaka affirmed that all undertaken actions aim to elevate international standards.

The Senior Advisor highlighted the introduction of a substantial number of pieces of legislation on the governance front, with approximately 20 already completed. Looking ahead, the focus includes labour laws, with a target of 40 or 50 new laws and the consolidation of around 40 to 50 existing legislations into a modern, forward-looking framework. The overarching goal is to create a favourable environment for employers and align Sri Lanka with contemporary global standards.

The Business Roundtable provided a platform for Sri Lanka to showcase its economic resilience and commitment to growth, leaving attendees optimistic about the nation’s future prospects.

Representing the Sri Lankan business community at this Business Roundtable were Mr. Krishan Balendra – Chairman John Keels Holdings, Mr. Sanath Manatunge – CEO/MD Commercial Bank PLC, Mr. Dilshan Wirasekara – Chairman Colombo Stock Exchange, Mr. Prakash Schaffter – Deputy Chairman Janashakthi Insurance PLC, Mr. Keith Bernard – Chairman, Sri Lanka Ports Authority, Ms. Stasshani Jayawardena – Joint Deputy Chairman/MD, Aitken Spence PLC, Mr. Sanjeev Gardiner – Chairman Galle Face Group, Mr. Ashok Pathirage – Chairman Sri Lankan Airlines, Mr. Sujeewa Rajapakse – Chairman People’s Bank, Dr. Parakrama Dissanayake – Deputy Chairman & Managing Director, Aitken Spence PLC and ⁠ Mr. Supun Weerasinghe – CEO Daialog Axiata.

In addition, Mr. Dinesh Weerakkody – Chairman Board of Investment/Chairman Colombo Port City Economic Commission, Mr. Revan Wickramasuriya – Chief Operating Officer Colombo Port City Economic Commission, Mr. Prasanjith Wijayatilake – Executive Director Investment Promotion Board of Investment, Mr. Sagala Ratnayaka – Chief of Staff to the President & NSA, Mr. Deshal De Mel – Advisor to the Finance Minister and Mr. Ruwan Wijewardene – Advisor to the President on Climate Change participated in this roundtable discussion.

Courtesy Adaderana

President Ranil Wickremesinghe highlighted the present as an opportune moment for investing in Sri Lanka’s renewable energy sector, expressing confidence in its potential to yield substantial benefits for both stakeholders and consumers in the coming decades.

The President also underscored that investors venturing into this sector can anticipate a comprehensive and unwavering policy framework in the realm of renewable energy.

President Ranil Wickremesinghe made these remarks during his address at the Green Technology Forum” convened on January 15 in Davos, Switzerland. The event was coordinated by the Swiss-Asian Chamber of Commerce.

Speaking on the theme of Paving the way to an energy-secure Sri Lanka,” President Ranil Wickremesinghe highlighted the substantial potential of Sri Lanka’s renewable energy sector. He further outlined the government’s initiatives over the past two years to establish an investment-friendly environment in the renewable energy sector.

Emphasizing Sri Lanka’s dedication to addressing climate change, President Ranil Wickremesinghe elaborated on various measures, including the Tropical Belt Initiative,” presented at the COP28 conference in Dubai.

Highlighting Sri Lanka’s commitment to sustainable and green development, the President emphasized the nation’s ambitious plans and determination to achieve net-zero emissions by 2050.

President Ranil Wickremesinghe underscored the pivotal role of the rapid renewable energy plan, describing it as a key component of Sri Lanka’s comprehensive efforts towards sustainable development and a crucial step in ensuring energy security.

Following is the full speech delivered by President Ranil Wickremesinghe at the Green Technology Forum in Davos, Switzerland.

I thank the Swiss Asian Chamber of Commerce and their partners for organising this event for the invitation to speak today.

BACKGROUND: GREEN ENERGY AND CLIMATE CONCERNS 

There is an urgent need for acceleration of global actions towards climate change mitigation. There have been multiple global forums that have resulted in numerous commitments towards this end. However, actions have fallen drastically short of commitments.

The fallout of this failure in global leadership is borne largely by developing nations of the global south. When periods of drought extend beyond normal, undermining agricultural production, our food security is in jeopardy. When hydropower gets disrupted due to delayed monsoons, our energy security is in jeopardy. Droughts are often followed by a deluge, leading to flash floods and landslides, disrupting lives and livelihoods of under-privileged communities in particular.

It is very evident that there is a disproportionate impact of the adverse outcomes of climate change on developing countries. This brings to light the issue of climate justice and the need for a stronger contribution from the advanced economies towards adaptation and mitigation efforts in the global south.

That being said, Sri Lanka will forge ahead with its efforts towards climate mitigation. We have also recently launched the Tropical Belt Initiative at the COP28 in Dubai – this creates a framework for catalysing private investment in forests, energy, oceans, mangroves, in the countries of the tropical belt.

Today I want to focus on one key aspect of such efforts, which is our drive towards renewable energy.

RENEWABLE ENERGY IN SRI LANKA: BUILDING ON HISTORY 

In fact, Sri Lanka is a country with a long history of renewable energy. Since independence Sri Lanka developed an extensive network of hydropower, commissioning its first major hydro-power plant in 1950. Hydropower was able to provide for most of the country’s energy needs until the 1990s. Even today, hydropower accounts for around 40% of Sri Lanka’s installed electricity generation capacity.

With hydropower largely exploited to the optimal levels, there has been an increased effort to include wind and solar power generation to the national grid. The government is now accelerating this process to ensure that by 2030, 70% of Sri Lanka’s electricity needs are fulfilled by renewable energy sources.

To reach this target requires a large investment of up to USD 11.5 billion. However, until recently the framework for private investment in the renewable energy sector has not been very conducive. Over the last 2 years several measures have been taken by the government to correct these shortcomings and ensure an optimal investment climate for renewable energy is in place.

FINANCIAL REFORM

The first step was to ensure cost reflective pricing. Between 2014 and 2022 electricity tariffs had not been adjusted. This resulted in major cash flow problems for the Ceylon Electricity Board that sometimes led to payment delays to power suppliers. However, from August 2022 we have shifted to a cost-reflective pricing structure. Accordingly, electricity tariffs are revised every quarter to reflect costs on a forward looking basis.

The CEB, which has long been a loss making entity, returned a profit in 2023, enabling it to settle significant levels of past debt along with some balance sheet structuring. The company now has a strong balance sheet, a far stronger cash flow position, and a pricing structure that ensures liquidity.

Rigidities in the feeding tariff has also been a concern of past investors. However, this has also been addressed with greater flexibility being introduced to the tariff options, including choices between fixed tariff and variable tariff formulas.

In addition to internal reform, we are also putting in place the framework to attract green financing. Sri Lanka has developed the Road Map for Sustainable Finance, Green Finance Taxonomy, the SDG Investor Map and the Green Bond Framework, that is currently under formulation, creates the enabling environment for Sri Lanka to have a robust engagement in climate finance. The availability of sustainable finance will be an added boost for renewable energy investments in Sri Lanka.

LEGISLATIVE REFORM

There have also been legislative barriers to large scale private investment in the renewable energy sector. Those legal hurdles have also been cleared through necessary amendments to the Electricity Act introduced in 2022.

INSTITUTIONAL REFORM

Thirdly, the government is in the final stages of implementing unbundling of the Ceylon Electricity Board. This will result in greater financial and operational autonomy for the distribution, generation, and transmission arms of the CEB, resulting in competition and transparency. Whilst private participation in generation is already available, the unbundling process will open up opportunities for private participation in distribution as well.

This major reform, implemented with the support of the Asian Development Bank, will ensure the CEB operates at the frontier of efficiency, delivering the best outcome for consumers and the most competitive and efficient producers of electricity. The draft legislation for this reform was already been published last month.

INFRASTUCTURE IMPROVEMENTS

The ambition of 70% electricity from renewals also requires improved system efficiency and upgrades to integrate more renewable energy, particularly from 2026. Investments will be required in storage, transmission, and distribution, along with the ongoing private investments in generation. Plans for this integration up to 2030 are in place and have begun implementation.

FUTURE OUTLOOK

Following the major reforms implemented in the energy sector in the last 2 years, there has been renewed interest in this sector. There are already large scale solar and wind power projects that have commenced implementation. A major Indian player has commenced implementation of a 350MW wind power plant that is expected to be commissioned in 2025. The same player is considering a further USD 750 million investment in wind power.

Wind power is a major opportunity for Sri Lanka. A recent World Bank report indicates that off-shore wind power in particular has the potential to generate power far greater than Sri Lanka’s requirements. Considering this, Sri Lanka and India are in advanced stages of talks regarding grid inter-connection to enable Sri Lanka to export surplus electricity particularly to the fast growing industrial belt in the Southern part of India. There is also tremendous potential for the development of green hydrogen in Sri Lanka.

CONCLUSION

Sri Lanka has ambitious plans to fulfil its sustainable, green development agenda. By 2050 the country has committed to achieving net zero. The accelerated renewable energy plan is a key component of this overall effort and is also an essential step on the path towards energy security. Renewable energy will also drive down costs of generation since at present Sri Lanka is compelled to rely on high cost heavy fuels during the dry season. Sri Lanka is in the process of establishing an international climate university, which will continue to unlock opportunities in green energy.

It is clear that Sri Lanka’s renewable energy policy direction is underpinned by multiple motivations and drivers. Therefore investors can expect a high degree of policy continuity in this sector going forward as well. This is the best time to invest in Sri Lanka’s renewable energy journey, and I have no doubt such investments will generate significant value for shareholders and Sri Lanka’s consumers over the next several decades.

Courtesy AdaDerana

The Sectoral Oversight Committee on International Relations has drawn its attention to the affairs related to the National Oceanic Affairs Committee Secretariat, an agency affiliated to the Ministry of Foreign Affairs.

The Committee to which met on 09 January 2024 chaired by Member of Parliament Akila Ellawala discussed the role of the National Oceanic Affairs Committee Secretariat, challenges faced and future plans, the Parliamentary Communications Department said in a statement.

The current Chairman of the secretariat, Dr. N.P. Vijayananda, addressing the meeting, stated that there is a possibility of using a sea area of 250 nautical miles beyond the exclusive economic zone, which is 200 nautical miles from the land of the country, for economic activities in the country. 

According to the United Nations Charter on the Law of the Sea, the agreement of the regional countries is necessary, so the Chairman pointed out that negotiations with other regional countries, including India, are ongoing. It was also discussed that this ocean region is very important for Sri Lanka due to fuel exploration and biodiversity, the statement mentioned.

Accordingly, the Committee Chair pointed out the need to speed up these activities in coordination with the Ministry of Defense and said that he expects to make a request to the minister in charge of the subject.

Committee members and Members of Parliament Madhura Withanage, S.M.M. Muszhaaraff, officials representing the Ministry of Foreign Affairs were present at the Committee meeting held, according to the Parliamentary Communications Department

මුහුණ පොතින් උපුටාගන්නා ලදී

බුදුන්වහන්සේ ලංකාවේ දී උපත ලැබූ කියන පුද්ගලයින් ගැන හෙළි කිරීම වැදගත්, එක අතකින් වැදගැන්මක් නැති ලඳබොළඳ කතා බහක් වුවත් ඔවුන්ගේ උත්සහය පරාජය කළ යුතුයි, එළවා එළවා පහර දිය යුත්තේ පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු වලින්, මෝඩ ශ්‍රධාවන්තයා මුළා කිරීමට වඩා බරපතල වන්නේ තරුණ ප්‍රජාව මුළා කිරීමයි. අනාගත සමජය මුළා කිරීමයි. එපමණක් නොව චීවරය දරාගත් පිරිසක්, යොදා ගැනීමේ සැඟවුනු රහස කුමක් ද?

භික්ෂුව සතු සමාජ බලය හෑල්ලුවට පත් කිරීමයි. හාස්‍යයට පත්කිරීමයි. එයයි මෙහි යටි අරමුණ.

බුදුන්වහන්සේගෙ උපත

ලංකවෙ ද? ඉන්දියාවේ ද ? ( ලුම්බිණිය )

* අනාගමිකයින්ගෙ තවත් උත්සාහයක්, බුදු උපත පිළිබඳව බොදු ජනතාව අතර ඇතිකිරීමට දරණ විචිකිච්චාව. මේ සඳහා ගිහි කුලීකරුවන් පමණක් නොව මුදලට ලොල්වූ සිවුරු පොරවාගත් කුලීකරුවන් ද සිටින බව තහවුරු වී හමාරයි.

* අනාගමිකයින් ගෙ උත්සාහයන් හුදු අයාලේ යන බොළඳ කාරණයක් නොව ලෝක දේශපාලනය බැඳී පවතින්නක්, ගෝලීයකරණ දේශපාලනය හා බැඳී පවතිනක්, අප තේරුම්ගත යුත්තේ එයයි. ආගමික විශ්වාසයන් අකාමකා දමා ඕලාරික සමාජයක් බිහි කිරීම නව ලිබරල් වාදයේ උවමනාවක් . එවැනි පිංපි සමාජයක් බිහි වූ පසු රට ග්‍රහනයට ගැනීම පහසු නිසයි.

* බුදු උපත ලුම්බිණියෙ සිදුවූ බවට පොත පතේ – වංශ කතාවල – දේශාටන වාර්තාව – ශෙල්ලිපි මගින් – පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් වලින් – රසායනික විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ වලින් තහවුරු වී ඇත.

* එම කරුණු කාරණා එකින් එක පෙළගස්වා බලමු ->

1. සැදැහැවතුන් විසින් වන්දනාමාන කළයුතු ස්ථානයක් ලෙස බුදු උපත සිදුවූ ස්ථානය හඳුන්වා දී ඇත්තේ මහා පරිණිබ්බාන සූත්‍රයයි.

( දීඝනිකාය – සූත්‍ර පිටකය.)

2. ක්‍රි.පු. 249 දී ධර්මාශෝක රජු ලුම්බිණියට පැමිණ පිහිටවූ ශිලා ස්ථම්භය හා ශෙල් ලිපිය.

( උපගුප්ත මහ රහතන් වහන්සේ විසින් මෙම ස්ථානය බුදු උපත සිදු වූ ස්ථානය ලෙස රජුට පෙන්වා ඇත.)

3. ක්‍රි.ව. 300 දී සෙං සායි චීන භික්ෂුවගේ දේශාටක වාර්තාව .

4. ක්‍රි.ව. 406 දී පාහියං චීන භිෂුවගේ දේශාටක වාර්තාව .

5. ක්‍ර්‍රි.ව. 634 දී හියුං සාං චීන භික්ෂුවගේ දේශාටක වාර්තාව .

( මෙම හැම දේශාටක වාර්තාවකින්ම – අශෝක ස්ථම්භය – ශෙල් ලිපිය – මායාදේවී විහාරය ඇතුළු විහාර සංකීර්ණය – පොකුණු හා වටපිටාව ගැන පරස්පරයකින් තොරව එකසේ විස්තර සපයා ඇත. එය අතිශයින්ම වැදගත් කාරණයකි, තමන් ඇසින් දුටු දේ පමණක් නොව ප්‍රජව මුණ ගැසී ඔවුන්ගෙන් ද තොරතුරු රැස්කර ඇත,

6. ක්‍රි.ව. 1312 දී ලුම්බිණිය වැඳ පුදා ගැනීමට පැමිණි නේපාල රිපූ රජු විසින් ද අශෝක සෙල් ලිපියේම තැබූ සටහන.

” ඕම්මනි පද්මේ හූම් රිපු මල්ල චිරං ජයතු

7. 1896 දී එවක ඉන්දීය ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් බඩ්ඩා ෂම්මර් හා බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය ඇලෝසියස් ෆයිසර් දෙදෙනා විසින් එවක කැළෑවෙන් වැසීගිය මෙම ස්ථානය පරීක්ෂාකර සංරක්ෂණය කිරීමේ නූතන යුගය ආරම්භ කළේ.

8. ක්‍රි.ව. 1896 දී කැණීම් ආරම්භ කළ පසු , ජර්මන් ජාතික පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය ඇන්ටන් ජුසේ විසින් අශෝක ස්ථම්භය සොයාගනු ලැබුවා.

9. ක්‍රි.ව. 1899 දී පී. සී. මුජිබර් , 1903 දී ජෙනරාල් කේෂර් සම්සර් සහ 1956 දී නේපාල මහේද්‍ර රජු, ලුම්බිණියට පැමිණ සංරක්ෂණ කටයුතුවලට මැදිහත් වූවන් .

10. ක්‍රි.ව. 1967 අප්‍රේල් මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගෙ මහ ලේකම් යූ තාන්ට් ලුම්බිණියට පැමිණ , ජාත්‍යන්තර සහාය ලබාදීමට කටයුතු කළා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි, යුනෙස්කෝව මැදිහත් වී ලුම්බිණිය ලෝක උරුමයක් බවට පිළිගන්නේ

11. ක්‍රි.ව. 1970 කැණීම්වලින් අශෝක ටැම් ලිපිය සොයා ගනු ලැබුවා . මෙම සෙල් ලිපිය මගින් ලුම්බිණිය පිළිබඳව එතෙක් පැවැති අදහස් – මතිමතාන්තර වඩාත් තහවුරු කළා.

” හිද බුද ජාතෝ …………..”

12 . සෙල් ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය ->

” දෙවනපියදසී රජුගේ රාජ්‍යත්වයෙන් අවුරුදු 20 ක් ගිය කළ, මෙහි සාක්‍යමුණි උපන්නේ යයි සළකා තමාම පැමිණ ගෞරව කළේය . භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙහි උපන්නේ යයි අසා දැඩි ඇල්මෙන් යුක්තව ශිලා ටැඹක් පිහිටුවීය. ලුම්බිණී ග්‍රාමය බද්දෙන් නිදහස්කොට අර්ථලාභ ඇතිකළේය. “

පරිවර්තනය – මහාචාර්ය අභය ආරියවංශ .

13. ක්‍රි.ව. 2011 දී එංගලන්තයේ ඔරිහෑම් විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය රොබින් කණින්හැම් මහතා විසින් නේපාල, ඉන්දියානු හා ජපන් පුරාවිද්‍යයින් වන ඩෙවලා , මිත්‍රබාබු, ක්‍රිෂ්ණ , රිජාල් සමග සිදුකළ කැණීම්වලින් ” මයාදේවි ” විහාරය සොයාගනු ලැබුවා .

14 . මෙහිදී සොයාගත් කැටයම් සහිත ගසක පොත්තක් ඇමෙරිකාවේ දී කාබන් 14 රසායනික පරීක්ෂණයට ලක් කිරීමෙන් පසු හෙළි වූ කරුණු අතිශයින් වැදගත්. එමගින් ලුම්බිණියේ ඉදිකිරීම් ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසට අයත් බව විද්‍යාත්මකව තහවුරු කළා.

(නෝර්වේ කුක්කන් ඒගැන නන්දොඩවනවා

15. ක්‍රි.පූර්ව 6 වන සියවස බුදුන්වහන්සේගෙ ජීවමාන කාලපරිච්චේදයයි . බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදුවන්නේ ක්‍රි.පූර්ව 544 දී.

16. ලුම්බිණිය අශෝක රජුගෙ නිර්මණයක් මිස සැබෑ බුදු උපත සිදු වූ ස්ථානය නොවේ යයි ගොඩනගා තිබූ මතය ද, ලංකාවේ උපන්නේ යයි සංවිධානාත්මකව ගෙන යන බෞද්ධ විරෝධීන්ගෙ මතය ද, සුනුවිසුනු විය.

17. එපමණක් නොව නෝර්වේ කුක්කන්ගෙ තවත් තර්කයේ වන්නේ , බුදු උපත ඉන්දියාවේ සිදු වූ බව කියන්නේ සුද්දන් බවත් , එය සුද්දන්න්ගේ කූට ක්‍රියාවක් ලෙසයි. සුද්දන්ගේ මුදලින් යැපෙන ඩොලර්වලට රට, ජාතිය , ආගම පාවා දෙන මොවුන් සැබැවින්ම සුද්දන්ට එරෙහිවීමක් නොව එය අප රැවටීමටයි එසේ කියන්නෙ.

සාමාන්‍ය ජනතාව තුළ පවතින සුද්දන්ට එරෙහි විරෝධයට, අවිශ්වාසයට මුවාවී, ඔවුන්ගේ බොරුව විරෝධය සමග මුසුකිරීමට දරණ කුපාඩි උත්සායකි.

18. බුදු උපත ලුම්බිනියේ යයි කීම සුද්දාගෙ බොරුවක් බව කියන නෝර්වේ කුක්කන් ක්‍රි.ව. 300 දී සෙං සායි , ක්‍රි.ව. 406 දී පාහියං ක්‍රිව 634 දී හියුං සාං චීන භික්ෂූන් ගේ වාර්තා ගැන කතා කරන්නෙ නැත, ලෝක ඉතිහාසයේ ඇති වැදගත්ම දේශාටන වාර්තා වන්නේ මෙම දේශාටන වාර්තායි , ලුම්බිණිය වැඳ පුදා ගැනීමට පැමිණි මෙම භික්ෂූන් වහන්සේලා ඒ බව සටහන් කළා පමණක් නොව ලුම්බිණියේ වටපිටව පමණක් නොව , වෙනත් බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන ගැනත් , ලුම්බිණිය වැඳ ගැනීමට වෙනත් රටවලින් භික්ෂූන්ගේ පැමිණීම ගැනත්, තම ගමන් මාර්ගයේ තොරතුරු ගැනත් විස්තර සපයා ඇත. පාහියං භික්ෂුව ලංකාවටත් පැමිණි අතර මෙහි පුද බිම් ගැනද විස්තර සපයා ඇත. තමන් විසින්ම නිරීක්ෂණය කර, විවිධ පුද්ගලයන්ගෙන් තොරතුරු රැස්කර ඇති

මෙහි සුවිශේෂත්වය වන්නේ දේශාටන විස්තර වාර්තා සමාන වීමයි, අවුරුදු 100 – 200 -300 පරාසයක් තුළ ලියා ඇතත් පරස්පර නොවීමයි. ඒ නිසා එම වාර්තාවලින් හෙළි කරුණු අතිශයින් ප්‍රබලයි. නෝර්වේ කුක්කන් ඒ ගැන හා හූවක් නැත. බුදු උපත ලුම්බිණියේ සිදු වූ බවට වෙනත් මූලාශ්‍රයක් අවශ්‍ය නැත.

19. ලුම්බිණිය පිළිබඳව තොරතුරු යුනෝස්කො වෙබ් පිටුවෙන් ද දැක ගත හැකිය,

20. මේවන විට ලංකාවේ බුදු උපත සිදුවූ යයි කියන කණ්ඩායම් 4 කි.

මීවන පළාතේ භික්ෂුව “හිරිවඩුන්න “

තවත් කණ්ඩායමක් මැදවචිය ඉසින් බැස්ස ලෙන. තවත් කණ්ඩායමක් අනුරාධපුර අභය ගිරිය, තවත් පිරිසක් තෙල්දෙනියෙ බඹරගල .

– මාර වැඩක් නෙ, මේ හාදයින්ට අනුව

බුදුන්වහන්සේ ලංකාවෙම 4 පළක ඉපිදිලා. –

21. මෙම කණ්ඩායම් වලින් මීවනපළතේ කණ්ඩාමට නොර්වේ මුදල් ලැබෙනවා.

FB එකේ කුලී හමුදාවක් ඉන්නවා මීට පක්ෂව ලියන්න. කවුරුන් හෝ අදහසක් පළ කළොත් බලු රෑනක් වගේ වටකර බොරු බේගල් ඇද බාන අතර මඤ්ඤං ප්‍රශ්න අසනවා.

22. මේ කිසිවෙක් ඉතිහාසඥයන් හෝ පුරාවිද්‍යාඥයින් නොවේ, ඔවුන් අතර උසාවියේ ගාස්තුවට පෙනී ඉන්න නීතිඥයින් කිහිප දෙනෙක් , රැවුල වවාගත්තු, කොණ්ඩේ වවාගත්තු , තට්ටෙ පෑදුනු කිහිප දෙනෙක් මේ මතය වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා. ඔවුන්ගේ සුදුසුකම් දිග රැවුල, දිග කොණ්ඩය හා තට්ටයයි.

23. මේ තරම් සෙල්ලිපි තියෙන රටක , මහාවංශය ඇතුළු ඓතිහාසික පොත්පත් තියෙන රටක, බුදුරදුන් ලංකාවෙ උපන් බවට ඍජු සධකයක් නැහැ. එහෙම නැති වුනාට , සෙල්ලිපි වල, පොත්පත්වල වචන ඇහිඳ ගෙන , කෑලි ඇහිඳ ගෙන වැරදි අර්ථකථන දෙනවා සාමාන්‍ය අයව මුලා කරන්න.

24. බොහෝ දෙනා මෙලෙස බටහිර මුදල්වලින් ගෙන යන මේ පාහර ක්‍රියාව ගනන් ගන්නෙ නැහැ. හාස්‍යයට ලක්කරනවා. මෝඩයො කියනවා,

සැබැවින්ම ඊට එහා දෙයක් මෙහි ගැබ් වෙනවා, මේ කුක්කන් සමග FB එකේ වාද කළා, ඔවුන් උත්සාහ ගන්නේ මාතෘකාව වෙනතකට යොමු කරන්නයි, ඍජුව මාතෘකාවට අනුව කතා කරන්නෙ නැහැ.

මෙය බරපතල කාරණයක්, නෝර්වේ රට ලංකාවෙ ඊළමක් හදන්න ක්‍රියාත්මක වූ රටක් බව බොහෝ දෙනාට දැන් අමතකයි, එදා ඊළමක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නෝර්වේ විදේශ ඇමැති දැන් රනිල්ගෙ උප දේශකයෙක් .

25. මෙහි අරමුණ කුමක්ද ?

මේ සඳහා යොදාගෙන ඇත්තේ චීවරධාරීන් පිරිසක්, කුමන්ත්‍රණකරුවන්ගේ මුදලට ලොල් වී මේ ජඪ වැඩේ කරනවා, චීවරය දරාගෙන බුදුන්වහන්සේ උපන් ස්ථානය ගැන මෙසේ වැරදි මත පළ කරන විට, චීවරයට- භික්ෂුවට ඇති බෞද්ධ ජනයාගෙ ගෞරවය නැති වෙනවා, ශ්‍රද්ධාවන්ත බෞද්ධයන්ගේ භික්ෂුවට ඇති ගෞරවය නැතිකරන්න යොදා ඇති හොඳම උපායක් – උගුලක් බවයි මගේ හැඟීම, සිංහල බෞද්ධ සමාජයේ එක් ආරක්ෂකයෙක් භික්ෂුව,එම ආරක්ෂකයා වනසා දැමීමේ උපායකි මෙය.

එසේ නම් ලුම්බිණිය බුද්ධ කාලීන නිර්මණයක් බව විද්‍යාත්මකවත් ඔප්පුවන යුගයක බුදු උපත සිදුවූයේ කොහිදැයි ව්මසිය හැක්කේ අංගොඩ නේවාසිකව ප්‍රතිකාර ලබන මානසික ලෙඩුන්ට පමණි.

නමුත් මෙය මානසික ලෙඩුන්ගේ ක්‍රියාවක් නොව , සමස්ථ භික්ෂු සමාජයට බෞද්ධයන් ලවාම අවමන් කිරීමට, හෑල්ලුවට පත්කිරීමට දරණ ගෝලීයකරණ කුමන්ත්‍රණයකි.

මතුගම සෙනෙවිරුවන්

 ශ‍්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල  නොහොත් සිරි දේවමිත්ත ධර්මපාල ස්වාමීන් වහන්සේ 1933 දී  අපවත් විමෙන් පසු උන්වහන්සේ ගේ  දේහය ආදාහන කරවා ලබා ගත් භෂ්මාවශේෂ වලින් කොටසක් බරණැස මූලගන්ධකුටි විහාරයේ ස්ථූපයක  නිදන් කළ බව පැවසෙයි.අනෙකුත් කොටස 1933 මැයි 07 වන දින හේවාවිතාරණ පවුලේ සාමාජිකයන් විසින් දුම්රිය මාර්ගය ඔස්සේ තලෙයිමන්නාරමට ගෙනවුත් කොලඹට වැඩම කළ බව දක්වා ඇත.විද්‍යෙදය පිරිවෙනේ දී ප‍්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් අනතුරුව බොරැුල්ල කනත්තේ විශේෂ සොහොන් ගෙයක මෙම භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කරන්නට ඇතැයි යන්නට තිබෙන සාක්ෂිය වූයේ එහි ශිලාමය අනුස්මරණ ස්ථානයක් සාදා තිබෙන බැවිනි.මෙම ස්ථානය පිළිබඳව සිංහල බෞද්ධයාගේ මතකය ඈත්ව ගොස් තිබුණි. එතැන වල්බිහිව තිබුණි.එ් අතර මරදානේ අග‍්‍රශ‍්‍රාවක විහාරයේ ද ශ‍්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පිළිරුවක් ස්ථාපනය වී තිබූ අතර සිරි දේවමිත්ත ධර්මපාල හිමියන් අපවත් වී වසර අනූවක් සපිරුණු 2023 වසරේ දී උන්වහන්සේගේ පිළිරුවක් ස්ථාපනය කරවීමට අවශ්‍යතාවයක් මතු විය. මෙම කාර්යයට නායකත්වය දුන් පූජ්‍ය  බානගල උපතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේ ප‍්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය ධර්මපාල පිළිරුව ද යළි ප‍්‍රතිසංස්රකරණය කිරීමේ අටියෙන් කටයුතු කරගෙන යන විටදී ලංකාවට වැඩම කරවන ලද සිරි දේවමිත්ත ධම්මපාල හිමියන්ගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කරන ලදැයි සැළකෙන  භාජනයක් හමු වී ඇත. එම භාජනයේ සටහන් කරන ලද අක්ෂර වලින් එ් බැව් සනාථ විය.පසුව 2024 ජනවාරි මස 05 වන දා මෙම භෂ්මාවශේෂ දැක බලා ගැනීමට ජනතාවට අවස්ථාවක් ලබා දුන් අතර පසුව අභිනවයෙන් ඉඳි කරන ලද සිරිදේවමිත්ත ධර්මපාල පිළිරුව පාමුළ කුටියක මෙම භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කිරීමට කටයුතු යොදා තිබේ.
        උන්වහන්සේගේ අපවත් වීම සීදු වූයේ 1933 අප‍්‍රියෙල් මස 29 දාය.බරණැස ඉසිපතනයේ දී අදාහනය කරවන ලදුව එ් භෂ්මාවශේෂ සහිත රිදී මංජුසාව මදුරාසියේ දුම්රිය පලේදී හෙන්ද්‍රික් හෙට්ටිගොඩ මහතා භාරගත් බව ඬේවිඞ් කරුනාරත්න මහතා සඳහන් කර ඇත. අනතුරුව තලේමන්නාරම ඔස්සේ රැුගෙන විත් කොළඹ දී පිළිගන්නා ලද්දේ  මල්වත්තේ මහානායකව වැඩ සිටි පහමුණේ සුමංගල මහානායක හිමියන් විසිනි. උන්වහන්සේ  ශ‍්‍රීමත් ඞී.බී.ජයතිලක මහතාණන්ට එය භාරදුන් පසු කොළඹ මාළිගාකන්දේ විද්යෙ දය පිරිවෙනට වැඩම කොට එහි තැන්පත් කර ප‍්‍රදර්ශනයට .තබා 1933 ජූලි මාසයේ තෙමස් පිංකම පසු වූ කල්හි බොරැුල්ල කනත්තේ විශේෂ සොහොන් ගෙයක තැන්පත් කරවූ බව ද කරුණාරත්න මහතා දක්වා ඇත.  නුමුත්  භෂ්මාවශේෂ අඩංගු පිත්තල භාජනයක්  මරදාන අග‍්‍රශ‍්‍රාවක විහාරයේ දී තැන්පත් කර තිබී දැන් හමු වී  ඇත්තේය. එසේ නම් රිදී මංජුසාව බොරැුල්ල කනත්තේද තවත් භෂ්මාශේෂ කොටසක් පිත්තල භාජනයක අඩංගු කර අග‍්‍රශ‍්‍රාවක විහාරයේ ද තැන්පත් කරන්නට ඇතැයි සිතීම යුක්ති යුක්තය.කනත්තේ සොහොන්ගෙයි කිසිම සටහනක් නොතීබීම නිසා මෙය තහවුරු කරන්නට නොහැකිය. කෙසේ වෙතත් තෙමස් පිංකම අවස්ථාවේ දී තවත් විශේෂ සිදු වීමක් ඇති විය. එනම් ධර්මපාල තුමාගේ අපවත් වීමෙන් පසු ලංකාව පුරා ඇති වූ බෞද්ධ ප්රවබෝධයයි. 1914 සිට 1921 දක්වා ධර්මපාල තුමා සිටියේ නිවාස අඩස්සියේය. ලංකාවේ බි‍්‍රතාන්‍ය ආණ්ඩුවට විරුද්ධව ජනයා උසි ගන්වන්නේ යැයි ඩවුබිගින් ප‍්‍රමුඛ පොලිස් අංශ විසින් ආණ්ඩුවට වාර්තා කිරීමේ ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් මෙලෙස උන්වහන්සේට ලංකාවට පය තැබීමට නොපුලූවන් විය. පසුව 1921 දී නැවත ලංකාවට පැමිණි පසු මෙරට ජාතික ව්‍යාපාරයේ පසුබෑම එතුමාට පසක් විය.ධර්මපාල තුමා විසින් ඇති කල බෞද්ධ ප‍්‍රබෝධය තුළින් දේශපාලන පොරපිටියට ආ පිරිස මෙන්ම හිස උදුම්මාගත් ප‍්‍රභූජනයා ද    එවක තිබූ ප‍්‍රධාන පෙලේ පුවත්පතක් මගින්ද කළ අවමාන නිසා එතුමාගේ සිතේ කළකිරීමක් ඇති වූ බව පැවසෙයි.
   ‘ මතක තියාගනිල්ලා සුද්දෝ මේ රට දාල යනවා.උන් යන්නේ උන්ගේ දරුවෝ වාගේ කලූ සුද්දෝ විසි තිස්දහසක් බෝකලාට පස්සෙයි. ඊට පස්සේ අපේ රට පාලනය කරන්නේ කලූසුද්දෝ  උන් සිංහල භාෂාවට සිරිත් විරිත් වලට වෛර කරනවා උන් උඹලාගේ දරුවන්ට උගන්වාවි ජාති ආගම් භාෂා බේදයක් එපා කියලා.මේ රට එ්ක්කොටම අයිති කියලා උන් ඉංග්රී සියම රජ කරාවි පන්සල වටේ පල්ලි කෝවිල් හදාවි. උඹලා උඹලා වෙනුවෙන් දියසේන කුමාරයා ඉපදෙනකන් බලා ඉන්නවා. උපදින්න ඉන්න දියසේනලා තිඹිරි ගෙයිදිම මරා දමන්න මේ කලූ සුද්දන්ට පුලූවන් බව මතක තියා ගනිල්ලා.එදාට උන් හාමුදුරුවන්ටත් ඉනා බෙහෙත් දේවි’  යයි එතුමා සඳහන් කර ඇත.මෙම ප‍්‍රකාශය ඉතා ප‍්‍රබලය. කලූසුද්දන් දුරු කළ යුත්තේ බණ කීමෙන් නොව නිර්දය ලෙසට පහර ගැසීමෙන් යැයි ධර්මපාල තුමා අවබෝධ කරගන්නට ඇත.මේ ප‍්‍රකාශය මේ වන විට පුලූස්සා භෂ්ම කොට අවසන්ය. එ් ගැන කතානොකොර උන්වහන්සේ ගේ භෂ්මාවශේෂ ගැන පමණක් කතා කිරීම නිරර්ථකය.
  1933මැයි මස දී සිරි දේවමිත්ත ධම්මපාල හිමියන්ගේ භෂ්මාවශේෂ රැුගෙන පැමිණි අවස්ථාවේ දී පනස් දහසකට අධික ජනකායක් රැුස්ව පෙරහැරෙන් මාළිගාකන්ද දක්වා පැමිණි බව දක්වා ඇත. එ් බෞද්ධ ප‍්‍රබෝධය තුළින් ඇතිවූ මානසිකත්ය මත   සිහිවටනයක් නිමවීමට උන්වහන්සේගේ දර්ශනය මත පිහිටා සිටි බොහෝ පිරිසක් සිතා සිටින්නට ඇත. නමුත් එය යථාර්ථයක් බවට පත් කරන ලද්දේ  එවකට රාමඤ්ඤ නිකායේ කලූතර දිස්ත‍්‍රික්කයේ මූලස්ථානයව පැවති පයාගල ධර්මගුප්ත පිර්වෙනේ ශිෂ්‍ය පූජ්‍ය ගාල්ලේ සද්ධානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙනි. වරාහේන වලව්වේ විලියම් හෙන්ද්‍රික් අල්විස් මහතාගේ ධන පරිත්‍යාගයෙන්  සහ ප‍්‍රධානත්වයෙන් 1933 ජූලිමස06  දින තුඩුගල වඩුගම සුර්ශනාරාම විහාරයේ දී මෙම  සිහිවටන පුවරුව පිහිටුවන ලද්දේය.එය අනගාරික ධර්මපාල නාමයෙන් පිහිටුවන ලද පළමු සිහිවටනය විය. මෙම සිහිවටනය පාමුළ ධර්මාල තුමා කළ අනාගත වාක්‍යය   ද සටහන්ව ඇත්තේය.හේවාවිතාරණ පවුලේ ඥාතීන් එක්ව බොරැුල්ල කනත්තේ ඉඳි කල සොහොන් ගෙය වර්ෂයකට පමණ පසුව ඉඳි කරන්ට ඇතැයි සිතන්නට හැකිය . සාංචි සම්ප‍්‍රදාය අනුව මහත් ගාම්භීර ආකාරයෙන් ගලෙන් නිම කරන ලද එ් සොහොන්ගෙයි කිසිම සටහනක් දක්වා නැත. පිහිටවූ වර්ෂයක්ද නැත. වර්ෂයකට වරක් එහි පැමිණෙන පවුලේ උදවිය පහන් පත්තු කරන බව දැන ගන්නට තිබේ.
      මෙරට ජනතාව එදා පමණක් නොව අදත් හෙටත් බුද්ධිමත් ප‍්‍රකාශ පිළිගන්නා අය නොවේ. එ්වා අනුව යමින් රට ගොඩ නැන්වීමට කටයුතු කරන පුද්ගලයන් සිටින්නේ අතලොස්සකි. නුමුත් රැුල්ලට දුවන අනුකරණයට රැුවටෙන විශාල පිරිසක් ලංකාවේ සිටින බව සත්‍යයකි.සිරි දේවමිත්ත ධම්මපාල යන නමින් 1931 දී පැවිදිව 1933 දී අපවත් වූ ධර්මපාල තුමා ජාතිය ගොඩ නැන්වීමේ කටයුතු අනාගත පරපුරට දායාද කළ බව පැහැදිලිය.වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර වැනි අනුගාමිකයන් උන්වහන්සේ ගත් මග ගත්හ. 1891 දී මහාබෝධි සමාගම පිහිටුවලීමෙන් පසු දඹදිව බුද්ධ ගයාවේ බෞද්ධ උරුමය මෙරට බෞද්ධයන්ට ලබාදෙන්නට ශ‍්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල තුමා කටයුතු කළ ආකාරය කවුරුත් දනිති. බුද්ධ ගයා පරිශ‍්‍රය අයිති කරගෙන සිටි මහන්තා ප‍්‍රමුඛ හින්දු භක්තිකයන් බ‍්‍රාහ්මණ වංශ නඩු කාරයන්ගේ උදව් ඇතිව මෙහි බුද්ධ ප‍්‍රතිමාවක් තැන්පත් කිරීමට ඉඩ නොදී කල ආරෝව නිසා නඩු පිට නඩු වැටිණ.එ්වා විසඳාගන්නට එතුමා අප‍්‍රතිහත ධෛර්යයනේ ක‍්‍රියා කලේය.බුරුම රජතුමාගෙන් සහ බ‍්‍රහ්මදත්ත රජුගෙන් උදව් උපකාර ලබා ගත්තේය.මේවා සියල්ල කරන ලද්දේ සිද්ධාර්ත ගෞතමයන් උපන් දඹදිව පිළිබඳ අචල විශ්වාසයකිනි.මහන්තාගේ නඩුවේ දී ඉංග‍්‍රීසි නඩු කාරතුමා මහන්තාගේ පිරිස නිදහස් කළද මහාබෝධි විහාරය හින්දුන්ගේ .තැනක් නොව බෞද්ධ විහාරයක් බව එ් වාර්තාවේ දක්වා ඇතැයි කිව යුතුය. දළදා වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරවන අවස්ථාවේ දී මෙරට රජකල සිරිමෙඝවණණාභය රජු නොහොත් කිත්සිරිමෙවන් රජු විසින් ඉඳි කල සංඝාරාමයක්ද බුද්ධ ගයාවේ තිබේ.එ් විහාරයේ නටබුන් උඩ තානායම් බංගලාව ඇතුළු වෙනත් ගොඩ නැගිලි තනවා ඇතැයි වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර මහතා ප‍්‍රකාශ කර ඇත.ලූම්මිනිය(ලූම්බිණිය නොවේ * ජය සිරිමෙහ බෝමැඩ කුසිනාරාව සංකස්ස ආදී දඹදිව බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයන්හි වර්තමාන බෞද්ධ ප‍්‍රබෝධය ඇති වන්නේ ධර්මපාල නාමයට පින් සිදු වන්නටයි. වර්තමාන සමාජයේ විකෘති වූ මනැස් ඇති පුද්ගලයන් ධර්මපාල තුමා පිස්සෙක් ලෙසට දක්වමින් ඇත. එතුමා බුද්ධ භූමිය සොයා ඉන්දියාවට ගියේ උමතුවෙන් නොවේ. සම්බද්ධ ශාසනයත් සිංහල ජාතියත් ආරක්ෂා කර ගන්නටයි. අනාගත සිංහලයන් වෙනුවෙන් එ්තුමා කල ප‍්‍රකාශය අදටත් වලංගුය.සියලූ දේම සුද්දන්ට අනුව කරමින් අතේ මිට නැතත් කාබී ලංසි ජීවිතයක් ගත කරන වර්තමාන සමාජය විසින් සිරි දේවමිත්ත ධර්මපාල නාමය පමණක් නොව උන්වහන්සේගේ ප‍්‍රකාශයන්ද  භෂ්ම කරවනු වස් ප‍්‍රයත්න දරනු බව පෙනේ. ධර්මපාල තුමා කී පරිදි  මහා විහාරයන්හි වැඩ වසන ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නයට ඉනා බෙහෙත් දී ඇත්ද යන්න අපට නිකමට හිතේ.කලූසුද්දන් රට පාලනය කරති.ඔවුහු සිංහල බසටත් සිරිත් විරිත් වලටත් සම්ප‍්‍රදායටත් ගරු නොකරති.  මාළිගාකන්දට පැමිණි අගමැති ප‍්‍රමුඛ දේශපාලඥයන්ට මේ ටික මතක් කර දීමට කිසිවෙක් නොසිටි එක පිළිබඳ කණගාටුවක් ද  ඇති වේ. 

මතුගම සෙනෙවිරුවන්

Dr Sarath Obeysekera

Presidential Candidate AKD Road map Action plan 1 request all the ministers and MP’s to return all the vehicles Lottery to be thrown in Galle face so that everyone gets one vehicle 

2 Ask all ex presidents and wives to return all the vehicles and handover the house given to them and return body guards back to police 

 3 Start using the houses given by the government as state offices and get rid of private houses rented by the state 

 4 Give a limited fuel allowances and Train Ticket to MP’s under warrant system to travel to constituency once a week 

 5 Ask everyone to don coat and tie and request to wear national dress (with proper underwear)

 6 No lunch in the parliament ,serve only Ceylon Tea and Ceylon Coffee . If lunch is served Lawmakers shall pay ( state minister DG legalises Hem ( Kansa) can be served ( there will not be a change in behaviour pattern as they behave as if they have consumed Ganja) 

7 All the prisoners shall be mobilised to develop agriculture and road maintenance and get the country self sufficient in food 

 8 Like in IRAN ,people who commit Financial crimes to be forced to pay heavy fines ( 5 times of looted money) and be released without civil rights . Name and Shame them ( they should not be given any TIN) except a tin to go begging ) 

 9 All the scrupulous drug suppliers ( medical also) should be punished by death 

 10 All Gramasevaka’s to submit monthly reports on a program to develop home grown vegetables 

11 Government offices to be equipped with CCTV to monitor the work 

 12 UDA ,CCD , CEA, NBRO to be brought under President with one super secretary

 13 All Indians who are professionals to be given resident visa to come and invest

 14 Remove restriction in culling wild boar. Monkeys and pigeons to allow human consumption 

 15 Not to allow any monk or priest to get Involved in politics 

16 any trouble making lunatic monks to be sent to labour camps 

 17 All MP’s should have a degree 18 30.% of MP’s should be females 

 18 Promote more fish consumption and develop large fishing farms 

19 Every youngster over 18 to do national service 

 20 All meetings to be held via Zoom so that officers can be at their desk discharging daily duties   21 All MP’s should return back to old Parliament and convert the new Parliament to be a international Boxing or SumoArena or as a indoor foot ball arena ( Parliament looks like a boxing Arena without a proper referee )

Geopolitical Economy Report

Prime Minister’s Media Division

Prime Minister Dinesh Gunawardena met the residents of  Mandaram Nuwara today (2023.01.15) without prior notice.

They exchanged many views with the Prime Minister on matters affecting the area, infrastructure and tourism.

They pointed out strongly the need for an economic center  to transport the harvest , including vegetables, to the main market without expiring.

Further they pointed out the lack of many infrastructures including a playground for children and youth to play, drinking water and road facilities.

They said that since they are working to protect the most beautiful and unique mountain area of Sri Lanka for the country and the world to see and inspire, tourism should be developed in their area without changing the people’s identity, culture and traditional conditions while promoting the tourism industry.

Member of Parliament Mr. Yadamini Gunawardena also participated for this event.

Prime Minister’s Media Division

The Pathfinder Foundation

Milinda Moragoda, Founder of the Pathfinder Foundation, called on political parties to seriously consider abolishing the provincial council system as a priority action in their campaign manifestos for the forthcoming national elections. Moragoda reiterated his earlier proposal that provincial councils should be abolished and power directly devolved to empowered and reconfigured local, urban, and municipal councils. Since these bodies operate closest to the citizenry, they are in a better position to address and solve community-level problems. Furthermore, a small country of 22 million people does not require another unnecessary layer of administration.

This measure should be part of an overall strategy to restructure and modernize Sri Lanka’s governance and economy. Mr. Moragoda advocated for a small, efficient, and people-centric government, which would include the removal of the Provincial Council layer and achieving the necessary coordination through a district-level framework which would consist of relevant Members of Parliament, existing key local government office-bearers, and other stakeholders. The original intent of the 13th Amendment enacted in 1987 was to create more provincial autonomy to help resolve Sri Lanka’s ethnic problem. Instead, this structure has proven to be superfluous, expensive, divisive and fraught with inefficiency.

Moragoda also proposed that rather than having an unnecessary layer of expensive administration, an empowered Senate/Upper House be set up to address issues concerning religious, ethnic, and regional diversity. A representative and properly composed forum of this nature would be best positioned to identify solutions for many of the complex issues facing our nation today.

Lanka Lead

ක්ෂණිකව ධනවතුන් වූ විශාල පිරිසක් පසුපස යුක්තිය මෙහෙයුම දියත් කරමින් තිබෙන බව වැඩබලන පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන් මහතා පවසයි.

ඔහු පැවසුවේ මෙවැනි පුද්ගලයින් 50,000ක් පමණ ඉදිරියේ දී අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියමිත බවය.

සීතාවක පොලිස් කොට්ඨාසයේ ප්‍රජා පොලිස් කමිටු සාමාජිකයින් දැනුවත්කිරීම සඳහා විශේෂ වැඩසටහනක් අවිස්සාවේල්ල පොලිස් ස්ථානයේදී ඊයේ (14) පැවැත්විය.

ඒ, මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ටිරාන් අලස් සහ වැඩබලන පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන් යන මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙනි.

එහිදී අදහස් දැක්වූ වැඩබලන පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන් මහතා ,

“ක්ෂණිකව ධනවතුන් වූ විශාල පිරිසක් පසුපස මේ යුක්තිය මෙහෙයුම ලුහු බඳිනවා. මේක එසේ මෙසේ ඉවර වෙන වැඩක් නෙමෙයි. 50,000ක් ඉන්නවා  අල්ලන්න. ඉවර කරනකම්ම මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කරනවා. අපරාධවලට ගෑවිච්ච මේ කිසිම මිනිහෙකුට එළියේ ඉන්න ඉඩ දෙන්නේ නෑ. බොහෝදෙනා  අහනවා මේ යුක්තිය මෙහෙයුම ඉවර වෙන්නේ කවදා ද කියලා. අවසන්කරන දවසක් තියෙනවා ඒ තමයි මේ රටේ මව්පියන්ට තමන්ගේ දරුවන් ඉස්කෝලේ ගිහිල්ලා කුඩු ගහයි කියලා ගෙදර එනකම් බයේ ඉන්නේ වෙන්නේ නැති දවසට තමයි යුක්තිය මෙහෙයුම නවත්වන්නේ.“

Insight By Sunil Kumar

Jan15th 2024

The President’s vision for Sri Lanka has certainly been recognized by the IMF and augurs well towards the future of Sri Lanka  with  Ranil Wickremasinghe at the helm with all his political savvy as the Nation emerges from the travails of the past with no thanks to past leaders whose mismanagement becomes the cynosure of all global eyes which has left the Nation in the grip of  severe economic setbacks where the cost of living continues to skyrocket and no end appears to be in sight but an acclaim from the IMF is a comforting sign towards the future where all the numbers including tourism and financial growth appear positive.

At a recent meeting between President Ranil Wickremasinghe, Sri Lankan authorities and the International Monetary Fund (IMF) the IMF congratulated the country on completing the first review under its program.

 The IMF highlighted the positive start of the program, recognizing the challenging reforms undertaken by Sri Lanka and their significant impact on the domestic population. Directors at the executive board meeting applauded Sri Lanka’s courage in publishing the governance diagnostic, a pioneering effort in Asia.

Through its Senior Mission Chief for Sri Lanka, Peter Breuer  the IMF has noted that encouraging signs  are shown regarding the program’s impact on stabilizing the economy, particularly in policy-oriented variables and fiscal areas. A recent meeting revealed promising revenue collection, indicating the effectiveness of implemented policies since reaching a staff level agreement in the second half of 2022. The IMF has  emphasized the favourable and positive surprise in these developments, boosting confidence with the international community, official creditors and private creditors.

The IMF has observed that With respect to revenue collection, in fact,there are visible positive signs that showed very encouraging numbers that basically highlight that the policies you implemented beginning from after we reached the staff level agreement in the second half of 2022 are working, that they have the intended effect, that you’re collecting the revenue that’s needed to address the cause of the crisis. So, that really is very good news.” as quoted in a recent credible news report despite the daunting realization that changes do not happen overnight and there is quite a distance to cover before what may be a return to even a marginal normalcy but indeed an encouraging indication that Sri Lanka is on the right track .

 Sri Lanka’s success in reducing inflation significantly has been observed by the IMF, attributing it to the government’s efforts in monetary policy and scaling back monetary financing. Positive outcomes, such as an increase in reserves, were also observed. The ongoing governance reforms were acknowledged as positive indicators, contributing to tentative economic growth in the third quarter, particularly in capital formation and machinery.

As the IMF plans its upcoming formal review and Article 4 consultation, key areas of focus include the new public financial management law, potential conflicts with the public-private partnership law, electricity tariffs and urgent preparations for property taxation. The IMF stressed the importance of perseverance with ongoing reforms, addressing fiscal issues and advancing governance agendas.

The meeting also highlighted the urgency of addressing fiscal matters, including passing amendments to the Banking Act and recapitalizing the banking sector.

In essence the IMF commendation that Sri Lanka’s partnership on capacity development, emphasizing the importance of enhancing the skills of the civil service for the success of ongoing reforms becomes viably important as the program aims to build capacity in the civil service, crucial for the implementation of reforms.

State Minister for Finance Mr. Shehan Semasinghe, President’s Senior Advisor on Economic Affairs Dr. R.H.S. Samaratunga, Central Bank Governor Dr. Nandalal Weerasinghe,  Secretary of the Ministry of Finance Mr. Mahinda Siriwardena and other officials also participated at this event where the importance of this has brought on a significant overview by the IMFwith respect to the Nation’s progress since the troubling events of the past  where all kudos go to the President, his team  and his significant vision towards the future.

As the optimist would say “There is hope after all and all is not lost!

උපුටා ගැන්ම ලංකා සී නිව්ස්

ශ්‍රී  ලංකා ටෙලිකොම් සමාගම පෞද්ගලීකරණය කිරීමේ ක්‍රියාදාමය යටතේ එහි කොටස් ආයෝජනය සඳහා සුදුසුකම් ප්‍රකාශ කළ සමාගම් තුනක් සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ඒකකය විසින් ඇගයීම් සිදු කිරීමට නියමිතය.

රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ වැඩපිළිවෙළ යටතේ මෙම සමාගමේ රජය සතු කොටස් සඳහා ආයෝජනය කිරීමට සුදුසුකම් ප්‍රකාශ කිරීමේ අවසන් දිනය පසුගිය සිකුරාදා (12දා) අවසන් වූ අතර ඒ අනුව ඉන්දියාවේ ජියෝ ප්ලැට්ෆෝම්ස් සමාගම, ෆෝචූන් ඉන්ටර්නැෂනල් ඉන්වෙස්ට්මන්ට් සමාගම් සහ පෙටිගෝ කොමසියො ඉන්ටර්නැෂනල් නමැති ආයතන ත්‍රිත්වය අදාළ සුදුසුකම් ප්‍රකාශ කිරීමේ ඉල්ලුම් පත් යොමු කර ඇති බව ව්‍යාපාර ආරංචි මාර්ග සඳහන් කළේය.

මෙයින් ඉන්දියානු ජියෝ ප්ලැට්ෆෝම්ස් සමාගම ඉන්දියාවේ ප්‍රබලතම ව්‍යවසායක පවුලක් වන මුකේෂ් අම්බානි පවුලට අයත් රිලයන්ස් සමාගමේ හිමිකාරීත්වය යටතේ පවතින ආයතනයක් වන අතර පෙටිගෝ කොමාෂියෝ ආයතනයේ හිමිකාරීත්වය දරන්නේ දැනට ස්වර්ණවාහිනිය ඇතුළු ඊටීවී මාධ්‍ය ජාලයේ හිමිකාරීත්වය දරන අල්ලිරාජා සුබාෂ්කරන්ට හිමි ලයිකා මොබයිල් ව්‍යාපාරයයි. මෙම සමාගම්වලට අමතරව ෆෝචූන් ග්ලෝබල් නමැති සමාගමක්ද සිය සුදුසුකම් ඉදිරිපත් කර ඇත.

– Mawbima

GEETA PILLAI Courtesy bnn

In a pioneering step, Sri Lanka has introduced a fresh wave of innovation into its fish export industry. The country has successfully shipped a colossal 10,000 kg container of dried and Maldive fish to Australia and Korea. This groundbreaking move utilized a revolutionary dehydration technology, marking a departure from the traditional sunlight drying methods. The news was announced by the Agriculture and Plantation Industries Minister, Mahinda Amaraweera.

A New Chapter for Sri Lanka’s Fish Export

According to Amaraweera, this export denotes the first time Sri Lanka’s dried and Maldive fish have reached Australian and Korean shores. The Mega fish manufactory, located in Pahajjawa, Hambantota district, helmed this historic export. This innovative dehydration system, operated under air-conditioned environments, ensures the production of safe, healthy, and high-quality fish. This process significantly lowers salt usage and conserves the fish’s oil content, contributing to the overall quality of the product.

A Leap in Production Quality

The inception of this project traces back to 2018 when Amaraweera held the position of Fisheries Minister. The successful implementation of this technology underscores the potential for significant advancements in the quality of dried fish production. Unlike traditional methods, this novel technique guarantees the elimination of contaminants like dust or flies during the production process.

Looking Ahead: A Boost for the Economy

Amaraweera highlighted the far-reaching implications of this technological advancement. It positions Sri Lanka to meet international demand for higher quality dried fish, thus creating the potential for substantial foreign exchange earnings. The minister also hinted at the possibility of employing similar projects across various sectors within the country, thereby driving further economic growth and establishing Sri Lanka as a leader in innovative food production technologies.

Courtesy India Today

There have been regular instances of Indian fishermen being arrested by the Sri Lankan Navy for allegedly fishing in Sri Lankan waters.

A total of 240 Indian fishers were arrested, and 35 trawlers were seized by the Sri Lankan Navy in 2023 for alleged poaching. (Representative picture)

The Sri Lankan Navy arrested 10 Indian fishermen and seized their trawler for allegedly poaching in Sri Lanka’s waters, an official statement said on Monday.

The incident happened on Sunday near the north of Point Pedro in Jaffna, the Sri Lanka Navy said. It further said that the 10 fishermen were taken to Kakesanthurai harbour and would be handed over to the Mailadi Fisheries Inspector for further action.

The development comes a day after 12 Indian fishermen were arrested off the coast of Karainagar in the northern Jaffna peninsula on Saturday on charges of poaching.

There have been regular instances of Indian fishermen being arrested by the Sri Lankan Navy for allegedly crossing the International Maritime Boundary Line and fishing in Sri Lankan waters.

Last year, Sri Lankan Navy personnel even opened fire on Indian fishermen in the Palk Strait and seized their boats. The Palk Strait, a narrow strip of water separating Tamil Nadu from Sri Lanka, is a rich fishing ground for both countries.

In 2023, a total of 240 Indian fishermen were arrested, and 35 trawlers were seized by the Sri Lankan Navy for alleged poaching.

Courtesy The Island

Treasury Secretary Mahinda Siriwardena before the House Committee probing bankruptcy (pic courtesy Parliament)

Secretary to the Treasury Mahinda Siriwardena recently told the Parliamentary Select Committee (PSC), tasked with investigating causes for the financial bankruptcy declared by the government and to report to Parliament and submit its proposals and recommendations in this regard, emphasised that this should be the last occasion Sri Lanka would seek the IMF intervention.

A statement issued by Parliament quoted Siriwardena as having said that necessary reforms should be carried out to ensure the country wouldn’t need IMF assistance again.

Sri Lanka has sought IMF intrevention on 16 times over the years. The current bailout package, implemented over a period of 48 months, is worth USD 2.9 bn.

Responding to issues raised by the PSC, chaired by SLPP General Secretary Sagara Kariyawasam, Siriwardena said that the government had announced the suspension of debt repayment after having carefully considered the situation.

Courtesy The Island

Minister Sabry addresses Colombo-based diplomats. He is flanked by Minister Tiran Alles and Foreign Secretary Aruni Wijewardane

Public Security Minister Tiran Alles has explained the ongoing ‘Yukthiya’ operation to members of the Colombo-based diplomatic community.

The Geneva-based United Nations Human Rights Commission has jumped to question the government operation. The Foreign Ministry said that Minister Alles provided an update on the progress made by the special operation against drug menace and underworld activities on the invitation of Foreign Minister Ali Sabry, PC, recently.

The Bar Association and several civil society groups have criticised government action

Minister Sabry chaired the first briefing of the year for the members of the Colombo-based diplomatic Corps at the Ministry on January 11.

The Minister outlined several areas of progress made on many fronts in 2023 that led to a greater degree of stability, including debt restructuring, economic and legal reforms and reconciliation. Minister Sabry referred to 2024 as the year to revitalize the country’s economy, following the crucial achievements that have been made in overcoming the challenges of 2022.

Minister Sabry stated that the Government has taken concerted efforts towards the establishment of a Commission for Truth, Unity and Reconciliation and ensured the gazetting of the draft Bill. He added that following extensive consultations with the stakeholders, it would be tabled in Parliament shortly. He also informed that the Office for National Unity and Reconciliation Bill was passed by the Parliament on 09 January 2024 and two more draft Bills will be tabled in the House on anti-terrorism, and the Office for Overseas Sri Lankans.

Senior Advisor to the President on Climate Change Ruwan Wijewardene, Deputy Treasury Secretary R.M.P. Rathnayake, and Foreign Secretary Aruni Wijewardane also briefed the Diplomatic Corps. Attorney General Sanjay Rajaratnam was also present.

The Senior Advisor on Climate Change to the President outlined Sri Lanka’s initiatives on climate change including the proposal to establish an International Climate Change University, launching the Tropical Belt Initiative for sustainable development, creating a Climate Justice Forum, and implementing the Sri Lanka Climate Prosperity Plan, aiming to achieve carbon neutrality by 2050 through renewable energy sources and green investment strategies. Foreign Secretary Aruni Wijewardane focused on the country’s upcoming international engagements and incoming visits of foreign dignitaries.

Deputy Secretary to the Treasury made a presentation on the current economic situation and the envisaged way forward. Representatives of domestic institutions dealing with reconciliation such as the Office on Missing Persons, Office for Reparations, Office for National Unity and Reconciliation, Interim Secretariat of the Truth and Reconciliation Commission and Office for Overseas Sri Lankans were also present at the briefing. During the discussion that followed the presentations, the members of the diplomatic Corps expressed appreciation for the fruitful and useful briefing organized by the Ministry of Foreign Affairs on the current situation and the steps taken towards recovery and stabilization.

Courtesy The Daily Mirror

Jaffna, Jan 14 (Daily Mirror)- The Sri lanka Navy seized three Indian trawlers with 12 Indian fishermen poaching on Sri Lankan waters off the Kovilan Lighthouse in Karainagar, Jaffna.

The Navy said they conduct regular patrols and operations on Sri Lankan waters to curb illegal fishing practices by foreign fishing trawlers, taking into account the consequences of these practices on the livelihood of local fishermen and marine resources of the country.

Accordingly, the Northern Naval Command deployed its Fast Attack Craft to chase away a cluster of Indian poaching trawlers, after having spotted them engaging in illegal fishing on Sri Lankan waters.

The Navy said they siezed 03 Indian poaching trawler with 12 Indian fishermen in this operation off the Kovilan Lighthouse.

The arrested Indian fishermen and the poaching trawlers were brought to the Kankesanthurai harbour and will be handed over to the Mailadi Fisheries Inspector for onward legal action.

 By YOHAN PERERA Courtesy The Daily Mirror

Colombo, Jan. 15 (Daily Mirror)- The Government as a whole and the police should handle the Yukthiya operation diligently to avoid international intervention which may lead to its end, Samagi Jana Balawegaya (SJB) MP Tissa Attanayake said today.

The operation, which is a good, should be handled with care as UN Human Rights office (OHCHR) has already focused its attention on it. It has already voiced its concern saying it has led to violation of human rights. This may cause a fresh problem to the country,” Attanayake told a news briefing.

The UN Human Rights Office (OHCHR) said on Friday it was very concerned over Sri Lanka’s adoption of a heavily security-based response” as a means of tackling illegal drug abuse. Its spokesperson Liz Throssell alleged that some of the 29,000 persons who have reportedly been arrested on drug-related charges since 17 December have alleged that they have been ill-treated or tortured.

We won’t oppose the Yukthiya operation as apprehending drug traffickers is good. However, it should not become a fresh issue to the country. Also  it should not be used as a political tool,” he added.

Referring to the political developments, the SJB National Organizer said his party is in the process of appointing a committee to handle talks with other parties to form an alliance.

Our working committee has given its approval for our party leader Sajith Premadasa to form an alliance with other parties. He is now in the process of appointing a committee to talk to other parties. Our candidate will be Sajith Premadasa. We hope that he will pose a huge challenge to incumbent President Ranil Wickremesinghe at the next Presidential election,” Tissa Attanayake said

Courtesy Adaderana

The Criminal Investigation Department (CID) has arrested Mahinda Kodituwakku, the self-proclaimed ‘Avalokiteshvara Bodhisattva’ at Pannipitiya a short while ago.

Kodituwakku is accused of committing irreligious activities that are contrary to Buddhist teachings.

On Friday (12), the Colombo Fort Magistrate’s Court also imposed an overseas travel ban on him.

Earlier this week, the president of Buddhist Information Centre, Ven. Agulugalle Sri Jinananda Thero had filed a complaint with the CID alleging that Kodituwakku has been misleading the Buddhist community.

Courtesy Adaderana

Indian billionaire Mukesh Ambani has plans to expand his horizons in the telecommunications business through his firm Jio Platforms, expressing interest in buying stake in Sri Lanka Telecom PLC, the state-owned telecom company, Indian media reported.

The Sri Lankan government has been struggling with the cash-strapped Telecom PLC, as current authorities continue to push for privatisation of many sectors to revive the economy amid the recent financial crisis.

Sri Lankan government had invited applications from potential bidders for Sri Lanka Telecom PLC by November 10, and Mukesh Ambani’s Jio Platforms was one of three companies that expressed interest in buying the stake of the firm, reported Moneycontrol. 

The Sri Lankan government on January 12 issued a press release where it named Jio Platforms as one of the potential bidders for their government telecom company. Apart from Jio, the other two companies in the running are Gortune International Investment Holding Ltd and Pettigo Comercio International LDA.

The press release further said that the proposals by the company will be evaluated as per the Special Guidelines on Divestiture of State-Owned Enterprises approved by the Cabinet of Ministers.”

Sri Lanka has been mandated by the International Monetary Fund (IMF) to push for the privatisation of all the non-core sectors in the country, in order to pull the Sri Lanka out of the deep cash shortage that triggered the anti-government protests in 2022.

With the Sri Lankan investment, Reliance’s Jio Platform is hoping to enter and dominate the global telecom market. Currently, Jio is market leader among all Indian telecom service providers.

Latest figures released by Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) showed that Jio added 31.59 lakh mobile users in October 2023, significantly more that top competitor Bharti Airtel.

Recently, Reliance and Jio shares rallied on the stock market after Mukesh Ambani’s investment announcements at Vibrant Gujarat Summit 2024 in Gandhinagar last week. The jump in shares led to Mukesh Ambani reclaiming the spot of the richest person in Asia.

Source: Hindustan Times

–Agencies

Courtesy Adaderana

A total of 1,468 out of 42,248 wanted suspects, in the list shared with all police stations as wanted in connection with various crimes, have been arrested during the last 24 hours under the ‘Yukthiya’ operation, the Ministry of Public Security said.

Furthermore, the ministry mentioned that this includes 254 suspects out of the 4,088 suspects against whom open warrants have been issued for dangerous drugs related offences as well as 942 out of 31,417 suspects against whom arrest warrants have been issued over charges which are not related to drugs.

At the same time, this also includes 123 out of 4,258 suspects identified through fingerprints but who had not been arrested thus far while 149 out of 2,485 suspects wanted for crimes committed in the years 2022 and 2023 have also been apprehended during the 24-hour window, according to ministry.

ආචාර්ය සුදත් ගුණසේකර.

ප්‍රාග් ඉතිහාශය පසෙක තැබුවද ලොව පුරා ඉතිහාශය හා පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රවීන පඬිවරුන් විසින් පිළිගත් ඉතිහාශය අනුව මේ රට සහ ජාතිය පිළිබඳ සැබෑ සහ සම්පූර්ණ සත්‍යය මෙසේය.

ප්‍රථමයෙන්ම, ක්‍රි.පූ. 543 සිදුවූ විජයාගමනයෙන් ඇරඹුණු මේ රටේ ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැගූ මෙම දිවයිනේ මුල් පදිංචිකරුවන් වූයේ සිංහලයන්ය. එතැන්සිට මේ රටේ මානව ශිස්ඨාචාරය ගොඩ නැගුවේද  ක්‍රි.පූ. 307 දී සිදුවූ මහින්දා ගමනයේ සිට සමස්ථ ලෝකයේම අනන්‍යවූ සින්හල බෞද්ධ සිස්ඨාචාරය ගොඩනගා තහවුරු කලෝද සින්හලයෝම වූහ. ක්‍රි.පූ. 543 සිට මේ පින් බිම ඔවුන්ගේ එකම මව්බිම ද විය. අසෝක පුත් මිහිඳු හිමියන් විසින් කි.පු.307 දී මේ රටට හඳුන්වාදුන් බුදු දහමෙන් පෝසිත ශිස්ඨාචාරය අද්ධ්වීතීය විය. ඒ තුළ ලොවම වශීකළ වාරි ශිෂ්ඨාචාරයක් සින්හලයින් විසින් මෙහි ගොඩනගනලදී. මේ අතර මේ රටේ සමුර්ධිය ගැන වශී වූ දකුණු ඉන්දීය දෙමළ ජාතිකයන් ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වැනි සියවසේ සිට 18 වතාවක් වරින් වර මේ රට අල්ලාගැනීමට ආක්‍රමණය කර ඇත. එහෙත් ස්වදේශික සිංහලයෝ ඔවුන් සියල්ල සහමුලින්ම පරාජයකොට මේ රටත්,සින්හල ජාතියත් සම්බුද්ධ සාශනයත් කි.ව. 1505 පෘතුගීසීන් එනතුරුම සියළුම ඉන්දීය ආක්‍රමණවලින් බේරා ගත්හ. 1505 සිට පිළිවෙලින් පෘතුගීසි, ලන්දේශි සහ ඉන්ග්‍රීසින් මේ රට ආක්‍රමණය කලද 1815 වනතුරුම ඔවුන්ට හැකිවූයේ මේ රටේ වෙරළබද පටු තීරුවක් පමණක් අල්ලාගැනීමට පමණි.1803 දී ඉන්ග්‍රීසීන් එවකට සින්හලේ රාජධානියේ ශේෂයවූ  කන්ද උඩරට ආක්‍රමණය කලද වීරෝදාර සින්හලයින් එවරද ඉන්ග්‍රීසීන් අන්ත පරාජයට පත්කොට පන්නා දැමීමට සමත් වූහ. මේ අනුව 1815 මර්තු 2 දා ඉන්ග්‍රීසීන් විසින් කුමන්ත්‍රණයෙන් හා කූඨෝපායෙන් උපාය ශීලීව වන තුරුම වසර 2349 පුරා වීරෝදාර සින්හලයෝ මේ රටත් සින්හල්ල ජාතියත් ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් ආරක්ෂාකොට ගතීඉ මෙ අයුරිනි. දක්වාම සියළු පර සතුරන් පළවා හරිමින්  රටත් ජාතියත් දිවිහිමියෙන් ආරක්ෂාකර ගත්හ. 

පශ්චාත් ඉන්ග්‍රීසි යුගය.සියලුම මුල් ආක්‍රමණ අතරින් 12 වන සියවසේ සිදුවූ කාලිංග මාඝ දරුණුතම හා විනාශකාරීම ආක්‍රමණය විය. ඔහු පොළොන්නරුව ඇතුළු මුළු රජරටම විනාශ කළ අතර දාගැබක් හෝ පන්සලක් හෝ ජලාශයක් ඉතිරි නොකලේය. ඔහු සියලු ගොඩනැගිලි සහ පන්සල් ගිනිබත් කළ අතර දාගැබ් කඩා සියලු වස්තු කොල්ලකෑ අතර වැව් බැම්මක් ඉතිරි නොකළේය. මේ අනුව අපේ රටට හා ජාතියට  විශාලම හානියක් සිදු කලේ ඔහුගේ ආක්‍රමණයන්ය. අවසානයේ රජරට ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පූර්ණ විනාශයටත්, එහි නිරිත දෙසට මාරුවීමටත්, ග්‍රීක, රෝම සහ ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරවලට සමගාමීව පැවති පැරණි සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය (ලෝකයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම එකක්) සම්පූර්ණයෙන් බිඳ වැටීමටත් ඔහු වගකිව යුතු විය. රජරට ශිෂ්ටාචාරය නිරිත දෙසට මාරු වී රජරට මුළුනනින්ම වනගටහ්විය. අදටත් පොළොන්නරුවට යන ඕනෑම අයෙකුට මාඝ ගින්නෙන් විනාශකළ මාලිගා සහ වෙහෙර විහාරවල නටඹුන් වලින් ශ්‍රේෂ්ඨ සිංහල බෞද්ධ උරුමයකට ඔහු කළ මහා විනාශය දැකගත හැකිය.

ඊලඟහට 1505 සිට 1815 දක්වා පෘතුගීසි, ලන්දේසි සහ බ්‍රිතාන්‍ය වෂයෙන් ආක්‍රමණ තුනක් සිදුවිය.ඔවුන් ද ස්වදේශික සිංහලයන් අතින් පරාජයට පත් විය. නමුත් අවසාන වශයෙන්, 1815 මාර්තු 2 වන දින උඩරට ගිවිසුම යටතේ සමාන හවුල්කරුවන් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට රට ඈඳාගන්නාළද අතර, ස්වදේශීය   නීතිය,ආගම

සහ සම්ප්‍රදායන්ද  ආරක්ෂා කිරීමට බ්‍රිතාන්‍ය පොරොන්දු විය. ඒ අනුව ඉතිහාසයේ කිසිදාක මේ රට සුද්දන්ට යටත්වීමක් සිදුවී නැත.

එහෙත් 1817 දී ඉංග්‍රීසීන් උඩරට ගිවිසුමේ කොන්දේසි ඒක පාක්ෂිකව උල්ලන්ඝනය කර බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඔවුන් රැවටීමට ලක් වූ බවත් දුටු සිංහලයෝ ඉංග්‍රීසින්ට එරෙහිව පළමු කැරල්ල ගැසූහ. (ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල) 1818 නොවැම්බර් 21 වැනි දින ආණ්ඩු කාර බ්‍රවුන්රිග් සිය රාජකීය ආඥාවෙන් උඩරට සම්මුතිය ඒකපාර්ශිකව උල්ලංඝණය කරමින් සිංහලයන්ට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කර ඉන්දියාවෙන් හමුදා ගෙන්වාගෙන ස්වදේශිකයන් තලාපෙලා,ගෙවල් දොරවල්,වතු පිටි, හරකා බාන සියල්ල ගිනිතබාරුඩු 18 ට වැඩි පීරිමින් සියල්ලම මරා දමා සින්හලේ මර්ධනය කලේය. ඉන්පසුව. 1848 දී බලු බද්දක්ඩ නියම කරමින්පැ නවූ අසාධාරණ බදු න බදු වලට එරෙහිව ස්වදේශිකයන් ඉංග්‍රීසින්ට එරෙහිව නැවතත් කැරලි ගැසූහ (මාතලේ කැරැල්ල) මෙම කැරලි දෙකේදීම ස්වදේශික සිංහලයන් ඝාතනය කිරීම සඳහා ඉන්දියාවේ දෙමළ හමුදා යොදාගණු ලැබීය.මේ කැරළි ඩෙකීදීම දෙමලුන් මෙන්ම මුස්ලිම් වරුන්ද ගත්තේ සුද්දාගේ පැත්තය.

මෙම සිංහල බෞද්ධ ද්වීපයේ සිංහල ජාතිය සහ බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමේ නවතම අදියරේ විනාශය සහ උත්සාහයන් ආරම්භ වූයේ 1505 පෘතුගීසියෙන් ආරම්භ වූ බටහිර යටත් විජිත ආක්‍රමණ සමඟිනි. මෙය ලන්දේසීන් සහ ඉංග්‍රීසින් විසින් අනුගමනය කරන ලදී. මේ තුන්වර්ගයෙන්ම ලොකුම විනාශය කළේ බ්‍රිතාන්‍යයන්. උතුරු නැගෙනහිරින් සිංහල බෞද්ධ මුද්‍රාව වෙනස් කිරීමෙනි. මෙය ඔවුන් මුලින්ම කළේ, 1799 ආණ්ඩුකාරවරයාට යවන ලද සුප්‍රසිද්ධ ක්ලෙගෝර්න් වාර්තාවෙන් පටන් ගෙන සිංහල සහ දෙමළ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් දෙකක් ලෙස බෙදීමෙනි. එහිදී ඔහු සිංහල සහ දෙමළ යනු දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශ දෙකක – (උතුරේ  සහ නැගෙනහිර දෙමළ) – ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් දෙකක් ලෙස හඳුනා ගත්තේය. ඉතිරි කොටස සිංහල. 1818 දී වෙස්ලයින් මෙතෝදිස්ත දූත මණ්ඩලය පැවසුවේ ඔවුන්ගේ

ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ මේ රට දිස්ත්‍රික්ක දෙකකට බෙදා සිංහල හා දෙමළ දිස්ත්‍රික්ක ලෙස නම් කිරීමයි. බි‍්‍රතාන්‍යයන් ඔවුන්ගේ බෙදීමේ සහ පාලනය කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය සඳහා මෙම රාමුව යොදා ගනිමින් ස්වදේශික සිංහලයන් සහ සංක්‍රමණික දෙමළ ජනතාව අතර විරසකයක් ඇති කිරීමට උපරිම  ප්‍රයෝජනය ගත්හ. මේ අතර ලන්දේසීන් සහ බ්‍රිතාන්‍යයන් ද දකුණු ඉන්දීය මලබාර් ද්‍රවිඩයන් ඔවුන්ගේ දුම්කොළ වතුවල සහ මාර්ග ගොඩනැගීමේ වැඩ සඳහා ආනයනය කළහ. ඒ සමඟම මෙරට දෙමළ ජනතාව වැඩිකර ජනවිකාස සිතියම වෙනස් කිරීම සඳහා වාරි ව්‍යාපෘති යටතේ උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල දකුණු ඉන්දීය දෙමළ ජනතාව විශාල වශයෙන් පදිංචි කිරීමේ සැලසුමක් ද බ්‍රිතාන්‍යයන්ට තිබිණි. නමුත් මෙම යෝජනා ක්රමය අසාර්ථක විය. ඒ නිසා උතුරේ සහ නැඟෙනහිර දෙමළ වත්මන් පරම්පරාව මේ රටේ පදිංචිව සිටින්නේ වසර 300කට අඩු කාලයකට පමණයි.

ආක්‍රමණිකයන්ගේ වතුවල   වැඩ කිරීම ස්වදේශික සිංහලයන් ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසා 1830 ගණන්වල අග භාගයේ කෝපි වගාවන් හඳුන්වාදීමත් සමඟ පළමු කණ්ඩායම 1838 දී කෝපි සඳහා කැලෑ එළිපෙහෙළි කිරීමට පැමිණියේය. කෝපි අංගමාරය හේතුවෙන් කෝපි අසාර්ථක වූ විට, 1867 දී ස්කොට්ලන්ත ජාතික ජේම්ස් ටේලර් විසින් ළූලෙcඔන්ඩෙර අත්හදා බැලීම ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව 1870 ගණන්වල මුල් භාගයේදී තේ හඳුන්වා දෙන ලදී.

එතැන් පටන් කඳුකර ප්‍රදේශය පුරා තේ වතු සීග්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගත් විට 1910 වන විට දකුණු ඉන්දීය ශ්‍රම ආගමනය ද මිලියන 1.2 දක්වා වැඩි විය. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් මුදල් උපයා ආපසු ගියහ. හැම ඉන්දියානුවෙක්ම වගේ වාර්ෂිකව ආපහු ඉන්දියාවට ගිය තමන් උපයන මුදල් එහි  තැන්පත් කිරීමටය. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ආපසු පැමිණියේ නැත. නව කම්කරු කණ්ඩායම් ගෙනාවේ තොන්ඩමන්ගේ පියවූ කරුපඉය්යා සහ ථොන්ඩමන් වැනි මිනිස් ජාවාරම කාර අතරමැදියන්ය.සුද්දන් මෙන්ම ඔවුන්ඩ අහින්සක කමකරුවන්ගේ ස්‍රමයෙන් කෝටිපත්හියන් වූහ. පසුව තොන්ඩමන් වැනි පුද්ගලයින් ඔවුන්ගේ කරපිටින් දෙශපාලනයට ඇතුල්වීය. මේ අටහර සුද්හ්ඩන් විසින් කිරිපොවා වන්ශවතුන් බවට පත්කරණලද උන් අතරින් පොන්නම්බලන් අරුනාචලම් 1901 දී මේරටේ මලබා වරුන් ලන්කා දෙමළ වශයෙන් බව්තීස්ම කරණන් ලදී.මේ අතර දකුනු ඉන්දියාවෙන් කම්කරුවන් ඒමේ සහ යාමේ ක්‍රියාවලියද 1948 දක්වා පැවතුනි, බ්‍රිතාන්‍යයන් ඔවුන්ගේ දකුණු ඉන්දීය ශ්‍රම කල්ලිය ආපසු ඉන්දියාවට යවා සින්හල අපේ ඉඩම්වල නිරවුල් භුක්තිය අපට භාරදිය යුතුව තිබිණ.       නොමැතිනම් ඔවුන් බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසියන්ව සිටි නිසා එක්සත් රාජධානියට ගෙන නොගොස් ඔවුන් අප රටට හිසරදයක්කොට රටින් පිටව ගියහ.  එමඟින් රටක් නැති ඉන්දියානුවන් 1.2 කල්ලියක ගැටලුත් අප හිස මතම පැටවින. සම්යමූර්ති තොණ්ඩමන් මහතාම 1924 දී මෙහි පැමිණියා. ඒ නිසා එදායින් පසු ලංකාවට පැමිණි වතු දෙමළ ජනතාවගෙන් බහුතරයක් එම ගණයට අයත් යැයි මම සිතමි. 1948 ලංකා පුරවැසි පනතට අනුව පුරවැසිභාවය සඳහා සලකා බලනු ලැබුවේ ලංකාවේ වසර දහයක් අඛණ්ඩව වාසය කළ අය පමණි. ඒ අනුව තොන්ඩමන්ද ලන්කා පුරවැසි බව බීමට සුදුසුකම් ලබා නොතිබුණි.මන්ද ඔවුන් සියළු දෙනාම අවුර්ඩු පතා ඉන්දියාවට ගිය බැවිනි.1921 දී පොන්නම්බලම් අරුනාසලම් ලන්කා ජාතික සන්ගමයෙන් ඉවත්වී ලන්කා දෙමළ සන්ගමාය් පිහිටුවා ගන්න ලදී.සුද්දන්ගේද උපදෙස් අනුව එසි කිරීමෙන් දෙමළ රාජ්‍යක් පිහිටුවීමෙ සටන ආරම්භ කරණ ලදී.

1933 දි පොන්නම්බලන් සමස්ථ ජනගහනයෙන් 11% පමණවූ ලන්කා දෙමලුන්ට රටේ භූමිපුත්‍රයින් වන සින්හලයින් හා සමතැන (50×50) ඉල්ලා සටනට බැසීය. 1947 දි මැලේසියාවෙන් මෙහි පැමිණි සැමුවෙල් ජේම්ස් වෙලුප්පිල්ලේ චෙල්වනායගම් ලන්කා දෙමළ රාජ්‍ය පක්ශය”(ඓඨැඛ්)  පෙඩරල් නමින් බවු තීක්ශෂම කොට දෙමළුන් මේ රටේ වෙනම ජාතියක් යන සන්කල්පය ආරම්භකරන ලදී.

කි.පූ. 543 සිට දහස්වස් 2 1/2 ක් පමණ කළක් මේ රටේ ශිෂ්ඨාචරය බිහිකලේ සින්හලුන්ය. එය මිහිබට දෙව්ලොවක් බවට පත් කලේද ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන්ය. 1815 වන තුරුම මේ රට රැකගත්තේද ඔවුන්මය.1815 දි එන්ගලන්තය හා සම මට්ටමේ ජාතියක් වශයෙන්සිට ගිවිසුමකින් සුද්දන්ට එය භාර දුන්නේ සින්හලේ නම්වු රාජ ධානිය.  මෙම  අයිතිහාසික සත්‍යයන් සියල්ල ප්‍රතික්ශේප කොට ඔවුන්ට වෙනම පෙඩරල් රාජ්‍ය්යක් ඉල්ලා සටණ අරඹන ලද්දේ මෙසේය . 1983 දී ප්‍රභාකරන් නැමති ත්‍රස්තවාදියා සම්ප්‍රදායික දෙමල පක්ෂ අත් හැර කොටි සන්විධානය පිහිටුවා ගණු ලැබීය. ඔහුගේ ඉල්ලිම වුයේ සින්හලුන් සමඅඟ සහ වාසය බැරි බැවින් උතුරු නැගෙනහිර පලාත් දෙක වෙන්කොට වෙනම ඊලම් (ඊළම්)රාජ්‍යයක්  (සින්හල-දෙමළ රාජ්‍යක්)ලබාගැනීමය.ඒ සඳහා ඔහු එල්.ටි.ටි. ඊළ්ඨ්ඨ්E නමැති ආයුධ සන්නද්ධ  ව්‍යාපාරය ආරම්භකළේය. ‍යාපනයේ නගරාධිපති වරයාගෙන් ආරම්භකොට සියළුම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි දෙමළ නායාක්යින් ඔහු ඝාතනය කළේය. විරුද්ධවාදීන් සියල්ලද මරා දැම්මේය ළමා සොල්දාදුවන් දහස් ගණනින් බලහත්කාරයෙන් දෙමව්පියන්ගෙන් උදුරාගෙන සයිනඉට් කරල බෙල්ලේ එල්ලා සින්හලයින් සමඟ සටනට පුහුණු කලේය.  අසීමිත මුදල්, ඉන්දියාව පුරා යුධ පුහුණුව, අවි ආයුධ ඉන්දියා රජයේ පූර්ණ සහායද ඇතිව, කොටින්ම කියනවානම් රජිව් ගාන්දිගේ වෙඩිනොවදින කබාය පවා තෑගි වශයෙන් ලබාගෙන වසර 30 ක් තිස්සේ ශ්‍රී දළදා මාලිගාව,ජයස්‍රී මහා බෝධිය වැනි පූජනීය ස්ථාන සහ රටේ මහබැන්කුව, ගුවන් තොටුපොල ,ගුවන් යානා 10ක් පමණ දුම් රිය, බස් රත ආදිය මෙන්ම දස දහස් ගනනින් අහින්සක මිනිසුන්, බඩ දරු මවුන්, සිල්ගත් උවසු උවැසියන්සහ බෞද්ධ භික්සු භික්ශුනිඅන් සිය ගණනින්ද මහ දවල් වෙඩිතබා,බෝම්බ ගසා ,කපා කොටා  ගිනිතබා මරා දැමුවේ මේ සින්හල රටෙන් භාගයක් පමණ වූ භූමිය, රටේ ජනගහනයෙන් 2 1/2 වූ%  ඔවුන්ට ලබා ගැනීම සන්දහාය.  

මේ අනුව රටේ මිනිසුන් ලක්ශ ගණනකට මරණය ගෙන දෙමින්, කෝටි, ප්‍රකෝටි ගණනින් විනාශකර, ලෝකයේ අති බිහිසුණුම ත්‍රස්ථවාදි කණ්ඩායම බවට පත් වූ එම ත්‍රස්ත කණ්ඩායාම එන්ගලන්තේ සහ ප්‍රන්සයේ විදේශ ලෙකම් වරුන් තකහනියක් මෙහි පමිණ යුද්ධය නතර කරණ මෙන් ඉල්ලුවද 2009 මැයිමස මහින්ද රාජපක්ෂ රජයෙන් කොටින් පරාජය කරණ ලදී.

අනතුරුව මෙම පරාජය ඉවසිය නොහැකි බටහිර රටවල් මෙන්ම ඉන්දියාවද මැදිහත්වී මේ රට තුළම සිටින බටහිරගැති මානසික වහලුන්ගේද සහාය ඇතිව නැවතත් දේශප්‍රේමි පදනමක් සිටි ශ්‍රී ල..නි.ප. පරාජයකොට යලිත් බටහිර ගැති කලුසුද්දන් පිරිසකට රටේ බලය ලබාදෙන ලදි.

1987 දී රුපියල් 1 ක මුද්දරයක් මත සමාදාන විනිස්චය කාරයකු ඉදිරියේ අතසන් කළායයි කියන  දිවුරුම් ප්‍රකාශයකින් ලෝකයේ කිසිමරටක නැති කිසිවකු නොදුටු සහ නොඇසූ පුරවැසිභාවය ලබා දීමේ අමණ සහ නීති විරෝධී ක්‍රමයක් වන ජේ.ආර්/ රජිව් ගිවිසුම යටතේ දිවයිනේ සියලුම ඉන්දියානුවන් මේ රටේ පුරවැසියන් කරන ලදී. මේ ක්‍රමය යටතේ ඕනෑම ඉන්දියානුවෙකුට ඔහු/ඇය වතු කම්කරුවෙක් වුවත්, නීතිවිරෝධී සංක්‍රමණිකයෙක් (කල්ලතෝනි) ජිප්සීස් කෙනෙක් හෝ වෙනත් ඕනෑම අයෙකුට මේ රටේ පුරවැසිභාවය ඉල්ලා සිටිය හැක. ඔහුට අවශ්‍ය වන්නේ ඔහු විසින් ස.වි.කාරයයෙකු  කියන කෙනෙකු ඉදිරියේ අත්සන්කලායයි කී දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් පමණි. මම හිතන්නේ නැහැ මෙහෙම පුරවැසිකම ලබාගත හකි තවත් රටක් ලෝකයේම ඇතිය කියා.

මේ රට සිංහල ජාතියේ දේශයයි. ලාංකීය/සිංහල ජාතිය සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් ආදී විවිධ කණ්ඩායම්වලට බෙදුවේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ය. ඔවුන් තවදුරටත් සිංහලයන් උඩරට සහ පහතරට සිංහල ලෙසද බෙදා ඇත (රොබට් පර්සිවල් 1806 බලන්න). 1901 දී ලංකා දෙමළ (හිටපු මලබාර්වරු) නමින් නව ජනවර්ගයක් නිර්මාණය කරන ලද්දේ දෙමළ සිවිල් සේවකයෙකු වූ පොන්නම්බලන් අරුණාචලම් විසිනි (බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතේ පළමු ලංකා සිවිල් සේවකයා).  බෙදා පාලනය කිරීමේ රාජ්‍ය ශිල්පයේ ලෝක ප්‍රවීණයන් වන බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ උපදෙස් පරිදි ස්වදේශිකයන් බෙදීමට බ්‍රිතාන්‍යයන්ට උපදෙස් දුන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ප්‍රථම ආණ්ඩුකාර ෆෙඩ්‍රික් නෝර්ත්ගේ ලේකම් ක්ලෙගෝර්න්ය. සිංගලීස් සහ මලබාර් (දෙමළ) ලෙස  ජාතීන් දෙකකට බෙදා  සිංහලයන් රට අභ්‍යන්තරයේ දකුණු සහ බටහිර ප්‍රදේශවල වාසය කරන බවත් මලබාර්වරුන්ට උතුරු හා නැගෙනහිර කොටස් හිමි බවත් ප්‍රකාශ කළේය. ඔහුට අනුව සිංහලයන් පැමිණ ඇත්තේ සියම් දේශයෙනි. ලාංකීය සමාජය පිළිබඳ ඔහුගේ නොදැනුවත්කම මෙයින්ම පෙන්නුම් කරයි. නැවතත්, සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 29 වැනි වගන්තිය යටතේ ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට මෙරට සුළු ජාතීන් පිළිබඳ සංකල්පය ඇති කළේය. ඉංග්‍රීසීන් ද දෙමළ ජනයාට මුල සිටම විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා දුන්හ. ඔවුන් සඳහා ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය සහ රජයේ රැකියා ද ලබා දී දෙමළ ජනතාව ඉහළට ඔසවා තැබීමට සියල්ල කළහ. ජනවර්ගයක්  ලෙස මලබාර්වරුන් (දෙමළ) සිංහලයන්ට වඩා උසස් යැයි ද ඔවුහු තර්ක කළහ. 1843 වන විට මුළු රටටම තිබුණේ 103ක් පමණක් වන විට යාපනයට පමණැක් ඉන් ඉංග්‍රීසි පාසල් 45ක් ලබාදී තිබුණේ ය. ඉංග්‍රීසින් උතුරු හා නැඟෙනහිර පළාත්ව මලබාර් දෙමළ ජනතාවගෙන් පිරවීමට උත්සාහ කළේ දිවයිනේ ජනවිකාසය උඩු යටිකුරු කර ස්වදේශීය සිංහල ජනතාවගේ ශක්තිය දුර්වල කිරීමටය. ඔවුන් දකුණු ඉන්දියාවෙන් කඳුකර තේවතුවල කුලියට සඳහා ඔවුන්ගේ සියලුම ශ්‍රම අවශ්‍යතා ගෙනැවිත් 1948 දී රට හැර යන විට ඔවුන් රටක් නැති  අනාථයන් මිලියන 1.2කට ආසන්න පිරිසක් මෙහි අතරමන් කොට තබා ගියහ.ඔවුන් මෙම මලබාර් ජාතිකයන් කුලී භටයින්  ලෙස ද දේශීය සිංහලයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට යොදා ගත්හ. 1818 සහ 1848 කැරලි. බ්‍රිතාන්‍යයන්‍  ශ‍්‍ර ලාංකීය ජාතිය දෙකට බෙදූ ආකාරයත් 1799 සිට වර්ගවාදය ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස ගොඩනැගූ ආකාරයත් මෙයින් පැහැදිලි වේ.

මේ පසුබිම තුළ සත්‍ය සෙවීමට කොමිසමක් පත් කරන්නේ ඇයි? 1947 දී දෙමළ ජනයාට වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය වූයේ ඔවුන් ඉලංකෙයි තමිල් අරසුකච්චි පක්ෂය (ලංකා දෙමළ රාජ්‍ය පක්‍ෂය) පිහිටුවා ගත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 543 ඉතිහාසයේ පටන් මේ රට සිංහල රාජධානියක් වූ බව පිළි නොගෙනය. පසුව 1980 දී එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය ඔවුන්ගේ දෙමළ ඊළම (සිංහලයාගේ දේශය යන අර්ථය ඇති) අපේක්ෂාවෙන් පිහිටුවා ගත් අතර, භූමිපුත්ත්‍රයින් වන බෞද්ධ භික්ෂූන් ඇතුළු අහිංසක සිවිල් වැසියන් දස දහස් ගණනක් මරා දමා, කිරි උරා බොමින් සිටි ළදරුවන් පවා මරමින්, රටේ රජය සමඟ 30 වසරක කුරිරු යුද්ධයක් කළේය.

අනුරාධපුර ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ අභියස සිල් සමාදන් වී  සිටි බැතිමතු 200 ගණනක් සහ ගැබිණි මව්වරුන් මරා දැමීම සහ රටපුරා ව්‍යාකූල ව්‍යසනයක් සිදුකරමින් ජාතියේ මහ බැංකුව සහ කටුනායක ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ  නව ගුවන් යානා 10ක් පමණ සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කරන ලදී.

මෙම සුන්දර දිවයින අල්ලා ගැනීම සඳහා ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ පටන් ඉතිහාසය පුරා ඉන්දියානුවන්ට තිබූ සදාකාලික උන්මාදය සහ නොසන්සිදෙන දොලදුක මෙයින් සාරාංශ කරයි. ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර මෙන්ම දකුණු ඉන්දීය දෙමලුන් සහ සින්හලේ සින්හලයින් අතර පවතින සදාකාලික සතුරුකම පිළිබඳ සුවිශේෂ සත්‍යය මෙයයි.

මෙම සටන විසඳීමට ඇත්තේ ක්‍රම දෙකක් පමණි. පළමුව, ඉන්දියාව මේ ලංකාව අල්ලා ගැනීමේ සිහිනය මුළුමනින්ම අමතක කර අත්හැර දමා,අපගේ අභ්‍යන්තර දේශපාලනයට ඇඟිලි නොගසා මේ රටේ  සිටින දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමට අපට ඉඩදී ඔවුන් ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති අය යැයි අප වද නොදී  සිටිය යුතුය. ඇතැම් විට ඉන්දියාවේ සිටින ඔවුන්ගේම මිනිසුන්ටත් වඩා, ඉන්දියාව ඔවුන් ගැන මෙතරම් සැලකිල්ලක් දක්වන්නේනම් ඉන්දියාව කලයුහ්තේ අපට හිසරදයක් ඇති නොකර ඔවුන් ඉන්දියාවටම ආපසු ගැනීමයි. දෙවනුව මේ ඓතිහාසික පසුබිම තේරුම් ගෙන මේ රට ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිටම සිංහල ජාතියට අයිති බව පිළිගෙන ස්වදේශික සිංහලයන් සමඟ සංහිඳියාව ඇති කරගෙන ඉන්දියාවෙන්ම ආවායයි කියන සිංහල අපිත් කළාක් මෙන් ඔවුන්ද ඉන්දියාව කෙරෙහි ඇති සියලු බැඳීම් අත්හැර ස්වදේශී සින්හලයින් සමඟ සතුටින් මෙහි ජීවත් වීම. මේ ප්‍රශ්නයට ස්ථීර විසඳුමක් ගෙන ඒම සඳහා දෙරටේම දේශපාලනඥයන් මිහිපිට මේ යථාර්ථය ඒ අනුව තේරුම් ගත යුතුය.

මුස්ලිම්වරු කි.ව.7 සිට පමණ අරාබි රටවලින් වෙලාඳුන් වශයෙන් මෙහි පැමිනි මොවුන්  කිසි ඩිනක ඩෙමලුන් මෙන් මේ රට අල්ලාගැනීමට උත්සාඅහ්කොට  නැත.

ඉන්ග්‍රීසීන් විසින් මුස්ලිම්වරු ප්‍රධාන වශයෙන් ස්වදේශිකයන්ට එරෙහි ඔත්තුකරුවන් ලෙස යොදා ගත් අතර 1915 සුප්‍රසිද්ධ සිංහල-මුස්ලිම් කෝලාහලයේදී ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ට සහාය දුන්හ. දැන් ඔවුන්ටද වර්ග සැතපුම් 25,000 ක මේ රට තුළ වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය වේ.මේ රෝගය ඔවුන්ට ඇතිවූයේ අස්‍රොෆ්ෆ්ගෙන් පසුවය. නමුත් දෙමලුන්ට මේ රට අල්ලගැනීමේ ආශාව  නිදන්ගත රෝගයකි.  උතුරේ සහ නැඟෙනහිර දෙමළ ජනයා මිලියන 4 ක පමණ දෙමළ ජනයා සඳහා රටේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 1/3 ක් ආවරණය වන පරිදි වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලා සිටින අතර කඳුකරයේ සිටින තවත් දෙමළ ජනයා 1.2 කට ද රටින් තවත් 1/3 ක් පමණ ආවරණය වන පරිදි මලයානාඩුවක් අවශ්‍ය වේ. මීට අමතරව, 1665 දී පෘතුගීසීන් විසින් බටහිර මුහුදු තීරයෙන් පලවා හැරීමෙන් පසු සිංහල රාජධානියේ සෙනරත් රජු විසින් ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන්ට ඉඩම් ලබා දුන් නැගෙනහිර මුස්ලිම්වරුන්ට ගෙන් පැවත එන  හිස්බුල්ල වැනි අයාට්ද දැන්  වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය වේ.

සමඟිය හා සංහිඳියාව

ප්‍රථමයෙන්ම සමඟිය හා  සංහිඳියාව ගැන කතා කරන විට, පසුගිය වසර 2566 පුරාවටම මේ රට සිංහල ජාතියේ නිජභූමිය බවත්, එය සාකච්චා කළ නොහැකි සහ වෙන්කළ නොහකි මාත්තෘකාවක් බවත් දෙමළ සහ මුස්ලිම් යන දෙපිරිසම පිළිගන්නා තුරු, මේ තත්ත්වය යටතේ මිහිමත සමඟියක් හෝ සංහිඳියාවක් ඇති කළ නොහැක. ඔවුන් මේ රටේ ආගන්තුකයන් මිස අයිතිකරුවන් නොවන බව පිලිගත යුතුය. ඔබ රෝමයේ සිටින විට රෝම ජාතිකයෙකු හැසිරිය යුතුයයි’ කියමනක් ඇත. ඔවුන් පළමුව මේ මූලික සත්‍යය පිළිගෙන මුල් අයිතිකරුවන්ට ගරු කරමින් අනුන්ගේ ඉඩමක් හිමිකර ගැනීමට රණ්ඩු නොවී ඔවුන් සමඟ සුහදව ජීවත් වීමට ඉගෙන ගත යුතුය. එසේ වූ විට සංහිඳියාවෙන්, සමගියෙන් හා සාමයෙන් අප සැමට් ජීවත් විය හැක. එතෙක් මේ ආණ්ඩුව කියන සාමය සහ සන්හ්හිඳියාව හුදු දවල් සිහිනයක් පමණි.

එබැවින් වසර 2600ක් පැරැණි සින්හල ශිෂ්ටාචාරයත් මිහිමත සදා විචිත්‍රවත් වූ මේ දූපත් ජාතියත් විනාශ කිරීමට උත්සාහ නොකර, මේ භාෂාව තේරුම් ගැනීමට නොහැකි දේශපාලනඥයන් වහා දේශපාලනයෙන් ඉල්ලා අස්විය යුතුය. එසේනොකොට ජනාධිපතිවරය හෝ පාලක පක්ෂය යෝජිත පනත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළහොත් ඊට පක්ෂව චන්දය දී නැවත චන්දය ඉල්ලීමටනම් කිසිවෙකු ගමට නොආ යුතුය.

වසර 2600ක් පුරා අපේ මුතුන්මිත්තන් ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් ආරක්ෂාකොට ගත් මේ සිංහල දේශයත් එසේම සින්හල ජාතියත්, සම්බුද්ධ් සාශනයත් ආරක්ෂාකර ගැනීමට හැකි බුධිය සහ ශක්තිය ඇති දේශප්‍රේමි,ජාති හිතතඉෂි සැබෑ සින්හල බෞද්ධ රාජ්‍ය නායකයෙකු  අවශ්‍ය කාලයයි මේ.

එමනිසා ඔවුන් මේ කුඩා රට තුල  රට්වල් ඉල්ලීම නතර කළ යුතුය. මේ සින්හල රට, සින්හල ජාතියේ ජන්ම භූමිය, ජාතිය සින්හල.රටේ භාෂාව සින්හල, ඒ තුල සින්හලයින් සමඟ රටින් කෑලි නොඉල්ලා  1815 ට අපේ මුතුන් මිත්තන් සිටි පරිදි අපිත්  සින්හලේම වැසියන් වශයෙන් සිටීමට එකඟ වෙමු” යන රාමුව තුල රටේ පවතින නීති රීති පිළිපැදීමට එකඟ වීමෙන් පසු ඔවුන්ටද භූමිපුට්‍රයින් වන සිනහලයින්ට මෙන්ම මෙ රටේ සම්පත් භුක්ති වින්ද හැක.

 1815 ට පෙර යුගයේදී මෙහි වාසය කිරීමට තීරණය කළ විදේශිකයන්ට රටේ භාෂාව ඉගෙන ගෙන දේශීය නීතියට අනුකූලව කටයුතු කිරීම අනිවාර්ය වූ අතර පසුව ඔවුන් ස්වදේශික සිංහලයන් සමඟ ඒකාබද්ධ විය. ඔවුන් සියලු දෙනාම මේ මිහිතලයේ සිංහල ජාතියේ මාතෘභූමිය වූ සිංහල රාජධානියේ ජීවත් වූ නිසා ඔවුන් සිංහලයන් ලෙසද හැඳින්විණි. ඉතින්, ඔවුන් ද 1815 ට පෙර සිංහලේ පුරවැසියන් ලෙස සලකනු ලැබුවේ සිංහලයන් ලෙසම ය.

මෙම සුළු ජනකොටස් ප්‍රථමයෙන්ම ස්වදේශික සිංහලයින්ට එරෙහිව සන්විධානය කළේ ලන්දේසීන් සහ ඉංග්‍රීසින් විසිනි. 1799 දී ක්ලෙගෝර්න්  සටහනින් සහ 1819 දී ගාල්ලේදී හමු වූ වෙස්ලියන් පල්ලි සම්මේලනය විසින් මේ රැල්ල ආරම්භ කෙරින. ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණ මේ රට දෙමළ සහ සිංහල වශයෙන් දිස්ත්‍රික්ක දෙකකට බෙදීම බව ප්‍රකාශ කළහ. ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් තම බෙදුම්වාදී ප්‍රතිපත්තිය භාවිතා කරමින් සිංහල ජාතියට විශාලම හානියක් කළ ජතිය වේ.

1815 න් පසු ඊනියා නාමික නිදහස ලැබූ වර්ෂය වශයෙන්න මෝඩයින් විසින් සළකණු ලබණ 1948 දක්වා මේ රටේ ඉරණම තීරණය කළේ ඉන්ග්‍රීසීන් විසිනි. ඔවුන් සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාව හරහා 1972 දක්වාම මෙම රට පාලනය කළේ ජෙනිංග්ස් ඉතා දක්ෂ ලෙස ඇතුළු කළ ව්‍යවස්ථාමය උපක්‍රම හරහාය. ඒ අනුව විදේශ ප්‍රතිපත්තියද ඇතුළු ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලය ඔවුන් අතේම තබාගෙනය 

ජනරජ යුගය

                      1972 වන තුරුම මේ රට පාලනය කළේ මේ අනුව. එනම් 1972 මැයි 22 වැනි දින මෙරට පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද ජනරජ ව්‍යවස්ථාව යටතේ මේ රට ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන තෙක් අප පූර්ණ ස්වාධීන රටක් නොවීය.

1972 සිට 1977 දක්වා ශ්‍රීලනිපය බලයේ සිටි 5 වසර,  මෙන්ම මැතිනිය පළමුව බලයේ සිටි 1960-65 සහ 1970 -72 කාලය තුල මෙන්ම, රට, ජාතිය, ලෝකයට ණය නැති ආර්ථිකයක් සහ බුදු සසුනට විශාල වැඩකොටසක් ඉටු කොට පූර්ණ නිදහස් රටක් වශයෙන් මහත් අභිමානයෙන් නිදහ්ස සැමරුවේ ජනරජ දිනය වු මැයි 22 දිනය. එහෙත්, 1977 දී  බලයට පත් ජේ .ආර් ගේ රජය නැවතත් නිදස්දිනය පෙබ් 4 ටම ආපසු ගෙනයමින් මේ රටත් ජාතියත් යලිත් අධිරාජ්‍යවාදි වහල් මානසිකත්වයටම ආපසු ගෙනයනලදි. අපගේ  මුතුන් මිත්තන්ගෙන් අපට හිමි වූ වසර 2500 ක සාඩම්බර උරුමය  ගැන එදා එ.ජා.ප.ආණ්‌ඩුවේ  තුළ තිබූණු  අවභෝදය, හැඟීම හා ආදරය සහ රට කෙරෙහි ඔවුන් තුල තිබුණු දැනුම සහ දේශප්‍රේමය මින් පැහදිළිවෙයි. තවද  රටේ ආර්ථිකය මුළුමනින්ම ලෝක වෙළඳ පොලට විවුර්තකොට  දෙසීය ගොවිතැන, කර්මන්ත ආදියේ පරිහානිය ආරම්භ කිරීම 1987 සිදුකරන ලදී. එසේම ඉන්දු ලන්කා ගිවිසුමෙන් රට හා ජාතිය ඉන්දියාවට මුලුමනින්ම පාවාදීම තුලින් වර්ත මානයේ රට පත්ව ඇති අර්ථික අඝාධයට මුල පිරුවේ එම රජයයි. මෙම කාලය තුලදී අත්සන් කරණලද ඉන්දු ලන්කා ගිවිසුම ලන්කා ඉතිහාසයේ එක් පුද්ගලයෙක් විසින් සිද්හ්හු කරණලද දරුණුතම පාවාදීමය.

 මේ අතර කොටින්ට ඉන්දියාව පුරා යුධ පුහුණුව ලබාදීම, යුධ අවිආයුධ සහ මුදල ලබාඩීම ආඩ්ඩි ක්‍රියාවන් වලට අමතරව ප්‍රභාකරන්ට රජිව් ඝාන්දි තම වෙඩි නොවදින යුධ කබාය පවා දීමෙන් මේ රට විනශකිරීමට ඔවුන් කොපමන සහායක් දුන්නාද කියා සිතාගත හැක. මේ සියල්ලටම වඩා දරුණුම සිද්ධිය වුයේ 1987 දි ඉන්දියාව ලනකාව ආක්‍රමණය කිරීම සහ ගුවනින් පරිප්පු දැමීමෙන් හා ඩිxඉත් ලව ජේ. ආර්. ට ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට තර්ජනය කිරීමය. ඊට අමතරව එ.ජා. සන්විධාන වලදි ලන්කාවට එරෙහිව චන්දයද පාවිච්චිකොට ඇත. තවද වර්තමාන මෝඩි රජයද, ඉන්දියාවේ 60% කට වැසිකෙළි පහසුකම් නැතිව තිබියදී මේ රටේ පුරවැසියන් වන දෙමළ ජනයාට  නිවාස 60,000 ක් සාදා දීම සැතුලු විවිද උපක්‍රම තුලින් ලන්කාවේ සිටින දෙමල ජනයා ලන්කාවට එරෙහිව සන්විධානය කිරීමද ඉන්ඩියාවේ ලන්කාවිරොධී වැඩ පිළිවෙලේම කොටසකි. 

1987 දී සිදු කල ඒ අයිටිහසික පාවාදීමෙන් පසු 2009 දී කොටි පරාජය කරන තුරුම ව්බෙනත් විශේෂ සිදුවීම් සහිත ජාතික ජයග්‍රහණයක් නොවීය. 2009 දී තිස් වසරක එල්ටීටීඊය ත්‍රස්ථවදය පරාජය කිරීමේ ගෞරවය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට හිමි වුවද යුධ ජයග්‍රහණ පෙර රජවරුන් කළා සේ මහපොළොවේ ස්ථාපිත කිරීමට ඔහු ශෝචනීය ලෙස අසමත් විය. දුටුගැමුණු, මහා පරාක්‍රමබාහු, විජයබාහු 1 වැනි යුගය සහ සීතාවක රාජසිංහ වැනි නර විරුවන් පශ්චාත්  යුධ ජයග්‍රහන කාළයන් රටේ දියුණුවට යොදාගත් ආකාරයන් පිලෛබඳ අවබෝදයෙන් ක්‍රියා කල බවක් නොපෙනේ. යුධ ජයග්‍රහනයේ  අධිතක්සේරුව සහ වැරද්හි උපදෙස් නිසා අවුල් කරගත් ඔහුගේ පාලන සමය  2015 දී නැවතත් පරාජයට පත් වූයේ බටහිර රටවල් හා ඉන්දියාව විසින් යොදවා ඇති දේශපාලන කුමන්ත්‍රණ සහ ඔහුගේම සමීපතමයින්ගේ  වැරදි උපඩෙස් නිසාය. මුස්ලිම් ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් මෙහෙයවනළද 2019 අප්‍රේල් 21 වැනිදා 200කට වැඩි පිරිසක් මරුමුවට පත් වූ සුප්‍රසිද්ධ පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ පිපිරීම් වැනි දේශපාලන ඛේදවාචකය . ඉන් අනතුරුව –  2022 සැප්තැම්බර් 2 වැනිදා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ නෙරපා හැරීම, ජාත්‍යන්තර සහ ඉන්දීය බලවේග විසින්ම කුමන්ත්‍රණය කර වේදිකාගත කරන ලදී. නැඟී එන සිංහල බෞද්ධ ජාතිය උමග අවසානයේ පවා ආලෝකය නොපෙනෙන පරිදි සියළු යුධ ජයග්‍රහනඩ ඉන් අවසන් විය.

අනතුරුව රට තුල මතුවූ දේශපාලන, ආර්ථික හා සමාජීය ගැටලු රාශියකට අමතරව බටහිර සහ ඉන්දියාවේ අඛණ්ඩ ඇඟිලි ගැසීම් මේ වන විටත් එහි උච්චතම ස්ථානයට පැමිණ තිබේ. එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ බටහිරයන් ප්‍රමුඛ සියලුම දෙමළ  ඩයස්පෝරා සහ සිංහල බෞද්ධ විරෝධීහු රට තුළත් ඉන් පිටතත් සුළු ජාතීන් සවිබල ගැන්වීම සඳහා දිවා රාත්‍රී අතිකාල කරති.

ඊටත් වඩා භයානක දෙය නම්, දැන් අපි නැගෙනහිරින් චීනය සහ බටහිරින් ඉන්දියාවේ සහාය ලබන එක්සත් ජනපදය ඇතුළු බටහිර ජාතීන් අතර ඉන්දිය සාගරයේ උද්ගතවී ඇති ගෝලීය දේශපාලන හා ආර්ථික යුද්ධයේ බල අරගලය අතර සිරවී සිටිමය. මේ අනුව, අපි මෙම බල එදිරිවාදිකම් කඳවුරු  අතර ගිරයට අසුවූ පුවක් ගෙඩියක් මෙන් සිර වී සිටිමු. නව භූ මූලෝපායික සන්විධාන අතර, QUඇඪ් නමින් හැඳින්වෙන නවතම ඉන්දු-පැසිෆික් නේටෝව” සමඟින් එක්සත් ජනපදය ඉතා විශාල ලෙස මේ රටට බලපෑම් කිරීමට පටන්ගෙන ඇත. මේ අතර ඉන්දියාව, පනික්කාර් උපාය මාර්ගයෙන් මේ රට සියතට ගැනීමට උපරිම බලය යොදවා කටයුතු කරයි.

මෙවැනි මහා දේශපාලන සුළිකුණාටුවකට මේ රට හා ජාතිය හසුවි එම විනාශයෙන් බේරීමට මාර්ගයක් සෙවීමේ නිර්ටහ වියයුතු කාලයකට මේ රට පත්ව තිබියදී  මේ රටේ කිසිම දේශපාලන පක්ෂයක් ඒ ගැන සිහිනෙන් පවා නොසිතා තම තමන්ගේ දේශපාලන බලය තහවුරු කරගන්නා ක්‍රම සහ විධි  සොයමින් රෑ දවල් සිහින දකිමින් පිස්සු බල්ලන් රැළක් මෙන් දඟලන්නේ ඒ මිරිඟුව සොයමින්ය. රාජ්‍ය නායකයා වන ජනාධිපති වරයාගේ පටන් ප්‍රාදේශීය සභා නියෝජිතයා දකවා සියළුම දේශපාල්කයින් අද නිදි නොලබා සිහින දකින්නේ එම ආත්මාර්තකාමී අරමුණ ඉටුකර ගනීමටය. ඔවුන් කිසෙවෙකුට රට,ජාඅතිය හෝ සාශනය ගැන හෝ රටේ ජනතවගෙ දුක හෝ රටේ අනාගතය ගැන සිතීමට පවා  ඔවුන්ගේ හිතේ ඉඩක් නැත.

යෝජිත කොමිෂන් සභාවේ සත්‍යය, එකමුතුකම සහ සංහිඳියාව යන විෂයයන් පිළිබඳ දැන් මඳක් සලකා බලමු.,

දැන් අපි රජයේ යෝජිත පනතේ ඇති ප්‍රධාන වචන තුන දෙස බලමු.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

ජාතිය හෝ ආගමට තරමටම කුලයට සලකන ‘කුල දේශපාලනයක්‘ රටේ පවතින බව දේශපාලන නායකයින් හොඳින්ම දනී.  කුලය මත ජයග්‍රහණය හෝ පරාජය තීරණය වන දිස්ත්‍රික්ක 9 ක් දකුණේ ඇත.  යාපනය, වන්නි දේශපාලනයේ දී කුලයට වඩා වෙන් කිසිවක් තීරණාත්මක නැති බව, අරූන් සිද්ධාර්ථන් ඇතුළු තරුණයින් යාපනයේ දී ජනාධිපතිවරයාට කීවේ  ‘පීඩිත කුලවලට රජයේ කාර්යාලයකින් සේවාවක් ලබා ගන්න බෑ.  කුලය නිසා පහසුකම් නොලැබෙන රජයේ පාසල් 70 කට වඩා තියෙනවා‘ කියාය.

 උතුරේ වෙල්ලාල හා වෙල්ලාල නොවන පීඩාකාරී කුල භේදයක් ඇත. උතුරේ ඡන්දදායකයින් ලක්ෂ 11 කින්, ලක්ෂ 7  ක් මැතිවරණයක දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කරති.   එයින්,  වෙල්ලාල නොවන කුලවල සහ දෙමළ සිංහල ගැටුම් නිසා කඳුකරයෙන් ගොස් වන්නියේ පදිංචි වූ ‘මලයග මක්කල්වරුන්‘ ගේ එකතුව ලක්ෂ 3 කි.   ඡන්දය දෙන ලක්ෂ හතෙන් තුනක්, පිඩිත කුලවල උතුරේ මේ පිරිස ය.

 පාර්ලිමේන්තුවේ සිංහල මන්ත්‍රීවරුන් 177 න් 108 (61%) ගොවිගම ය.  ගොවිගම නොවන 69 (39%) කි. උතුරේ මෙන් දැඩි කුල පීඩනයක් දකුණේ නැතත්, කුල සන්ධර්භය, සමාජ සාධකය එකමය!

 කුල සාධකය පාපිස්සට යටට දැමිය යුතු කුණු ගොඩක් නොව, සදාකාලික වලලා දැමිය යුත්තකි.  ව්‍යාකූල දේශපාලන තත්වයක දී ‘Back to basics’ න්‍යාය ක්‍රියාත්මක වේ. කුලය, මිනිස් සන්තානයේ හංගා ගෙන සිටින, සංස්කෘතික සත්වයාගේ මුලිකාංගයකි. ‘පස් මහ බැලුම්‘ හි එකක් වන කුලය අප සමාජයේ කිදා බැස ඇත්තේය.

 සජබ 2024 ජනවාරි පළමුවෙනිදා, ශාන් විජයලාල්  ද සිල්වා ගත්තේය. ඊලඟ දිනයේ නිදහස ජනතා සභාවේ ජී.එල්.පීරිස්, නාලක ගොඩහේවා, වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන, ඩිලාන් පෙරේරා පක්ෂයට මාධ්‍යය ඉදිරියට දැම්මේය.  ඔවුනට සමාන කුල පදනමක් සහිත දයාශ්‍රිත තිසේරා ට ඊලඟ දිනයේ සජබට එක් විය.

 පාර්ලිමේන්තුවේ කරාව කුලයේ යැයි හදුණාගත හැකි 28 කි. එයින් 21ක් පොහොට්ටුවෙන් පත්වී ඇත. සජබ න් 7 කි. මේ දක්වා පක්ෂ මාරුවෙන් පසුව පොහොට්වේ 16 ක් ඉතිරිවන අතර, සජබට 12 ක් ඉහළ නගී.  මෙම පක්ෂ මාරු කිරීම අහඹුවක් විය හැකි ද?  (සටහන – කරාව සිංහල ජනගහනයේ ප්‍රතිශතයට වඩා පාර්ලිමේන්තුවේ සිංහල මන්ත්‍රීවරුන් අතර ඉහළ නියෝජනයක් (16%) සහිත, සිය අනන්‍යතාව සැගවීමට උත්සහ නොදරන ප්‍රජාවකි.)

 පොහොට්ටුවෙන් ඡන්දය ඉල්ලා ජයගත් කුරුණෑගල 2 ක්, අමාත්‍යවරු 3 ක්, විමල් වීරවංශ පක්ෂයේ තිදෙනෙක් සජබ ට එකතුවිමට සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටී. මේ 8 දෙනාම, ගොවිගම නොවන කුල නියෝජනය කරන්නෝ වෙති.  එයද අහඹුවක් විය නොහැකිය.

 ජවිපෙ සහ කුල සාධකය

ජවිපෙ ආරම්භයේ දී එහි නායකයින් බහුතරය කරාව කුලය නියෝජනය කළ අතර, එහි සටන්කාමීන් බහුතරය බත්ගම, වහුම්පුර කුල නියේජනය කළේය. (අනුරාධපුර පොළොන්නරුව කුරුණෑගල අඳගොවියන්, ජනපදවල තෙවන පරම්පරාව වූ දුප්පත් ගොවිගම පිරිස් ද රැකියා විරහිත කලා උපාධිධාරීන් ද අනෙක් පිරිසය)  1989 ජවිපෙ කැරැල්ල ආශ්‍රිත සිදුවීම් ඇසුරෙන් ගොවිගම නොවන කුල හා ජවිපෙ සමඟ ඇති සමීප සබඳතාව අනාවරණය කර ගත හැකිය.  මෙරට සම සමාජ – කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සිය බලය ව්‍යාප්ත කර ගනු ලැබුවේ ද, මෙම සමාජ ස්ථරයන්ගේය.  (ජවිපෙට 71, 89 දී සලාගම දැනෙන නියෝජනයක් නොතිබුණි)

 එජාපය ගොවිගම නොවන කුලවලට සිය පක්ෂයේ සියළු දොරවල් විවෘත කරන්නේ 1974 න් පසුවය.  1956 වන විටත් ශ්‍රීලනිප වඩා සුක්ෂම ලෙස කුල සාධකය සිය මැතිවරණ ජයග්‍රහණ සඳහා මෙවලමක් කොට ගත්තේය.  1980 න් පසුව පැවති අතුරු මැතිවරණ යොදා ගනිමින් එජාපය ඉතා සුක්ෂම ලෙස කුලය මත පදනම්ව ජයග්‍රහණය තීරණයවන ආසනවල ශ්‍රීලනිප/වාමාංශික බලය බිඳ දැමීය.  නමුත්, නැවත 1989 මනාප ක්‍රමය ඇතිකිරීම කුල නියෝජනය සීමා කළේය. සරළවම එජාප විරෝධී කඳවුර ගොවිගම නොවන කුල අතර බලය පැතිරූ අතර, එජාපය නැවත ගොවිගම කඳවුරට ශක්තිමත් විය.

 පාර්ලිමේන්තුවේ පොහොට්ටුවෙන් ඡන්දය ඉල්ලා ජයගත් ගොවිගම නොවන කුලවල 53 කි. සජබ 13 කි.  ගොවිගම නොවන කුල හැමදාම වමට බරය.  පොහොට්ටුව – ජවිපෙට හැරිලා යැයි මතුපිටින් පෙනෙන්නේ මේ වෙනස ය.  මන්ත්‍රීවරු සජබයට යන විට ජනතාව ජවිපෙ ට යනවා යැයි කියන්නේ ද එයටමය. 

 කොපමණ නැතැයි කීව ද, මහන (භික්ෂු) කිරීම, පක්ෂ දේශපාලන හා විවාහයේ දී තවමත් කුලය තීරණාත්මක සාධයකයකි! කුලය සඟවා මහන වූ භික්ෂූන් දේශපාලනයේ ද ඇත්තේය. දේශපාලනයේ කුල බලපෑමේ පරිමාව ගැන අවබෝධයක් ලැබීමට කුල ව්‍යාප්තිය හඳුණාගත යුතුය.  

 දේව/වහුම්පුර කුලය

රත්නපුර, කෑගල්ල, කුරුණෑගල, මාතලේ, මහනුවර දේශපාලන පක්ෂ සියල්ලම අනිවාර්යෙන්ම වාගේ වහුම්පුර කුලයෙන් අපේක්ෂයකින් ඉදිරිපත් කරති.  වහුම්පුර ජනතාව ඒකරාශී වූ ගම්මාන ගණනාවක්ම 1971 හා 1989 කැරළිවල දී ‘ජවිපෙ ගම්මාන‘ ලෙස නම් කරන ලදී.  කරැල්ලේ දී මිය ගිය පිරිස විසිරී ඇති ප්‍රදේශ ඇසුරෙන් මේ තත්වය පැහැදිලිව හදුණාගත හැකිය.

 ගොවිගමට පමණක් දෙවනිවන ඡන්දදායකයින් සංඛ්‍යාවක් වහුම්පුර කුලයවට ඇතත්, එයට පාර්ලිමේන්තුවේ කරාව හා දුරාවට හිමි දේශපාලන බලය නැත.

 කැලණිය, කොලොන්න, කොළඹ, කරන්දෙණිය ආසනවල ද,  හම්බන්තොට, කුරුණෑගල පැතිරුණු ප්‍රජා ව්‍යාප්තියක් ඔවුන්ට ඇත.  මල්වාන, කටුවන, ගලගෙදර, බලන වැනි දුර්ග අසල මේ පිරිස් දේශපාලනිකව ප්‍රබලය.   මනාප ක්‍රමය යටතේ එජාප/සජබ නියෝජනය දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයකට සීමා වූ නමුත්, වාම කඳවුරට ගම්පහ, මාතර, ගාල්ල, මහනුවර, කොළඹ ආසන දිනා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් කුල නියෝජනයක් පවතී.   

 බත්ගම  

මහනුවර, කුරුණෑගල, කෑගල්ල, ගම්පහ, රත්නපුරය ජයග්‍රහණයට ඕනෑම මැතිවරණයක බත්ගම කුල සහාය අත්‍යවශ්‍ය ය. ඡන්දදායකයින් ප්‍රමාණය අනුව ගොවිගම, වහුම්පුර ට පසුව වැඩිම පිරිසක් බත්ගම වෙති.  

 යටියන්තොට හා දැදිගම ආසනවල බහුතරය බත්ගම ප්‍රජාව ය. සෑම පාර්ලිමේන්තුවකම ඉහත දිස්ත්‍රික්ක නියෝජනයට එකම මන්ත්‍රීවරයෙකු හෝ පත්වීම අනිවාර්ය වන අතර එසේ නොවන සෑම විටම ජාතික ලැයිස්තුවෙන් මන්ත්‍රී ධූර ලබා දීමට කටයුතු කර ඇත.

 කෑගල්ල, කුරුණෑගල, මහනුවර පක්ෂ මාරු කිරීම හා සන්ධානගතවීම් බහුතරය විසින් තීරණය කරනු ලබන්නේ මනාප ලැයිස්තුවේ තම ස්ථානය තහවුරු කර ගැනීමට ප්‍රමාණවත් කුල ඡන්ද දිනා ගැනීමට ඇති හැකියාව හෝ නොහැකියාව මත ය. පක්ෂ මාරුව, සන්ධාන හැදීම හා එහි සාර්ථකත්වය බත්ගම කුල සාධයකට ඇත්තේ අවියෝජනීය බැඳීමකි.

 නැකති කුලය  

අනුරාධපුරය, මහනුවර, රත්නපුරය, මාතර විසිරුණු ප්‍රජාවක් පවතී. මාතර 2015 මනාප සටනේ දී නැකති කුල සාධකයේ ප්‍රබලත්වය මනාව තහවුරු වූ අවස්ථාවකි.  කුල නියෝජනය තහවුරු කරනු සඳහාම 1989 මැතිවරණයේ දී ජාතික ලැයිස්තුවෙන් මන්ත්‍රී ධූර ලබාදීම සිදු විය.

ගොවිගම  

මෙරට පැතිරුණු හා වැඩිම ඡන්දදායකයින් පිරිසක් නියෝජනය වන කුලය යි.  වත්මන් සිංහල ජාතිකයින්ගේ පාර්ලිමේන්තුවේ 61% ක් ගොවිගම කුලයේ ය.  බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පමණක්,   ජන සංයුතියට අනුව 1989 න් පසුව බදුල්ලේ දී ගොවිගම ට අඩුම නියෝජනය හිමිවේ.

නවන්දන්නා කුලය (විශ්වකුල)

මහනුවර, මාතලේ, ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කවල ද,  උඩුනුවර, යටිනුවර, කොත්මලේ, ගම්පොල පළාත් පාලන කොට්ඨාශ දිනා ගැනීමට නවන්දන කුලයට හැකියාව ඇත. මනාප ක්‍රමය යටතේ මන්ත්‍රී ආසනයක් දිනාගැනීමට විශ්වකුලයට ඇත්තේ සීමිත ඉඩකි. 

රජක කුලය

ගම්පහ, කුරුණෑගල, හම්බන්තොට, රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කවල පැතිරී ඇත. ඡන්දදායකයින් ප්‍රමාණයට මහජන නියෝජනයක් හිමි නොවන කුලයකි.   සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමක් සහිත (උදා – කලාකරුවන්) මැතිවරණ වේදිකාවලට නැංවීම ලංකාවේ සුලබ ව්‍යවහාරයකි.  එක් එක් ආසනයේ/දිස්ත්‍රික්කයේ වේදිකාවට නගින කලාකරුවන් හා ඡන්ද බල ප්‍රදේශයේ කුල පදනම අතර සෘජු සම්බන්ධයක් ඇති බව 2005, 2010, 2015 ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය ඇසුරෙන් අවබෝධ කර වේ.   

දුරාව කුලය

කොළඹ, ගම්පහ, ගාල්ල, මාතර, පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කවල නියෝජනයක් සහිත ය.  මාතර මන්ත්‍රීවරයාට බෙහෝවිට  අමාත්‍ය ධූරයක් හෝ බලවත්ම නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ධූරයක් හිමිවීමට සෑම විටම හේතු වී ඇත්තේ දුරාව කුල නියෝජනය යි.   රත්මලාන, ගල්කිස්ස, නැගෙනහිර කොළඹ, බටහිර කොළඹ මැතිවරණ ආසනයන්ගේ දේශපාලන බලය දුරාව කුලය අත රැදී පවතී.  කොළඹ ව්‍යාපාරික කේෂ්ත්‍ර යේ දැවැන්තයින් අතර දුරාව කුලය ඉහළින්ම සිටී. කොළඹ නගරාධිපති ධූරය දුරාව කුලයට සින්නවූවක් බවත් වාමාංශික පක්ෂ පවා කොළඹ නගරාධිපති අපේක්ෂකයින් තේරීමේ දී ‘දුරාව සාධයක‘ ට ප්‍රමුඛත්වය දී ඇති බවත් පෙනේ.    

පක්ෂ මාරු කිරීමට නම් දැරූ මන්ත්‍රීවරුන් පිරිසක් මෙම කුල ප්‍රජාව නියෝජනය කර ඇති අතර, පක්ෂ මාරු කිරීමෙන් පසුව ද තම අසුන රැක ගැනීමට හැකිවී ඇති වැඩිම මන්ත්‍රීවරුන් සංඛ්‍යාවක් මෙම කුලය නියෝජනය කර ඇත. සන්ධාන හැදීමේ දී තීරණාත්මකම සාධකය කි.

මෙයට අමතරව බෝධිවංශ (පන්න) කුලය ද මෙයට පෙර මන්ත්‍රී ධූර ලැබූ, ඊලඟ මැතිවරණයක කුල ඡන්ද ගොනු කළ හැකි ප්‍රජාවකි. 

කුලය ඡන්දට අදාල නොවන බවට තර්ක කරන අයට, සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමට කමටහනක් දීමට කැමැත්තෙමි.  2018 හා 2023 පළාත් පාලන ඡන්දයට පොහොට්ටුව, ජවිපෙ, එජාප/සජබ විසින් කෑගල්ල, කුරුණෑගල, හම්බන්තොට, මහනුවර, ගම්පහ, මාතර, රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කවල ඉදිරිපත් කර ඇති කොට්ඨාශ නාම යෝජනා කුල පදනමින් ඛාණ්ඩ කිරීම ය. ලංකාවේ ජාතිය – ආගම තරමටම කුලය ද, මනාප ඡන්දයේ දී තීරණාත්මකය.  

කිසිවෙකුත් එළිපිට කතා කරන්නට අකමැති නමුත්, රහසේ ලංකාවේ ඡන්දය තීරණය කරන සාධකය කුලයයි. නිදහස ජනතා සභාව (ඩලස් – ජී.එල්.) බෙදි ගියේ ගොවිගම හා ගොවිගම නොවන කුල ලෙසිනි.  කුලය ජය පරාජය තීරණය කරන සාධයක් බවට පත් කර ගැනීමට උතුර ද, දකුණ ද එක ලෙසම උත්සහ දරමින් සිටී. දකුණේ ද සන්ධාන හැදීම, පිල් මාරු කිරීම ආණ්ඩුවක් දිනා ගැනීමටත් වඩා, මන්ත්‍රී ධූරයක් ලබා ගැනීමට ඌණනය වන්නේ මේ නිසාය.

පුවත්පත් දැන්වීම් මගින් නම වෙනස් කරනු ලබන (කුල අනන්‍යතාව ඉවත් කර ගනු ලබන) වැඩිම පිරිස බත්ගම ය.  ප්‍රතිශතාත්මකව රජක, කුඹල්, නැකැති, වහුම්පුර නම වෙනස් කිරීමේ වැඩිම දැන්වීම් පළවන අනෙක් කුල වෙති.   

කරාව, දුරාව, සලාගම බහුතරය සිය කුල  අනන්‍යතාව සඟවා නම් වෙනස් කරන්නේ නැති තරම්ය. අධ්‍යාපනය, මුල්‍ය ශක්තිය අතින්ද ඉදිරියෙන් සිටින බැවින් පහත් කුල ලෙස සැලකෙන්නේ ද නැත. ඔවුනට කුලය වරප්‍රසාදයක් වන අවස්ථා වැඩිය.

මේ සටහන කුලය ඡන්දයට යොදා ගැනීම ගැන මිස, කුල පීඩණය ගැන නොවේ! දේශපාලනයේ දී කුලය ඡන්දය දිනා ගැනීමට මෙවලමක් කර ගත් ආකාරය ගැන මිස, කුලයට උසස් හෝ පහත් බව ගැන නොවේ! 2024 ඡන්ද සටන ගොවිගම නොවන කුල දිනා ගැනීමේ සටනක් බවට සන්ධාන හැදීමේ රටාව තුල පත්වෙමින් ඇත.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

Dinesh Gunawardena (M.P) Prime Minister Democratic Socialist Republic of Sri Lanka

‘Thaipongal’, which is a national festival showcasing the excellence of Hindu culture that inherits an agricultural economy, embodies the core values based on peace, unity, and compassion.

This harvest festival, during which the Tamil farmers, having a belief in the traditional lifestyle that is bound up with nature, extend their gratitude to the sun for a rich harvest, will be a reflection of the lifeblood of the nation.

It will be a motivation for the active concept of food security and rural revitalization in the face of the current situation.

I extend my greetings to the people all over the world who are celebrating the Thai Pongal festival, marking the dawn of a prosperous new year in which expectations are fulfilled.

Dinesh Gunawardena (M.P)
Prime Minister
Democratic Socialist Republic of Sri Lanka

14th  January 2024

Dilrook Kannangara

Ranil was rejected by the people at presidential elections every time he contested but Rajapaksas appointed him in July 2022 via a parliamentary ballot. Prior to that Rajapaksas appointed him PM in May 2022. Ranil has just one parliamentary seat and cannot pass any act, law, policy or funds. All these are done by Rajapaksas’ SLPP political party with parliamentary majority. Therefore, Rajapaksas are fully responsible for all actions of Ranil and his inaction where action is needed.

Rajapaksas cannot run with the hare and hunt with the hounds at the same time.

People are sick of this double game and opportunistic antics played by politicians who are doing everything they can to delay the inevitable display of public anger against them. They do it at the expense of the nation.

The only way to stop further damage to the national interest is to immediately hold the presidential election and the parliamentary election in that order. Hold the presidential election now! Let people have a president they want.