ආචාර්ය සරත් ඔබේසේකර

2026 ජූනි 12 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී

අද දින සෝවියට් සංගමය ගැන කතා කරන විට බොහෝ දෙනා කතා කරන්නේ දේශපාලනය, ශීත යුද්ධය, කොමියුනිස්ට්වාදය, භාණ්ඩ හිඟය සහ අධිරාජ්‍යයක් බිඳ වැටුණු ආකාරය පිළිබඳවය. නමුත් අප වැනි එහි ශිෂ්‍යයන් ලෙස ජීවත් වූ අයට එය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ලෝකයක් විය. එය මිත්‍රත්වය, වික්‍රමාන්විත අත්දැකීම්, දුෂ්කරතා සහ නිමක් නැති කතාන්දරවලින් පිරුණු ලෝකයකි.

තරුණ විදේශීය ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස මම එහි පැමිණි අතර ඉතා ඉක්මනින් රුසියානු මිතුරන්ගේ සමීප කණ්ඩායමක කොටසක් වීමි. යුරා, සාෂා, ඉගෝර් සහ කොල්යා ඒ අතර සිටියහ. අප සතුව මුදල් අඩුවෙන් තිබුණද, අපගේ පැත්තේ තරුණ බව තිබුණි. එය අපව ධනවතුන් ලෙස හැඟවීමට ප්‍රමාණවත් විය.

බියර් බොහෝ විට හිඟ භාණ්ඩයක් විය. බල්ගේරියානු බියර් හදිසියේ කඩවල දර්ශනය වූ විට, ඒ ආරංචිය ලැව් ගින්නක් මෙන් පැතිර ගියේය. රාක්ක හිස් වීමට පෙර ශිෂ්‍යයන් කඩවලට දිව ගොස් පෙට්ටි පිටින්ම මිලදී ගත්හ. එය ජාතික හදිසි අවස්ථාවක් මෙන් සැලකුණි.

කෙසේ වෙතත්, අපගේ ප්‍රියතම පානය වූයේ වොඩ්කාය.

ලාභම සහ ප්‍රබලම වොඩ්කා බෝතලයක මිල හරියටම රූබල් 3යි කොපෙක් 63යි. එහි මුඩිය විවෘත කළ හැකි වුවද නැවත වසා දැමිය නොහැකි ලෙස නිර්මාණය කර තිබුණි. පණිවිඩය ඉතා පැහැදිලිය. වරක් විවෘත කළොත්, බෝතලය අවසන් කළ යුතුය.

බෝතලයක් බෙදා ගැනීම සඳහා කම්කරුවන්ට ඔවුන්ගේම ක්‍රමයක් තිබුණි. මිනිසුන් දෙදෙනෙකුට සම්පූර්ණ බෝතලයක් මිලදී ගැනීමට මුදල් ප්‍රමාණවත් නොවූ විට, ඔවුන් කඩයක් හෝ නැව් අංගනයක දොරටුවක් අසල ඇඟිලි දෙකක් ඔසවාගෙන සිටියහ. එහි තේරුම වූයේ, අපි දෙන්නෙක්. තවත් හවුල්කරුවෙකු අවශ්‍යයි” යන්නයි.

මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත තුන්වැනි පුද්ගලයෙකු පැමිණ තම කොටස ගෙවා බෝතලය මිලදී ගන්නා ලදී.

එය ක්‍රියාත්මක වූ සමාජවාදයයි.

ශීත රාත්‍රී අමතක කළ නොහැකි විය. නගරයට යටින් සැඟවුණු භූගත මත්පැන් ශාලාවක් තිබුණි. යුරා, සාෂා, ඉගෝර්, කොල්යා සහ මම ඇහිබැම පවා මිදෙන තරම් සීතලක දිගු පෝලිම්වල සිටියෙමු. පත්තර කැබලිවල ඔතා තිබූ අඟල් හයක පමණ වියළි මාළු කැබලි අප අතේ තිබුණි. ඇතුළට ගිය පසු, වොඩ්කා ෂොට් එකකට පසු එම මාළු අපගේ අනුභවය බවට පත්විය.

අපට සුඛෝපභෝගී කොක්ටේල් අවශ්‍ය නොවීය.

විශ්වවිද්‍යාලයට යන මාර්ගයේ විශාල රතු මුහුණක් ඇති බියර් වෙළෙන්දෙකු පවත්වාගෙන ගිය කුඩා කඩයක් තිබුණි. දැඩි ශීත කාලයේදී ඔහු විකුණුවේ උණු බියර්ය.

හිම සුළඟ පැත්තකට හමා යන අතර උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක ඍණ විස්සට පහළ වැටී තිබියදී උණු බියර් පානය කිරීම සිතට නඟා බලන්න. අද එය විහිළුවක් මෙන් පෙනුණත් එදා එය අපට ස්වර්ගයක් විය.

රසිකයන් සඳහා රූබල් 4යි කොපෙක් 12ක් වටිනා තවත් මිල අධික වොඩ්කා වර්ගයක් තිබුණි. විශේෂඥයන් පවසන පරිදි එය ධාන්‍ය වලින් නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර, ලාභ වර්ගය ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදනවලින් ලබාගත් එතිල් ඇල්කොහොල් වලින් සාදන ලදී. එය සත්‍යද අසත්‍යද යන්න කුමක් වුවත්, අප දෙකම එකම උද්යෝගයෙන් පානය කළෙමු.

ආහාර මිලදී ගැනීම සඳහා උපාය මාර්ග අවශ්‍ය විය. ‘මියාසෝ’ මස් කඩයේ සෑම කෙනෙකුටම ප්‍රමාණවත් හොඳ මස් කැබලි තිබුණේ කලාතුරකිනි. හොඳ මස් කැබැල්ලක් අවශ්‍ය නම්, විකුණුම් කාන්තාවට රහසිගත අල්ලසක් ලබා දීමෙන් සමහර විට කාර්යය ඉටු විය. පෝලිමේ සිටි වයෝවෘද්ධ කාන්තාවන් මැසිවිලි නගමින් බැන වැදුණත්, කෙසේ හෝ සියල්ලෝම ජීවත් වූහ.

සෝවියට් ජීවිතයේ විනෝදජනකම පරස්පරය වූයේ ශීත කාලයමය.

පිටත උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක ඍණ තිහ දක්වා පහත වැටිය හැකි විය. නමුත් මෙට්‍රෝ උමං මාර්ග තුළ මිනිසුන් සතුටින් අයිස්ක්‍රීම් කෑහ. මමද ඔවුන් සමඟ එකතු වීමි. ඉහළින් හිම කුණාටු ඇවිළෙමින් තිබියදී, බර කබා සහ ලොම් තොප්පි පැළඳගෙන අපි අයිස්ක්‍රීම් රස වින්දෙමු.

ගමන් බිමන් පුදුමාකාර ලෙස ලාභ විය. කොපෙක් පහක කාසියකින් මෙට්‍රෝ පද්ධතියේ ඕනෑම තැනකට පාහේ යා හැකි විය.

අපගේ විශිෂ්ටතම වික්‍රමාන්විත අත්දැකීම් වූයේ කඳවුරු ගමන්ය. මිතුරන් කණ්ඩායමක් පිටුපස බෑග් දමා සති අන්තවල වනාන්තර සහ ගම්බද ප්‍රදේශ කරා අතුරුදහන් විය.

අපගේ සැපයුම් සරල විය. වොඩ්කා බෝතල් කිහිපයක්, ටින් කළ තක්කාලි, ගර්කින් අච්චාරු බෝතල්, කළු රයි පාන් සහ හමුදා ශෛලියේ ටින් කළ මස්.

රාත්‍රියේ අපි ගිනි මැලයක් වටා වාඩි වී සිටියෙමු.

යුරා තම ගිටාරය රැගෙන පැරණි රුසියානු ජන ගී ගායනා කිරීමට පටන් ගත්තේය.

කලින්කා… කලින්කා… කලින්කා මායා…”

ඉක්මනින්ම සියලු දෙනාම ගායනයට එක් වූහ. වොඩ්කා ගලා ගියේය. ගීත තවත් උස්විය. ඉහළින් තිබූ තරු ලොව වෙනත් ඕනෑම තැනකට වඩා දීප්තිමත් බවක් පෙනුණි.

හැන්ගෝවර් සඳහා සම්ප්‍රදායික රුසියානු ප්‍රතිකාරය වූයේ පසුදින උදෑසන තවත් වොඩ්කා වීදුරුවකි. එය වෛද්‍ය විද්‍යාවට අනුව කිසිදු තර්කයක් නොතිබූ ප්‍රතිකාරයක් වුවද, පුදුම සහගත ලෙස ක්‍රියා කළේය.

ආහාර සරල හා තෘප්තිමත් විය. කළු රයි පාන් සෑම ආහාර වේලකටම පාහේ තිබුණි. මිනිසුන් විශාල වශයෙන් අර්තාපල් ආහාරයට ගත් නමුත් අදට සාපේක්ෂව දියවැඩියාව දුර්ලභ විය. කලබාසා සොසේජස් කැබලි සමඟ බැදපු අර්තාපල් මංගල්‍යයක් විය. කෙෆීර් නම් ඇඹුල් කිරි පානය දෛනික ආහාරයේ අංගයක් විය.

මගේ ප්‍රියතම ආහාරවලින් එකක් වූයේ විශාල තම්බා සොසේජස් සමඟ පිළිගන්වන ලද පොඩි කළ අර්තාපල්ය. ශීත දිනයක් ගත කිරීමෙන් පසු එය ලාභ, බඩ පිරෙන සහ රසවත් ආහාරයක් විය.

සමහර විට අපි විශේෂ ලෙස සැමරුවෙමු. ජෝර්ජියානු අවන්හලකට යෑම සුඛෝපභෝගී අත්දැකීමක් ලෙස සැලකුණි. මේසයක් ලබා ගැනීමට බොහෝ විට දොරටුපාලයාට අල්ලසක් දීමට සිදු විය. ඇතුළට ගිය පසු හොඳ ආහාර, වයින්, සංගීතය සහ සිනහවෙන් පිරුණු රාත්‍රියක් අප බෙදා ගත්තෙමු.

ගෙදර යාම පවා වික්‍රමාන්විතයක් විය හැකි විය.

ටැක්සි හිඟ විය. සමහර විට මාර්ගයේ ගිය පොලිස් නිලධාරියෙකු නතර වී මට ගමනක් ලබා දුන්නේය. වරක් මම පොලිස් රථයක ඉදිරි අසුනේ වාඩි වී, ඔහුට කොපමණ ගෙවිය යුතුදැයි විනීතව ඇසුවෙමි.

ඔහු මාව බලා සිනාසුණේය.

මම මිනිස්සුන්ව නොමිලේ ගෙනියනවා කියලා හිතනවද?”

අපි ගමනාන්තයට පැමිණි විට, මම ගියර් ලීවරය අසල තිබූ ඔහුගේ තොප්පිය මත රූබල් පහක් තබා බැස ගියෙමි.

ස්පාසිබෝ,” මම කීවෙමි.

ඔහු හිස සලා හිම වැටෙන රාත්‍රිය තුළ අතුරුදහන් විය.

අද සෝවියට් සංගමය ජීවත් වන්නේ ඉතිහාස පොත්වල පමණි. කඩ වෙනස් වී ඇත. මිල ගණන් වෙනස් වී ඇත. සමස්ත පද්ධතියම අතුරුදහන් වී ඇත.

නමුත් ඒ අවුරුදු ගැන සිතන විට මට මතක් වන්නේ දේශපාලනය නොවේ.

මට මතක් වන්නේ මිතුරන්ය.

හිමෙන් ගැස්සුණු උදෑසනක උණු බියර්ය.

කළු පාන්, කලබාසා, කෙෆීර් සහ නිමක් නැති අර්තාපල්ය.

ගිනි මැලයක් අසල යුරාගේ ගිටාරයය.

තරු පිරුණු අහසක් යට කලින්කා” ගායනා කළ රාත්‍රීය.

සියල්ලටම වඩා, ජීවිතය සරල වූ, මුදල් හිඟ වූ, නමුත් මිත්‍රත්වය, සිනහව සහ හරියටම රූබල් 3යි කොපෙක් 63ක් වටිනා වොඩ්කා බෝතලයක සතුට සොයාගත් කාලයක් මට මතකය.

ඒවා ඇත්තෙන්ම අමතක නොවන දවස්ය.

සුභාශිංසන සමඟ,

ආචාර්ය සරත් ඔබේසේකර