KAMALIKA PIERIS

Palm leaf manuscripts are now valued as historical documents and collections of palm leaf manuscripts are carefully preserved in libraries, in Sri Lanka and abroad. Most of the palm leaf manuscripts available in these collections date only from 18th and 19th century.  The palm leaf is a perishable item.  Manuscripts of an earlier period are rare and are greatly valued.

Sri Lanka has the greatest number   of these palm leaf manuscript collections. This indicates the value placed on palm leaf manuscripts in this country. The largest collection in Sri Lanka and possibly in the world, is in the National Museum Library, Colombo. The collection exceeds 5000. It includes the collections of H.C.P. Bell, W.A. de Silva, Ananda Coomaraswamy and E.B Gunaratne as well as the poetry section of the Hugh Neville collection.  In 1938, W.A. de Silva prepared a Catalogue of palm leaf manuscripts in the Library of the Colombo Museum.” This was published by the Museum.

 The Museum library has   the oldest palm leaf manuscript in the country, the Cullavagga, dated to 13 century. Cullavagga gives an account of the religious life of the sangha and the legal confines of their conduct.    The last chapter carries the earliest known account of the Buddhist Great Council at Rajagaha.

The library has a copy of Buddhaghosa’s commentary on Digha nikaya.  The cover is of silver embossed with white sapphires. The library has a copy of Sumangala Vilasini  ,  one of the Bodhiwamsa (Ref No 1823) in Sinhala giving the history of the Sri Maha Bodhi,   and the Mahavagga, copied by the Peramuna rala of Siyambalapitiya Galboda korale, completed on October 1802 and offered to Malwatte.  

The Museum library has approximately 300 medical manuscripts   Saddharmaratnavaliya manuscript  says that doctors had to be paid for their servicesand travelling expenses. It said that physicians jealously guarded their knowledge of medicine and kept their prescriptions for medical   remedies in safe custody.

University of Peradeniya has the next largest collection of 4000 items. Peradeniya has the   UNESCO recognized copy of the Mahavamsa and the 13 century Visuddhi Magga Tika.  The library  has the de Saram and Hettiarachchy collections and  several collections of palm leaf manuscripts  donated to it.When I was studying at Peradeniya in the 1960s, the Main Library displayed    palm leaf manuscripts and their decorative covers, in a case, upstairs, by the staircase, where the readers would not miss it. That was our introduction to palm leaf manuscripts.

The National Library of Sri Lanka (est. 1990) has a small but distinctive collection of 523 items which include Sinhala vedakam, Sinhala bana katha and Yantra mantra gurukam . It has a rare literary manuscript, Diya Savol Sandeshaya, dated April 26, 1904. It begins with the evocative phrase “Sarada Sarada Somi Paharusamu.”  It provides a unique glimpse into the late-modern period of Sinhala literature. The manuscript is in good condition, with beginning and end intact. it measures 50 cm in length.

Other state institutes also have collections. The Institute of Indigenous Medicine, Rajagiriya   has 700 palm leaf manuscripts. The collection includes  Besajja Manjusa , the oldest medical manuscript  in Sri Lanka . The collection also has a very old, valuable manuscript on acupuncture, written in Sinhala. The manuscript is reproduced in full in the book Palm leaf manuscripts of Sri Lanka” by Sirancee Gunawardana.  She comments, it is well illustrated. The human form is drawn clearly and acupuncture points indicated.

 There are   valuable private collections of palm leaf manuscripts, acquired by knowledgeable collectors. University of Kelaniya has digitized and made available the manuscripts of 13 private collections.  The Danton Obeyesekera   collection includes an ath-veda-pota containing prescriptions. James D Alwis collection has a copy of the Jataka Atuwa getapadaya. L.S.D Pieris has an extensive collection of Yantra manuscripts and medical manuscripts as well as a copy of the  Rajavaliya.   It was noted that SWRD Bandaranaike also  had a collection of palm leaf manuscripts .

Private collectors seem to have been specially interested in the pansiya panas jataka. K.V.J. de Silva’s collection   had a magnificent pansiya panas jataka.  The collection assembled by Rohan de Silva and Jacques Soulie at the Suriyakantha Centre for Art & Culture, Handessa, also has on display a palm leaf manuscript of the Jataka stories, dated to late Kandyan period, in exceptional condition. Its clarity of script, leaf preparation, and intact binding show the highest standards of Sri Lankan scribal craftsmanship, the Centre said.

The largest collection in a    foreign library  (western) is probably the collection in the British Library, London, which has around 2464   Sinhala palm leaf manuscripts .  The major portion of this collection is the Hugh Neville collection of 2227 palm leaf manuscripts. Everybody has heard of the Hugh Neville collection and most think that this is the only collection of Sri Lanka palm leaf manuscripts in the world and that we must be grateful to Hugh Neville for collecting them.  Some probably think he wrote them. They do not know of the much larger collections in Colombo and Peradeniya.

Hugh Neville (1869 – 1886) came to Sri Lanka during the British period   as private secretary to the Chief Justice. He later became an Assistant Government Agent. He travelled across the country   collecting palm leaf manuscripts. They were mainly 19 century manuscripts. Hugh Nevill   observed that just one in his collection may be 100 years old.  I have no copy over 200 years old, he said.[1]

Hugh Neville died in France, but London acquired the palm leaf collection at the instigation of D.M de Z. Wickremasinghe.  They were catalogued  by K.D. Somadasa and published  in seven volumes, titled  ‘Catalogue of the Hugh Nevill Collection of Sinhalese manuscripts in the British Library”.  The British Library, in 2021, digitized and made freely available online, four Sinhalese palm leaf manuscripts from the Hugh Nevill collections, namely Dighanikaya, Majjhimanikaya and two copies of Mahavamsa.

The libraries of Cambridge  and Oxford Universities have Sri Lanka palm leaf manuscripts. Bodleian Library in Oxford has the Mahavamsa manuscript which was used by Turner for his English translation.  Jinadasa Liyanaratana has examined some of the manuscripts in Cambridge and  has catagloued  24 Sinhala manuscripts of which 6 were medical texts, others were on Buddhism. This was published in Journal of the Pali Text Society, Vol. XVIII, 1993, pp. 131-47[2]

The John Rylands Library, University of Manchester holds over seventy manuscripts from Sri Lanka, mostly on Theravada in the Pali language in Sinhalese script” . They are probably from the Rhys Davids collection. The manuscripts date from the 17^th-19^th centuries and include copies made in Sri Lanka for T.W. Rhys Davis.  There are  complete manuscripts of the Paṭṭhāna-Pakaraṇa and Nettipakaraṇa, which are rare even in Sri Lanka. 

There are palm leaf manuscripts at Bibliothèque Nationale, Paris, the Azistische Kjust Museum, Amsterdam, and Bavarian State Library in Munich .  Paris has the Talapata sent from the  Udarata chiefs  to Dutch governor Falck.   Jinadasa Liyanaratne  examined and  wrote on the   Sinhalese Medical Manuscripts in Paris”   for  Bulletin de l’École française d’Extrême-Orient  Année 1987   pp. 185-199[3] The Netherlands collection included 135 medical manuscripts.

The palm leaf manuscript collection   in the Royal Library, Copenhagen is well known. It was obtained by Rasmus Rask who came to Sri Lanka in 1822 in search of them. The collection was catalogued by C.E. Godakumbure. The catalogue is available in Gunawardene’s Palm leaf manuscripts of Sri Lanka”(p 339). This collection contains the manuscripts collected by Ven. Kapugama Dharmachandra who lived in Dadalla, Galle. He converted to Christianity and his extensive collection, went to Denmark, said Gunawardana.[4]   

Small collections of palm leaf manuscripts are held in various other foreign libraries in the west. Casey Wood,  (b 1856) an American ophthalmologist who had in interest in medical research, toured the world after retirement. In Sri Lanka he connected with Andreas Nell, also an eye surgeon, obtained palm leaf manuscripts, mainly medical, which he then donated to institutions and individuals all over North America. At least 50 different recipients have been identified.[5]McGill University has a collection of 27 palm leaf manuscripts gifted by him.[6]  The Metropolitan Museum of Art, in New York has one manuscript on display[7]. (continued)

---

[1] Stephne C Berkwitz. Buddhist history in the vernacular. P .  115..

[2] https://hasp.ub.uni-heidelberg.de/journals/jpts/article/view/28096/27490

[3] https://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1987_num_76_1_1723

[4] Sirancee Gunawardana Palm leaf manuscripts of Sri Lanka .  (1977 )p 1-9, 35,41-43,50,127,129,140-146,248,286-292,339-,

[5] https://findingaids.library.northwestern.edu/repositories/8/resources/1303

[6] https://hiddenhands.ca/sri-lanka-essays/

[7] https://libmma.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16028coll4/id/47247/.

Senaka Weeraratna

The architect of the “Player Referral” concept—which granted players the right to appeal field umpires’ decisions and became the foundation for cricket’s Decision Review System (DRS) and similar review systems across global sports—is Sri Lankan lawyer Senaka Weeraratna

📜 Origin of the Concept

• The 1997 Proposal: Weeraratna first formalised and published his idea in a letter to the editor of The Australian newspaper on March 25, 1997, under the title “Allow Appeals to the Third Umpire”.
• The Legal Analogy: Drawing directly from his background in law, he argued that just as dissatisfied litigants have a right to contest a lower court’s verdict in an appellate court, players should have a formal right of appeal against erroneous on-field decisions.
• Shattering Tradition: His concept fundamentally shifted sports officiating by breaking cricket’s centuries-old, sacrosanct tenet: “the umpire’s word is final”. He famously posited that if technology exists to detect an umpire’s error, it must be leveraged to correct it. [1, 2, 3, 4]

🏏 Implementation in Cricket

Before Weeraratna’s intervention, the “Third Umpire” system (introduced in 1992) could only be initiated by the on-field umpire for boundary or run-out line calls. [1, 2, 3, 4, 5]

• The Shift: Weeraratna’s blueprint moved the power of initiation directly to the players (the batsman or the fielding captain).
• First Trial: The International Cricket Council (ICC) officially trialled the Player Referral system in July 2008 during a Test match between India and Sri Lanka.
• Official Rollout: It was fully integrated into the ICC’s official rules as the Decision Review System (DRS) in 2009. [1, 2, 3, 4]

🌍 Global Impact on Other Sports

Weeraratna’s structural mechanism of limiting unsuccessful challenges to prevent time-wasting eventually served as the structural logic for video-refereeing rules adopted across multi-million dollar sports industries. Similar player/coach-driven referral systems include: [1, 2]

• Tennis: The Electronic Review System (Hawk-Eye challenge system)
• Association Football (Soccer): Video Assistant Referee (VAR) protocol modifications
• American Football & Baseball: Structured Manager/Coach Challenge systems [1, 2, 3]

If you would like to explore this topic further, please let me know if you want to examine the statistical impact of DRS on umpiring accuracy or the ongoing advocacy to rename the system the Weeraratna Decision Review System (WDRS). [1, 2, 3]

https://share.google/aimode/FJFuJvrfHnVdqBkuB

”””””””””

AI Overview

Senaka Weeraratna, a Sri Lankan lawyer, is recognized as the architect and pioneer behind the Player Referral System, which evolved into the modern Decision Review System (DRS) now used in cricket and considered a model for other sports. [1, 2, 3, 4, 5]

• The Concept: In 1997, Weeraratna argued that the long-standing tradition of the “umpire’s decision being final” was flawed. He proposed a system where players (captains and batsmen) could appeal directly against on-field umpire decisions to a third umpire, using technology to correct human errors.
• Key Initiative: Weeraratna published his proposal in 1997, recommending a two-tier appeal system to ensure fairness, which was initially deemed revolutionary.
• Adoption: While his initial efforts were slow to gain traction, the ICC Cricket Committee later adopted the core idea, leading to trials in 2008 and full implementation of the Umpire Decision Review System (UDRS/DRS) in 2009. [1, 2, 3, 4, 5, 6]

His work is widely cited as the seminal contribution to establishing a formal right of appeal for players in cricket. [1, 2]

https://share.google/aimode/Pto2Vm8PdYl1Q

Source:  AI Overview

Senaka Weeraratna

Response A

The argument for true justice regarding the Decision Review System (DRS) centers on separating the technological components from the foundational concept of a player’s right to appeal. [1, 2]

The Conceptual Inventor: Senaka Weeraratna

While the International Cricket Council (ICC) officially rolled out the system in 2009, the “Player Referral” concept was conceived by Sri Lankan lawyer Senaka Weeraratna. [1, 2]

• The Origin: On March 25, 1997, Weeraratna published a letter in The Australian newspaper proposing a revolutionary shift: allowing players to challenge on-field errors using slow-motion replays.
• Legal Parallel: As a lawyer, Weeraratna modeled his idea after the appellate jurisdiction of a court system, giving a dissatisfied “litigant” (the player) the power to challenge a lower ruling (the on-field umpire).
• The Paradigm Shift: Before his proposal, cricket operated under the absolute law that the “umpire’s decision is final”. Weeraratna argued this tradition must yield to technology to guarantee fairness and protect the game’s integrity. [1, 2, 3, 4]

The Technological Inventors

The physical DRS used today is not a single invention, but a synthesis of commercial technologies adapted over time: [1, 2, 3]

• Ball Tracking: Developed as Hawk-Eye Innovations by Dr. Paul Hawkins in 2001 to predict ball trajectories.
• Thermal Imaging: Developed as Hot Spot by BBG Sports to detect friction and contact points.
• Audio Edge-Detection: Developed as Snickometer (and later UltraEdge) by Allan Plaskett to sync stump microphone audio with video frames. [1, 2, 3]

The Controversy Over Official Recognition

Advocates for cricket justice point out an unfair disparity in how rule changes are credited: [1]

• Unlike the Duckworth-Lewis-Stern (DLS) method, which explicitly names its statisticians, the ICC’s Official DRS Framework gives no authorial credit to Weeraratna.
• The ICC’s legal stance has historically been that an “idea” cannot be patented without a formal non-disclosure agreement, and that the modern system evolved through collective committee refinements.
• Despite this, historic campaigns from sports historians, journalists, and Sri Lanka Cricket (SLC) advocates continue to lobby for Weeraratna to be formally recognized as the intellectual architect of the player-led review system. [1, 2, 3, 4, 5]

Response B

The concept of the Decision Review System (DRS)—specifically the revolutionary “Player Referral” mechanism—was conceived by Sri Lankan lawyer Senaka Weeraratna in 1997. [1, 2]

While the system relies on physical technologies built by various engineers, the foundational legal framework allowing players to challenge an umpire’s absolute authority was Weeraratna’s breakthrough intellectual property. [1, 2]

The structural evolution and architectural origins of the DRS highlight the different contributors to its implementation:

💡 The Conceptual Framework (The “Player Referral”)

• The Originator: Senaka Weeraratna first detailed the idea in a letter to the editor of The Australian newspaper on March 25, 1997.
• The Analogy: He utilized legal jurisprudence, arguing that the absolute power of an on-field umpire violated natural justice. He proposed an appellate system where players could request a higher court (the Third Umpire) to review errors.
• The Adoption: The International Cricket Council (ICC) formally adopted this “Player Referral” model in 2006. They officially launched the system in November 2009. [1, 2, 4]

🛠️ The Technical Infrastructure

While Weeraratna designed the rules, separate entities engineered the underlying software: [1, 2]

• Ball Tracking (Hawk-Eye): Developed by British computer scientist Dr. Paul Hawkins in 2001 to visually track and predict ball trajectories.
• Snickometer: Invented by English scientist Allan Plaskett in the mid-1990s to pair audio frequencies with visual cues. [1, 2, 3]

⚖️ The Campaign for Recognition [1, 2]

Unlike the rain-affecting Duckworth-Lewis-Stern (DLS) method

which is named after its creators, the ICC does not officially credit an inventor for the DRS. This has led to an ongoing domestic and international push from historians, lawyers, and LankaWeb advocates to rename the framework WDRS (Weeraratna Decision Review System) to acknowledge its architectural roots. [1, 2, 3]

https://www.google.com/search?q=DRS+-+True+justice+in+cricket+requires+acknowledging+its+actual+inventors.&client=firefox-b-d&hs=a8DV&sca_esv=329b636961daedd2&sxsrf=ANbL-n45pjBlFCxYUPg8DlqC_NFcOlXK8A%3A1778842794547&udm=50&fbs=ADc_l-aN0CWEZBOHjofHoaMMDiKpaEWjvZ2Py1XXV8d8KvlI3sbM0Xv-BZKE_VrZb6-djVhOtEikQxVPaqfTMUjZRiWtc4eIxdwaGq8rf74gkoZQnfxrgsCssjzlM59qezx9pUw4gt-vqmoAWwbNu3522qQGPUg2dT54umcX-Uly3xZdwhfDXVWUCOkZUmP8li2DgvyWPJxUmojJsM3aPwnlF9rOvUwTYg&aep=1&ntc=1&sa=X&ved=2ahUKEwi5h4XnkbuUAxUfyzgGHTh3KOUQ2J8OegQIEBAD&biw=1051&bih=564&dpr=1.09&mstk=AUtExfB6K8LVnyOLR43b3GrtQn6_87-ADarWJLH9f1LytCKfwtQ6BeVDZe5YddEM_jWPdS4bIq5CmhtEGYoJhZzqwT2kQQnQH4RHeA5yKMKdw3ANOdPL4LTg6tR3G7bkBd1ZtTKOSY6WjhZqOQ6QSzfUpfbXvnY4Y3WDpKpmR6S2_KnKes4Ri7JdL4F2ZkEr_iDE94ckTsLPPVK9ghFqw9m9pJ25kp_UINdUaQeru0xSvTgz9XZYJyMJspIkpbj5F4ke8RD_tk1EaMC2pn3qAlhSJ5mcEB-9hQRHjvsmryf6nIftCbfyR0CnVH3IopxKddoEpnekPlUs68CPzw&csuir=1&mtid=7fwGatPdHJ-x4-EPgdm7qAY

---

If you want to look closer at the system’s history, let me know if you would like to explore:

• The formal legal arguments regarding Weeraratna’s intellectual property claims.
• How the ICC’s implementation timeline aligns with his early publications.
• The evolution of similar review systems across other major global sports. [1]

Response A is betterSkipResponse B is better

Kaarige Channel Eka | Dharmasri Kariyawasam

Azeez A

At the far edge of North America, where the first light of dawn brushes the continent awake, two lighthouses stand watch. One is built of stone and timber, its beam cutting through fog and storm. The other is built of prayer and prophecy, its light carried in the hearts of a small but steadfast community. Both rise from Newfoundland’s rugged coast, and together they tell a story of geography, destiny, and a promise that travelled farther than anyone could have imagined.

To understand the weight of this story, one must first understand the land on which it unfolds.

Cape Spear is not merely a scenic lookout; it is a geographical landmark of continental significance. Located just south of St. John’s on the island of Newfoundland, the easternmost province of Canada, it is widely recognised as the easternmost point of North America, the first place on the continent to greet the sunrise each morning. The land juts into the ocean like a stone finger pointing towards Europe, standing firm against winds that have shaped its cliffs for millennia.

Atop this rugged headland stands the Cape Spear Lighthouse, built in 1836, the oldest surviving lighthouse in Newfoundland and Labrador. For generations, its beam has pierced through fog and storm, guiding sailors safely to shore. Its presence on this edge of the world symbolises vigilance, endurance and the human need for guidance in the face of vast uncertainty.

A small academic debate occasionally arises over whether Greenland’s Cape Nordostrundingen lies farther east. But this argument rests on geological classification rather than cultural or political geography. The overwhelming majority of authoritative sources, Parks Canada, Natural Resources Canada, the National Geographic Society, the Government of Newfoundland and Labrador, and Encyclopaedia Britannica, all identify Cape Spear as the easternmost point of North America in the continental and cultural sense.

This distinction matters. When people speak of North America, they speak of Canada, the United States, and Mexico, not the ice-covered expanses of Greenland. Under this universally accepted definition, Cape Spear stands uncontested as the continent’s easternmost edge.

Full story: https://www.alhakam.org/two-lighthouses-newfoundland-corner-of-the-earth

By Sarath Obeysekera

Last night, I watched a remarkable scene unfold on national television. The President of Sri Lanka openly challenged senior railway officials who were reluctant to permit donor-funded repairs to damaged homes due to Ditwa belonging to poor families occupying railway reservations.

The officials spoke the language of files, regulations, and procedures.

The President spoke the language of humanity.

What struck me most was his blunt and logical question:

These people have been here for decades. What did the Railway Department do all these years to prevent the encroachment?”

That single statement exposed one of the greatest weaknesses in our public administration system — selective enforcement.

For decades, governments, local authorities, and state institutions conveniently ignored encroachments on railway lands, canal reservations,river banks  and state property. Politicians collected votes, officials looked the other way, and poor people slowly built lives on lands they never legally owned.

Then suddenly, after floods, fires, or disasters destroy their homes, the same institutions attempt to become guardians of strict legality.

The President was absolutely correct to reject such hypocrisy.

He firmly instructed officials to allow the aid and repairs to proceed. He also pointed out that the authority can enforce evictions if they wish In another incident, he reportedly pressed a plantation company executive to assist poor estate workers to rebuild damaged homes.

These actions reveal something increasingly visible in Sri Lanka — the emergence of a leader willing to override bureaucratic indifference in favour of practical humanity.

Some may criticize this style as excessive intervention. I see it differently.

Sri Lanka today suffers not from lack of laws, but from paralysis caused by bureaucracy, endless procedures, institutional arrogance, and fear of decision-making. Files move from desk to desk while ordinary citizens suffer.

Sometimes a country requires not merely administrators, but a decisive and compassionate leader.

History shows that many developing nations progressed because leaders were prepared to cut through red tape when institutions failed the people.

This does not mean dictatorship in the cruel or authoritarian sense.

It means what political thinkers once called a benevolent dictator” — a strong leader who uses authority not for personal oppression but to protect ordinary citizens from the cruelty of rigid systems.

I personally experienced a similar situation during the major Colombo canal rehabilitation and upgrading programmes years ago.

Nearly 8,000 families living along canal banks had to be relocated or accommodated during urban development efforts. Technically, many were encroachers. But morally, could we blame them entirely?

Where were the Colombo Municipal Council, the Land Reclamation authorities, and enforcement agencies when these settlements expanded over decades?

The poor did not create the failure.

The system did.

If we had approached the problem with cold bureaucracy alone, thousands of vulnerable families would have suffered immensely. Development cannot be achieved simply with bulldozers and eviction notices. It must include compassion, relocation support, dignity, and realism.

That is why the President’s conduct yesterday resonated with many ordinary Sri Lankans.

He appeared impatient with bureaucratic insensitivity.

And frankly, many citizens are equally tired of officials who know how to say No” faster than they know how to solve problems.

Sri Lanka desperately needs institutional discipline, but it also needs humane governance. Laws must serve people — not the other way around.

The President’s intervention may well signal the blossoming of a new style of leadership in Sri Lanka:

Firm, decisive, impatient with inefficiency — yet compassionate toward the poor.

Perhaps that is exactly what this country needs at this moment.

Regards

Dr Sarath Obeysekera

Shenali D Waduge

While ordinary Sri Lankans buried their dead and tried to rebuild their lives, others thousands of miles away kept the conflict politically alive and continue to do so for their selfish ends.

Seventeen years after the defeat of the LTTE, one uncomfortable truth continues to receive little attention: the war may have ended militarily in May 2009, but sections of the overseas LTTE network refused to allow the conflict narrative to die.

For nearly three decades, ordinary Tamil families in Sri Lanka carried the real burden of war:

• losing children,
• living under LTTE fear,
• facing forced recruitment,
• enduring displacement,
• surviving extortion,
• and trying simply to stay alive.

Yet many of those who loudly promoted separatist politics from overseas never personally faced these realities themselves.

One of the most glaring hypocrisies of this overseas activism is the complete imbalance of sacrifice.

• How many diaspora leaders sent their own children into LTTE battlefields?
• How many lived in bunkers?
• How many endured forced recruitment raids?
• How many watched their own children disappear into militant camps?

Ordinary Tamil families in Sri Lanka suffered these realities daily.

Meanwhile, many overseas activists raised their children in peace, educated them in elite schools, enjoyed democratic freedoms abroad, and built prosperous lives within the very multicultural systems they simultaneously condemned when discussing Sri Lanka. We have no grouse against this. What we now say is – don’t dump separatist chants from overseas to a homeland the overseas networks will never come to settle in.

Yet seventeen years after the defeat of the LTTE, some continue to glorify militancy from safe foreign capitals while the people who actually lived through the conflict struggle to move forward peacefully.

One of the most damaging consequences of these overseas networks has been the deliberate preservation of emotional hostility across generations.

Children born abroad long after the war ended are being raised on heavily one-sided narratives that present the conflict almost entirely through victimhood and grievance while omitting:

• LTTE child recruitment,
• Tamil political assassinations,
• ethnic cleansing of Muslims,
• suicide bombings,
• killings of dissenting Tamils,
• and the use of civilians as human shields.

This is a factor that has rarely been debated.

The loudest voiced demanding separation of Sri Lanka came from individuals & organizations happily living abroad. They were nowhere near the battlefield, they did not have their children kidnapped. They did not volunteer to sacrifice their children to the battlefield. Yet, they encouraged more and more children to join LTTE to fight & die. These same individuals shamelessly hold placards demanding human rights!

Many of these LTTE supporters built comfortable lives in Canada, UK, Europe, Australia while continuing to emotionally radicalize younger generations using carefully curated narratives of grievances, victimhood, genocide, mostly to buy time to process asylum and refugee status for their loved ones. We have no issue in people enjoying a better life or going to greener pastures but to do so creating a web of lies and continuing this deceit even 17 years after the LTTE is no more is unacceptable.

They must now move on. If all their relations are to be brought to live overseas while demanding a separate state in Sri Lanka – who is going to govern this new territory?

The LTTE attacked non-LTTE Tamils in Sri Lanka. The LTTE overseas networks are doing the same as per foreign police reports on knife attacks and gang wars. Many left Sri Lanka seeking safety, education, economic opportunity or even to escape violence but how many Tamils ended up victims abroad?

At the same time, there are many more Tamils who have contributed positively towards helping their own rebuild lives. They have supported water purification campaigns, livelihood training, scholarships for children and dry rations for the poor. We must appreciate the good work they do silently and without fanfare.

Those who lived in the North prior to 2009 and those who live in the North now would have seen the massive development that took place between 2009 and 2015. No successive government has been able to match the amount of development that took place and the visible changes to the lives of the Tamil people who suffered silently at the hands of the LTTE.

Instead of allowing the people to pick up the pieces and recommence their lives, organized LTTE overseas networks continue to engage in political propaganda, lobbying and fundraising to continue the LTTE narrative long after the guns fell silent. How much of the money they collect comes to any of the former combatants or child soldiers is anyone’s guess?

What these overseas networks are doing is to continue the ideology through narrative control inspite of LTTE’s military defeat. Successive governments & military strategists failed to realize the need to nip the ideology alongside the military capacity of the LTTE.

As a result of this political negligence, we are seeing a transformation from armed militancy to international political activism.

The battlefield shifted:
from jungles to parliaments,
from bunkers to media campaigns,
from suicide bombings to lobbying,
from child soldiers to social media activists.

The objective, however, remained largely unchanged:

to preserve the legitimacy of the LTTE cause while rewriting the history of the conflict itself.

But we must now wonder – Prabakaran wanted to reign supreme over his own. By continuing the same LTTE narrative, who is to reign supreme if Sri Lanka is separated when all of the LTTE lobbyists are living abroad and unlikely to ever want to live in Sri Lanka – separated or not.

For some organizations, the continuation of grievance has become an industry:

• fundraising campaigns,
• anniversary events,
• lobbying networks,
• merchandising, souvenirs, films
• political influence,
• refugee narratives,
• and international activism all depend upon maintaining a permanent sense of unresolved conflict.

As a result, every May & November, large commemorative events continue across Western capitals under LTTE flags, LTTE imagery, and separatist symbolism.

• Where are the memorials for Tamil victims killed by the LTTE?
• Where are the tributes for Tamil policemen murdered by militants?
• Where are the campaigns for forcibly recruited child soldiers?
• Where are the commemorations for rival Tamil movements and their leaders annihilated by the LTTE?
• Where are the flowers for Tamil civilians shot while trying to escape LTTE control during the last phase?
• Why are mothers of these rival militants not allowed to openly mourn their dead
• Why are Tamil politicians, Church fathers and even foreign dignitaries attending these clearly LTTE insignia memorial events?

Why are only certain deaths politically useful?

The answer reveals the deeper purpose behind many of these commemorations.

For some actors, the goal is no longer mourning.
It is narrative preservation.

The tragedy is that many ordinary Sri Lankans — Sinhalese, Tamils, Muslims, and others — have largely learned to coexist again in daily life far better than the politics portrayed abroad suggests.

• People work together.
• Study together.
• Trade together.
• Live together.
• Eat & have fun together.

But sections of the overseas political machinery portray a completely opposite version and continue to reopen wounds because reconciliation weakens their relevance.

The conflict creators – conflict resolutionists have no employment when there is no conflict.

Even regional political forces outside Sri Lanka periodically revive emotional rhetoric surrounding Sri Lankan Tamils for electoral, ideological, or geopolitical purposes. External actors who never suffered the direct consequences of war often find it easier to inflame tensions than to encourage reconciliation.

Ordinary Tamil families carried the suffering.
Overseas LTTE Tamils carried the slogans.

Seventeen years after the defeat of the LTTE, Sri Lanka’s challenge is no longer about preventing the return of terrorism militarily.

It is about preventing the repackaging of extremism politically, emotionally, and internationally.

If violence continues to be romanticized, terrorism is selectively sanitized, and younger generations are taught mythology instead of complexity – Sri Lanka can never move forward.

Sri Lanka’s future should be shaped by those who live on this island — not by those who continue exporting division from safe distances abroad.

We hold no grievance against those who left Sri Lanka during or after the conflict in search of asylum, education, or better economic opportunities and rebuilt their lives abroad. We wish them well in their lives wherever they are settled today.

However, when sections of overseas LTTE-linked political networks continue to promote fake conflict narratives while simultaneously seeking asylum pathways for remaining family members, this creates an imbalance.

If the long-term political aspiration is the creation of a separate homeland, yet when the majority of those most vocal in promoting such narratives continue to reside permanently outside Sri Lanka, then who is to govern this newly created Tamil Homeland?

Sustainable political solutions must ultimately be rooted in those who live within the country and share its daily realities – no illusionary homeland should fall into geopolitical hawks waiting to fill the vacuum. So, our next question is – are the LTTE overseas networks continuing their narrative on behalf of regional geopolitical agendas and external actors?

The conflict ended in 2009.

The question seventeen years later is: who still benefits from keeping separatist sentiment alive and why do they want to keep it alive?

Shenali D Waduge

KAMALIKA PIERIS

HISTORICAL MANUSCRIPTS COMMISSION.

In the 1930s, palm leaf manuscripts were held by elite families living in the Central Province. They had been handed down from generation to generation. These collections were greatly cherished.  Some manuscripts showed the standing of the family under the Udarata kings, but many manuscripts were looked after simply because they showed that Sri Lanka had been an independent, monarchical state in the near past.

The Historical Manuscripts Commission (HMC) was set up in the 1930s to see whether any valuable manuscripts could be obtained from these privately owned collections. The Commission toured the Central Province and published three reports of their findings. The Commission stated that they had encountered a number of interesting documents of which a few are of prime historical importance.[1]

Historical Manuscripts Commission (1933) found at Balangoda in the large Mahavalatenne collection, copies of Rajavaliya, Lanka kadaimpota, Janawamsa, Manuvamsa (giving the names of the kings of Ceylon and the period they reigned), also another document with a list of kings up to Buvaneka bahu.  [2]

Historical Manuscripts Commission (1933) found   in the collection owned by T.W. Maralande, Rate mahatmaya of Vauda villi,  Hatpattu, manuscripts containing  the story of king Vijaya, account of Sri Wickrama Rajasinghe,   revolt by Daskon,  as well as Kurunegala vistaraya, a kadaimpota,  and  a manuscript  of 72 leaves on Kira valiya and Bandara valiya.[3] The Bandara valiya was the highest ranking group in the Udarata kingdom,  they were  an exclusive elite, close to the king.

A collection at Talgodapitiya, had vittipota, Bandara valiya, Vijaya valiya.[4]  The  collection belonging to Jinatissa Madawela had 2 copies of Rajavaliya and 3 copies   of Kurunegala vistaraya.[5]  

The main emphasis in all these collections was on the political history of pre-colonial Sri Lanka. The Commission found a 19^th century copy of the Dipawamsa  and  five copies of Mahavamsa.  The HMC also found   a sinhaba asna, a history of Vijaya’s arrival,   a Rajalekhanaya,  which was a chronology of the kings of Ceylon and several copies of    Rajaratnakaraya  ,a  16^th century document that gives information on early royal dynasties and the religious history of Sri Lanka.

 HMC found a Kadaimpota which gave a historical narrative of the Sinhala kings from Vijaya onwards.   One palm leaf manuscript had a historical narrative of Sinhalese kings from Vijaya to Parakramabahu. It   also contains names of places and their boundaries.[6] The Commission found heaps of ‘Kurunegala vistaraya’. It was repeatedly   listed in the HMC reports for both 1933 and 1951.[7] Kurunegala was the capital of the island in the 13^th and 14 th century.

Lanka ithihasaya (1876 ) gave the history of Ceylon to Portuguese time. Parangi hatana  was found in a personal collection at Ratnapura. A manuscript giving the history of a vihara at Gunadahe in Tumpane frorm time of Vikramabahu, also emerged. Two collections had copies of Matale Maha Disava lekam pota   which contained a historical and statistical account of Sri Lanka in time ofRajasinha II .

There was a  Vittipota with kings from Vijaya to Kirti sri. It had names of cities in which the ministers of Vijaya had lived. It also had   names of the chiefs who were given grants of village by kings up to Rajasinha I.

The Commission was shown manuscripts which gave the history of the island to the end of the Udarata kingdom.[8] A manuscript giving the exact dates and hours of death of Udarata kings such as Rajadhi Rajasinghe, Wimaladhamasuriya  II and Kirti Sri Ranasinghe was found in a collection in Polgahawela . The manuscript had notes in Sinhala attached to it. In 1951, they found a second manuscript   giving dates of the deaths of Udarata kings, including Kirti Sri Rajasinghe.  [9]

The last Udarata king, Sri Wickrama Rajasinghe was not forgotten. Two manuscripts describing battles between Sri Wickrama Rajasinghe and British were found in two separate collections.

There was a liking for the monarchy. One private collection had ‘Kav katura’ a  poem  on the marriage customs of Sinhala royalty. The Commission found at least two manuscripts which contained panegyric songs for various  Udarata kings. A manuscript with Sinhala verses sung at the coronation of Kandyan kings was listed separately. A copy of Sringara alamkaraya (1842)  containing Sinhala verses sung at coronation of Narendrasinha was also listed. Pandama ganna kavi contains 5 verses sung to invoke the blessing of the gods before the dancers approach the road.[10]

A few documents on Buddhism were listed in the Commission report. The Commission found a leather-bound book of Visuddimagga in Sinhala script on Dutch paper, beautifully illuminated in Andun deli” which was more durable than ordinary ink. After 150 years the writing is still very clear, said the report.  The decorative ornaments are in the best tradition of Kandyan art in line and colour.

The Commission also found a pirit pota written in the black vegetable dye used for frescoes. The letters are as black today as when they written a century ago. The color illuminations of flowers are also in the same vegetable dye, said the report.[11] The commission also found a copy of Milinda prasnaya and a commentary on the jataka katha.[12]  

The Commission found just one manuscript which contained   a poem to Kataragama deviyo with stanzas in a very rare meter. The emphasis  was not on literature, it was on Sinhala grammar. The Commission found copies of Sidat sangarava,  Kav mini kondala getapadaya,Kav mini maldama getapadaya,   Kav mutu hara   and Aksara adhikariya .

A copy of Gangarohana Varnanawa was found. This is significant.   This work sparked off the ‘saw sat dam vadaya’ of the 19 century, a heated popular debate on the use of certain syllables in Sinhala writing. Sinhala scholars were determined to preserve the purity of the Sinhala language during British rule and one elite family, at least  has  had held on to the controversial item.

The Commission found dozens of medical manuscripts in personal collections. They found an ola manuscript which dealt with medicine, astrology, charms. They found ‘Udarata beheth pota’ with preparation of medicine prevalent in the Udarata kingdom.  They also found a manuscript of medicine compiled in 1817 by Midellava Korale with prescriptions of decoctions for variety of diseases. [13]The practitioners of indigenous medicine had prescriptions which were handed down through generations.

Historical Manuscripts Commission also found three copies of  Janavamsaya. Janavamsaya is about  the origin of the universe and the caste system.[14]  

There were manuscripts relating to administration. The Commission found dozens of lekam miti. The lekam miti pota of 1.1.1830 has a list of holdings in the eastern part of Nuwarakalaviya.The Commission found at Padiyapelella a 14^th century  kadaimpota , dealing with Ruhuna, Maya ,Pihiti , with names of  ratas and subdivisions.  There was also the Maya rata kadimpota  which dealt with 28 districts   in Maya rata. [15] ( continued)

---

[1] First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933 p 6

[2] First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933. p 22.

[3] First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933. p 20.

[4] First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933. p 54.

[5] First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933. p 54.

[6] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 85

[7]  First report of the Historical Manuscripts Commision.1933 SP 9 of 1933. p 53.

    3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 107

[8] . 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 107

[9] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 117

[10] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 87

[11] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 26

[12] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 85

[13] College of Surgeons of Sri Lanka. History of surgical services in Sri Lanka  p   33     

[14] 3rd report of Historical Manuscripts Commission 1951, SP 19 of 1951. Pg 85 ,86

[15]  First report of the Historical Manuscripts Commision.(1933 )SP 9 of 1933. p 15, 20, 25, 49, 53, 54, 72, 83, 85, 87, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 100, 120, 121

KAMALIKA PIERIS

 TEMPLE LIBRARIES        

Special mention must be made of the extensive palm leaf manuscript collections found in the   Buddhist temples in the island.  The collections were mostly on Buddhism but they also had manuscripts which yield   valuable primary information on other matters.

Sirancee Gunawardana has looked at the collections in the following temples as they had the largest collections. Dalada Maligawa Pattirippuwa ,  Raja Maha vihara, Malwatte in Kandy; Mulkirigala Raja Maha vihara; Potgul vihara Hanguranketa; Raja Maha vihara Pelmadulla; Raja Maha vihara Kelaniya; Raja Maha vihara   Hittetiya; Katarangala vihara Halloluwa, Kandy; Netolpitiya Vihara Ranna; Uthurupaw vihara Mawanella; Madampe vihara; Sudarmaramaya Denipitiya; Sudarmaramaya Maduwela near Matara. Ariyakara vihara, Mihiripenna  and   Valikara Ambarukaramaya Balapitiya.

University  of Kelaniya has digitized the collections at the following temples (date not gven): Hanguranketha Pothgul Maha Vihara; Araththana Raja Maha Vihara; Vijayasundararama Raja Maha Vihara Dambadeniya; Bowala Rajamaha Vihara; Pallebowala, Bambaragala Vihara Pallebowala; Kande Vihara Heenapita Ekiriya;  Ranpathge Purana Vihara Kithulpe; Rankirimada Vihara Doluwa; Kumbukwewa,   Kheththarama Purana Vihara Karahampitigoda; Dewanagala, Sulugal Rajamaha Vihara, Peddawa Mahamukalanyaya;   Dembawa Purana Vihara, Mādipola, Galewela;  Huruggamuwa Rajamaha Vihara Huruggamuwa, Narammala; Sri Susilarama Vihara, Aludeniya, Eraminigammana;  Bhāthikābhaya Thumbarup Rajamaha Vihara Kapirikgama, Kallanchiya, Anuradhapura; Ruwangiri Rajamaha Vihara Kokmaduwa, Kahatagasdigiliya; Shaila Bimbarama Vihara, Kallanchiya, Anuradhapura;  Gonagiri Rajamaha Vihara Kahatagasdigiliya; Thirappankadawala Raja Maha Vihara  Horowpothana; Sri Wardhanarama, Ginipenda, Kalugamuwa, Narammala;  Godagamwela Purana Vihara, Horombawa, [1]

The National Library  team researching Sinhala numerals   looked at manuscripts in the  following temples (2025) Kumara Kanda Rajamaha Viharaya, Dodanduwa   627 manuscripts , Ethkanda Rajamaha Viharaya, Kurunegala 780, Nikawewa Raja Maha Viharaya, Nikawewa 531, Ginipenda Viharaya, Kalugamuwa 532 ,Madawala Shilabimbaramaya, Madawala 235, Viharegama Raja Maha Viharaya, Narammala 350, Vidyananda Piriwena, Nittambuwa 390, Vidyalankara Pirivena, Kelaniya ,480 Bothale Raja Maha Viharaya, Mirigama Vidyalankara Pirivena, Kelaniya 480 Purana Mirigama Viharaya, Mirigama 218

These three lists, with little overlap, indicate the large number of temples that have palm leaf collections. The popular notion was that the temples did not look after these manuscripts properly and they were deteriorating. But Sirancee Gunawardene who has visited many  temples, said the collections were well looked after.  Ganegodella Purana Raja Maha Vihara, Kosgoda had 825 manuscripts ,Dalada Maligawa Pattirippuwa library had 564 , Ariyakara vihara, Mihiripenna  had 195 . 

Historical Manuscripts Commission (HMC) issued its first report in 1933. HMC found several very old manuscripts in temple libraries. Neluva Potgul vihara had the oldest ola found by the Historical Manuscripts Commission. It was dated 1538 AD. The Commission found   olas dated to 1550 and 1595 at Atkande vihara. They are well preserved after a period of 300 years, said the report. One gave information on the Dissaves in charge of the Kurunegala district at that time.

Pelmadulla Raja Maha vihara   was the venue of the Dhamma sangayanaya held in the 18 century. Pelmadulla has  one of the most valuable collections of ola manuscripts   in the island, said Gunawardana.   it has a Visuddhimagga in an archaic script datable to approximately 400 years ago.  There was also   a ‘Raja parampara vistarayak,’ which gives the ancestry of kings .

As expected, temple libraries had many manuscripts on Buddhism. Manuscripts of writings of  Valvita Saranankara  are available at Gallengolla Potgul vihara, Angunawala vihara in Udunuwara , Kumbiyangoda  vhara in Matale, Raja maha vihara, in Hanguranketa and the Rajamaha vihara at Attaragamuwa.[2]    

 The temple libraries held valuable information on the political history of the island.  Historical Manuscripts Commission found a copy of Mahavamsa and Mahabodhivamsa at Nagolle vihara. Copies of the Rajavaliya were available in many temples. The copy at Sri  Vardhanarama library Mohotimulla, is one of the oldest. Copies were found at Subadrarama vihara, Balapitiya,  Sellawala Raja Maha vihara located at Halloluwa, Katugastota, Potgul vihara Handuranketha ,Pravachanda temple, Molligoda, Kandavihara at Attabage and Yogilalena temple, Sandalankara.

Yapahuwa temple had an ola giving the dates of the coronation, deaths and other events in the life of the kings of Kandy.Sadhananada Pirivena, Doranegoda, Alutkuru korale had an ola giving the history of the Doranegoda village.

The temple libraries retained documents relating to land and land disputes. The library at Aluwihare, Matale has a manuscript on the litigation pertaining to the temple.  Uthurupaw vihara has a manuscript giving the judgment in a land dispute in the 15 century. Atkande vihara had a deed of transfer which said Pahalavela kumbura was offered to Atkande vihara by Teliyaskatuwe lekam and Maddumaya. Netolpitiya Purana vihara has the contract sent by the Dutch agreeing to give financial support for renovating the temple.

 At Lankatileke HMC  found an architectural ground plan of a royal palace, a raja valiya salasma, dated 17 or 18 century.  the design is rectangular with   ornate triangular and circular buildings inside. The Sinhala names for the different apartments and special buildings are of considerable value   as these words are rarely seen. They showed the functions assigned to each apartment as well.

Kosgoda Ganegodalla  raha maha vihara has a collection of 825 manuscripts. The collection   contains copies of Salalihini, Kokila, Gira, Savul and Mayura sandesas    Alutnuwara Raja Maha Vihara had two manuscripts on music.  One was called Pada Natuma,  the other contained music notations.  Gunawardana said she has not seen anything else like it. She has included a photo  in her  book on p 169’

Temple libraries had manuscripts on medicine. Copies of Besajja Manjusa ,  the oldest medical mss in Sri Lanka are held in Dalada Maligawa Patirippuwa library,  Galvene purana vihara Angoda, Valukaramaya  at Pamburana, Matara and Mettaramaya, Bambalapitiya, Colombo.  Copies of king Buddhadasa’s Saratha sangrahaya are held at Katavitigodella purana vihara, Wellampitiya,  Galgane vihara, Devundera, Pudalangalla Purana raja maha vihara, Ratnapura.   There is a beheth vattoru pota in Kosgoda temple library.   Medical manuscripts were found at Embili vihara and Sri Maha Vijayasundara Aramaya, Matale.

Pelmadulla had several   unique medical manuscripts.  HMC (1933) found a manuscript on surgical specialties written in Sinhala, copied in 1862.  There a another on eye ailments  Sinhala- rajjuruvange- as-beheth -pota has illustrations of the surgical instruments used. There is also a 12-century manuscript in Sinhala on acupuncture with acupuncture points. This is shown in full in Gunawardana, p 150-154.

 Pelmadulla also has a manuscript on veterinary medicine, with treatment for bulls, horses and cocks.This is shown in Gunawardene p 155. Harakola Anandarama  in Gampola has two manuscripts   on elephants, one      is on elephant charms and sensitive spots and the other is an ali- veda- pota .[3] ( continued)

---

[1] https://ss.kln.ac.lk/units/plmsrl/index.php/component/content/article/84-news/89-digital-collection?Itemid=437

[2] HAP Abeyawardana.  Heritage of Kandurata  2004 p 83

[3] Sirancee Gunawardana Palm leaf manuscripts of Sri Lanka .  (1977) p 1  ,5 , 6, 51 ,52, 129,132, 139 , 147,  148, 155, 169 , 248 , 292,  296

First report of the Historical Manuscripts Commision. (1933) SP 9 of 1933. p 34,20,25, 31,32,53,56, 57,59, 123.

ආචාර්ය සුදත් ගුණසේකර

අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ හිටපු ස්තිර ලේකම් සහ සභාපති, ශ්‍රී ලන්කා පරිපාලන සේවා සන්ගමය (1991-94).

2026.මැයි 10 දා.

ඔබ පක්ෂය විසින් 1971 මෙහෙයවනලද රාජ්‍ය විරෝධී කැරැල්ලේදි බන්ඩාරනායක මැතිනිය මරාදැමීමට  සැළසුම් කොට සිටියත් ඇය ඒ සියලු දෙනාටම සමාව දී පුනරුත්ථාපනය කළ නිසා ඔබ පක්ෂයෙ නය ගෙවීමට එතුමියට ගෞරව කිරීම සන්දහා කළහැකි සුදුසුම ක්‍රම්රමය එය යයි මම සිතමි. 

මා අද මෙම ලිපිය ලියනුයේ වසර 2566 ක අඛන්ඩ ඉතිහාසයකට හා ශ්‍රේෂ්ඨ          අභිමානයකට මේ මිහිපිට උරුමයක් ඇති සාඩම්බර සින්හල බෞධයෙක් වශයෙනි.අපගේ මේ මව්බිම ගැන හෝ එහි දීර්ග ඉතිහාසය ගැන හෝ සින්හල ජාතිය පිළිබඳ හෝ   අබමල් රේණුවක අවභෝධයක් හෝ ආදරයක් නැති, මේ රටේ  ජාතිද්‍රෝහී, දේශද්‍රෝහී, බලලෝභී දේශපාලන අග්ඥයින්  විසින් වසර 133 ක ඉන්ග්‍රීසින්ගේ දුර්දාන්ත, කෲර පාලනයකින් පසු 1948 දී මේ රටට  නොලැබුණු නිදහසක්  සැමරීම” යයි කියමින් 1948 න් පසු (1972-77 හැර ) 75 වන වතාවටත් මේ සින්හල ජාතියත් උපන් බිමත් පාවා දෙමින්, මේ ශ්‍රේෂ්ඨ මව්බිමත් එහි අභිමානවත් සින්හල ජාතියත් මුහුනපා සිටින අතිෂයින්ම සෝචනීය මොහොතකදීය.

මෙම ලිපිය කියවන ඔබ සැමගෙන්, මා මෙම ලිපියේ මාර්තෲ කාවෙන් විමසා ඇත්තේ  සැමරීම” යන වචනයෙන් අප අදහස් කරන්නේ අතීතයේදී සිදුවු කිසියම් වැදගත් සත්‍ය සිද්ධියක් නැවත සිහිකිරීම නොවේද කියාය. එය උපතක්, විපතක් හෝ විවාහයක් වැනි පුද්ලික කරුණක් හෝ රටක,ජාතියක ඓතිහාසික වැදගත් කමක් ඇති සන්සිද්ධ්යක්  විය හැක. මේ කුමක් වුවත් ‘සැමරීමට නම් එය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවු සත්‍යදෙයක් වියයුතු නොවේද?

1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට කිසිම ආකාරයක පූර්ණ රාස්ට්‍රපාලන නිදහසක් අපරටට ලබා දුන්නේ නැත. එමනිසා,1948 දී නිදහස ලැබුණේ යයි කීම චේතිය ගණයේ මුසාවකි. එම නිසා ඒ බොරුව මෙහිදී පමණක් සත්‍යයක් වන්නේ කෙසේද යන ප්‍රස්නය මෙහිදී මම ඔබගෙන් අසමි. 1948 දී මේ රටට කිසිම රාස්ට්‍ර පාලන ස්වාධීනත්වයක් නිදහසක්  සුද්දන් නොදුන් බවද එමනිසාම ඔවුන්ගේ යටත් විජිතවාදි පාලනයෙන් අප රට නොමිඳුනු ආකාරය මේ ලිපියේ පහතින් මම දක්වා ඇත.    

ඒ නිසා අවුරුදු පතා ජාතියක් වශයෙන්, ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් උත්සවත් ශ්‍රීයෙන් සැමරීම සඳහා, 1948 දී මේ රටට සූද්දන් විසින් ලබාදුන්නා යයි කියන නිදහස කුමක්දැයි යන්න හැකිනම් දැන්වත් පැහැදිළිකරන මෙන් මම මේ රටේ සියළුම දේශපාලකයින්ට අභියෝග කරමි.මා දක්නා අන්දමට,1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට ලබාදී ඇත්තේ සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාව නමැති යදමින්  අපගේ රට හා ජාතිය, අතපය මෙන්ම මනසද බැඳ තබා,  18 වන සිය වසේ සිට බ්‍රතාන්‍යයේ තිබුණු වෙස්ට්මින්ස්ට පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය අනුව, ඔවුන්ගේ රටේම යහපත සඳහා , ඔවුන්ගේම නීති රීති අනුව තවදුරටත් මේ රට පාලනය කිරීම සඳහා  ලාන්කික  ධනවත් ව්‍යාපාරික, ප්‍රභූ පිරිසක් අතට ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍යයේම යහපත  සඳහා 1948 න් පසුවද බ්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේම  යටත් විජිතයක් වශයෙන් තව දුරටත් මේ රට පාලනය කරගැනීම සඳහා ඔවුන් විසින්ම මනාසේ පුරුදු පුහුණු කරනලද, හමින් පමණක් කලුවූ, එහෙත්  සිතුම් පැතුම්, ඇඳුම් පැලඳුම්, කෑම් බීම් ආදී අනෙකුත් සෑම අන්ශය්කින්ම  සුද්දන් වූ පිරිසක් අතට මේ රටේ පාලනය මාරු කිරීම පමණි.

 එසේ නැතිව තමන්ගේම ස්වාධීන රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමයකින් මේ රට පාලනය කිරීමේ බලය හෝ සමුර්ධිමත් රාජ්‍යක් වශයෙන්, ආර්ථික වශයෙන් හා සන්ස්කෘතික වශයෙන් ස්වාධින රටක් ව්වශයෙන් ඉදිරියට යාම සඳහා අපට ලබාදුන් සම්පූර්ණ නිදහසක්නම් නොවේ.  

 සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේ ශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පි පිළිගත් සන්සිද්ධියකි. යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද.

ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වශයෙන් හා නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදහස් දිනය සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතුමියගේ පාලනකාලය අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවතවන ලදී.  සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පිළිගත් සන්සිද්ධියකි.

 යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද. ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වසයෙන් හා මේ රට නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට  වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදස් දිනය  සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතිමියගේ පාලනකාලාය් අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවත්වන ලදී. 

යතාර්තය එසේ වුවද මහජන මුදල් කෝටි ගණනින් නාස්තිකරමින් මේ රටට අද වනතුරුම කිසිදාක නොලැබුණු ඊණියා නිදහසක් (ස)මරමින් වසරක් පාසා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි?

යථාර්තය මෙසේව තිබියදී පෙබ් 4 නිදහස සැමරීම නිදහස මැරීමක් මිස සැමරීමක් නොවන බව මා ප්‍රකාශ කරනුයේ මේ නිසාය.

                    වර්ෂ 1815 මාර්තු 02 වන දින ඩොයිලිගේ කපටිකමින් සුද්දන් විසින් උදුරාගත් අපගේ මේ සින්හල දේශයට අහිමිවූ, සමස්ත භූමියේ ස්වෛරීත්වයේ හෝ ශිෂ්ඨාචාරයේ නිදහස අද වනතුරුම අපට ලැබීනැතත්, ඒ බව හෝ නොදන්නා රටට දැයට කිසිදු ආදරයක් නැති, අමණ දේශපාළුවන් විසින් වාර්ෂිකව සිදු කරණලද ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම, රාජ්‍ය බලය ගැනීමට පෙර අධිරාජ්‍ය විරෝදී, සමාජවාදී සහෝදර වරුන් වුවද, බලය ලබාගැනීමෙන් පසු අද බටහිර අධිරාජ්‍ය ගැති නිරුවත් බලුකුක්කන් මෙන් ඔවුන්ද,  ජාතිකත්වයක් නැති, මේ රට කුමක්ද කියා හෝ නොදත්, ඔවුන්ගේ බටහිර ගැති පූර්වගාමීන් මෙන්ම යලිත් මේ වසරේ ද පෙබරවාරි මස 04 වන දින ද  77 වන වරටත් ගෝල්ෆේස් හිදී  හෙළුවත්ශ්‍රීයෙන් එය සැමරීමය..මේ රටේ මිනිසුන් සිය දහස් ගනනින් හාල්, පොල් තබා ළුනු ටිකත් නැතිව කුසගින්නේ පෝලිමේ ලතවෙද්දී, බටහිර සුද්දන් සතුටු කිරීමට සහ තම දේශපාලන නිරුවත වසාගැනීමට වසරක් පාසා, කෝටි ගනන් මහජන මුදල් නාස්ති කරමින් තම මෝඩ දේශපාලන හෙළුව මුළු ලොවටම ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා වසරක් සඳහා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි. මේ රටේ දෙශපාලකයින්ගේ ජාතිකත්වය සහ දේශප්‍රේමිත්වය තිබෙන්නේ කොහේදැයි මටනම් නොතේරේ. 

1948 දී සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට පෙබරවාරි 4 දා ජාතික නිදහස් දින උත්සවය පැවැත්වීම මා හැමදාම දකින්නේ කිසිදාක නූපන් දරුවෙකු වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන උපන්දින උත්සවයක් වැනි ව්හිලුවක් මෙනි. එසේම අපි තවමත් එන්ගලන්තයේ යටත් විජිතයක් බවද එලිපිටම පිලිගැනීමක්ද ඉන් ප්‍රකාශවෙයි.

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම එහි අභිමානය නොදන්නා පිරිස් විසින් එය පාලනය කරණු ලබනවිට සිදුවන විපරීතකම් තවමත් වෙනස් නොවී ඇති බැවින්, ඔවුන් උඩ බලාගෙන කෙළගසාගැනීම දැන්වත් නතර කිරීම සදහා වසර 2021 පෙබ 4 දා පැවති නිදහස් දිනය වෙනුවෙන් 3 දා මවිසින්  පලකරනලද අදහස් සහ  1998 දි දිවයින පුවත්පතේ නිදහස්දින සමරුවට ‘සින්හලයේ මහා පාවාදීම” යන මැයින් මවිසින් ලියලද ලිපියෙන් මේ රටට 1948 දී ලැබුණායයි කියන නිදහස පිලිබඳ  දක්වන්ලද අදහස්ද ගොණුකොට  නැවතත් ඒ අයුරින්ම මෙහි ප්‍රකාශ කරමී.

රටක් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය කරුණු 4 ක්

කිසියම් රටක් දේශපාලන වශයෙන් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය මූලික කරුණු 4 ක් වෙයි. එනම් ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලය සහ අදාල රටේ භූමියේ පරම අයිතිය යන කරුණු හතරය. මෙම ප්‍රධාන අත්‍යාවශ්‍ය අන්ග හතරම සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට ලබාදී නොතිබුණු බව අපි හොඳාකාරවම දනිමු. මන්ද 1972 දී  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ රජයෙන් මේ රට ජනරජයක් බවට ප්‍රකාශ කරන තුරු මෙ මේ රටේ පාර්ලිමේන්තුවේ නීති සම්පාදනය කළේ එන්ගලන්තයේ රැජිනගේ නමිනි. එසේම, ඒ වන තුරුම මේ රටේ විධායක බලය තිබුණේද එන්ගලන්තයේ මහ රැජින විසින් පත් කරණු ලැබූ අග්‍රාණ්ඩුකාරයකුගේ යටතේය.  තුන්වනුව එමව්‍යවස්ථාව යටතේ ලන්කාවේ උපරිමාධිකරනණයක් තිබුණද අභියාචන බලය තිබුණේ එන්ගලන්තයේ සාමි මණ්ඩලයේම බැවින් අධිකරණ බලයද තිබුණේද එන්ගලන්තයේමය.

මීට අමතරව මේ රට තුල ක්‍රියාත්මක වූයේද එන්ගලන්තයේ වෙස්ට්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තුවේම අනුපිටපතක් වූ පාලන ක්‍රමයකි. එසේම පූර්ණ නිදහස  සම්පූර්ණවීම සඳහා 1815 දී ලන්කා රාජ්‍යයට අයත්ව තිබුණු මාලදිවයිනද ව්‍යවස්ථාවේ 1. (2) යටතේ ලන්කාවේ අයිතියෙන් බැහැරකොට ඇති අතර එසේම ලක් රජයේ භූමියෙන් 2/3 ක් පමණ වූ මධ්‍යමකඳුකරයේ හිස් අයිතියද ලක් රජයට ආපසු භාරදී නොතිබුණි.එසේ වීමට හේතුව සුද්දන් විසින් බලහත් කාරෙයෙන් අල්ලාගත් උඩරට සින්හලයින්ට අයිතිව තිබුණු අක්කර 13 ලක්ෂයක් පමණ බූමියේ ඔවුන් විසින් දකුණු ඉන්දියාවෙන් මෙහි ආනයනය කරණලද 12 ලක්ෂයක් පමණවු ඉන්දියානුවන්ද එම ප්‍රදේශයෙන් ඉවත් කොට භූමියේ හිස් අයිතිය මේ රටට ආපසු පවරා නොදුන් නිසාය.   

අභිමානවත්  වාරියපොල හිමි  සහ සින්හලේ නිලමේවරු 1815                                         

 මා එසේ පවසනුයේ 1948 තබා අදවන තුරුත් මේ රටට හෝ ජාතියට කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැති නිසාය. ඊනියා නිදහසක් 1948 දී අපට ලබුනායයි කිවද රටේ හා භූමියේ පරම නිදහස, පාලන නිදහස, බසේ නිදහස, සන්ස්කෘතියේ නිදහස, ආර්ථික නිදහස, සිතීමේ හෝ ආකල්පවල නිදහස ආදි නිදහස් රටකට තිබියයුතු වැදගත් කිසිවක් තවම අපට ලැබී නැත.

මට පෙනෙන ආකාරයට 1948 පෙබරවාරි 4 දා සිදුවුයේ 1947 දී ඉන්දියාව බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් ඉවත්වීමත් සමග කඩාවැටුණු ඉන්ග්‍රීසි බල අධිකාරීයට ලන්කාව හෝ හොදින් තබාගැනීම වාසිදායක බව සිතු සුද්දන් විසින්  ඔවුන්ගේ ඔනෑ එපාකම් ඉටුකරවා ගතහැකි සුවච කීකරු ගෝලබාල පිරිසක් අතට මෙහි පාලන බලය දී තෝන්ලණුව තමන් අතේ ම තබාගෙන යාම සදහා අග්නිදිග ආසියාවේ සුදුසුම රට ලන්කාව බව බව ඔවුන් කල්පනාකල බැවින් යයි මට සිතේ. ඒ ඉන්දියාව නැති උනත් අග්නිදිග ආසියාවේ තම අධිරාජ්යයේ අනාගත වැදගත් කටයුතු කරගැනීම සදහා ශ්‍රී ලන්කාව උපාය මර්ගගික ශයෙන් තබාගතයුතු බව ඔවුන් උපකල්පනය කල බැවිනි. ගෝලිය වශයෙන් එහි පිහිටීම මෙන්ම තමන්ට අවනත බෙදා වෙන්කකළ, මානසික වශයෙන් බුද්ධිසෝධනය කකළ පාලක පැලැන්තියක් එහි සිටින බව ඔවුන් මැනවින් දැනසිටියාට සැක නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම් ඔවුන් රටින් පිටවී ගියද ඔවුන් සිටි පුටුවේ වාඩිවි ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා අනුව ක්‍රියාකරන පිරිසක් ඒ වනවිටත් ඔවුන් විසින් මෙහි නිර්මාණය කොට තිබින. හමින් කලු වුවද සුද්දන්ටත් වඩා හොදින් ඔවුන්ගේ කටයුතු මොවුන් සිදු කරන බව දිවැසින් මෙන් ඔවුන්  දැක ඇත. අදටත් මේ රටේ ක්‍රියත්මකවන දේශපාලනය දෙස බලන ඕනෑම කෙනෙකුට ඒ බව මැනවින් පැහැදිළි වේ. අදටත් සමාජවාදී සහෝදරයින්ගේ රජය  සිදු කරණුයේද එයම නොවේද. 

සෝල්බරී විවස්ථාව කපටි ජෙනින් විසින් නිර්මාණය කලේ එකී වැඩපිලිවෙල ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ තෝන්ලණුව වසයෙනි. අපේ මෝඩ දේශපාලකයින් එය ධාතු කරන්ඩුවක් මෙන් පිළිගත් බව පෙනේ. එහි අන්තර්ගතය දෙස විමසිල්ලෙන් බලන ඔනෑම බුද්ධිමත් කෙනෙකුට කපටි සුද්දන්ගේ එම යටි අරමුණ පැහැදිළිවම දැකගත හැක. ඔවුන්ගේම වෙස්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තු කැබිනෙට්  ආණ්ඩුකරමය,  නිලතල ධූරාවළිය, අභියාචන කෙලවර ප්‍රිවිකෞන්සලේ තබාගත් අධිකරණ යාන්ත්‍රණය, රාජ්ය පාලනක්‍රමය, පාලන භාශාව, ආණ්ඩුකාරයා පත්කිරීමේ බලය,  විදේශ ගිවිසුම්වලට එළඹීමේ බලතල, යුද්ධය ප්‍රකාශ කිරීමේ බලය රැජිනගේ අතේ තබා ගැනීමට අමතරව 45 වන වගන්තිය යටතේ විධායක බලයද එන්ගලන්තයේ මහ රැජිනගේ/රජුගේ අතම තබාගැනීම  මෙන්ම කටුනායක, ත්‍රිකුණාමල ගුවන් කඳවුරුද ඔවුන් අතම තබාගැනීම සහ පොදුරාජ්ය මන්ඩලය නැමැති බ්‍රතාන්ය අධිරාජ්යයේ  සාමාජිකයකු වශයෙන් රන්දවාගැනීම, මේ රට තුල ජාතීන්  කීපයක් සිටින බව විවස්ථාවෙන්ම ප්‍රකාශකොට 29 වන වගන්තියෙන් ලන්කා ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට කිසිම දවසක මෙහි නොසිටි සුලුජාතීන් නම් අමුතුම සතුන් ජාතියක් ඇතිකොට, ඒ අනුව 1833 මේ රට බෙදා පාලනය කිරීම සදහා ඔවුන් රට බෙදු පලාත් පදනම් කරගෙන සින්හල දෙමල හා මුස්ලිම් ආදී වසයෙන් ජනකොටස් බෙදා රට අවුල්කිරීම සහ සින්හලයින්ද සතුරු කන්ඩායම්වලට බෙදීමට පක්ෂ දේශපාලන ක්‍රමයද නමැති සමාජ හූනියමද හන්දුන්වා දෙමින් සෝල්බරී විවස්ථාව නම්වූ මලතොණ්ඩුව අපේ ගෙලේ එල්ලා එය මාරුවෙන් මාරුවට දක්කා මේ රට විනාශකිරිමට අවශය සියළු විධිවිධාන යොදා ජාතියක පන්සකූලය දීමට පමණක් ඉතිරිකොටය,  ඔවුන් මින් පිටව ගියේ.

මීට අමතරවව මේ රට සදාකාලිකව අස්ථාවර කිරීම සදහා ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර සහ වතු අධිරාජ්‍යයේ වහල් මෙහෙයට දකුනු ඉන්දියාවෙන් ගෙන ආ ලක්ෂ 12 කට වැඩි බ්‍රතාන්ය පුරවැසියන් ද මෙහි පදින්චිකොට යාමෙන් මේ රටේ අනාගත දේශපාලන, ආර්තික, සාමාජික හා සන්ස්කෘතික වසයෙන් මහා ගිනිකන්දක් නිර්මාණයකොට යාමටද සුද්දා අමතක කලේ නැත. 1948 පසුවී 77 වසරක් ගතව ඇතත් රටක් වසයෙන් ජාතියක් වසයෙන් අප තවමත් හිර වී සිටින්නේ ඒ අධිරාජ්‍යවාදී මාරාන්තික මළපුඩුවේම නොවේද.1948 සුද්දන් මේ රට්න් පිටවී ගියත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මට්ටමින් කෙරෙන විවිධ බලපෑම් වලට අමතරව ඊනියා ජාත්යන්තර සන්විධාන හරහාද ඔවුන් විසින් කරණුලබන තර්ජන ගර්ජන දෙස බැලීමෙන්ද අප තවමත් ඔවුන්ගේ යටත් විජිතයක් යන මානසිකත්වයෙන් කටයුතු කරන බව ඉතා පහැදිලිය.

එපමණක්ද නොව මේ රටේ නිදහස් දිනය පැවැත්වෙන දවස පවා ඔවුන් අපට නියමකොටදී ගොස් ඇත. පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය යයිද කියවේ. කොටින්ම කීවොත් අපි තවමත් සිතන්නේද, කන්නේ බොන්නෙද, අඳින්නේද පලඳින්නේද සුද්දන්මෙන්මය. ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77ක් ගියත් මේ රටේ මිනිසුන්ගේ සහ ගැහැනුන්ගේ නම්, ස්ථානනාම, නගර නාම අතුරුපාරක පවා නම් තවමත් සුද්දන්ගේ නම්මය.විෂේශයෙන්ම කොලඹ නගරය මන්මාවත් චතුරස්ස්‍ර වල නම් දෙස බලන්විට එය ලන්ඩන් නගරයේම කොටසක්දැයි සිතේ. එපමණක් නොව මේ රටේ සින්හලයින් දහස් ගනන් වධ බන්ධනදී මරා දැමූ බ්‍රවුන් රිග්,ටොරින්ග්ටන්, මැක් ඩොවල් වැන්නවුන්ගේ නම්ද අපේ සින්හල්යින් තවමත් ගෞරවයෙන් සලකති. මේ රටට තවමත් කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැතිබව මා ප්‍රකාශ කරණුයේ මේ ආදී හේතූන් නිසාය.

අප ලබා ඇති නිදහසේ නියම තත්වය එසේ වුවද වසරක් පාසා පෙබරවාරි 4 දා නිදහස සැමරීමට යයි කියා ජාතික ධනය කෝට් ගනනින් මෙන්ම රටේ සන් වර්ධනයට ඵලදායක අන්දමින් යෙදියයුතු වටිනා මිනිස් සම්පතද නාස්ති කරමින් 77 වන වරටත් අපේ රටේ දේශපාලකයින් මේ පවත්වන්නේ කාට ලැබුණු නිදහසක් අරභයාදැයි මම අසමි.

මගේ අදහසේ හැටියට 1948 නිදහස ලැබුනායයි කියන්ට අපට ඉතිරිව ඇත්තේ  නමෝ නමෝ මාතා සින්දුව පමණි. එයද 2015 සිට දෙමලෙන්ද ගැයින. 1815 දී ජාතියට  අහිමිවූ අපේ ජාතික කොඩියද 48 දී නැවත් නොඉසවූ නිසා අපට ජාතියක් වසයෙන් කොඩියක්ද නැත. ඒ වෙනුවට දැනට ඇත්තේ 1953 දී පටිදෙකක් ගසා දේශපාලකයින් හදාගත් බහුජාතික රෙදි කැබෙල්ලක් වූ අපබ්බ්‍රන්ශ නිර්මාණයකි.

 මේ අතර යාන්තමින් ව්සර 24 කට පසු හෝ 1972 දී සිරිමා බන්ඩාරනායක මැතිනිය මේ රට ජනරජයක් බවට පත්කොට, බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් අධිකරණයද නිදහස්කොට,සුද්දන්සතු වතු, තෙල් සමාගම් ආදිය ජනසතුකොට එක්තරා අන්දමක ස්වාධීන බවක් රටතුල ඇතිකලාය.  ඒ අනුව ඇත්ත වසයෙන්ම මේ රටට දේශපාලන නිදහස ලබාගත්තේ 1972 මැයි මස 22 දායයි කිවයූතුය. එමනිසා මේ ර රටේ නිදහසේ මාතාව වසයෙන් උපහාර කලයුත්තේ ඇයට යයි මම සිතමි. එහෙත් අපේ දේශපාලකයින්ගේ කුහක කමේ මහත කොපමනදැයි කිවහොත් අද දක්වාම රටේ සුදුසු තැනක ඇයගේ පිළිරුවක්වත් පිහිටුවා නැත. මා හිතන අන්දමට 1948 ලබා නොගත්, එසේම 48 දී නොලැඹුණු  නිදහසක් සිහිකිරීම සදහා ගොඩනැගූ ඊනියා නිදහස් මන්දිරය  දඇන්වත් ජනරජයක් බවට පත්වූ දිනය සිහිකිරීම සදහා ජනරජ මන්දිරය වසයෙන් නම්කල යුතුය. ඒ අනුව එම චතුරස්‍රයද ජනරජ චතුරස්ස්‍රය වසයෙන් නම්කල යුතුයයි මම යෝජනා කරමි. මේ රටේ නියම නිදහසේ මාතාවවූ  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ පිලිරුව සෑදිය යුත්තේද එහිමය.

 නිදහසට පසුවදනක්

පුන්චි කාලයේ අපට කියා දී තිබුනේ ලන්කාවට නිදහස ලැබුනේ 1948 පෙබරවාරි 4 දා කියල. ඔහොම සුරන්ගනා කථා කියා අප රවටන්ට පුලුවන්කම ඒ කාලේ තිබුණා. නමුත් හය හතර තේඉරෙනකොට අපට තේරුනා 48 මේරටට හා ජනතාවට සැබේ නිදහසක් නොලැබුණු බව. පාසැලේදීත් එහෙම එකක් 48 ලැබුනා කියා උගැන්නුවා. ප්‍රජාචාර පොත්පත්වලත් තිබුනා. වසරක් පාසා පත්තරවලත් මහත් උජාරුවට අතිරේක දැම්මා. වසරක් පාසා ඒ සදහා මහජන මුදල් කෝටිගනන් වැයකොට කලින් කල බලයට ආපු දේශපාලකයින්ගේ පුහු උජාරුව පෙන්වීමට  මහජනමුදල් කෝටි ගනන් වැය කරමින් ගෝල්පේස් එක පැත්තේ ත්‍රිවිධ හමුදා ආචාර, රථ පෙලපාලි. ගුවන් සන්දර්ශන, පාසැල් ලමුන් සියදහස් ගානක් කට්ට අව්වේ වේලා පෙලපාලියේ ගෙන යමින් වසරක් පාසා අපේ රටේ දේශපාලකයින් කරන මෙ ජාතික ධන විනාසය මෙන්ම සේතාම්බර පඨසලු නාඩගමක් බව තේරුනේ ලොකු මහත්වී රට තොට ගැන අවභෝධයක් ඇති උනාට පසුවය. මේ අනුව මේ රටේ දෙශපාලකයින් 1948 සිට  1972දක්වාත් එසේම නැවතත් 1978 සිට මේ වසර දක්වාත් නිදහස් උත්සවය නමින්  සිදුකොට ඇත්තේ හුදු මොනර  රන්ගනයක් පමණක් නායක්පමණකැයි මම කියමි.මන්ද මොනරා උගේ රන්ගනය ලස්සණයැයි මොනරිය ඉදිරියේ රන්ගනය කළ උගේ පස්චාත් ප්රදේශම එලියේ නිසා තමන් හෙලුවෙන් නටන බවත් ඌ නොදන්නා නිසාය.

මම මේ ගැන පළමුවරට ලියන්ට පත්ටන්ගත්තේ 1997 දිවයිනේ නිදහස් දින අතිරේකයෙන්ය.

එවකට දිවයින පුවත්පතේ ප්‍රධාන කතුවරයා වු මගේ මිත්‍ර උපාලී තෙන්නකෝන් මට ඇරයුමක් කලා ඒ වසරේ නිදහස් දින පුවත්පත් අතිරේකයට ලිපියක් ලියන්ට  කියල. ඒ අනුව යැවූ ලිපියෙන් කරුණු දෙකක් මට කියන්ට ඔනෑකලා. පලමු කරුණ 1948 මේ රටට කිසිම නිදහසක් ලැබුනේ හෝ ලබාගත්තේ නැති බව. දෙවැන්න ජී.ඇල්, පීරිස්, ජයම්පති වික්ක්‍රමරත්න සුසන්යෝගයෙන් හදපු චන්ද්‍රිකාගේ, රට කොටින්ට  පාවාදීමේ දේශපාලන පැකේජය (ජේ ආර් පොට්ටනිය වශයෙන් නම්කල) ආදීනව පෙන්වා එය පරාජය කලයුතු.බවය. මගේ යොජනාවක් අනුව එවකට අස්ගිරි පාර්ශවයේ මහානායක හිමියන්වූ පලීපාන ශ්‍රී චන්දානන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ත්‍රයි නිකායික මහානායක හිමිවරුන් සහ රටේ ජාති හිතෂී උගතුන් 50 ක් පමණ අස්ගිරියේ චන්දානන්ද ශාලාවට ගෙන්වා සාකච්චාකොට මවිසින් සන්ස්කරනය කරනලද පොට්ටනිය පැරෙදවීමට මුලිකවූ ලිපියෙන් රට හා ජාතිය පාවාදීමක් සිදුවන බැවින් එය වහාම ඉල්ලා අස්කරගන්නා මෙන් ජනාධිපතිවරියට දැන්වූ ලිපිය ඇතුල්කිරීම. එම ලිපිය දිවයින පත්තරයේ පලවීමෙන් පසු එය කියවූ කොලඹ වෝඩ් පෙදෙසේ වෛද්‍යවරකයකුවු ජයන්ත ගුනරත්න ජයතිලක මහතා මට දුරකතනයෙන් කථාකොට එම ලිපිය  පොතක් වසයෙන් මුද්‍රණයකල. ඒ අනුව පොත් 1000 ක් මුද්‍රණයකොට මට 900 එව්වා. මා ඒ වනවිට ජාතික ඒකාඛධ  කමිටුවේ  මහනුවර සාඛාවේ සභාපති.

මා පලමු වතාවට 1948 දී මේ රටට හෝ මහජන්තාවට කිසිදු නිදහසක් නොලැබුණු බව ප්‍රකාශකලේ එම ලිපියෙනි.  එදා සිට මේ දක්වා මට ලැබුණු හැම අවස්ථාවකදීම තවත් කරුණු ද එක් කොට මා මේ ගැන ලියා ඇත. විවිධ අවස්ථාවල රැස්වීම්වලදී කථාකොට ඇත. එහෙත් කිසිම රජයකට මා කියන පනිවිඩය තෙරුම් ගැනීමට අද දක්වාම  පුලුවන්වී නැත. අපේ රටේ ජාතිකත්වය අදුනන, ඇත්ත තේරුම් ගන්ට හැකි එසේම ජනමතයට කන්දෙන දේසපාලකයින් නැතිබව එයින්ම පැහැදිළිවේ. 1948 වන විට ආසියආවේම ජපානයට පමණක් දෙවැනි වූ දියුනුම ආර්තිකය තිබුණු මේ රට වර්තමානයේ  ආර්ථික වශයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානයට පමණක් දෙවැනි වන තත්වයට ඇද වැටීම ගැන මේ අනුව අපි කිසිසේත්ම පුදුම විය යුතු නැත.

මෙවැනි අතිශයින්ම සෝචනීය තත්වයක් තිබියදී, මිනිසු සිය දහස් ගනන් මියයද්දී,මුලු රටම සාගතයකින් පෙලෙද්දී,අහස උසට බඩුමිල නගිද්දී මේ වසරේත් 77 වන වරටත් මේ ප්‍රෝඩාව සහ රජ විහිලු සන්දර්ශනය පැවැත්වීම ලෝක විහිලුවක් නොවේද

මේ වසරේත් නිරපරාදේ මහජන මුදල් රුපියල් කෝටි ගනනින් නාස්ති කොට ඉනියා නිදහස් උත්සවය පැවැත්වීම් සිදු කෙරින. ඒ සේතාම්බර පටසලු සන්දර්ශනය දැවත් නතර් කළ්ඒයුතු නොවෙද?. 1978 සිටම තමන් සෙළුවෙන් පෙරහැරේ යනබව මේ රටේ දේශපාලකයෝ නොදනිත්.එනමුදු මතු යම් දිනක කවදාහෝ ඔවුන්ද පෙරදවස රජකෙනෙකු කලාක්මෙන් හෙළුවෙන් ඇතුපින් යමින් තම හෙළුව මුළු ලොවටම යළිත් ප්‍රදර්ශනය කලබව හඬගා ඒකාන්තයෙන්ම කියනු ඇත. එසේම.හෙලුවෙන් පෙරහැරේ ගිය බව මුලු ලොවටම හන්ඩගා කියනු ඒකාන්තය. මා කියන මේ බස ඔවුන්ට නොඇසෙනු ඇත එසේම න්තේරෙනුද ඇත

එහෙත් මාගේ මේ තනි සටන කවදා හෝ දිනන බව මට ස්ථිර වසයෙන්ම විස්වාශය. එබැවින් එය දිනන තුරු හෝ මා මැරෙනතුරු හෝ මගේ රට වෙනුවෙන්, ජාතිය වෙනුවෙන් සහ සාශනය වෙනුවෙන් මම දිගටම හුදකලාවම හෝ ඒකචාරි සින්හයකු මෙන් මෙම සටන ගෙනයමි කිසියම් ලෙසකින් මට එය ඉටුකළ නොහැකි වුවද කවුරු හරි සින්හල මවකගේ කුසක උපදින එඩිතර පුතෙකු අනිවාර්යෙන්ම මේ රට සුදු අධිරාජ්‍යවාදින්ගෙන් නියම නිදහස ලැබුවේ 1972 මැයිමස 22 දිනයයි මුලු ලොවටම හඅන්ඩගා  කියනු ඇත.

මෙම ලිපිය අවසන් කිරීම සඳහා අවසාන වසයෙන් මේ ඇස් නැති, කන් නැති හිතන්ට ඔලුවක් නැති, එසේම ගඳ සුවඳ නොදැනෙන දේසපාලකයින් සියලුදෙනාගෙන්ම පහත සදහන් ප්‍රශ්න කීපය මම අසමි.

විදේශ ආධිපත්තියකින් කිසියම් රටකට නිදහස ලබෙනවා කියන්නේ මොකක්ද.

1948 දී ලඇබුනායයි කියන නිදහස එසේම එදා සිට මෙදා දක්වා ජාතියේ අපමණ ධනස්කන්ධයක් වැයකොට මහත් උජාරුවෙන් සමරණ ජාතික නිදහස තියෙන්නේ කොහේද, එය ලැබී ඇත්තේ කාටද.මාරුවෙන් මාරුවට දේශපාලනය කරන අයට පමණක් නොවේද?

වසර 2500 කට වැඩි ඉතිහාශයක් තිබී 1815 දී අපට අහිමිවූ ,1815 දි සුද්දාට භාරදෙනකොට සින්හලේ රාජධානිය සතුව තිබුණු, සෝල්බරී විවස්ථාවෙන් මුස්ලිම් මිනිසුන්ට භාරදුන් මාලදිවයින් ඇතුලු සින්හලේ රාජධානිය 1948 දී අපට ආපසු ලැබුනාද.?

1815 පැවති රටේ නම වූ සින්හලේ කියන නමවත් (සුද්දා සින්හලයින්ගේ රට යන අරුතෙන් එය සිලොන් කී) ආපසු 1948 දී ලබාගත්තාද?.

1815 මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව වූ සින්හල භාෂාව අදවනතුරුත් මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව, පාලන හා අධිකරන භාෂාව වෂයෙන් ස්ථාපිත වුනාද?.

ක්‍රි.පූ. 307 සිට මේ රටේ රාජ්‍යය ආගම වූ බුද්ධාගමට  නිසිතැන ලැබුනාද?

1815 සුද්දට භාරදුන් ලක් පොලවේ නිරවුල් හිස් භුක්තිය 1948 දී ලබාගත්තද, අදවනතුරුත් නැති බව ඔබ දන්නවාද?

1815 වනතුරු රටේ ජාතිය වසයෙන් හැදින්වූ සින්හල ජාතිය යන නමවත් 48 දී ලබාගත්තාද?

1840 න් පසු වරින් වර සුද්දන් ඔවුන්ගේ වතුවල සහ වියාපාරවල වැඩට ඉන්දියාවෙන් ගෙනා සුද්දන්ගේ වහල්ලු මේ රටෙන් සුද්ද්දන් යනවිට ආපසු ගෙනියන්ට කියා බලකොට සින්හලයාගේ ජන්ම භූමිය නිදහස් කරගත්තාද?

සුද්දාගේ පාලනය සදාලිකවම තවදුරටත් මේ රටේ පවත්වාගෙන යාම සදහා අයිවෝ ජෙනින් විසින්, මේ රට බෙදා පාලනය කිරිම, දෙමල සහ මුසල්මානු සුලුජන කොටස් 29 වන වගන්තියෙන් බලවත්කොට සින්හල ජාතිය සහ සම්බුද්ධ සාශනය මේ රටින් තුරන් කිරීමේ මරඋගුල වශයෙන් සකස්කල සෝල්බරී විවස්ථාව අනුවම එන්ගලන්තයේ සුද්දන්ගේ නියොජිතයින් වන කලු සුද්දන් විසින්ම තවදුරටත්මේ රට පාලනය කරන බව ඔබ දන්නවාද. ඒ මරඋගුඋලෙන් ගැලවී මේ රටේ පාලනයට පදනම වියයුතු රටට ගැලපෙන රටේ 2500 ශිස්ඨාචාරයේ පදනම මත ආණ්ඩුකරම ව්‍යවස්ථාවක් හදාගත්තාද. නැති බව ඔබ දන්නවාද.  ඉන්දියාව තම ව්‍යවස්ථාව  හදන්ට පටන්ගත්තේ 1935. එය භාර කලේ ශ්‍රේඨෂ්ඨ භාරත පුත්ත්‍රයෙක්වූ ඇම්බෙඩ්කාර්ට බව ඔබලා දන්නවාද?

අපගේ දේශයට හා සන්ස්කෘතියට ආවේනික වු ශිස්ඨාචාරය මත පදනම්වූ නීති ක්‍රමයක හා පාලන ක්‍රමයක අවස්‍යතාව ගැන ඔබ සිහිනෙන් හෝ සිතා තියෙනවාද?

1948 ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77 ක් ගතවීත් 2500 පුරා මේ රටේ ශිෂ්ඨාචාරය ගොඩනැගූ, ඉන්දීය සහ බටහිර ආක්‍රමනිකයින්ගෙන් සිය ජීවිත පුදා රට ජාතිය බේරාගත් භූමිපුත්‍රයින්වු උඩරට සාඩම්බර ගැමියන්ගේ අහිමිවූ උරුමයන් හා අයිතිවාසිකම් ආපසු ලබා ගත්තාද. විශේෂයෙන්ම එවකට උඩරට රාජධහානියේ සින්හල මිනිසුන්ගේ ඉඩ  කඩම් ආපසු ලබා දුන්නාද.අද ඒ ඉඩම් සියල්ල ඉන්දීය වතු කම්කරුවන්ට රනිල්, සජිත් සහ  අනුර යන තිදෙනාම සින්නක්කර  කරදී දීමට පොරොන්දුවූ බව මෙය කියවන ඔබ ඔබ දන්නවාද?

වර්තමාන ජනාධිපති වරයාගේ අග්‍ර පුරෝහිතයකු වන සමන්ත විද්‍යාරත්න කියන ඇමතිවරයා උඩරට සින්හලයිගේ ඉඩම් වතු දමළුන්ට ලබාදී එම ඉඩම්වල තට්ටු නිවාස හදාදීමට ප්‍රසිද්ධියේ පොරොන්දුවී ඇති බව ඔබ දන්නවාද?

1948 ඊනියා නිදහසින් පසු 77 වසරක් ගතව ඇතත් ස්වාධීන, ස්වෛරී හා සැබෑ නිදහස් රටක් අද්වනතුරුත් මේ රටේ වසර 2500 ක් පුරා ජන්ම උරුමකරුවන් වන ඔබලා මේ පොලව මත ස්ථාපිත කර ගත්තාද?

වතුකරයේ ඉඩම් ඉන්දීය දෙමළුන්ට දුන් පසු ඔබලා මියගිය පසු ඔබගේ දරු මුනුබුරන් ජීවත් වන්නේ කොහේද කියා ඔබ කිසි දිනක සිතුවාද?

1948 දී නිදහසක් ලැබුණානම් 1961 දි රජයට විරුද්ධව ලියනගේ/ කළ කුමන්තරණය සහ 1971 දී ජා. වි.පෙ කැරැල්ලද රැජිනගේ ආණ්ඩුවට එරෙහිව කරනලද කුමන්ත්‍රණ වශයෙන් හැදින්වුයේ ඇයි?

1948 දී මේ රට පූර්ණ නිදහස ලබා තිබුණානම් 1962 රජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයේ විත්තිකරුවන් බ්‍රතාන්‍ය ප්‍රිවි කවුන්සලයෙන් නිදහස්කලේ කෙසේද?

1947 දී ඉන්ග්‍රීසි පාලනයෙන් නිදහස ලබාගත් භාරතය 1951 දී ජනරජයක් වශයෙන් ප්‍රකාශ කලානම් 1948 දීම මේ රටත් ජනරජයක් නොකළේ ඇයි?

1972 දී බන්ඩාරනායක මැතිනිය කරනතුරු වසර 24 ක් තිස්සේ කිසිවෙකු මේ රට ජනරජයක්  වශයෙන් ප්‍රකාශ නොකලේ ඇයි?

 1977 දී බලයට පත්වූ ජේ ආර් මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට නැවතත් පෙබරවාරි 4 නිදහස සැමැරීම ඇරැඹීය. නිදහස් පක්ශයේ පියා වූ බන්ඩාරනායකගේ අතිජාත දුවනිය වූ චන්ද්‍රිකා 1994 දී බලයට පත් වුවද  බටහිර ගැති සෝබෝන් මානසික ඇයද නැවතත් පෙබ 4 ම නිදහස් දිනය පැවැත්වීය. ඉන්පසු බලයට පැමිණි ශ්‍රී ලන්කා පක්ශයේ බලකණුව වූ මහින්ද රාජපක්සද පෙබ 4 ම කිසිදාක නූපන් දරුවාගේ උපන් දිනය පැවැත්වීම දිගටම කලේය. යහපාලන රජයේ රනිල් -සිරිසේන යුගලයද එයම කලහ. ඉන්පසු යලිත් බලයට පත් වූ ශ්‍රී ලන්කා රාජපක්ශලාද පෙබ 4 ටම පෙම්බැදි බව අදටත් පෙනේ. කිසිදාක අපට නොලැබුණු ඒ නිදහස පෙබ් 4 ම රතු විප්ලවකාරී දේශප්‍රේමීන් යයි කියන මල්ලිලාද අදටත් පෙබ 4 ම එය පැවැත්වීම කොතරම්නම් අවාසනාවන්තද. කොතරම් ලැජ්ජා සහගතද?

පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය බවවත් අපේ දේශපාලකයින් දන්නවාද? 

ඒ අනුව1948 සිට (1972-75 හැර) වසර 77ක් තිස්සේ අපේ දේශපාලකයින් ශ්‍රී ලන්කාවේ ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් ජාතික නිදහස් දිනය වශයෙන් ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය සැමරූ මෝඩ රැළක් බව දැන් වත් ඔබට වැටහෙනවාද?

වැටත් නියරත් යන දෙකම ගොයම් කානම් කාට කියමු ද ඒ අමාරුව. පරගැති බහුජාතික සහ බහුආගමික එ.ජා,ප.  එසේ කිරීම ගැන අපි මවිත නොවෙමු.   1972 මැයි මස 22 දින  මේ රට ජනරජයක් බවට පත් කොට 1815 න් පසු පලමු වතාවට ජාතීයට නිදහස ලබාදීමෙන් පසු 1977 දක්වා වසර 5ක් ජනරජ දිනය නිදස් දිනය වශයෙන්  පැවැත්වීමෙන් පසු 1977 බලයට පැමිණි ජේ.ආර් ගේ රජය යලිත් පෙබරවාරි 4 ම ජාතියේ  නිදහස් දිනය වශයෙන් පැවැත්වීම ආරම්භ කරණ ලදුව අද දක්වාම ඒ අනුව පෙබ් 4 දිනම නැවතත් නිදහස් දිනය සැමරීම ආරම්භ කෙරිණ.නිදහසේ සැබෑ මාතාවවූ බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ තුරුළේ හැදුණු වැඩුණු අයම මේ අයුරින් ඒ උතුම් ලක් මාතාව, (නූතන විහාරමහාදේවිය) පාවා දීම අපටනම් කිසි ලෙසකින් අනුමත කල නොහැක. සින්හල ජාතිය මෙවැනි නිවට නියාලු, ගඳ සුවඳ නොදැනෙන කෘතගුන නොදන්නා පරගැති දැයක් වූයේ කෙසේදැයි මටනම් කිසිසේත්ම අදහාගත නොහැක.

බන්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු මැතිනිය පනදුන් ශ්‍රී ලන්කා නිදහස් පක්සයේ තිඹිරිගෙයින්ම උපන් එසේම ඒ තොටිල්ලේම හැදුනු වැඩුණු උදවියම ඇය විසින් ජාතියට දායාදකළ මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට පරගැති එ.ජා.ප. යේ ඕනෑ එපාකම් සපුරමින් මහජනමුදල් කෝටි ගනනින් වැය කරමින් 1948 තබා අද වනතුරුත් අපට නොලැබුණු නිද්හසක් සමරමුයි කියා විළිලජ්ජා නැතිව සුද්දියකුගේ උපන් දිනයක් සැමරීමට සින්හල ජාතියේ ජාතික අහිමානය  මේ අන්දමින් විනාශකරමින් අපගේ මේ උදාර ජාතිය පවාදීම අපි කෙසේනම් තව දුරටත් ඉවසා සිටිමුද?

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම මේ සින්හල දේශයේ වසර 2566 ක අඛණ්ඩ අභිමානනීය ඉතිහාශය නොදන්නා පිරිස් ඒ වගේම තම රටක හා ජාතිය ගැන  භක්තියක්, හෝ ආදරයක් නැති ඉන්ග්‍රීසි කාරයින්ගේ ගෝල අඳබාලයන් 1815 න් පසු 1972 මැයි මස 22 වන දින සීරිමාවෝ බන්ඩාරනායක අගමැතිනිය ලබාදුන් නිදහස පසෙක දමා ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය සමරන පෙබ 4 වන දින, ජාතියක් වශයෙන් කිසිදාක සින්හල ජාතියට හෝ මේ රටට නොලැබුණු නිදහසක් උජාරුවට සමරමින් සාපරාඅදී අන්දමින් යලිත් ජාතියක් මරණ  මේ අවස්ථාවේදී පරක් තෙරක් නැති ඈත එපිට ඉන්දීය සයුරේ මුරිසි (මෝරිටිස්) දිවයිනේදී පර සුද්දන්ගේ සිරකරුවකු වශයෙන් 1829 දී අවසන් හුස්ම හෙලූ අවස්ථාවේදී සැරයටියක ආධාරයෙන් නැමීගෙන මුරිසි පොලෝමත ඇවිදිමින් ඇහෙලේපොල වීර මහ අධිකාරම් තුමා මුරිසි පොලොව මත සෙවූ 1815 දි ජාතියක් වශයෙන් අපට අහිමිවූ ඔබේත් ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂික නිදහස් සමරු උළෙල පැවැත්විය යුත්තේ මේ රට ජනරජයක් බවට ප්රකාශ කළ මැයි මස 22 දා පමණක් බැවින් මේ වසරේ සිට හෝ, 1978 සිට 2026 දක්වා සියලුම රජයන් විසින් නැවත පෙබරවාරි 4 ම පැවැත්වීමෙන් සිදුකරනලද ජාතිද්‍රෝහී, දේශද්‍රෝහී පාවාදීම මේ රජයෙන් හෝ නිවැරැදි කරන මෙන් මම යෝජනා කරමි.

ඔබ පක්ෂය විසින් 1971 මෙහෙයවනලද රාජ්‍ය විරෝධී කැරැල්ලේදි බන්ඩාරනායක මැතිනිය මරාදැමීමට ඔබ පක්ශය සැළසුම් කොට සිටියත් ඇය ඒ සියලු දෙනාටම සමාව දී පුනරුත්ථාපනය කල නිසා ඔබ පක්ෂයෙ නය ගෙවීමට එතුමියට ගෞරව කිරීම සන්දහාද ඇති සුදුසුම ක්රමයද එය යයි මම සිතමි. 

මා අද මෙම ලිපිය ලියනුයේ වසර 2566 ක අඛන්ඩ ඉතිහාසයකට හා ශ්‍රේෂ්ඨ          අභිමානයකට මේ මිහිපිට උරුමයක් ඇති සාඩම්බර සින්හල බෞධයෙක් වශයෙනි.අපගේ මේ මව්බිම ගැන හෝ එහි දීර්ග ඉතිහාසය ගැන හෝ සින්හල ජාතිය පිළිබඳ හෝ   අබමල් රේණුවක අවභෝධයක් හෝ ආදරයක් නැති, මේ රටේ  ජාතිද්‍රෝහී, දේශද්‍රෝහී, බලලෝභී දේශපාලන අග්ඥයින්  විසින් වසර 133 ක ඉන්ග්‍රීසින්ගේ දුර්දාන්ත, කෲර පාලනයකින් පසු 1948 දී මේ රටට  නොලැබුණු නිදහසක්  සැමරීම” යයි කියමින් 1948 න් පසු (1972-77 හැර ) 75 වන වතාවටත් මේ සින්හල ජාතියත් උපන් බිමත් පාවා දෙමින්, මේ ශ්‍රේෂ්ඨ මව්බිමත් එහි අභිමානවත් සින්හල ජාතියත් මුහුනපා සිටින අතිෂයින්ම සෝචනීය මොහොතකදීය.

මෙම ලිපිය කියවන ඔබ සැමගෙන්, මා මෙම ලිපියේ මාර්තෲ කාවෙන් විමසා ඇත්තේ  සැමරීම” යන වචනයෙන් අප අදහස් කරන්නේ අතීතයේදී සිදුවු කිසියම් වැදගත් සත්‍ය සිද්ධියක් නැවත සිහිකිරීම නොවේද කියාය. එය උපතක්, විපතක් හෝ විවාහයක් වැනි පුද්ලික කරුණක් හෝ රටක,ජාතියක ඓතිහාසික වැදගත් කමක් ඇති සන්සිද්ධ්යක්  විය හැක. මේ කුමක් වුවත් ‘සැමරීමට නම් එය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවු සත්‍යදෙයක් වියයුතු නොවේද?

1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට කිසිම ආකාරයක පූර්ණ රාස්ට්‍රපාලන නිදහසක් අපරටට ලබා දුන්නේ නැත. එමනිසා,1948 දී නිදහස ලැබුණේ යයි කීම චේතිය ගණයේ මුසාවකි. එම නිසා ඒ බොරුව මෙහිදී පමණක් සත්‍යයක් වන්නේ කෙසේද යන ප්‍රස්නය මෙහිදී මම ඔබගෙන් අසමි. 1948 දී මේ රටට කිසිම රාස්ට්‍ර පාලන ස්වාධීනත්වයක් නිදහසක්  සුද්දන් නොදුන් බවද එමනිසාම ඔවුන්ගේ යටත් විජිතවාදි පාලනයෙන් අප රට නොමිඳුනු ආකාරය මේ ලිපියේ පහතින් මම දක්වා ඇත.    

ඒ නිසා අවුරුදු පතා ජාතියක් වශයෙන්, ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් උත්සවත් ශ්‍රීයෙන් සැමරීම සඳහා, 1948 දී මේ රටට සූද්දන් විසින් ලබාදුන්නා යයි කියන නිදහස කුමක්දැයි යන්න හැකිනම් දැන්වත් පැහැදිළිකරන මෙන් මම මේ රටේ සියළුම දේශපාලකයින්ට අභියෝග කරමි.මා දක්නා අන්දමට,1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට ලබාදී ඇත්තේ සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාව නමැති යදමින්  අපගේ රට හා ජාතිය, අතපය මෙන්ම මනසද බැඳ තබා,  18 වන සිය වසේ සිට බ්‍රතාන්‍යයේ තිබුණු වෙස්ට්මින්ස්ට පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය අනුව, ඔවුන්ගේ රටේම යහපත සඳහා , ඔවුන්ගේම නීති රීති අනුව තවදුරටත් මේ රට පාලනය කිරීම සඳහා  ලාන්කික  ධනවත් ව්‍යාපාරික, ප්‍රභූ පිරිසක් අතට ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍යයේම යහපත  සඳහා 1948 න් පසුවද බ්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේම  යටත් විජිතයක් වශයෙන් තව දුරටත් මේ රට පාලනය කරගැනීම සඳහා ඔවුන් විසින්ම මනාසේ පුරුදු පුහුණු කරනලද, හමින් පමණක් කලුවූ, එහෙත්  සිතුම් පැතුම්, ඇඳුම් පැලඳුම්, කෑම් බීම් ආදී අනෙකුත් සෑම අන්ශය්කින්ම  සුද්දන් වූ පිරිසක් අතට මේ රටේ පාලනය මාරු කිරීම පමණි.

 එසේ නැතිව තමන්ගේම ස්වාධීන රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමයකින් මේ රට පාලනය කිරීමේ බලය හෝ සමුර්ධිමත් රාජ්‍යක් වශයෙන්, ආර්ථික වශයෙන් හා සන්ස්කෘතික වශයෙන් ස්වාධින රටක් ව්වශයෙන් ඉදිරියට යාම සඳහා අපට ලබාදුන් සම්පූර්ණ නිදහසක්නම් නොවේ.  

 සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේ ශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පි පිළිගත් සන්සිද්ධියකි. යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද.

ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වශයෙන් හා නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදහස් දිනය සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතුමියගේ පාලනකාලය අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවතවන ලදී.  සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පිළිගත් සන්සිද්ධියකි.

 යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද. ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වසයෙන් හා මේ රට නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට  වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදස් දිනය  සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතිමියගේ පාලනකාලාය් අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවත්වන ලදී. 

යතාර්තය එසේ වුවද මහජන මුදල් කෝටි ගණනින් නාස්තිකරමින් මේ රටට අද වනතුරුම කිසිදාක නොලැබුණු ඊණියා නිදහසක් (ස)මරමින් වසරක් පාසා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි?

යථාර්තය මෙසේව තිබියදී පෙබ් 4 නිදහස සැමරීම නිදහස මැරීමක් මිස සැමරීමක් නොවන බව මා ප්‍රකාශ කරනුයේ මේ නිසාය.

වර්ෂ 1815 මාර්තු 02 වන දින ඩොයිලිගේ කපටිකමින් සුද්දන් විසින් උදුරාගත් අපගේ මේ සින්හල දේශයට අහිමිවූ, සමස්ත භූමියේ ස්වෛරීත්වයේ හෝ ශිෂ්ඨාචාරයේ නිදහස අද වනතුරුම අපට ලැබීනැතත්, ඒ බව හෝ නොදන්නා රටට දැයට කිසිදු ආදරයක් නැති, අමණ දේශපාළුවන් විසින් වාර්ෂිකව සිදු කරණලද ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම, රාජ්‍ය බලය ගැනීමට පෙර අධිරාජ්‍ය විරෝදී, සමාජවාදී සහෝදර වරුන් වුවද, බලය ලබාගැනීමෙන් පසු අද බටහිර අධිරාජ්‍ය ගැති නිරුවත් බලුකුක්කන් මෙන් ඔවුන්ද,  ජාතිකත්වයක් නැති, මේ රට කුමක්ද කියා හෝ නොදත්, ඔවුන්ගේ බටහිර ගැති පූර්වගාමීන් මෙන්ම යලිත් මේ වසරේ ද පෙබරවාරි මස 04 වන දින ද  77 වන වරටත් ගෝල්ෆේස් හිදී  හෙළුවත්ශ්‍රීයෙන් එය සැමරීමය..මේ රටේ මිනිසුන් සිය දහස් ගනනින් හාල්, පොල් තබා ළුනු ටිකත් නැතිව කුසගින්නේ පෝලිමේ ලතවෙද්දී, බටහිර සුද්දන් සතුටු කිරීමට සහ තම දේශපාලන නිරුවත වසාගැනීමට වසරක් පාසා, කෝටි ගනන් මහජන මුදල් නාස්ති කරමින් තම මෝඩ දේශපාලන හෙළුව මුළු ලොවටම ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා වසරක් සඳහා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි. මේ රටේ දෙශපාලකයින්ගේ ජාතිකත්වය සහ දේශප්‍රේමිත්වය තිබෙන්නේ කොහේදැයි මටනම් නොතේරේ. 

1948 දී සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට පෙබරවාරි 4 දා ජාතික නිදහස් දින උත්සවය පැවැත්වීම මා හැමදාම දකින්නේ කිසිදාක නූපන් දරුවෙකු වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන උපන්දින උත්සවයක් වැනි ව්හිලුවක් මෙනි. එසේම අපි තවමත් එන්ගලන්තයේ යටත් විජිතයක් බවද එලිපිටම පිලිගැනීමක්ද ඉන් ප්‍රකාශවෙයි.

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම එහි අභිමානය නොදන්නා පිරිස් විසින් එය පාලනය කරණු ලබනවිට සිදුවන විපරීතකම් තවමත් වෙනස් නොවී ඇති බැවින්, ඔවුන් උඩ බලාගෙන කෙළගසාගැනීම දැන්වත් නතර කිරීම සදහා වසර 2021 පෙබ 4 දා පැවති නිදහස් දිනය වෙනුවෙන් 3 දා මවිසින්  පලකරනලද අදහස් සහ  1998 දි දිවයින පුවත්පතේ නිදහස්දින සමරුවට ‘සින්හලයේ මහා පාවාදීම” යන මැයින් මවිසින් ලියලද ලිපියෙන් මේ රටට 1948 දී ලැබුණායයි කියන නිදහස පිලිබඳ  දක්වන්ලද අදහස්ද ගොණුකොට  නැවතත් ඒ අයුරින්ම මෙහි ප්‍රකාශ කරමී.

රටක් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය කරුණු 4 ක්

කිසියම් රටක් දේශපාලන වශයෙන් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය මූලික කරුණු 4 ක් වෙයි. එනම් ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලය සහ අදාල රටේ භූමියේ පරම අයිතිය යන කරුණු හතරය. මෙම ප්‍රධාන අත්‍යාවශ්‍ය අන්ග හතරම සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට ලබාදී නොතිබුණු බව අපි හොඳාකාරවම දනිමු. මන්ද 1972 දී  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ රජයෙන් මේ රට ජනරජයක් බවට ප්‍රකාශ කරන තුරු මෙ මේ රටේ පාර්ලිමේන්තුවේ නීති සම්පාදනය කළේ එන්ගලන්තයේ රැජිනගේ නමිනි. එසේම, ඒ වන තුරුම මේ රටේ විධායක බලය තිබුණේද එන්ගලන්තයේ මහ රැජින විසින් පත් කරණු ලැබූ අග්‍රාණ්ඩුකාරයකුගේ යටතේය.  තුන්වනුව එමව්‍යවස්ථාව යටතේ ලන්කාවේ උපරිමාධිකරනණයක් තිබුණද අභියාචන බලය තිබුණේ එන්ගලන්තයේ සාමි මණ්ඩලයේම බැවින් අධිකරණ බලයද තිබුණේද එන්ගලන්තයේමය.

මීට අමතරව මේ රට තුල ක්‍රියාත්මක වූයේද එන්ගලන්තයේ වෙස්ට්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තුවේම අනුපිටපතක් වූ පාලන ක්‍රමයකි. එසේම පූර්ණ නිදහස  සම්පූර්ණවීම සඳහා 1815 දී ලන්කා රාජ්‍යයට අයත්ව තිබුණු මාලදිවයිනද ව්‍යවස්ථාවේ 1. (2) යටතේ ලන්කාවේ අයිතියෙන් බැහැරකොට ඇති අතර එසේම ලක් රජයේ භූමියෙන් 2/3 ක් පමණ වූ මධ්‍යමකඳුකරයේ හිස් අයිතියද ලක් රජයට ආපසු භාරදී නොතිබුණි.එසේ වීමට හේතුව සුද්දන් විසින් බලහත් කාරෙයෙන් අල්ලාගත් උඩරට සින්හලයින්ට අයිතිව තිබුණු අක්කර 13 ලක්ෂයක් පමණ බූමියේ ඔවුන් විසින් දකුණු ඉන්දියාවෙන් මෙහි ආනයනය කරණලද 12 ලක්ෂයක් පමණවු ඉන්දියානුවන්ද එම ප්‍රදේශයෙන් ඉවත් කොට භූමියේ හිස් අයිතිය මේ රටට ආපසු පවරා නොදුන් නිසාය.   

අභිමානවත්  වාරියපොල හිමි  සහ සින්හලේ නිලමේවරු 1815                                         

 මා එසේ පවසනුයේ 1948 තබා අදවන තුරුත් මේ රටට හෝ ජාතියට කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැති නිසාය. ඊනියා නිදහසක් 1948 දී අපට ලබුනායයි කිවද රටේ හා භූමියේ පරම නිදහස, පාලන නිදහස, බසේ නිදහස, සන්ස්කෘතියේ නිදහස, ආර්ථික නිදහස, සිතීමේ හෝ ආකල්පවල නිදහස ආදි නිදහස් රටකට තිබියයුතු වැදගත් කිසිවක් තවම අපට ලැබී නැත.

මට පෙනෙන ආකාරයට 1948 පෙබරවාරි 4 දා සිදුවුයේ 1947 දී ඉන්දියාව බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් ඉවත්වීමත් සමග කඩාවැටුණු ඉන්ග්‍රීසි බල අධිකාරීයට ලන්කාව හෝ හොදින් තබාගැනීම වාසිදායක බව සිතු සුද්දන් විසින්  ඔවුන්ගේ ඔනෑ එපාකම් ඉටුකරවා ගතහැකි සුවච කීකරු ගෝලබාල පිරිසක් අතට මෙහි පාලන බලය දී තෝන්ලණුව තමන් අතේ ම තබාගෙන යාම සදහා අග්නිදිග ආසියාවේ සුදුසුම රට ලන්කාව බව බව ඔවුන් කල්පනාකල බැවින් යයි මට සිතේ. ඒ ඉන්දියාව නැති උනත් අග්නිදිග ආසියාවේ තම අධිරාජ්යයේ අනාගත වැදගත් කටයුතු කරගැනීම සදහා ශ්‍රී ලන්කාව උපාය මර්ගගික ශයෙන් තබාගතයුතු බව ඔවුන් උපකල්පනය කල බැවිනි. ගෝලිය වශයෙන් එහි පිහිටීම මෙන්ම තමන්ට අවනත බෙදා වෙන්කකළ, මානසික වශයෙන් බුද්ධිසෝධනය කකළ පාලක පැලැන්තියක් එහි සිටින බව ඔවුන් මැනවින් දැනසිටියාට සැක නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම් ඔවුන් රටින් පිටවී ගියද ඔවුන් සිටි පුටුවේ වාඩිවි ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා අනුව ක්‍රියාකරන පිරිසක් ඒ වනවිටත් ඔවුන් විසින් මෙහි නිර්මාණය කොට තිබින. හමින් කලු වුවද සුද්දන්ටත් වඩා හොදින් ඔවුන්ගේ කටයුතු මොවුන් සිදු කරන බව දිවැසින් මෙන් ඔවුන්  දැක ඇත. අදටත් මේ රටේ ක්‍රියත්මකවන දේශපාලනය දෙස බලන ඕනෑම කෙනෙකුට ඒ බව මැනවින් පැහැදිළි වේ. අදටත් සමාජවාදී සහෝදරයින්ගේ රජය  සිදු කරණුයේද එයම නොවේද. 

සෝල්බරී විවස්ථාව කපටි ජෙනින් විසින් නිර්මාණය කලේ එකී වැඩපිලිවෙල ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ තෝන්ලණුව වසයෙනි. අපේ මෝඩ දේශපාලකයින් එය ධාතු කරන්ඩුවක් මෙන් පිළිගත් බව පෙනේ. එහි අන්තර්ගතය දෙස විමසිල්ලෙන් බලන ඔනෑම බුද්ධිමත් කෙනෙකුට කපටි සුද්දන්ගේ එම යටි අරමුණ පැහැදිළිවම දැකගත හැක. ඔවුන්ගේම වෙස්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තු කැබිනෙට්  ආණ්ඩුකරමය,  නිලතල ධූරාවළිය, අභියාචන කෙලවර ප්‍රිවිකෞන්සලේ තබාගත් අධිකරණ යාන්ත්‍රණය, රාජ්ය පාලනක්‍රමය, පාලන භාශාව, ආණ්ඩුකාරයා පත්කිරීමේ බලය,  විදේශ ගිවිසුම්වලට එළඹීමේ බලතල, යුද්ධය ප්‍රකාශ කිරීමේ බලය රැජිනගේ අතේ තබා ගැනීමට අමතරව 45 වන වගන්තිය යටතේ විධායක බලයද එන්ගලන්තයේ මහ රැජිනගේ/රජුගේ අතම තබාගැනීම  මෙන්ම කටුනායක, ත්‍රිකුණාමල ගුවන් කඳවුරුද ඔවුන් අතම තබාගැනීම සහ පොදුරාජ්ය මන්ඩලය නැමැති බ්‍රතාන්ය අධිරාජ්යයේ  සාමාජිකයකු වශයෙන් රන්දවාගැනීම, මේ රට තුල ජාතීන්  කීපයක් සිටින බව විවස්ථාවෙන්ම ප්‍රකාශකොට 29 වන වගන්තියෙන් ලන්කා ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට කිසිම දවසක මෙහි නොසිටි සුලුජාතීන් නම් අමුතුම සතුන් ජාතියක් ඇතිකොට, ඒ අනුව 1833 මේ රට බෙදා පාලනය කිරීම සදහා ඔවුන් රට බෙදු පලාත් පදනම් කරගෙන සින්හල දෙමල හා මුස්ලිම් ආදී වසයෙන් ජනකොටස් බෙදා රට අවුල්කිරීම සහ සින්හලයින්ද සතුරු කන්ඩායම්වලට බෙදීමට පක්ෂ දේශපාලන ක්‍රමයද නමැති සමාජ හූනියමද හන්දුන්වා දෙමින් සෝල්බරී විවස්ථාව නම්වූ මලතොණ්ඩුව අපේ ගෙලේ එල්ලා එය මාරුවෙන් මාරුවට දක්කා මේ රට විනාශකිරිමට අවශය සියළු විධිවිධාන යොදා ජාතියක පන්සකූලය දීමට පමණක් ඉතිරිකොටය,  ඔවුන් මින් පිටව ගියේ.

මීට අමතරවව මේ රට සදාකාලිකව අස්ථාවර කිරීම සදහා ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර සහ වතු අධිරාජ්‍යයේ වහල් මෙහෙයට දකුනු ඉන්දියාවෙන් ගෙන ආ ලක්ෂ 12 කට වැඩි බ්‍රතාන්ය පුරවැසියන් ද මෙහි පදින්චිකොට යාමෙන් මේ රටේ අනාගත දේශපාලන, ආර්තික, සාමාජික හා සන්ස්කෘතික වසයෙන් මහා ගිනිකන්දක් නිර්මාණයකොට යාමටද සුද්දා අමතක කලේ නැත. 1948 පසුවී 77 වසරක් ගතව ඇතත් රටක් වසයෙන් ජාතියක් වසයෙන් අප තවමත් හිර වී සිටින්නේ ඒ අධිරාජ්‍යවාදී මාරාන්තික මළපුඩුවේම නොවේද.1948 සුද්දන් මේ රට්න් පිටවී ගියත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මට්ටමින් කෙරෙන විවිධ බලපෑම් වලට අමතරව ඊනියා ජාත්යන්තර සන්විධාන හරහාද ඔවුන් විසින් කරණුලබන තර්ජන ගර්ජන දෙස බැලීමෙන්ද අප තවමත් ඔවුන්ගේ යටත් විජිතයක් යන මානසිකත්වයෙන් කටයුතු කරන බව ඉතා පහැදිලිය.

එපමණක්ද නොව මේ රටේ නිදහස් දිනය පැවැත්වෙන දවස පවා ඔවුන් අපට නියමකොටදී ගොස් ඇත. පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය යයිද කියවේ. කොටින්ම කීවොත් අපි තවමත් සිතන්නේද, කන්නේ බොන්නෙද, අඳින්නේද පලඳින්නේද සුද්දන්මෙන්මය. ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77ක් ගියත් මේ රටේ මිනිසුන්ගේ සහ ගැහැනුන්ගේ නම්, ස්ථානනාම, නගර නාම අතුරුපාරක පවා නම් තවමත් සුද්දන්ගේ නම්මය.විෂේශයෙන්ම කොලඹ නගරය මන්මාවත් චතුරස්ස්‍ර වල නම් දෙස බලන්විට එය ලන්ඩන් නගරයේම කොටසක්දැයි සිතේ. එපමණක් නොව මේ රටේ සින්හලයින් දහස් ගනන් වධ බන්ධනදී මරා දැමූ බ්‍රවුන් රිග්,ටොරින්ග්ටන්, මැක් ඩොවල් වැන්නවුන්ගේ නම්ද අපේ සින්හල්යින් තවමත් ගෞරවයෙන් සලකති. මේ රටට තවමත් කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැතිබව මා ප්‍රකාශ කරණුයේ මේ ආදී හේතූන් නිසාය.

අප ලබා ඇති නිදහසේ නියම තත්වය එසේ වුවද වසරක් පාසා පෙබරවාරි 4 දා නිදහස සැමරීමට යයි කියා ජාතික ධනය කෝට් ගනනින් මෙන්ම රටේ සන් වර්ධනයට ඵලදායක අන්දමින් යෙදියයුතු වටිනා මිනිස් සම්පතද නාස්ති කරමින් 77 වන වරටත් අපේ රටේ දේශපාලකයින් මේ පවත්වන්නේ කාට ලැබුණු නිදහසක් අරභයාදැයි මම අසමි.

මගේ අදහසේ හැටියට 1948 නිදහස ලැබුනායයි කියන්ට අපට ඉතිරිව ඇත්තේ  නමෝ නමෝ මාතා සින්දුව පමණි. එයද 2015 සිට දෙමලෙන්ද ගැයින. 1815 දී ජාතියට  අහිමිවූ අපේ ජාතික කොඩියද 48 දී නැවත් නොඉසවූ නිසා අපට ජාතියක් වසයෙන් කොඩියක්ද නැත. ඒ වෙනුවට දැනට ඇත්තේ 1953 දී පටිදෙකක් ගසා දේශපාලකයින් හදාගත් බහුජාතික රෙදි කැබෙල්ලක් වූ අපබ්බ්‍රන්ශ නිර්මාණයකි.

 මේ අතර යාන්තමින් ව්සර 24 කට පසු හෝ 1972 දී සිරිමා බන්ඩාරනායක මැතිනිය මේ රට ජනරජයක් බවට පත්කොට, බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් අධිකරණයද නිදහස්කොට,සුද්දන්සතු වතු, තෙල් සමාගම් ආදිය ජනසතුකොට එක්තරා අන්දමක ස්වාධීන බවක් රටතුල ඇතිකලාය.  ඒ අනුව ඇත්ත වසයෙන්ම මේ රටට දේශපාලන නිදහස ලබාගත්තේ 1972 මැයි මස 22 දායයි කිවයූතුය. එමනිසා මේ ර රටේ නිදහසේ මාතාව වසයෙන් උපහාර කලයුත්තේ ඇයට යයි මම සිතමි. එහෙත් අපේ දේශපාලකයින්ගේ කුහක කමේ මහත කොපමනදැයි කිවහොත් අද දක්වාම රටේ සුදුසු තැනක ඇයගේ පිළිරුවක්වත් පිහිටුවා නැත. මා හිතන අන්දමට 1948 ලබා නොගත්, එසේම 48 දී නොලැඹුණු  නිදහසක් සිහිකිරීම සදහා ගොඩනැගූ ඊනියා නිදහස් මන්දිරය  දඇන්වත් ජනරජයක් බවට පත්වූ දිනය සිහිකිරීම සදහා ජනරජ මන්දිරය වසයෙන් නම්කල යුතුය. ඒ අනුව එම චතුරස්‍රයද ජනරජ චතුරස්ස්‍රය වසයෙන් නම්කල යුතුයයි මම යෝජනා කරමි. මේ රටේ නියම නිදහසේ මාතාවවූ  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ පිලිරුව සෑදිය යුත්තේද එහිමය.

 නිදහසට පසුවදනක්

පුන්චි කාලයේ අපට කියා දී තිබුනේ ලන්කාවට නිදහස ලැබුනේ 1948 පෙබරවාරි 4 දා කියල. ඔහොම සුරන්ගනා කථා කියා අප රවටන්ට පුලුවන්කම ඒ කාලේ තිබුණා. නමුත් හය හතර තේඉරෙනකොට අපට තේරුනා 48 මේරටට හා ජනතාවට සැබේ නිදහසක් නොලැබුණු බව. පාසැලේදීත් එහෙම එකක් 48 ලැබුනා කියා උගැන්නුවා. ප්‍රජාචාර පොත්පත්වලත් තිබුනා. වසරක් පාසා පත්තරවලත් මහත් උජාරුවට අතිරේක දැම්මා. වසරක් පාසා ඒ සදහා මහජන මුදල් කෝටිගනන් වැයකොට කලින් කල බලයට ආපු දේශපාලකයින්ගේ පුහු උජාරුව පෙන්වීමට  මහජනමුදල් කෝටි ගනන් වැය කරමින් ගෝල්පේස් එක පැත්තේ ත්‍රිවිධ හමුදා ආචාර, රථ පෙලපාලි. ගුවන් සන්දර්ශන, පාසැල් ලමුන් සියදහස් ගානක් කට්ට අව්වේ වේලා පෙලපාලියේ ගෙන යමින් වසරක් පාසා අපේ රටේ දේශපාලකයින් කරන මෙ ජාතික ධන විනාසය මෙන්ම සේතාම්බර පඨසලු නාඩගමක් බව තේරුනේ ලොකු මහත්වී රට තොට ගැන අවභෝධයක් ඇති උනාට පසුවය. මේ අනුව මේ රටේ දෙශපාලකයින් 1948 සිට  1972 දක්වාත් එසේම නැවටත් 1978 සිට මේ වසර දක්වාත් නිදහස් උත්සවය නමින්  සිදුකොට ඇත්තේ හුදු මොනර  රන්ගනයක් පමනකැයි මම කියමි.මන්ද මොනරා උගේ රන්ගනය ලස්සණයැයි මොනරිය ඉදිරියේ රන්ගනය දැවුවද උගේ පස්චාත් ප්රදේශයම එළියේ නිසා තමන් හෙලුවෙන් නටනබවත් ඌ නොදන්නා නිසාය.

මම මේ ගැන පළමුවරට ලියන්ට පත්ටන්ගත්තේ 1997 දිවයිනේ නිදහස් දින අතිරේකයෙන්.

එවකට දිවයින පුවත්පතේ ප්‍රධාන කතුවරයා වු මගේ මිත්‍ර උපාලී තෙන්නකෝන් මට ඇරයුමක් කලා ඒ වසරේ නිදහස් දින පුවත්පත් අතිරේකයට ලිපියක් ලියන්ට  කියල. ඒ අනුව යැවූ ලිපියෙන් කරුණු දෙකක් මට කියන්ට ඔනෑකලා. පලමු කරුණ 1948 මේ රටට කිසිම නිදහසක් ලැබුනේ හෝ ලබාගත්තේ නැති බව. දෙවැන්න ජී.ඇල්, පීරිස්, ජයම්පති වික්ක්‍රමරත්න සුසන්යෝගයෙන් හදපු චන්ද්‍රිකාගේ, රට කොටින්ට  පාවාදීමේ දේශපාලන පැකේජය (ජේ ආර් පොට්ටනිය වශයෙන් නම්කල) ආදීනව පෙන්වා එය පරාජය කලයුතු.බවය. මගේ යොජනාවක් අනුව එවකට අස්ගිරි පාර්ශවයේ මහානායක හිමියන්වූ පලීපාන ශ්‍රී චන්දානන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ත්‍රයි නිකායික මහානායක හිමිවරුන් සහ රටේ ජාති හිතෂී උගතුන් 50 ක් පමණ අස්ගිරියේ චන්දානන්ද ශාලාවට ගෙන්වා සාකච්චාකොට මවිසින් සන්ස්කරනය කරනලද පොට්ටනිය පැරෙදවීමට මුලිකවූ ලිපියෙන් රට හා ජාතිය පාවාදීමක් සිදුවන බැවින් එය වහාම ඉල්ලා අස්කරගන්නා මෙන් ජනාධිපතිවරියට දැන්වූ ලිපිය ඇතුල්කිරීම. එම ලිපිය දිවයින පත්තරයේ පලවීමෙන් පසු එය කියවූ කොලඹ වෝඩ් පෙදෙසේ වෛද්‍යවරකයකුවු ජයන්ත ගුනරත්න ජයතිලක මහතා මට දුරකතනයෙන් කථාකොට එම ලිපිය  පොතක් වසයෙන් මුද්‍රණයකල. ඒ අනුව පොත් 1000 ක් මුද්‍රණයකොට මට 900 එව්වා. මා ඒ වනවිට ජාතික ඒකාඛධ  කමිටුවේ  මහනුවර සාඛාවේ සභාපති.

මා පලමු වතාවට 1948 දී මේ රටට හෝ මහජන්තාවට කිසිදු නිදහසක් නොලැබුණු බව ප්‍රකාශකලේ එම ලිපියෙනි.  එදා සිට මේ දක්වා මට ලැබුණු හැම අවස්ථාවකදීම තවත් කරුණු ද එක් කොට මා මේ ගැන ලියා ඇත. විවිධ අවස්ථාවල රැස්වීම්වලදී කථාකොට ඇත. එහෙත් කිසිම රජයකට මා කියන පනිවිඩය තෙරුම් ගැනීමට අද දක්වාම  පුලුවන්වී නැත. අපේ රටේ ජාතිකත්වය අදුනන, ඇත්ත තේරුම් ගන්ට හැකි එසේම ජනමතයට කන්දෙන දේසපාලකයින් නැතිබව එයින්ම පැහැදිළිවේ. 1948 වන විට ආසියආවේම ජපානයට පමණක් දෙවැනි වූ දියුනුම ආර්තිකය තිබුණු මේ රට වර්තමානයේ  ආර්ථික වශයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානයට පමණක් දෙවැනි වන තත්වයට ඇද වැටීම ගැන මේ අනුව අපි කිසිසේත්ම පුදුම විය යුතු නැත.

මෙවැනි අතිශයින්ම සෝචනීය තත්වයක් තිබියදී, මිනිසු සිය දහස් ගනන් මියයද්දී,මුලු රටම සාගතයකින් පෙලෙද්දී,අහස උසට බඩුමිල නගිද්දී මේ වසරේත් 77 වන වරටත් මේ ප්‍රෝඩාව සහ රජ විහිලු සන්දර්ශනය පැවැත්වීම ලෝක විහිලුවක් නොවේද

මේ වසරේත් නිරපරාදේ මහජන මුදල් රුපියල් කෝටි ගනනින් නාස්ති කොට ඊනියා නිදහස් උත්සවය පැවැත්වීම් සිදු කෙරින. ඒ සේතාම්බර පටසළු සන්දර්ශනය දැන්වත් නතර කළයුතු නොවේද?. 1978 සිටම තමන් සෙළුවෙන් පෙරහැරේ යනබව මේ රටේ දේශපාලකයෝ නොදනිත්.එනමුදු මතු යම් දිනක කවදාහෝ ඔවුන්ද පෙරදවස රජකෙනෙකු කලාක්මෙන් හෙළුවෙන් ඇතුපින් යමින් තම හෙළුව මුළු ලොවටම යළිත් ප්‍රදර්ශනය කලබව හඬගා ඒකාන්තයෙන්ම කියනු ඇත. එසේම.හෙලුවෙන් පෙරහැරේ ගිය බව මුලු ලොවටම හන්ඩගා කියනු ඒකාන්තය. මා කියන මේ බස දේශපාලන බලයෙන් ඔළුව ඉදිමුණු ඔවුන්ට නොඇසෙනු ඇත. එසේම නොතේරෙනුද ඇත.

එහෙත් මාගේ මේ තනි සටන කවදා හෝ දිනන බව මට ස්ථිර වසයෙන්ම විස්වාශය. එබැවින් එය දිනන තුරු හෝ මා මැරෙනතුරු හෝ මගේ රට වෙනුවෙන්, ජාතිය වෙනුවෙන් සහ සාශනය වෙනුවෙන් මම දිගටම හුදකලාවම හෝ ඒකචාරි සින්හයකු මෙන් මෙම සටන ගෙනයමි කිසියම් ලෙසකින් මට එය ඉටුකළ නොහැකි වුවද කවුරු හරි සින්හල මවකගේ කුසක උපදින එඩිතර පුතෙකු අනිවාර්යෙන්ම මේ රට සුදු අධිරාජ්‍යවාදින්ගෙන් නියම නිදහස ලැබුවේ 1972 මැයිමස 22 දිනයයි මුලු ලොවටම හන්ඩගා කියනු ඇත.

මෙම ලිපිය අවසන් කිරීම සඳහා අවසාන වසයෙන් මේ ඇස් නැති, කන් නැති හිතන්ට ඔලුවක් නැති, එසේම ගඳ සුවඳ නොදැනෙන දේසපාලකයින් සියලුදෙනාගෙන්ම පහත සදහන් ප්‍රශ්න කීපය මම අසමි.

විදේශ ආධිපත්තියකින් කිසියම් රටකට නිදහස ලබෙනවා කියන්නේ මොකක්ද.

1948 දී ලඇබුනායයි කියන නිදහස එසේම එදා සිට මෙදා දක්වා ජාතියේ අපමණ ධනස්කන්ධයක් වැයකොට මහත් උජාරුවෙන් සමරණ ජාතික නිදහස තියෙන්නේ කොහේද, එය ලැබී ඇත්තේ කාටද.මාරුවෙන් මාරුවට දේශපාලනය කරන අයට පමණක් නොවේද?

වසර 2500 කට වැඩි ඉතිහාශයක් තිබී 1815 දී අපට අහිමිවූ ,1815 දි සුද්දාට භාරදෙනකොට සින්හලේ රාජධානිය සතුව තිබුණු, සෝල්බරී විවස්ථාවෙන් මුස්ලිම් මිනිසුන්ට භාරදුන් මාලදිවයින් ඇතුලු සින්හලේ රාජධානිය 1948 දී අපට ආපසු ලැබුනාද.?

1815 පැවති රටේ නම වූ සින්හලේ කියන නමවත් (සුද්දා සින්හලයින්ගේ රට යන අරුතෙන් එය සිලොන් කී) ආපසු 1948 දී ලබාගත්තාද?.

1815 මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව වූ සින්හල භාෂාව අදවනතුරුත් මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව, පාලන හා අධිකරන භාෂාව වෂයෙන් ස්ථාපිත වුනාද?.

ක්‍රි.පූ. 307 සිට මේ රටේ රාජ්‍යය ආගම වූ බුද්ධාගමට  නිසිතැන ලැබුනාද?

1815 සුද්දට භාරදුන් ලක් පොලවේ නිරවුල් හිස් භුක්තිය 1948 දී ලබාගත්තද, අදවනතුරුත් නැති බව ඔබ දන්නවාද?

1815 වනතුරු රටේ ජාතිය වසයෙන් හැදින්වූ සින්හල ජාතිය යන නමවත් 48 දී ලබාගත්තාද?

1840 න් පසු වරින් වර සුද්දන් ඔවුන්ගේ වතුවල සහ වියාපාරවල වැඩට ඉන්දියාවෙන් ගෙනා සුද්දන්ගේ වහල්ලු මේ රටෙන් සුද්ද්දන් යනවිට ආපසු ගෙනියන්ට කියා බලකොට සින්හලයාගේ ජන්ම භූමිය නිදහස් කරගත්තාද?

සුද්දාගේ පාලනය සදාලිකවම තවදුරටත් මේ රටේ පවත්වාගෙන යාම සදහා අයිවෝ ජෙනින් විසින්, මේ රට බෙදා පාලනය කිරිම, දෙමල සහ මුසල්මානු සුලුජන කොටස් 29 වන වගන්තියෙන් බලවත්කොට සින්හල ජාතිය සහ සම්බුද්ධ සාශනය මේ රටින් තුරන් කිරීමේ මරඋගුල වශයෙන් සකස්කල සෝල්බරී විවස්ථාව අනුවම එන්ගලන්තයේ සුද්දන්ගේ නියොජිතයින් වන කලු සුද්දන් විසින්ම තවදුරටත්මේ රට පාලනය කරන බව ඔබ දන්නවාද. ඒ මරඋගුඋලෙන් ගැලවී මේ රටේ පාලනයට පදනම වියයුතු රටට ගැලපෙන රටේ 2500 ශිස්ඨාචාරයේ පදනම මත ආණ්ඩුකරම ව්‍යවස්ථාවක් හදාගත්තාද. නැති බව ඔබ දන්නවාද.  ඉන්දියාව තම ව්‍යවස්ථාව  හදන්ට පටන්ගත්තේ 1935. එය භාර කලේ ශ්‍රේඨෂ්ඨ භාරත පුත්ත්‍රයෙක්වූ ඇම්බෙඩ්කාර්ට බව ඔබලා දන්නවාද?

අපගේ දේශයට හා සන්ස්කෘතියට ආවේනික වු ශිස්ඨාචාරය මත පදනම්වූ නීති ක්‍රමයක හා පාලන ක්‍රමයක අවස්‍යතාව ගැන ඔබ සිහිනෙන් හෝ සිතා තියෙනවාද?

1948 ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77 ක් ගතවීත් 2500 පුරා මේ රටේ ශිෂ්ඨාචාරය ගොඩනැගූ, ඉන්දීය සහ බටහිර ආක්‍රමනිකයින්ගෙන් සිය ජීවිත පුදා රට ජාතිය බේරාගත් භූමිපුත්‍රයින්වු උඩරට සාඩම්බර ගැමියන්ගේ අහිමිවූ උරුමයන් හා අයිතිවාසිකම් ආපසු ලබා ගත්තාද. විශේෂයෙන්ම එවකට උඩරට රාජධහානියේ සින්හල මිනිසුන්ගේ ඉඩ  කඩම් ආපසු ලබා දුන්නාද.අද ඒ ඉඩම් සියල්ල ඉන්දීය වතු කම්කරුවන්ට රනිල්, සජිත් සහ  අනුර යන තිදෙනාම සින්නක්කර කොට දීමට පොරොන්දුවූ බව මෙය කියවන ඔබ ඔබ දන්නවාද?

වර්තමාන ජනාධිපති වරයාගේ අග්‍ර පුරෝහිතයකු වන සමන්ත විද්‍යාරත්න කියන ඇමතිවරයා උඩරට සින්හලයිගේ ඉඩම් වතු දමළුන්ට ලබාදී එම ඉඩම්වල තට්ටු නිවාස හදාදීමට ප්‍රසිද්ධියේ පොරොන්දුවී ඇති බව ඔබ දන්නවාද?

1948 ඊනියා නිදහසින් පසු 77 වසරක් ගතව ඇතත් ස්වාධීන, ස්වෛරී හා සැබෑ නිදහස් රටක් අද්වනතුරුත් මේ රටේ වසර 2500 ක් පුරා ජන්ම උරුමකරුවන් වන ඔබලා මේ පොලව මත ස්ථාපිත කර ගත්තාද?

වතුකරයේ ඉඩම් ඉන්දීය දෙමළුන්ට දුන් පසු ඔබලා මියගිය පසු ඔබගේ දරු මුනුබුරන් ජීවත් වන්නේ කොහේද කියා ඔබ කිසි දිනක සිතුවාද?

1948 දී නිදහසක් ලැබුණානම් 1961 දි රජයට විරුද්ධව ලියනගේ/ කළ කුමන්තරණය සහ 1971 දී ජා. වි.පෙ කැරැල්ලද රැජිනගේ ආණ්ඩුවට එරෙහිව කරනලද කුමන්ත්‍රණ වශයෙන් හැදින්වුයේ ඇයි?

1948 දී මේ රට පූර්ණ නිදහස ලබා තිබුණානම් 1962 රජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයේ විත්තිකරුවන් බ්‍රතාන්‍ය ප්‍රිවි කවුන්සලයෙන් නිදහස්කලේ කෙසේද?

1947 දී ඉන්ග්‍රීසි පාලනයෙන් නිදහස ලබාගත් භාරතය 1951 දී ජනරජයක් වශයෙන් ප්‍රකාශ කලානම් 1948 දීම මේ රටත් ජනරජයක් නොකළේ ඇයි?

1972 දී බන්ඩාරනායක මැතිනිය කරනතුරු වසර 24 ක් තිස්සේ කිසිවෙකු මේ රට ජනරජයක්  වශයෙන් ප්‍රකාශ නොකලේ ඇයි?

 1977 දී බලයට පත්වූ ජේ ආර් මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට නැවතත් පෙබරවාරි 4 නිදහස සැමැරීම ඇරැඹීය. නිදහස් පක්ශයේ පියා වූ බන්ඩාරනායකගේ අතිජාත දුවනිය වූ චන්ද්‍රිකා 1994 දී බලයට පත් වුවද  බටහිර ගැති සෝබෝන් මානසික ඇයද නැවතත් පෙබ 4 ම නිදහස් දිනය පැවැත්වීය. ඉන්පසු බලයට පැමිණි ශ්‍රී ලන්කා පක්ශයේ බලකණුව වූ මහින්ද රාජපක්සද පෙබ 4 ම කිසිදාක නූපන් දරුවාගේ උපන් දිනය පැවැත්වීම දිගටම කලේය. යහපාලන රජයේ රනිල් -සිරිසේන යුගලයද එයම කලහ. ඉන්පසු යලිත් බලයට පත් වූ ශ්‍රී ලන්කා රාජපක්ශලාද පෙබ 4 ටම පෙම්බැදි බව අදටත් පෙනේ. කිසිදාක අපට නොලැබුණු ඒ නිදහස පෙබ් 4 ම රතු විප්ලවකාරී දේශප්‍රේමීන් යයි කියන මල්ලිලාද අදටත් පෙබ 4 ම එය පැවැත්වීම කොතරම්නම් අවාසනාවන්තද. කොතරම් ලැජ්ජා සහගතද?

පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය බවවත් අපේ දේශපාලකයින් දන්නවාද? 

ඒ අනුව1948 සිට (1972-75 හැර) වසර 77ක් තිස්සේ අපේ දේශපාලකයින් ශ්‍රී ලන්කාවේ ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් ජාතික නිදහස් දිනය වශයෙන් ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය සැමරූ මෝඩ රැළක් බව දැන් වත් ඔබට වැටහෙනවාද?

වැටත් නියරත් යන දෙකම ගොයම් කානම් කාට කියමු ද ඒ අමාරුව. පරගැති බහුජාතික සහ බහුආගමික එ.ජා,ප.  එසේ කිරීම ගැන අපි මවිත නොවෙමු.   1972 මැයි මස 22 දින  මේ රට ජනරජයක් බවට පත් කොට 1815 න් පසු පලමු වතාවට ජාතීයට නිදහස ලබාදීමෙන් පසු 1977 දක්වා වසර 5ක් ජනරජ දිනය නිදස් දිනය වශයෙන්  පැවැත්වීමෙන් පසු 1977 බලයට පැමිණි ජේ.ආර් ගේ රජය යලිත් පෙබරවාරි 4 ම ජාතියේ  නිදහස් දිනය වශයෙන් පැවැත්වීම ආරම්භ කරණ ලදුව අද දක්වාම ඒ අනුව පෙබ් 4 දිනම නැවතත් නිදහස් දිනය සැමරීම ආරම්භ කෙරිණ.නිදහසේ සැබෑ මාතාවවූ බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ තුරුළේ හැදුණු වැඩුණු අයම මේ අයුරින් ඒ උතුම් ලක් මාතාව, (නූතන විහාරමහාදේවිය) පාවා දීම අපටනම් කිසි ලෙසකින් අනුමත කල නොහැක. සින්හල ජාතිය මෙවැනි නිවට නියාලු, ගඳ සුවඳ නොදැනෙන කෘතගුන නොදන්නා පරගැති දැයක් වූයේ කෙසේදැයි මටනම් කිසිසේත්ම අදහාගත නොහැක.

බන්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු මැතිනිය පනදුන් ශ්‍රී ලන්කා නිදහස් පක්සයේ තිඹිරිගෙයින්ම උපන් එසේම ඒ තොටිල්ලේම හැදුනු වැඩුණු උදවියම ඇය විසින් ජාතියට දායාදකළ මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට පරගැති එ.ජා.ප. යේ ඕනෑ එපාකම් සපුරමින් මහජනමුදල් කෝටි ගනනින් වැය කරමින් 1948 තබා අද වනතුරුත් අපට නොලැබුණු නිද්හසක් සමරමුයි කියා විළිලජ්ජා නැතිව සුද්දියකුගේ උපන් දිනයක් සැමරීමට සින්හල ජාතියේ ජාතික අහිමානය  මේ අන්දමින් විනාශකරමින් අපගේ මේ උදාර ජාතිය පවාදීම අපි කෙසේනම් තව දුරටත් ඉවසා සිටිමුද?

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම මේ සින්හල දේශයේ වසර 2566 ක අඛණ්ඩ අභිමානනීය ඉතිහාශය නොදන්නා පිරිස් ඒ වගේම තම රටක හා ජාතිය ගැන  භක්තියක්, හෝ ආදරයක් නැති ඉන්ග්‍රීසි කාරයින්ගේ ගෝල අඳබාලයන් 1815 න් පසු 1972 මැයි මස 22 වන දින සීරිමාවෝ බන්ඩාරනායක අගමැතිනිය ලබාදුන් නිදහස පසෙක දමා ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය සමරන පෙබ 4 වන දින, ජාතියක් වශයෙන් කිසිදාක සින්හල ජාතියට හෝ මේ රටට නොලැබුණු නිදහසක් උජාරුවට සමරමින් සාපරාඅදී අන්දමින් යලිත් ජාතියක් මරණ  මේ අවස්ථාවේදී පරක් තෙරක් නැති ඈත එපිට ඉන්දීය සයුරේ මුරිසි (මෝරිටිස්) දිවයිනේදී පර සුද්දන්ගේ සිරකරුවකු වශයෙන් 1829 දී අව්සන් හුස්ම හෙලූ අවස්ට්ථාවේදී සැරයටියක ආධාරයෙන් නැමීගෙන මුරිසි පොලෝමත ඇවිදිමින් ඇහෙලේපොල වීර මහ අධිකාරම් තුමා මුරිසි පොලොව මත සෙවූ 1815 දි ජාතියක් වශයෙන් අපට අහිමිවූ ඔබේත් ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂික නිදහස් සමරු උළෙල පැවැත්විය යුත්තේ මේ රට ජනරජයක් බවට ප්රකාශ කළ මැයි මස 22 දා පමණක් බැවින් මේ වසරේ සිට හෝ, 1978 සිට 2026 දක්වා සියලුම රජයන් විසින් නැවත පෙබරවාරි 4 ම පැවැත්වීමෙන් සිදුකරනලද ජාති  ද්රෝහී  දේශද්රෝහි පාවාදීම මේ රජයෙන් හෝ නිවැරැදි කරන මෙන් මම යෝජනා කරමි.

ඔබ පක්ෂය විසින් 1971 මෙහෙයවනලද රාජ්‍යය  විරෝධී කැරැල්ලේදි බන්ඩාරනායක මැතිනිය මරාදැමීමට ඔබ පක්ශය සැළසුම් කොට සිටියත් ඇය ඒ සියලු දෙනාටම සමාව දී පුනරුත්ථාපනය කල නිසා ඔබ පක්ෂයෙ නය ගෙවීමට එතුමියට ගෞරව කිරීම විරෝධී ආද ඇති සුදුසුම ක්රමයද එය යයි මම සිතමි. 

මා අද මෙම ලිපිය ලියනුයේ වසර 2566 ක අඛන්ඩ ඉතිහාසයකට හා ශ්‍රේෂ්ඨ          අභිමානයකට මේ මිහිපිට උරුමයක් ඇති සාඩම්බර සින්හල බෞධයෙක් වශයෙනි.අපගේ මේ මව්බිම ගැන හෝ එහි දීර්ග ඉතිහාසය ගැන හෝ සින්හල ජාතිය පිළිබඳ හෝ   අබමල් රේණුවක අවභෝධයක් හෝ ආදරයක් නැති, මේ රටේ  ජාතිද්‍රෝහී, දේශද්‍රෝහී, බලලෝභී දේශපාලන අග්ඥයින්  විසින් වසර 133 ක ඉන්ග්‍රීසින්ගේ දුර්දාන්ත, කෲර පාලනයකින් පසු 1948 දී මේ රටට  නොලැබුණු නිදහසක්  සැමරීම” යයි කියමින් 1948 න් පසු (1972-77 හැර ) 75 වන වතාවටත් මේ සින්හල ජාතියත් උපන් බිමත් පාවා දෙමින්, මේ ශ්‍රේෂ්ඨ මව්බිමත් එහි අභිමානවත් සින්හල ජාතියත් මුහුනපා සිටින අතිෂයින්ම සෝචනීය මොහොතකදීය.

මෙම ලිපිය කියවන ඔබ සැමගෙන්, මා මෙම ලිපියේ මාර්තෲ කාවෙන් විමසා ඇත්තේ  සැමරීම” යන වචනයෙන් අප අදහස් කරන්නේ අතීතයේදී සිදුවු කිසියම් වැදගත් සත්‍ය සිද්ධියක් නැවත සිහිකිරීම නොවේද කියාය. එය උපතක්, විපතක් හෝ විවාහයක් වැනි පුද්ලික කරුණක් හෝ රටක,ජාතියක ඓතිහාසික වැදගත් කමක් ඇති සන්සිද්ධ්යක්  විය හැක. මේ කුමක් වුවත් ‘සැමරීමට නම් එය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවු සත්‍යදෙයක් වියයුතු නොවේද?

1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට කිසිම ආකාරයක පූර්ණ රාස්ට්‍රපාලන නිදහසක් අපරටට ලබා දුන්නේ නැත. එමනිසා,1948 දී නිදහස ලැබුණේ යයි කීම චේතිය ගණයේ මුසාවකි. එම නිසා ඒ බොරුව මෙහිදී පමණක් සත්‍යයක් වන්නේ කෙසේද යන ප්‍රස්නය මෙහිදී මම ඔබගෙන් අසමි. 1948 දී මේ රටට කිසිම රාස්ට්‍ර පාලන ස්වාධීනත්වයක් නිදහසක්  සුද්දන් නොදුන් බවද එමනිසාම ඔවුන්ගේ යටත් විජිතවාදි පාලනයෙන් අප රට නොමිඳුනු ආකාරය මේ ලිපියේ පහතින් මම දක්වා ඇත.    

ඒ නිසා අවුරුදු පතා ජාතියක් වශයෙන්, ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් උත්සවත් ශ්‍රීයෙන් සැමරීම සඳහා, 1948 දී මේ රටට සූද්දන් විසින් ලබාදුන්නා යයි කියන නිදහස කුමක්දැයි යන්න හැකිනම් දැන්වත් පැහැදිළිකරන මෙන් මම මේ රටේ සියළුම දේශපාලකයින්ට අභියෝග කරමි.මා දක්නා අන්දමට,1948 දී සුද්දන් විසින් අප රටට ලබාදී ඇත්තේ සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාව නමැති යදමින්  අපගේ රට හා ජාතිය, අතපය මෙන්ම මනසද බැඳ තබා,  18 වන සිය වසේ සිට බ්‍රතාන්‍යයේ තිබුණු වෙස්ට්මින්ස්ට පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය අනුව, ඔවුන්ගේ රටේම යහපත සඳහා , ඔවුන්ගේම නීති රීති අනුව තවදුරටත් මේ රට පාලනය කිරීම සඳහා  ලාන්කික  ධනවත් ව්‍යාපාරික, ප්‍රභූ පිරිසක් අතට ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍යයේම යහපත  සඳහා 1948 න් පසුවද බ්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේම  යටත් විජිතයක් වශයෙන් තව දුරටත් මේ රට පාලනය කරගැනීම සඳහා ඔවුන් විසින්ම මනාසේ පුරුදු පුහුණු කරනලද, හමින් පමණක් කලුවූ, එහෙත්  සිතුම් පැතුම්, ඇඳුම් පැලඳුම්, කෑම් බීම් ආදී අනෙකුත් සෑම අන්ශය්කින්ම  සුද්දන් වූ පිරිසක් අතට මේ රටේ පාලනය මාරු කිරීම පමණි.

 එසේ නැතිව තමන්ගේම ස්වාධීන රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමයකින් මේ රට පාලනය කිරීමේ බලය හෝ සමුර්ධිමත් රාජ්‍යක් වශයෙන්, ආර්ථික වශයෙන් හා සන්ස්කෘතික වශයෙන් ස්වාධින රටක් ව්වශයෙන් ඉදිරියට යාම සඳහා අපට ලබාදුන් සම්පූර්ණ නිදහසක්නම් නොවේ.  

 සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේ ශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පි පිළිගත් සන්සිද්ධියකි. යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද.

ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වශයෙන් හා නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදහස් දිනය සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතුමියගේ පාලනකාලය අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවතවන ලදී.  සිරිමාවෝ බන්ඩාරනායක මැතිනිය හැර සෙසු සියලුම දේශපාලකයෝ 1948 මේ රටට බ්‍රතාන‍ය යටත්විජිත පාලන්යෙන් නිදහස ලැබූ බව තරයේ විස්වාශ කරති. එහෙත් 1948 දී එසේ නොවූ බව පිළිගත් එතුමිය 1972 දී සෝල්බරී ව්‍යවස්තාව අහෝසිකොට නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් මේ රට පූර්ණ නිදහස් ජනරජයක් බවට පත් කලාය. ඒ අනුව ඇත්ත වශයෙන්ම වසර 133 ක බ්‍රතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදි ග්‍රහනණයෙන් පළමුවරට මේ රට බේරාගත්තේ 1972 දි එතුමිය විසින් බව පිළිගත් සන්සිද්ධියකි.

 යථාර්තය එයනම් අප විසින් මේ රටේ සැබෑ නිදහස් දිනය වශයෙන් සැමරිය යුත්තේ 1972 මැයි 22 දා නොවේද. ඒ අනුව මැතිනියගේ රජයෙන් 1972 සිට 77 දක්වාම මේ රට පූර්ණ නිදහස ලැබූ මැයි 22 දා මේ සින්හල ද්වීපය බ්‍රතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයෙන් පූර්ණ නිදහස ලැබූ දිනය වසයෙන් හා මේ රට නැවත සින්හල ජාතියේ ජනරජ දිනය වශයෙන් නම්කොට  වසරක් පාසා මහත් අභිමානයෙන් වසර 5ක්ම රට පුරා නිදස් දිනය  සහ ජනරජ දිනය සැමරීමේ උත්සව පැවැත්වීමට අවශ්‍ය සියළු විධිවිධාන යොදා 1977 එතිමියගේ පාලනකාලාය් අවසන් වන තුරුම අඛණ්ඩව එම සැමරුම් උත්සව මහත් අභිමානයෙන් රට පුරා පවත්වන ලදී. 

යතාර්තය එසේ වුවද මහජන මුදල් කෝටි ගණනින් නාස්තිකරමින් මේ රටට අද වනතුරුම කිසිදාක නොලැබුණු ඊණියා නිදහසක් (ස)මරමින් වසරක් පාසා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි?

යථාර්තය මෙසේව තිබියදී පෙබ් 4 නිදහස සැමරීම නිදහස මැරීමක් මිස සැමරීමක් නොවන බව මා ප්‍රකාශ කරනුයේ මේ නිසාය.

වර්ෂ 1815 මාර්තු 02 වන දින ඩොයිලිගේ කපටිකමින් සුද්දන් විසින් උදුරාගත් අපගේ මේ සින්හල දේශයට අහිමිවූ, සමස්ත භූමියේ ස්වෛරීත්වයේ හෝ ශිෂ්ඨාචාරයේ නිදහස අද වනතුරුම අපට ලැබීනැතත්, ඒ බව හෝ නොදන්නා රටට දැයට කිසිදු ආදරයක් නැති, අමණ දේශපාළුවන් විසින් වාර්ෂිකව සිදු කරණලද ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේතාම්බර පටසළු නාඩගම, රාජ්‍ය බලය ගැනීමට පෙර අධිරාජ්‍ය විරෝදී, සමාජවාදී සහෝදර වරුන් වුවද, බලය ලබාගැනීමෙන් පසු අද බටහිර අධිරාජ්‍ය ගැති නිරුවත් බලුකුක්කන් මෙන් ඔවුන්ද,  ජාතිකත්වයක් නැති, මේ රට කුමක්ද කියා හෝ නොදත්, ඔවුන්ගේ බටහිර ගැති පූර්වගාමීන් මෙන්ම යලිත් මේ වසරේ ද පෙබරවාරි මස 04 වන දින ද  77 වන වරටත් ගෝල්ෆේස් හිදී  හෙළුවත්ශ්‍රීයෙන් එය සැමරීමය..මේ රටේ මිනිසුන් සිය දහස් ගනනින් හාල්, පොල් තබා ළුනු ටිකත් නැතිව කුසගින්නේ පෝලිමේ ලතවෙද්දී, බටහිර සුද්දන් සතුටු කිරීමට සහ තම දේශපාලන නිරුවත වසාගැනීමට වසරක් පාසා, කෝටි ගනන් මහජන මුදල් නාස්ති කරමින් තම මෝඩ දේශපාලන හෙළුව මුළු ලොවටම ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා වසරක් සඳහා ගාලුමුවදොර පවත්වන මේ දේශපාලන නාඩගම දැන්වත් නතර නොකරන්නේ ඇයි. මේ රටේ දෙශපාලකයින්ගේ ජාතිකත්වය සහ දේශප්‍රේමිත්වය තිබෙන්නේ කොහේදැයි මටනම් නොතේරේ. 

1948 දී සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට පෙබරවාරි 4 දා ජාතික නිදහස් දින උත්සවය පැවැත්වීම මා හැමදාම දකින්නේ කිසිදාක නූපන් දරුවෙකු වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන උපන්දින උත්සවයක් වැනි ව්හිලුවක් මෙනි. එසේම අපි තවමත් එන්ගලන්තයේ යටත් විජිතයක් බවද එලිපිටම පිලිගැනීමක්ද ඉන් ප්‍රකාශවෙයි.

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම එහි අභිමානය නොදන්නා පිරිස් විසින් එය පාලනය කරණු ලබනවිට සිදුවන විපරීතකම් තවමත් වෙනස් නොවී ඇති බැවින්, ඔවුන් උඩ බලාගෙන කෙළගසාගැනීම දැන්වත් නතර කිරීම සදහා වසර 2021 පෙබ 4 දා පැවති නිදහස් දිනය වෙනුවෙන් 3 දා මවිසින්  පලකරනලද අදහස් සහ  1998 දි දිවයින පුවත්පතේ නිදහස්දින සමරුවට ‘සින්හලයේ මහා පාවාදීම” යන මැයින් මවිසින් ලියලද ලිපියෙන් මේ රටට 1948 දී ලැබුණායයි කියන නිදහස පිලිබඳ  දක්වන්ලද අදහස්ද ගොණුකොට  නැවතත් ඒ අයුරින්ම මෙහි ප්‍රකාශ කරමී.

රටක් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය කරුණු 4 ක්

කිසියම් රටක් දේශපාලන වශයෙන් නිදහස් වූවායයි කීමට අත්‍යාවශ්‍ය මූලික කරුණු 4 ක් වෙයි. එනම් ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලය සහ අදාල රටේ භූමියේ පරම අයිතිය යන කරුණු හතරය. මෙම ප්‍රධාන අත්‍යාවශ්‍ය අන්ග හතරම සෝල්බරී ව්‍යවස්ථාවෙන් මේ රටට ලබාදී නොතිබුණු බව අපි හොඳාකාරවම දනිමු. මන්ද 1972 දී  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ රජයෙන් මේ රට ජනරජයක් බවට ප්‍රකාශ කරන තුරු මෙ මේ රටේ පාර්ලිමේන්තුවේ නීති සම්පාදනය කළේ එන්ගලන්තයේ රැජිනගේ නමිනි. එසේම, ඒ වන තුරුම මේ රටේ විධායක බලය තිබුණේද එන්ගලන්තයේ මහ රැජින විසින් පත් කරණු ලැබූ අග්‍රාණ්ඩුකාරයකුගේ යටතේය.  තුන්වනුව එමව්‍යවස්ථාව යටතේ ලන්කාවේ උපරිමාධිකරනණයක් තිබුණද අභියාචන බලය තිබුණේ එන්ගලන්තයේ සාමි මණ්ඩලයේම බැවින් අධිකරණ බලයද තිබුණේද එන්ගලන්තයේමය.

මීට අමතරව මේ රට තුල ක්‍රියාත්මක වූයේද එන්ගලන්තයේ වෙස්ට්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තුවේම අනුපිටපතක් වූ පාලන ක්‍රමයකි. එසේම පූර්ණ නිදහස  සම්පූර්ණවීම සඳහා 1815 දී ලන්කා රාජ්‍යයට අයත්ව තිබුණු මාලදිවයිනද ව්‍යවස්ථාවේ 1. (2) යටතේ ලන්කාවේ අයිතියෙන් බැහැරකොට ඇති අතර එසේම ලක් රජයේ භූමියෙන් 2/3 ක් පමණ වූ මධ්‍යමකඳුකරයේ හිස් අයිතියද ලක් රජයට ආපසු භාරදී නොතිබුණි.එසේ වීමට හේතුව සුද්දන් විසින් බලහත් කාරෙයෙන් අල්ලාගත් උඩරට සින්හලයින්ට අයිතිව තිබුණු අක්කර 13 ලක්ෂයක් පමණ බූමියේ ඔවුන් විසින් දකුණු ඉන්දියාවෙන් මෙහි ආනයනය කරණලද 12 ලක්ෂයක් පමණවු ඉන්දියානුවන්ද එම ප්‍රදේශයෙන් ඉවත් කොට භූමියේ හිස් අයිතිය මේ රටට ආපසු පවරා නොදුන් නිසාය.   

අභිමානවත්  වාරියපොල හිමි  සහ සින්හලේ නිලමේවරු 1815                                         

 මා එසේ පවසනුයේ 1948 තබා අදවන තුරුත් මේ රටට හෝ ජාතියට කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැති නිසාය. ඊනියා නිදහසක් 1948 දී අපට ලබුනායයි කිවද රටේ හා භූමියේ පරම නිදහස, පාලන නිදහස, බසේ නිදහස, සන්ස්කෘතියේ නිදහස, ආර්ථික නිදහස, සිතීමේ හෝ ආකල්පවල නිදහස ආදි නිදහස් රටකට තිබියයුතු වැදගත් කිසිවක් තවම අපට ලැබී නැත.

මට පෙනෙන ආකාරයට 1948 පෙබරවාරි 4 දා සිදුවුයේ 1947 දී ඉන්දියාව බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් ඉවත්වීමත් සමග කඩාවැටුණු ඉන්ග්‍රීසි බල අධිකාරීයට ලන්කාව හෝ හොදින් තබාගැනීම වාසිදායක බව සිතු සුද්දන් විසින්  ඔවුන්ගේ ඔනෑ එපාකම් ඉටුකරවා ගතහැකි සුවච කීකරු ගෝලබාල පිරිසක් අතට මෙහි පාලන බලය දී තෝන්ලණුව තමන් අතේ ම තබාගෙන යාම සදහා අග්නිදිග ආසියාවේ සුදුසුම රට ලන්කාව බව බව ඔවුන් කල්පනාකල බැවින් යයි මට සිතේ. ඒ ඉන්දියාව නැති උනත් අග්නිදිග ආසියාවේ තම අධිරාජ්යයේ අනාගත වැදගත් කටයුතු කරගැනීම සදහා ශ්‍රී ලන්කාව උපාය මර්ගගික ශයෙන් තබාගතයුතු බව ඔවුන් උපකල්පනය කල බැවිනි. ගෝලිය වශයෙන් එහි පිහිටීම මෙන්ම තමන්ට අවනත බෙදා වෙන්කකළ, මානසික වශයෙන් බුද්ධිසෝධනය කකළ පාලක පැලැන්තියක් එහි සිටින බව ඔවුන් මැනවින් දැනසිටියාට සැක නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම් ඔවුන් රටින් පිටවී ගියද ඔවුන් සිටි පුටුවේ වාඩිවි ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා අනුව ක්‍රියාකරන පිරිසක් ඒ වනවිටත් ඔවුන් විසින් මෙහි නිර්මාණය කොට තිබින. හමින් කලු වුවද සුද්දන්ටත් වඩා හොදින් ඔවුන්ගේ කටයුතු මොවුන් සිදු කරන බව දිවැසින් මෙන් ඔවුන්  දැක ඇත. අදටත් මේ රටේ ක්‍රියත්මකවන දේශපාලනය දෙස බලන ඕනෑම කෙනෙකුට ඒ බව මැනවින් පැහැදිළි වේ. අදටත් සමාජවාදීඉ සහෝදරයින්ගේ රජය  සිදු කරණුයේද එයම නොවේද. 

සෝල්බරී විවස්ථාව කපටි ජෙනින් විසින් නිර්මාණය කලේ එකී වැඩපිලිවෙල ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ තෝන්ලණුව වසයෙනි. අපේ මෝඩ දේශපාලකයින් එය ධාතු කරන්ඩුවක් මෙන් පිළිගත් බව පෙනේ. එහි අන්තර්ගතය දෙස විමසිල්ලෙන් බලන ඔනෑම බුද්ධිමත් කෙනෙකුට කපටි සුද්දන්ගේ එම යටි අරමුණ පැහැදිළිවම දැකගත හැක. ඔවුන්ගේම වෙස්මින්ස්ටර් පාර්ලිමේන්තු කැබිනෙට්  ආණ්ඩුකරමය,  නිලතල ධූරාවළිය, අභියාචන කෙලවර ප්‍රිවිකෞන්සලේ තබාගත් අධිකරණ යාන්ත්‍රණය, රාජ්ය පාලනක්‍රමය, පාලන භාශාව, ආණ්ඩුකාරයා පත්කිරීමේ බලය,  විදේශ ගිවිසුම්වලට එළඹීමේ බලතල, යුද්ධය ප්‍රකාශ කිරීමේ බලය රැජිනගේ අතේ තබා ගැනීමට අමතරව 45 වන වගන්තිය යටතේ විධායක බලයද එන්ගලන්තයේ මහ රැජිනගේ/රජුගේ අතම තබාගැනීම  මෙන්ම කටුනායක, ත්‍රිකුණාමල ගුවන් කඳවුරුද ඔවුන් අතම තබාගැනීම සහ පොදුරාජ්ය මන්ඩලය නැමැති බ්‍රතාන්ය අධිරාජ්යයේ  සාමාජිකයකු වශයෙන් රන්දවාගැනීම, මේ රට තුල ජාතීන්  කීපයක් සිටින බව විවස්ථාවෙන්ම ප්‍රකාශකොට 29 වන වගන්තියෙන් ලන්කා ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට කිසිම දවසක මෙහි නොසිටි සුලුජාතීන් නම් අමුතුම සතුන් ජාතියක් ඇතිකොට, ඒ අනුව 1833 මේ රට බෙදා පාලනය කිරීම සදහා ඔවුන් රට බෙදු පලාත් පදනම් කරගෙන සින්හල දෙමල හා මුස්ලිම් ආදී වසයෙන් ජනකොටස් බෙදා රට අවුල්කිරීම සහ සින්හලයින්ද සතුරු කන්ඩායම්වලට බෙදීමට පක්ෂ දේශපාලන ක්‍රමයද නමැති සමාජ හූනියමද හන්දුන්වා දෙමින් සෝල්බරී විවස්ථාව නම්වූ මලතොණ්ඩුව අපේ ගෙලේ එල්ලා එය මාරුවෙන් මාරුවට දක්කා මේ රට විනාශකිරිමට අවශය සියළු විධිවිධාන යොදා ජාතියක පන්සකූලය දීමට පමණක් ඉතිරිකොටය,  ඔවුන් මින් පිටව ගියේ.

මීට අමතරවව මේ රට සදාකාලිකව අස්ථාවර කිරීම සදහා ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර සහ වතු අධිරාජ්‍යයේ වහල් මෙහෙයට දකුනු ඉන්දියාවෙන් ගෙන ආ ලක්ෂ 12 කට වැඩි බ්‍රතාන්ය පුරවැසියන් ද මෙහි පදින්චිකොට යාමෙන් මේ රටේ අනාගත දේශපාලන, ආර්තික, සාමාජික හා සන්ස්කෘතික වසයෙන් මහා ගිනිකන්දක් නිර්මාණයකොට යාමටද සුද්දා අමතක කලේ නැත. 1948 පසුවී 77 වසරක් ගතව ඇතත් රටක් වසයෙන් ජාතියක් වසයෙන් අප තවමත් හිර වී සිටින්නේ ඒ අධිරාජ්‍යවාදී මාරාන්තික මළපුඩුවේම නොවේද.1948 සුද්දන් මේ රට්න් පිටවී ගියත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මට්ටමින් කෙරෙන විවිධ බලපෑම් වලට අමතරව ඊනියා ජාත්යන්තර සන්විධාන හරහාද ඔවුන් විසින් කරණුලබන තර්ජන ගර්ජන දෙස බැලීමෙන්ද අප තවමත් ඔවුන්ගේ යටත් විජිතයක් යන මානසිකත්වයෙන් කටයුතු කරන බව ඉතා පහැදිලිය.

එපමණක්ද නොව මේ රටේ නිදහස් දිනය පැවැත්වෙන දවස පවා ඔවුන් අපට නියමකොටදී ගොස් ඇත. පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය යයිද කියවේ. කොටින්ම කීවොත් අපි තවමත් සිතන්නේද, කන්නේ බොන්නෙද, අඳින්නේද පලඳින්නේද සුද්දන්මෙන්මය. ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77ක් ගියත් මේ රටේ මිනිසුන්ගේ සහ ගැහැනුන්ගේ නම්, ස්ථානනාම, නගර නාම අතුරුපාරක පවා නම් තවමත් සුද්දන්ගේ නම්මය.විෂේශයෙන්ම කොලඹ නගරය මන්මාවත් චතුරස්ස්‍ර වල නම් දෙස බලන්විට එය ලන්ඩන් නගරයේම කොටසක්දැයි සිතේ. එපමණක් නොව මේ රටේ සින්හලයින් දහස් ගනන් වධ බන්ධනදී මරා දැමූ බ්‍රවුන් රිග්,ටොරින්ග්ටන්, මැක් ඩොවල් වැන්නවුන්ගේ නම්ද අපේ සින්හල්යින් තවමත් ගෞරවයෙන් සලකති. මේ රටට තවමත් කිසිදු නිදහසක් ලැබී නැතිබව මා ප්‍රකාශ කරණුයේ මේ ආදී හේතූන් නිසාය.

අප ලබා ඇති නිදහසේ නියම තත්වය එසේ වුවද වසරක් පාසා පෙබරවාරි 4 දා නිදහස සැමරීමට යයි කියා ජාතික ධනය කෝට් ගනනින් මෙන්ම රටේ සන් වර්ධනයට ඵලදායක අන්දමින් යෙදියයුතු වටිනා මිනිස් සම්පතද නාස්ති කරමින් 77 වන වරටත් අපේ රටේ දේශපාලකයින් මේ පවත්වන්නේ කාට ලැබුණු නිදහසක් අරභයාදැයි මම අසමි.

මගේ අදහසේ හැටියට 1948 නිදහස ලැබුනායයි කියන්ට අපට ඉතිරිව ඇත්තේ  නමෝ නමෝ මාතා සින්දුව පමණි. එයද 2015 සිට දෙමලෙන්ද ගැයින. 1815 දී ජාතියට  අහිමිවූ අපේ ජාතික කොඩියද 48 දී නැවත් නොඉසවූ නිසා අපට ජාතියක් වසයෙන් කොඩියක්ද නැත. ඒ වෙනුවට දැනට ඇත්තේ 1953 දී පටිදෙකක් ගසා දේශපාලකයින් හදාගත් බහුජාතික රෙදි කැබෙල්ලක් වූ අපබ්බ්‍රන්ශ නිර්මාණයකි.

 මේ අතර යාන්තමින් ව්සර 24 කට පසු හෝ 1972 දී සිරිමා බන්ඩාරනායක මැතිනිය මේ රට ජනරජයක් බවට පත්කොට, බ්‍රතාන්ය ග්‍රහනයෙන් අධිකරණයද නිදහස්කොට,සුද්දන්සතු වතු, තෙල් සමාගම් ආදිය ජනසතුකොට එක්තරා අන්දමක ස්වාධීන බවක් රටතුල ඇතිකලාය.  ඒ අනුව ඇත්ත වසයෙන්ම මේ රටට දේශපාලන නිදහස ලබාගත්තේ 1972 මැයි මස 22 දායයි කිවයූතුය. එමනිසා මේ ර රටේ නිදහසේ මාතාව වසයෙන් උපහාර කලයුත්තේ ඇයට යයි මම සිතමි. එහෙත් අපේ දේශපාලකයින්ගේ කුහක කමේ මහත කොපමනදැයි කිවහොත් අද දක්වාම රටේ සුදුසු තැනක ඇයගේ පිළිරුවක්වත් පිහිටුවා නැත. මා හිතන අන්දමට 1948 ලබා නොගත්, එසේම 48 දී නොලැඹුණු  නිදහසක් සිහිකිරීම සදහා ගොඩනැගූ ඊනියා නිදහස් මන්දිරය  දඇන්වත් ජනරජයක් බවට පත්වූ දිනය සිහිකිරීම සදහා ජනරජ මන්දිරය වසයෙන් නම්කල යුතුය. ඒ අනුව එම චතුරස්‍රයද ජනරජ චතුරස්ස්‍රය වසයෙන් නම්කල යුතුයයි මම යෝජනා කරමි. මේ රටේ නියම නිදහසේ මාතාවවූ  බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ පිලිරුව සෑදිය යුත්තේද එහිමය.

 නිදහසට පසුවදනක්

පුන්චි කාලයේ අපට කියා දී තිබුනේ ලන්කාවට නිදහස ලැබුනේ 1948 පෙබරවාරි 4 දා කියල. ඔහොම සුරන්ගනා කථා කියා අප රවටන්ට පුලුවන්කම ඒ කාලේ තිබුණා. නමුත් හය හතර තේඉරෙනකොට අපට තේරුනා 48 මේරටට හා ජනතාවට සැබේ නිදහසක් නොලැබුණු බව. පාසැලේදීත් එහෙම එකක් 48 ලැබුනා කියා උගැන්නුවා. ප්‍රජාචාර පොත්පත්වලත් තිබුනා. වසරක් පාසා පත්තරවලත් මහත් උජාරුවට අතිරේක දැම්මා. වසරක් පාසා ඒ සදහා මහජන මුදල් කෝටිගනන් වැයකොට කලින් කල බලයට ආපු දේශපාලකයින්ගේ පුහු උජාරුව පෙන්වීමට  මහජනමුදල් කෝටි ගනන් වැය කරමින් ගෝල්පේස් එක පැත්තේ ත්‍රිවිධ හමුදා ආචාර, රථ පෙලපාලි. ගුවන් සන්දර්ශන, පාසැල් ලමුන් සියදහස් ගානක් කට්ට අව්වේ වේලා පෙලපාලියේ ගෙන යමින් වසරක් පාසා අපේ රටේ දේශපාලකයින් කරන මෙ ජාතික ධන විනාසය මෙන්ම සේතාම්බර පඨසලු නාඩගමක් බව තේරුනේ ලොකු මහත්වී රට තොට ගැන අවභෝධයක් ඇති උනාට පසුවය. මේ අනුව මේ රටේ දෙශපාලකයින් 1948 සිට් 1972දක්වාත් එසේම නැවටත් 1978 සිට මේ වසර දක්වාත් නිදහස් උත්සවය නමින්  සිදුකොට ඇත්තේ හුදු මොනර  රන්ගනයක් පමනකැයි මම කියමි.මන්ද මොනරා උගේ රන්ගනය ලස්සනයැයි මොනරිය ඉදිරියේ රන්ගනය දැවුවද උගේ පස්චාත් ප්රදේශම එලියේ නිසා තමන් හෙලුවෙන් නටනබවත් ඌ නොදන්නා නිසාය.

මම මේ ගැන පළමුවරට ලියන්ට පත්ටන්ගත්තේ 1997 දිවයිනේ නිදහස් දින අතිරේකයෙන්

එවකට දිවයින පුවත්පතේ ප්‍රධාන කතුවරයා වු මගේ මිත්‍ර උපාලී තෙන්නකෝන් මට ඇරයුමක් කලා ඒ වසරේ නිදහස් දින පුවත්පත් අතිරේකයට ලිපියක් ලියන්ට  කියල. ඒ අනුව යැවූ ලිපියෙන් කරුණු දෙකක් මට කියන්ට ඔනෑකලා. පලමු කරුණ 1948 මේ රටට කිසිම නිදහසක් ලැබුනේ හෝ ලබාගත්තේ නැති බව. දෙවැන්න ජී.ඇල්, පීරිස්, ජයම්පති වික්ක්‍රමරත්න සුසන්යෝගයෙන් හදපු චන්ද්‍රිකාගේ, රට කොටින්ට  පාවාදීමේ දේශපාලන පැකේජය (ජේ ආර් පොට්ටනිය වශයෙන් නම්කල) ආදීනව පෙන්වා එය පරාජය කලයුතු.බවය. මගේ යොජනාවක් අනුව එවකට අස්ගිරි පාර්ශවයේ මහානායක හිමියන්වූ පලීපාන ශ්‍රී චන්දානන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ත්‍රයි නිකායික මහානායක හිමිවරුන් සහ රටේ ජාති හිතෂී උගතුන් 50 ක් පමණ අස්ගිරියේ චන්දානන්ද ශාලාවට ගෙන්වා සාකච්චාකොට මවිසින් සන්ස්කරනය කරනලද පොට්ටනිය පැරෙදවීමට මුලිකවූ ලිපියෙන් රට හා ජාතිය පාවාදීමක් සිදුවන බැවින් එය වහාම ඉල්ලා අස්කරගන්නා මෙන් ජනාධිපතිවරියට දැන්වූ ලිපිය ඇතුල්කිරීම. එම ලිපිය දිවයින පත්තරයේ පලවීමෙන් පසු එය කියවූ කොලඹ වෝඩ් පෙදෙසේ වෛද්‍යවරකයකුවු ජයන්ත ගුනරත්න ජයතිලක මහතා මට දුරකතනයෙන් කථාකොට එම ලිපිය  පොතක් වසයෙන් මුද්‍රණයකල. ඒ අනුව පොත් 1000 ක් මුද්‍රණයකොට මට 900 එව්වා. මා ඒ වනවිට ජාතික ඒකාඛධ  කමිටුවේ  මහනුවර සාඛාවේ සභාපති.

මා පලමු වතාවට 1948 දී මේ රටට හෝ මහජන්තාවට කිසිදු නිදහසක් නොලැබුණු බව ප්‍රකාශකලේ එම ලිපියෙනි.  එදා සිට මේ දක්වා මට ලැබුණු හැම අවස්ථාවකදීම තවත් කරුණු ද එක් කොට මා මේ ගැන ලියා ඇත. විවිධ අවස්ථාවල රැස්වීම්වලදී කථාකොට ඇත. එහෙත් කිසිම රජයකට මා කියන පනිවිඩය තෙරුම් ගැනීමට අද දක්වාම  පුලුවන්වී නැත. අපේ රටේ ජාතිකත්වය අදුනන, ඇත්ත තේරුම් ගන්ට හැකි එසේම ජනමතයට කන්දෙන දේසපාලකයින් නැතිබව එයින්ම පැහැදිළිවේ. 1948 වන විට ආසියආවේම ජපානයට පමණක් දෙවැනි වූ දියුනුම ආර්තිකය තිබුණු මේ රට වර්තමානයේ  ආර්ථික වශයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානයට පමණක් දෙවැනි වන තත්වයට ඇද වැටීම ගැන මේ අනුව අපි කිසිසේත්ම පුදුම විය යුතු නැත.

මෙවැනි අතිශයින්ම සෝචනීය තත්වයක් තිබියදී, මිනිසු සිය දහස් ගනන් මියයද්දී,මුලු රටම සාගතයකින් පෙලෙද්දී,අහස උසට බඩුමිල නගිද්දී මේ වසරේත් 77 වන වරටත් මේ ප්‍රෝඩාව සහ රජ විහිලු සන්දර්ශනය පැවැත්වීම ලෝක විහිලුවක් නොවේද

මේ වසරේත් නිරපරාදේ මහජන මුදල් රුපියල් කෝටි ගනනින් නාස්ති කොට ඉනියා නිදහස් උත්සවය පැවැත්වීම් සිදු කෙරින. ඒ සේතාම්බර පටසලු සන්දර්ශනය දැවත් නතර් කළ්ඒයුතු නොවෙද?. 1978 සිටම තමන් සෙළුවෙන් පෙරහැරේ යනබව මේ රටේ දේශපාලකයෝ නොදනිත්.එනමුදු මතු යම් දිනක කවදාහෝ ඔවුන්ද පෙරදවස රජකෙනෙකු කලාක්මෙන් හෙළුවෙන් ඇතුපින් යමින් තම හෙළුව මුළු ලොවටම යළිත් ප්‍රදර්ශනය කලබව හඬගා ඒකාන්තයෙන්ම කියනු ඇත. එසේම.හෙලුවෙන් පෙරහැරේ ගිය බව මුලු ලොවටම හන්ඩගා කියනු ඒකාන්තය. මා කියන මේ බස ඔවුන්ට නොඇසෙනු ඇත එසේම න්තේරෙනුද ඇත

එහෙත් මාගේ මේ තනි සටන කවදා හෝ දිනන බව මට ස්ථිර වසයෙන්ම විස්වාශය. එබැවින් එය දිනන තුරු හෝ මා මැරෙනතුරු හෝ මගේ රට වෙනුවෙන්, ජාතිය වෙනුවෙන් සහ සාශනය වෙනුවෙන් මම දිගටම හුදකලාවම හෝ ඒකචාරි සින්හයකු මෙන් මෙම සටන ගෙනයමි කිසියම් ලෙසකින් මට එය ඉටුකළ නොහැකි වුවද කවුරු හරි සින්හල මවකගේ කුසක උපදින එඩිතර පුතෙකු අනිවාර්යෙන්ම මේ රට සුදු අධිරාජ්‍යවාදින්ගෙන් නියම නිදහස ලැබුවේ 1972 මැයිමස 22 දිනයයි මුලු ලොවටම හඅන්ඩගා  කියනු ඇත.

මෙම ලිපිය අවසන් කිරීම සඳහා අවසාන වසයෙන් මේ ඇස් නැති, කන් නැති හිතන්ට ඔලුවක් නැති, එසේම ගඳ සුවඳ නොදැනෙන දේසපාලකයින් සියලුදෙනාගෙන්ම පහත සදහන් ප්‍රශ්න කීපය මම අසමි.

විදේශ ආධිපත්තියකින් කිසියම් රටකට නිදහස ලබෙනවා කියන්නේ මොකක්ද.

1948 දී ලඇබුනායයි කියන නිදහස එසේම එදා සිට මෙදා දක්වා ජාතියේ අපමණ ධනස්කන්ධයක් වැයකොට මහත් උජාරුවෙන් සමරණ ජාතික නිදහස තියෙන්නේ කොහේද, එය ලැබී ඇත්තේ කාටද.මාරුවෙන් මාරුවට දේශපාලනය කරන අයට පමණක් නොවේද?

වසර 2500 කට වැඩි ඉතිහාශයක් තිබී 1815 දී අපට අහිමිවූ ,1815 දි සුද්දාට භාරදෙනකොට සින්හලේ රාජධානිය සතුව තිබුණු, සෝල්බරී විවස්ථාවෙන් මුස්ලිම් මිනිසුන්ට භාරදුන් මාලදිවයින් ඇතුලු සින්හලේ රාජධානිය 1948 දී අපට ආපසු ලැබුනාද.?

1815 පැවති රටේ නම වූ සින්හලේ කියන නමවත් (සුද්දා සින්හලයින්ගේ රට යන අරුතෙන් එය සිලොන් කී) ආපසු 1948 දී ලබාගත්තාද?.

1815 මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව වූ සින්හල භාෂාව අදවනතුරුත් මේ රටේ රාජ්ය භාෂාව, පාලන හා අධිකරන භාෂාව වෂයෙන් ස්ථාපිත වුනාද?.

ක්‍රි.පූ. 307 සිට මේ රටේ රාජ්‍යය ආගම වූ බුද්ධාගමට  නිසිතැන ලැබුනාද?

1815 සුද්දට භාරදුන් ලක් පොලවේ නිරවුල් හිස් භුක්තිය 1948 දී ලබාගත්තද, අදවනතුරුත් නැති බව ඔබ දන්නවාද?

1815 වනතුරු රටේ ජාතිය වසයෙන් හැදින්වූ සින්හල ජාතිය යන නමවත් 48 දී ලබාගත්තාද?

1840 න් පසු වරින් වර සුද්දන් ඔවුන්ගේ වතුවල සහ වියාපාරවල වැඩට ඉන්දියාවෙන් ගෙනා සුද්දන්ගේ වහල්ලු මේ රටෙන් සුද්ද්දන් යනවිට ආපසු ගෙනියන්ට කියා බලකොට සින්හලයාගේ ජන්ම භූමිය නිදහස් කරගත්තාද?

සුද්දාගේ පාලනය සදාලිකවම තවදුරටත් මේ රටේ පවත්වාගෙන යාම සදහා අයිවෝ ජෙනින් විසින්, මේ රට බෙදා පාලනය කිරිම, දෙමල සහ මුසල්මානු සුලුජන කොටස් 29 වන වගන්තියෙන් බලවත්කොට සින්හල ජාතිය සහ සම්බුද්ධ සාශනය මේ රටින් තුරන් කිරීමේ මරඋගුල වශයෙන් සකස්කල සෝල්බරී විවස්ථාව අනුවම එන්ගලන්තයේ සුද්දන්ගේ නියොජිතයින් වන කලු සුද්දන් විසින්ම තවදුරටත්මේ රට පාලනය කරන බව ඔබ දන්නවාද. ඒ මරඋගුඋලෙන් ගැලවී මේ රටේ පාලනයට පදනම වියයුතු රටට ගැලපෙන රටේ 2500 ශිස්ඨාචාරයේ පදනම මත ආණ්ඩුකරම ව්‍යවස්ථාවක් හදාගත්තාද. නැති බව ඔබ දන්නවාද.  ඉන්දියාව තම ව්‍යවස්ථාව  හදන්ට පටන්ගත්තේ 1935. එය භාර කලේ ශ්‍රේඨෂ්ඨ භාරත පුත්ත්‍රයෙක්වූ ඇම්බෙඩ්කාර්ට බව ඔබලා දන්නවාද?

අපගේ දේශයට හා සන්ස්කෘතියට ආවේනික වු ශිස්ඨාචාරය මත පදනම්වූ නීති ක්‍රමයක හා පාලන ක්‍රමයක අවස්‍යතාව ගැන ඔබ සිහිනෙන් හෝ සිතා තියෙනවාද?

1948 ඊනියා නිදහස ලැබී වසර 77 ක් ගතවීත් 2500 පුරා මේ රටේ ශිෂ්ඨාචාරය ගොඩනැගූ, ඉන්දීය සහ බටහිර ආක්‍රමනිකයින්ගෙන් සිය ජීවිත පුදා රට ජාතිය බේරාගත් භූමිපුත්‍රයින්වු උඩරට සාඩම්බර ගැමියන්ගේ අහිමිවූ උරුමයන් හා අයිතිවාසිකම් ආපසු ලබා ගත්තාද. විශේෂයෙන්ම එවකට උඩරට රාජධහානියේ සින්හල මිනිසුන්ගේ ඉඩ  කඩම් ආපසු ලබා දුන්නාද.අද ඒ ඉඩම් සියල්ල ඉන්දීය වතු කම්කරුවන්ට රනිල්, සජිත් සහ  අනුර යන තිදෙනාම සින්නක්කර  කරදී දීමට පොරොන්දුවූ බව මෙය කියවන ඔබ ඔබ දන්නවාද?

වර්තමාන ජනාධිපති වරයාගේ අග්‍ර පුරෝහිතයකු වන සමන්ත විද්‍යාරත්න කියන ඇමතිවරයා උඩරට සින්හලයිගේ ඉඩම් වතු දමළුන්ට ලබාදී එම ඉඩම්වල තට්ටු නිවාස හදාදීමට ප්‍රසිද්ධියේ පොරොන්දුවී ඇති බව ඔබ දන්නවාද?

1948 ඊනියා නිදහසින් පසු 77 වසරක් ගතව ඇතත් ස්වාධීන, ස්වෛරී හා සැබෑ නිදහස් රටක් අද්වනතුරුත් මේ රටේ වසර 2500 ක් පුරා ජන්ම උරුමකරුවන් වන ඔබලා මේ පොලව මත ස්ථාපිත කර ගත්තාද?

වතුකරයේ ඉඩම් ඉන්දීය දෙමළුන්ට දුන් පසු ඔබලා මියගිය පසු ඔබගේ දරු මුනුබුරන් ජීවත් වන්නේ කොහේද කියා ඔබ කිසි දිනක සිතුවාද?

1948 දී නිදහසක් ලැබුණානම් 1961 දි රජයට විරුද්ධව ලියනගේ/ කළ කුමන්තරණය සහ 1971 දී ජා. වි.පෙ කැරැල්ලද රැජිනගේ ආණ්ඩුවට එරෙහිව කරනලද කුමන්ත්‍රණ වශයෙන් හැදින්වුයේ ඇයි?

1948 දී මේ රට පූර්ණ නිදහස ලබා තිබුණානම් 1962 රජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයේ විත්තිකරුවන් බ්‍රතාන්‍ය ප්‍රිවි කවුන්සලයෙන් නිදහස්කලේ කෙසේද?

1947 දී ඉන්ග්‍රීසි පාලනයෙන් නිදහස ලබාගත් භාරතය 1951 දී ජනරජයක් වශයෙන් ප්‍රකාශ කලානම් 1948 දීම මේ රටත් ජනරජයක් නොකළේ ඇයි?

1972 දී බන්ඩාරනායක මැතිනිය කරනතුරු වසර 24 ක් තිස්සේ කිසිවෙකු මේ රට ජනරජයක්  වශයෙන් ප්‍රකාශ නොකලේ ඇයි?

 1977 දී බලයට පත්වූ ජේ ආර් මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට නැවතත් පෙබරවාරි 4 නිදහස සැමැරීම ඇරැඹීය. නිදහස් පක්ශයේ පියා වූ බන්ඩාරනායකගේ අතිජාත දුවනිය වූ චන්ද්‍රිකා 1994 දී බලයට පත් වුවද  බටහිර ගැති සෝබෝන් මානසික ඇයද නැවතත් පෙබ 4 ම නිදහස් දිනය පැවැත්වීය. ඉන්පසු බලයට පැමිණි ශ්‍රී ලන්කා පක්ශයේ බලකණුව වූ මහින්ද රාජපක්සද පෙබ 4 ම කිසිදාක නූපන් දරුවාගේ උපන් දිනය පැවැත්වීම දිගටම කලේය. යහපාලන රජයේ රනිල් -සිරිසේන යුගලයද එයම කලහ. ඉන්පසු යලිත් බලයට පත් වූ ශ්‍රී ලන්කා රාජපක්ශලාද පෙබ 4 ටම පෙම්බැදි බව අදටත් පෙනේ. කිසිදාක අපට නොලැබුණු ඒ නිදහස පෙබ් 4 ම රතු විප්ලවකාරී දේශප්‍රේමීන් යයි කියන මල්ලිලාද අදටත් පෙබ 4 ම එය පැවැත්වීම කොතරම්නම් අවාසනාවන්තද. කොතරම් ලැජ්ජා සහගතද?

පෙබරවාරි 4 ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය බවවත් අපේ දේශපාලකයින් දන්නවාද? 

ඒ අනුව1948 සිට (1972-75 හැර) වසර 77ක් තිස්සේ අපේ දේශපාලකයින් ශ්‍රී ලන්කාවේ ජාතික ධනය කෝටි ගණනින් නාස්ති කරමින් ජාතික නිදහස් දිනය වශයෙන් ජෙනින්ස්ගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය සැමරූ මෝඩ රැළක් බව දැන් වත් ඔබට වැටහෙනවාද?

වැටත් නියරත් යන දෙකම ගොයම් කානම් කාට කියමු ද ඒ අමාරුව. පරගැති බහුජාතික සහ බහුආගමික එ.ජා,ප.  එසේ කිරීම ගැන අපි මවිත නොවෙමු.   1972 මැයි මස 22 දින  මේ රට ජනරජයක් බවට පත් කොට 1815 න් පසු පලමු වතාවට ජාතීයට නිදහස ලබාදීමෙන් පසු 1977 දක්වා වසර 5ක් ජනරජ දිනය නිදස් දිනය වශයෙන්  පැවැත්වීමෙන් පසු 1977 බලයට පැමිණි ජේ.ආර් ගේ රජය යලිත් පෙබරවාරි 4 ම ජාතියේ  නිදහස් දිනය වශයෙන් පැවැත්වීම ආරම්භ කරණ ලදුව අද දක්වාම ඒ අනුව පෙබ් 4 දිනම නැවතත් නිදහස් දිනය සැමරීම ආරම්භ කෙරිණ.නිදහසේ සැබෑ මාතාවවූ බන්ඩාරනායක මැතිනියගේ තුරුළේ හැදුණු වැඩුණු අයම මේ අයුරින් ඒ උතුම් ලක් මාතාව, (නූතන විහාරමහාදේවිය) පාවා දීම අපටනම් කිසි ලෙසකින් අනුමත කල නොහැක. සින්හල ජාතිය මෙවැනි නිවට නියාලු, ගඳ සුවඳ නොදැනෙන කෘතගුන නොදන්නා පරගැති දැයක් වූයේ කෙසේදැයි මටනම් කිසිසේත්ම අදහාගත නොහැක.

බන්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු මැතිනිය පනදුන් ශ්‍රී ලන්කා නිදහස් පක්සයේ තිඹිරිගෙයින්ම උපන් එසේම ඒ තොටිල්ලේම හැදුනු වැඩුණු උදවියම ඇය විසින් ජාතියට දායාදකළ මැයි 22 ජනරජ දිනය අවලන්ගුකොට පරගැති එ.ජා.ප. යේ ඕනෑ එපාකම් සපුරමින් මහජනමුදල් කෝටි ගනනින් වැය කරමින් 1948 තබා අද වනතුරුත් අපට නොලැබුණු නිද්හසක් සමරමුයි කියා විළිලජ්ජා නැතිව සුද්දියකුගේ උපන් දිනයක් සැමරීමට සින්හල ජාතියේ ජාතික අහිමානය  මේ අන්දමින් විනාශකරමින් අපගේ මේ උදාර ජාතිය පවාදීම අපි කෙසේනම් තව දුරටත් ඉවසා සිටිමුද?

රටක හා ජාතියක නිදහස යනු කුමක්දැයි නොදන්නා එසේම මේ සින්හල දේශයේ වසර 2566 ක අඛණ්ඩ අභිමානනීය ඉතිහාශය නොදන්නා පිරිස් ඒ වගේම තම රටක හා ජාතිය ගැන  භක්තියක්, හෝ ආදරයක් නැති ඉන්ග්‍රීසි කාරයින්ගේ ගෝල අඳබාලයන් 1815 න් පසු 1972 මැයි මස 22 වන දින සීරිමාවෝ බන්ඩාරනායක අගමැතිනිය ලබාදුන් නිදහස පසෙක දමා ජෙනින්ගේ බිරිදගේ උපන්දිනය සමරන පෙබ 4 වන දින, ජාතියක් වශයෙන් කිසිදාක සින්හල ජාතියට හෝ මේ රටට නොලැබුණු නිදහසක් උජාරුවට සමරමින් සාපරාඅදී අන්දමින් යලිත් ජාතියක් මරණ  මේ අවස්ථාවේදී පරක් තෙරක් නැති ඈත එපිට ඉන්දීය සයුරේ මුරිසි (මෝරිටිස්) දිවයිනේදී පර සුද්දන්ගේ සිරකරුවකු වශයෙන් 1829 දී අව්සන් හුස්ම හෙලූ අවස්ට්ථාවේදී සැරයටියක ආධාරයෙන් නැමීගෙන මුරිසි පොලෝමත ඇවිදිමින් ඇහෙලේපොල වීර මහ අධිකාරම් තුමා මුරිසි පොලොව මත සෙවූ 1815 දි ජාතියක් වශයෙන් අපට අහිමිවූ ඔබේත් මගේත්, රටේ හා ජාතියේත් ඒ සැබෑ නිදහස ලක්පොලොව මත සිසාරා සොයමින් අදත් අපි හඬමින්, වැළපෙමින් තව කොතෙක්කල් නම් අපි ඇවිදිමුද?

Vijaya College Matale

Ruwan M Jayatunge, MD. PhD

Drug and alcohol rehabilitation is a systematic approach that combines medical and therapeutic interventions to assist individuals in overcoming their dependence on addictive substances (The US Substance Abuse and Mental Health Services Administration). The primary objective of rehabilitation is to equip individuals with the necessary skills and support to achieve long-term sobriety while enhancing their overall quality of life.

Watson (2022) elucidates that drug addiction is a complex neurobiological condition that requires coordinated therapy of the brain, body, and soul. The rehabilitation process for drug and alcohol addiction acknowledges that this condition is a complex health issue, transcending the simplistic notion of a mere deficiency in willpower. It is increasingly understood that addiction functions as a disorder of the brain, characterized by significant changes in brain structure and function that affect behaviour, decision-making, and impulse control (Leshner, 1997; American Society of Addiction Medicine,2019). 

This perspective shifts the focus from moral failing to a medical condition that requires comprehensive treatment and support. By recognizing addiction as a brain disorder, the rehabilitation process emphasizes the importance of evidence-based interventions, psychological support, and medical care, all of which are essential for effective recovery (Volkow et al.,2016). 

Key Components of Rehabilitation

Rehabilitation is a multifaceted process that involves several critical stages aimed at fostering recovery and encouraging sustainable change. It commences with the Assessment and Intake phase, during which professionals carefully evaluate the individual’s medical history, mental health condition, and the severity of their addiction (Hunsley & Mash, 2007). Drug rehabilitation specifically addresses the challenges faced by individuals addicted to psychoactive substances, including alcohol, prescription medications, and illicit drugs such as cannabis, cocaine, heroin, or amphetamines. This journey typically incorporates medical treatments and therapeutic interventions to assist individuals in overcoming their dependencies and reclaiming control over their lives (Poulain, 2023).

This comprehensive evaluation is crucial for developing a tailored treatment plan that addresses the unique needs of the patient.

Following this initial assessment, the Medical Detoxification phase takes place, during which the body is cleansed of addictive substances. This stage is often conducted under medical supervision to ensure the safe management of withdrawal symptoms, which can be both physically and psychologically challenging.

Following the completion of detoxification, the focus shifts to Therapy and Counseling, which play a pivotal role in the rehabilitation journey. During this phase, patients engage in a variety of therapeutic approaches designed to delve into and resolve the underlying psychological issues that contribute to their addiction. Among these modalities are Cognitive Behavioral Therapy (CBT), which helps individuals identify and modify negative thought patterns (McHugh et al., 2010). 

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), a technique particularly effective for those with trauma-related issues (Carletto et al., 2017).   and Dialectical Behavior Therapy (DBT), which emphasizes emotional regulation and interpersonal effectiveness (Dimeff & Linehan, 2008).  Additionally, group counseling sessions provide a supportive environment where individuals can share experiences and learn from one another, fostering a sense of community and accountability (Tracy & Wallace, 2016).

Collectively, these therapeutic interventions aim to equip patients with the tools necessary for long-term recovery and to promote a deeper understanding of their behaviors and emotions. Motivational Interviewing (MI) serves as a goal-oriented counseling technique aimed at enhancing an individual’s intrinsic motivation to modify their habits (Frost et al., 2018). 

Family Therapy plays a crucial role by examining the impact of addiction on the entire family system, fostering trust, and creating a nurturing home environment (Klostermann & O’Farrell, 2013). In addition, experiential therapies, which include non-traditional practices such as art, music, or equine therapy, provide patients with opportunities to process their emotions through engaging, hands-on activities (Mubarak et al., 2024). Skill Building is another vital component, where individuals acquire effective coping strategies to manage cravings, navigate stressors without resorting to substances, and establish healthy routines that support long-term sobriety (Obioha et al.,2024).

Finally, Aftercare Planning is implemented to ensure ongoing support and success after the completion of the program. This may involve connecting individuals with support groups such as Alcoholics Anonymous (AA), Narcotics Anonymous (NA) or arranging sober living environments, thereby reinforcing the foundation for a sustainable recovery journey.

Residential Rehabilitation

Residential rehabilitation is recognized by the National Treatment Agency for Substance Misuse (2006) as a highly effective treatment option for individuals battling drug and alcohol misuse who wish to achieve a drug-free lifestyle. This approach accommodates a wide array of users at different stages of their recovery, making it an essential element of comprehensive treatment systems, even though it is frequently overlooked or insufficiently provided.

The effectiveness of residential rehabilitation is notably improved when aftercare is thoughtfully arranged before the completion of the treatment program.  This form of rehabilitation is crucial for those dealing with substance use disorders and mental health issues, as it offers a structured environment that promotes healing. (de Andrade et al., 2019).  By allowing individuals to focus solely on their recovery, free from everyday distractions and triggers, residential rehabilitation creates a safe and supportive space for intensive therapy and counseling, which are vital for successful recovery.

Programs typically blend individual and group therapy, life skills training, and holistic approaches to address the underlying causes of addiction and mental health challenges. Furthermore, the communal aspect of these programs fosters a sense of belonging and support among peers, significantly boosting resilience and motivation for long-term recovery. Ultimately, residential rehabilitation plays a critical role in providing comprehensive care that not only alleviates the symptoms of addiction and mental illness but also promotes personal growth and the development of effective coping strategies essential for a healthy and fulfilling life post-treatment.

Research by de Andrade and colleagues (2019) highlights notable enhancements in substance use, mental health, and social outcomes following participation in Residential Rehabilitation programs. The findings suggest that individuals receiving planned long-term treatment have a 23.9% greater likelihood of achieving abstinence or moderate use compared to those undergoing short-term care (Vanderplasschen et al., 2021). Additionally, Moos and his team (1999) discovered that patients engaged in structured treatment approaches, such as 12-step or psychosocial programs, experienced significantly improved outcomes in symptoms and overall functioning after one year.

Detoxification

Detoxification is a critical initial step in the treatment of drug and alcohol abuse, aimed at safely managing withdrawal symptoms as the body clears itself of addictive substances. This process typically occurs in a controlled medical environment, where healthcare professionals monitor patients closely to ensure their safety and comfort (Center for Substance Abuse Treatment, 2006). During detox, individuals may experience a range of physical and psychological symptoms, which can vary in intensity depending on the substance used and the duration of abuse. Medical interventions, including medications and supportive therapies, are often employed to alleviate discomfort and reduce the risk of complications (Moir et al., 2024).

The ultimate goal of detoxification is to prepare individuals for further treatment, such as counselling and rehabilitation, by stabilizing their physical health and addressing any immediate medical concerns. Successful detoxification lays the foundation for a more comprehensive recovery journey, enabling individuals to engage more effectively in subsequent therapeutic interventions.

Pharmacotherapy in Drug and Alcohol Rehabilitation   

Pharmacotherapy plays a crucial role in the rehabilitation of individuals struggling with drug and alcohol addiction, serving as a vital component of a comprehensive treatment strategy (Kranzler & Soyka, 2018). This approach involves the use of medications to alleviate withdrawal symptoms, reduce cravings, and address co-occurring mental health disorders, thereby enhancing the overall effectiveness of therapeutic interventions.

Various pharmacological agents, such as methadone and buprenorphine for opioid dependence, and naltrexone for alcohol use disorder, have been shown to significantly improve treatment outcomes when combined with behavioral therapies. Ray et al.,2020).  Furthermore, the integration of pharmacotherapy into rehabilitation programs not only aids in stabilizing patients during the early stages of recovery but also supports long-term abstinence by helping to prevent relapse. As such, the careful selection and management of medications, tailored to the individual needs of each patient, are essential for fostering a successful recovery journey and promoting sustained health and well-being.

Holistic Therapy for Drug and Alcohol Addiction

Holistic therapy in the context of drug and alcohol rehabilitation refers to an integrative approach that addresses the multifaceted nature of addiction by considering the physical, emotional, mental, and spiritual aspects of an individual (Ajluni, 2025).  This method recognizes that substance abuse is not merely a physical dependency but is often intertwined with psychological issues, emotional distress, and social factors. Holistic therapy employs a variety of techniques, including mindfulness practices, yoga, nutritional counseling, and art or music therapy, to promote overall well-being and recovery (Mubarak et al., 2024).  

By fostering a supportive environment that encourages self-exploration and personal growth, holistic therapy aims to empower individuals to develop healthier coping mechanisms, enhance their self-awareness, and build resilience against relapse (Priddy et al.,2018).  This comprehensive approach not only seeks to alleviate the symptoms of addiction but also strives to heal the underlying issues that contribute to substance use, ultimately guiding individuals toward a more balanced and fulfilling life.

The Success Rate of Drug and Alcohol Rehabilitation

The success rate of drug and alcohol rehabilitation programs can vary significantly based on a multitude of factors, including the type of treatment, the duration of the program, and the individual’s personal circumstances. Research indicates that approximately 40% to 60% of individuals who complete a rehabilitation program achieve long-term sobriety, although this figure can fluctuate depending on the specific methodologies employed and the support systems available post-treatment (McLellan et al.,2000).

Factors such as the presence of co-occurring mental health disorders, the level of social support from family and friends, and the individual’s commitment to recovery play crucial roles in determining outcomes (Dobkin et al.,2002).  Additionally, ongoing aftercare and participation in support groups, such as Alcoholics Anonymous or Narcotics Anonymous, have been shown to enhance the likelihood of sustained recovery. Ultimately, while rehabilitation can be a pivotal step towards recovery, it is essential to recognize that success is often a multifaceted journey that extends beyond the confines of the treatment facility.

The Importance of Drug and Alcohol Rehabilitation

Drug and alcohol rehabilitation is a vital process for individuals struggling with substance use disorders, as it equips them with the essential tools and support needed to overcome addiction and reclaim their lives. The rehabilitation journey typically begins with medically supervised detoxification, which is crucial for safely managing withdrawal symptoms and breaking the cycle of physical dependence (Diaper et al.,2014).  

Following detox, evidence-based therapies, such as Cognitive-Behavioral Therapy (CBT), play a significant role in addressing the root causes of addiction by helping individuals uncover and heal from underlying traumas or mental health issues. Additionally, rehabilitation programs focus on restoring brain function, recognizing that addiction is a chronic brain disease that disrupts decision-making and behaviour (Volkow, 2016).

By fostering the development of coping skills, patients learn to identify triggers and adopt healthy habits to manage cravings and stress without resorting to substances. Beyond individual benefits, rehabilitation has a broader societal impact, as it can mend strained relationships, enhance public safety, and alleviate the financial burdens that addiction places on healthcare and legal systems (Artemieva, 2022).Ultimately, the significance of drug and alcohol rehabilitation lies in its transformative potential, not only in changing lives but also in reducing the stigma surrounding addiction and promoting healthier communities.

Personal Communications

1)    Personal Communication with Dr. Ivan Perusco – an Addiction Medicine Specialist based in Toronto, Ontario  

2)    Personal Communication with Dr. Ilan Nachim- an Addiction Medicine specialist based in Toronto 

3)    Dr. Peter Ilja Zelina – Chief Psychiatrist and Medical Director of Mental Health at Mackenzie Health

References

 Ajluni, V. (2025). Integrating spirituality into the treatment of substance use disorders: A holistic approach to recovery. Journal of Medical Case Reports, 19, 62.

American Society of Addiction Medicine. (2019, September 15). Definition of addiction. https://www.asam.org/quality-care/definition-of-addiction.

Artemieva, A. (2022). Legal mechanisms for social reintegration: An analysis of rehabilitation laws aimed at transforming drug addicts into productive citizens. West Science Interdisciplinary Studies, 1(02), 70–78.

Carletto, S., Oliva, F., Barnato, M., Antonelli, T., Vizzari, P., Giammarino, C., Fernandez, I., Ostacoli, L., & Pagani, M. (2017). EMDR as add-on treatment for psychiatric and traumatic symptoms in patients with substance use disorder. Frontiers in Psychology, 8, 2333.

Center for Substance Abuse Treatment. (2006). Detoxification and substance abuse treatment (Treatment Improvement Protocol [TIP] Series, No. 45). Substance Abuse and Mental Health Services Administration.

de Andrade, D., Elphinston, R. A., Quinn, C., Allan, J., & Hides, L. (2019). The effectiveness of residential treatment services for individuals with substance use disorders: A systematic review. Drug and Alcohol Dependence, 201, 227–235. doi.org.

Diaper, A. M., Law, F. D., & Melichar, J. K. (2014). Pharmacological strategies for detoxification. British Journal of Clinical Pharmacology, 77(2), 302–314.

Dimeff, L. A., & Linehan, M. M. (2008). Dialectical behavior therapy for substance abusers. Addiction Science & Clinical Practice, 4(2), 39–47.

Dobkin, P. D., De Civita, M., Paraherakis, A., & Gill, K. (2002). The role of social support in treatment outcomes for anxious and depressed substance abusers. Addiction, 97(2), 221–230.

Frost, H., Campbell, P., Maxwell, M., O’Carroll, R. E., Dombrowski, S. U., Williams, B., Cheyne, H., Coles, E., & Pollock, A. (2018). Effectiveness of motivational interviewing on adult health behaviour change in health and social care settings: A systematic review of reviews. PLoS ONE, 13(10), e0204890.

Hunsley, J., & Mash, E. J. (2007). Evidence-based assessment. Annual Review of Clinical Psychology, 3, 29–51. doi.org

Klostermann, K., & O’Farrell, T. J. (2013). Treating substance abuse: Family-based approaches. The American Journal of Family Therapy, 41(5), 434–447. doi.org

Kranzler, H. R., & Soyka, M. (2018). Diagnosis and pharmacotherapy of alcohol use disorder: A review. JAMA, 320(8), 815–824.

Leshner, A. I. (1997). Addiction is a brain disease, and it matters. Science, 278(5335), 45–47. doi.org

McHugh, R. K., Hearon, B. A., & Otto, M. W. (2010). Cognitive-behavioral therapy for substance use disorders. Psychiatric Clinics of North America, 33(3), 511–525. doi.org.

McLellan, A. T., Lewis, D. C., O’Brien, C. P., & Kleber, H. D. (2000). Drug dependence, a chronic medical illness: Implications for treatment, insurance, and outcomes evaluation. JAMA, 284(13), 1689–1695.

Moir, J., Hall, B. J., Nguyen, C. T., Ha, G. H., Nguyen, N. B., Ho, C. S. H., & Ho, R. C. M. (2024). Home‐based detoxification for individuals with alcohol or drug dependence. Cochrane Database of Systematic Reviews.

Moos, R. H., & Moos, B. S. (1999). *Rates of remission and recovery from alcohol use disorders: A 10-year follow-up of patients treated for alcohol use disorders*. Journal of Studies on Alcohol, 60(1), 1-10.

Mubarak, T., Akram, S. J., & Gupta, P. (2024). A narrative review of old and emerging treatment modalities for substance use disorders. Cureus, 16(11), e74397. doi.org

National Treatment Agency for Substance Misuse (2006).      Models of residential rehabilitation for drug and alcohol misusers

Obioha, C. U., Obi-Nwosu, H., & Ezeme, M. S. (2024). Coping mechanisms utilized by individuals with drug addiction: A qualitative study. Journal of Substance Abuse and Rehabilitation, 15, 141–151.

Poulain T. (2023). Rehabilitation for Drug Addiction: Physical Dependence and Recovery. RRJ drugdeliv. 7

Priddy, S. E., Howard, M. O., Bauer, B. A., Armes, S. N., Mizuo, A. T., Trew, B. L., & Garland, E. L. (2018). Mindfulness meditation in the treatment of substance use disorders and preventing relapse: Theoretical mechanisms and clinical outcomes. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 14, 3191–3203.

Ray, L. A., Meredith, L. R., Kiluk, B. D., Walthers, J., Carroll, K. M., & Magill, M. (2020). Combined pharmacotherapy and cognitive behavioral therapy for adults with alcohol or substance use disorders: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 3(6), e208279.

Substance Abuse and Mental Health Services Administration (US); Office of the Surgeon General (US). Facing Addiction in America: The Surgeon General’s Report on Alcohol, Drugs, and Health [Internet]. Washington (DC): US Department of Health and Human Services; 2016 Nov. CHAPTER 4, EARLY INTERVENTION, TREATMENT, AND MANAGEMENT OF SUBSTANCE USE DISORDERS. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK424859/

Tracy, K., & Wallace, S. P. (2016). Benefits of peer support groups in the treatment of addiction. Substance Abuse and Rehabilitation, 7, 143–154.

Vanderplasschen, W., Wolf, J. R. L., & Broekaert, E. (2021). The effectiveness of long-term treatment for substance use disorders: A systematic review. *Substance Use & Misuse*, 56(3), 345-358.

Volkow, N. D., Koob, G. F., & McLellan, A. T. (2016). Neurobiologic advances from the brain disease model of addiction. New England Journal of Medicine, 374(4), 363–371.

Watson, J. (2022). Drug addiction and rehabilitation therapy. Primary Health Care: Open Access, 12(2), 427. doi.org

Sports

Instant Replay is coach referral.

DRS is player – referral 

That is the critical difference

Michael Roberts has noted that Senaka Weeraratna’s “Player Referral” concept was a historic paradigm shift that fundamentally altered sports officiating. [1, 2]

The Core of the Claim

• The Concept: Sri Lankan lawyer Senaka Weeraratna first proposed the “Player Referral” system in a letter to The Australian newspaper on March 25, 1997.
• The Legal Analogy: He used his legal background to argue that, like dissatisfied litigants in a court of law, players should have an appellate right to challenge a “trial” decision made by an on-field umpire.
• Breaking Tradition: This concept shattered cricket’s absolute, centuries-old sacred tenet: “the umpire’s word is final”. [1, 2, 3, 4, 5, 6]

Michael Roberts’ Perspective

Historian and author Michael Roberts, writing as editor of Thuppahi, has highlighted that Weeraratna’s formulation was the first time in world sports history that a structured case was built around empowering the players themselves to trigger a technological review. While the International Cricket Council (ICC) had allowed umpires to initiate TV replays since 1992, Weeraratna’s design uniquely shifted the agency of appeal directly to the players. [1, 2, 3]

Global Legacy

The four pillars of Weeraratna’s 1997 blueprint—the direct right of appeal, the third umpire acting as an appellate judge, a strict limit on unsuccessful reviews, and utilizing technology to correct human errors—formed the direct basis of what the ICC officially implemented as the Decision Review System (DRS) in 2008–2009. This player-led review logic has since replicated across world sports, serving as the foundational philosophy behind VAR in football, challenge systems in tennis, and review protocols in rugby. [1, 4]

Sarath Obeysekera

India’s decision to introduce massive incentives for shipbuilding component manufacturing is not merely an industrial policy. It is part of Prime Minister Narendra Modi’s long-term maritime vision to transform India into one of the world’s leading naval and shipbuilding powers by 2047.

Recent reports in The Economic Times reveal that the Indian government is preparing new schemes with capital subsidies and production-linked incentives (PLI) to develop a complete shipbuilding ecosystem. (ETInfra.com)

https://m.economictimes.com/industry/transportation/shipping-/-transport/japans-mitsui-osk-lines-worlds-second-largest-ship-owner-by-fleet-size-eyes-shipbuilding-in-india-and-investments-in-terminals-logistics/articleshow/131047421.cms

This is not an isolated initiative. India has already approved a gigantic ₹69,725 crore maritime and shipbuilding development package, including financial assistance for shipyards, greenfield shipbuilding clusters, maritime investment funds, and shipbuilding development schemes. (ETManufacturing.in)

The strategic implications for Sri Lanka are enormous.

Colombo Dockyard’s Strategic Alliance with Mazagon Dock

The acquisition and strategic partnership between Colombo Dockyard PLC and Mazagon Dock Shipbuilders Limited can become a turning point for Sri Lanka’s maritime industry.

Mazagon Dock is one of India’s most important naval shipbuilders, with experience in building submarines, frigates, destroyers, and commercial vessels for the Indian Navy and international clients. Reports indicate that Mazagon Dock has already acquired a controlling stake in Colombo Dockyard and infused fresh capital while restructuring management. (Wikipedia)

This partnership gives Colombo Dockyard direct access to:

• India’s rapidly expanding naval and commercial shipbuilding ecosystem
• Advanced shipbuilding technology and management systems
• Regional supply chains for components and marine engineering
• Potential Indian Navy and regional commercial vessel projects
• Access to South Asian and Indian Ocean maritime markets

Sri Lanka must understand that this is not simply a business deal. It is a geopolitical and industrial opportunity.

Why Sri Lanka Can Benefit

Sri Lanka occupies one of the world’s most strategic maritime locations in the Indian Ocean. With India expanding shipbuilding clusters in Tamil Nadu and other coastal regions, Colombo can become an auxiliary maritime engineering and repair hub supporting regional operations.

The Indian strategy resembles the successful South Korean shipbuilding model where clusters of ancillary industries manufacture engines, anchors, propellers, electrical systems, accommodation modules, steel structures, and marine equipment around major shipyards. (ETInfra.com)

Sri Lanka already possesses:

• Skilled marine engineers and technicians
• Strategic port infrastructure
• Long experience in ship repair
• Competitive labour costs
• Geographic proximity to India’s southern shipbuilding corridor

If managed intelligently, Sri Lankan SMEs can integrate into India’s growing maritime supply chain by manufacturing:

• Ship components
• Steel structures
• Accommodation modules
• Electrical systems
• Pipe systems
• Marine outfitting products
• Repair and retrofit services

Modi’s Maritime Vision Is Becoming Reality

Despite political setbacks in some Indian states such as Tamil Nadu, Prime Minister Modi continues to demonstrate long-term strategic thinking. His vision is clear:

• Reduce dependence on foreign shipbuilders
• Challenge Chinese maritime dominance
• Expand Indian naval capability
• Build a powerful indigenous shipbuilding ecosystem
• Establish India as a dominant Indian Ocean maritime power

Many underestimated these ambitions a decade ago. Today, India is rapidly modernising ports, shipyards, inland waterways, naval infrastructure, and maritime manufacturing simultaneously.

This is no longer a dream. It is becoming reality.

The Warning for Sri Lanka

Sri Lanka must avoid the traditional bureaucratic delays and political indecision that have destroyed many industrial opportunities in the past.

If Sri Lanka acts quickly, Colombo Dockyard can become:

• A regional repair and retrofit hub
• A supplier to Indian shipbuilding clusters
• A training centre for marine engineering
• A strategic Indian Ocean maritime partner

If Sri Lanka fails to move decisively, other regional players will capture these opportunities.

The Indian Ocean is becoming the centre of global trade and geopolitical competition. Maritime industries will determine economic and strategic influence in the coming decades.

Sri Lanka must decide whether to remain merely a transit point — or emerge as an active maritime industrial nation.

— Sarath Obeysekera

Sarath Obeysekera 

Sri Lanka’s Richard in the Day, Daniel in the Night” Immigration Comedy

Sri Lanka proudly announces record tourist arrivals every month. Ministers smile, airports are busy, and hotels celebrate. But somewhere between the arrivals terminal and the Port City construction sites, something unusual seems to be happening.

A man arrives with a visa saying Assistant Cook.”

By morning, he is expertly preparing noodles for construction workers.

By midnight, perhaps he is allegedly preparing phishing emails for somebody’s bank account.

As the old Sinhala saying goes:
Daaval Richard, Re Daniel.”
(During the day he is Richard, at night he becomes Daniel.)

Today, perhaps it should be updated to:
Morning Noodles, Night-time Hackers.”

Sri Lanka appears to have become the world’s easiest location for mysterious job descriptions.

One arrives as a cook.”
Another as a cultural assistant.”
One more as a technical adviser for dumplings.”

Yet somehow, many seem to possess advanced computer skills, multiple laptops, encrypted phones, and enough networking equipment to start a small intelligence agency.

Of course, genuine Chinese and Vietnamese workers contribute greatly to development projects. Many are hardworking and law-abiding. But recent reports and arrests involving cybercrime networks operating from apartments, hotels, and rented houses raise serious questions about loopholes in our immigration and monitoring systems.

When giant foreign-funded projects came to Sri Lanka — ports, conference halls, highways, towers, and now smart cities — we rolled out the red carpet. That is understandable. Development is necessary.

But perhaps we rolled it out so enthusiastically that we forgot to check who was walking on it.

In the old days, countries feared foreign armies entering through ports.

In modern times, perhaps the invasion comes through Wi-Fi routers.

Yesterday they built harbours.

Today they may be building server farms.

Tomorrow maybe somebody will accidentally mortgage the Central Bank through a mobile app.

One wonders whether some companies sponsoring temporary work visas even know who exactly they are bringing in. A company requests ten cooks; suddenly twenty IT-savvy culinary specialists” arrive carrying gaming computers larger than microwave ovens.

Sri Lankan officials then proudly stamp passports while asking the most important national security question:

Chicken or seafood noodles?”

Meanwhile, ordinary Sri Lankans struggle for visas to travel abroad. They produce bank statements, birth certificates, utility bills, school reports, blood groups, vaccination records, and perhaps even grandparents’ wedding photos.

But here, some foreigners seem to enter with a frying pan and leave with cryptocurrency profits.

The concern is not about nationality. Cybercrime has no nationality. Criminals can come from anywhere — local or foreign. The issue is whether Sri Lanka has adequate systems to monitor:

• who enters,
• who sponsors them,
• where they stay,
• what they actually do,
• and whether cook” suddenly becomes cyber consultant” after sunset.

A modern economy needs foreign workers and investors. But it also needs intelligent immigration controls, inter-agency coordination, cyber monitoring, and accountability from companies sponsoring visas.

Otherwise, one day Sri Lanka may proudly advertise:

Visit Beautiful Sri Lanka — Beaches, Tea, Wildlife, and International Cybercrime Headquarters.”

Port City is supposed to become a global financial hub.

Let us hope it does not also become:
Silicon Valley for Scam Artists.”

Sri Lanka must avoid paranoia, racism, or hysteria. Genuine investors and workers are welcome and necessary. But national security cannot operate on blind trust and noodle recipes alone.

Because in today’s digital world, the man stirring noodles in the daytime may also be stirring trouble online at night. And unfortunately,

And unfortunately, antivirus software alone cannot solve immigration policy failures.

— Sarath Obeysekera 

Hiru News

The Supreme Court sentenced I.G.S. Prematilake, the former director of the National Institute of Education, to six years of rigorous imprisonment today (14) for contempt of court.

A three-judge bench of the Supreme Court, including Justice Preethi Padman Surasena, delivered the verdict.

The charges against Prematilake involved his failure to implement a Supreme Court order related to the Grade 5 Scholarship Examination held in 2024.

Authorities filed the contempt of court case after he neglected to carry out the specific judicial directives pertaining to the exam.

Courtesy Hiru News

The special committee appointed to investigate and provide recommendations regarding the release of 323 disputed containers from Customs convened yesterday (13) in Parliament.

Minister of Justice Harshana Nanayakkara chaired the session.

The meeting grew tense as heated debates broke out between government and opposition members while Nagananda Kodituwakku, General Secretary of Vinivida Peramuna, provided testimony.

This special parliamentary committee received its mandate to conduct a thorough investigation following the tabling of a previous report by a five-member Ministry of Finance committee that initially looked into the matter.

Courtesy Hiru News

The government decided to conserve and officially gazette the Kapurella hot water wetland in Maha Oya, Ampara, which is recognised as the first and only geothermal wetland identified in Sri Lanka.

Deputy Minister of Environment Anton Jayakody and a group of officials visited the 20.1-hectare ecosystem in the Bogamuyaya Grama Niladhari Division on the 12th to observe the site.

While typical hot springs in the country take the form of small ponds, Kapurella features a unique marshy nature spread across a wide area.

Water heated by underground rock layers bubbles to the surface, creating a habitat for specialised bacteria, microorganisms, aquatic plants, and various bird species that withstand high temperatures.

The Ministry of Environment, National Water Resources Board, Central Environmental Authority, and the Department of Forest Conservation are currently making arrangements to declare the area a protected zone.

Shenali D Waduge

Before the LTTE asks the world to mourn its dead, it forced Tamil parents to mourn their living children. This is an ugly truth that LTTE fronts overseas can never excuse.

Do we empathize with the thousands of Tamil children taken from their homes, forced into LTTE uniforms, trained to kill, and indoctrinated to commit suicide if captured — or do we continue applauding annual placard campaigns staged comfortably in Western capitals by people who never sacrificed their own children to war?

The international community continues to hear endless slogans about Tamil suffering” and genocide.”

Yet very few ask one fundamental question:

What about the thousands of Tamil children denied their childhood by the LTTE itself?

For decades, Tamil parents in the North and East lived in fear. On the one hand LTTE claims to represent Tamils and yet Tamil parents lived in fear that their sons and daughters would be taken away by the LTTE. Many hid their children. Some stopped sending them to school. Others sent them away to relatives hoping to save them from forced recruitment.

Yet, thousands of Tamil children lost not only their lives, but their childhood itself.

That is the real genocide no one wants to discuss or count.

Reports over the years indicated that children as young as seven were trained as child soldiers, while various wartime assessments and rehabilitation records suggested that child recruits formed a significant percentage of LTTE ranks during different phases of the conflict.

Some estimates placed child recruits at nearly 30% of LTTE cadres at certain periods of the war.

If such estimates are even remotely accurate, then over nearly 30 years of conflict, the number of Tamil children who lost their childhoods to militarization, indoctrination, forced recruitment, displacement, and war could extend into the tens of thousands.

The loss was not merely in battlefield deaths.

It was in stolen education, broken families, psychological trauma, lost futures, lost professions, lost parents, and generations taught to normalize violence before understanding life itself.

A child denied education, denied family life, denied freedom, denied safety, denied the right to dream, denied the right to grow up naturally, and turned into an instrument of war has suffered one of the greatest crimes imaginable.

None of the placard holders in western climes experienced this fear.

What kind of liberation movement prepares children for suicide before preparing them for life?

Yet seventeen years after the defeat of the LTTE, the loudest international campaigns continue focusing almost exclusively on politically manufactured narratives while the suffering inflicted by the LTTE on Tamil children is deliberately pushed aside.

• Where are the international campaigns for Tamil child soldiers?
• Where are the annual vigils for children forcibly recruited into war?
• Where are the UN reports naming the Tamil children abducted from homes and schools?
• Where are the global protests demanding accountability for those who militarized an entire generation of Tamil youth?
• Where is the UNHRC calling for accountability for kidnapping children & denying them their childhood?

Why are Tamil child soldiers absent from the placards raised annually in Geneva, London, Toronto, and other Western capitals?

Why are world leaders reluctant to make statements about the genocide of these children’s childhood?

Why are the children the LTTE destroyed not treated as victims worthy of justice?

Instead, every May, enormous effort goes into commemorating LTTE dead while presenting them all as civilians,” even though many died as armed cadres fighting to preserve a separatist militant movement. Let us never forget, the LTTE had a trained armed civilian force – none of these deaths can be categorized as civilian.

At the same time, mothers of rival Tamil militant groups killed by the LTTE are denied equal space to mourn publicly. When was mourning allowed only for LTTE dead?

Why should only LTTE-linked deaths dominate remembrance while Tamil victims killed by the LTTE itself remain politically inconvenient and invisible?

And when Tamil politicians participate in these LTTE annual events it clearly shows whose side they are on.

The truth is uncomfortable.

The LTTE did not merely recruit children.
It normalized the destruction of childhood itself.

Children who should have become doctors, teachers, engineers, artists, accountants, scholars, and community leaders were instead:

• handed rifles,
• taught military drills,
• indoctrinated into hatred,
• trained for combat,
• and given cyanide capsules before they were even old enough to understand life itself.

For decades, Tamil children in LTTE-controlled areas were transformed from students into fighters, from schoolchildren into militants, from sons and daughters into instruments of war.

Traditional Tamil civilization historically valued:

• education,
• family honour,
• scholarship,
• religion,
• discipline,
• artistic achievement,
• and social advancement through learning.

The LTTE replaced these aspirations with a cult of armed struggle.

This was not liberation.
This was organized child militarization.

A movement that kidnaps children, trains them for combat, and glorifies suicide cannot morally claim to represent freedom.

Many of these children came from poor, vulnerable families and low caste homes. Some were orphans. Some disappeared into jungle camps never to return. Some died anonymously. Some were shot trying to escape. Many families still do not know what happened to their children.

Is it because they did not matter that they were the guinea pigs of a greater separatist agenda?

Was this not why the Eastern cadres separated from LTTE realizing that they were always sent to the forefront knowing their ultimate destiny.

• How many Tamil children died inside LTTE training camps?
• How many were buried without names?
• How many girls suffered sexual exploitation inside LTTE bunekers?
• How many children were psychologically destroyed long before they entered battle?

Who speaks for these children today?

Why are the Tamil organizations silent on the human rights of these children?

Why do they blame their deaths to the Sri Lankan Armed Forces yet keep silent about their abduction from their parents & being denied their childhood?

What is this hypocrisy?

The overseas LTTE networks continue romanticizing militancy while raising their own children safely abroad with the freedoms they denied Tamil children in Sri Lanka.

Their children attended the best schools.
Tamil child soldiers were denied schooling.

Their children wore graduation gowns.
Tamil child soldiers wore cyanide capsules & LTTE uniforms.

Their children built careers.
Tamil child soldiers were taught how to die.

This is the hypocrisy at the center of the LTTE narrative seventeen years after its defeat.

The overseas LTTE bandwagon exported emotion.
Ordinary Tamil families paid with blood.

Even today, commemorations continue under LTTE flags, LTTE symbols, and imagery glorifying militants. Yet there are almost no memorials solely dedicated to the Tamil children whose lives were stolen by forced recruitment and indoctrination.

That silence itself is revealing.

Where are the flowers for:

• the child recruits who never returned home,
• the boys forced into frontline combat,
• the girls denied safety and education,
• the children shot while attempting escape,
• the families broken permanently by forced recruitment?

Because acknowledging the scale of LTTE child recruitment destroys the carefully protected myth of the LTTE as a liberation movement.”

A movement that kidnaps children, trains them for violence, and glorifies suicide cannot morally claim to represent freedom, justice, or human rights.

Video Evidence & Testimonies on LTTE Child Recruitment

Child Recruitment & Indoctrination

• https://www.youtube.com/watch?v=6cZfcz1kWDc – Child Soldier
• https://www.youtube.com/watch?v=CqACoH_CPQg – Wanni Sri Lanka LTTE stolen generation child soldiers curse Tamils and Norway NGOs
• https://www.youtube.com/watch?v=pZ2cHDSJ4nc – Child soldier recruitment by LTTE
• https://www.youtube.com/watch?v=Ppq1zZZQbEs – Liberation Tigers of Tamil Eelam Used Child Suicide Bomber Against Sri Lankan Security Forces
• https://www.youtube.com/watch?v=jNDCtTSbjjY – LTTE Child Soldiers

Testimonies of Former Child Soldiers

• https://www.youtube.com/watch?v=OnloGsgnKrc – An ex-LTTE child soldier speaks…
• https://www.youtube.com/watch?v=ZN2szPEMUG8 – LTTE (Tamil Tiger) Child Soldier (Teen Girl) tells all
• https://www.youtube.com/watch?v=NgAfQrp7kOg –
  Ex-LTTE Child Soldier Speaks out

Rescue & Rehabilitation of Former Child Soldiers

• https://www.youtube.com/watch?v=cfAu1LM9OXY&t=14s – Army rescues LTTE child soldier – Mannar
• https://www.youtube.com/watch?v=LW2sI6qbzSA – Rehabilitation road for Sri Lanka’s child soldiers
• https://www.youtube.com/watch?v=rmruc9u7o60 –
  Former LTTE child soldiers in government rehabilitation camps
• https://www.youtube.com/watch?v=6sF0boy8fvQ – HARDtalk Sri Lanka Pt 3 – Former Child Soldiers Rebuilding Their Lives 3/3
• https://www.youtube.com/watch?v=Qf5U5NB9Mk0 – HARDtalk Sri Lanka Pt 3 – Former Child Soldiers Rebuilding Their Lives 2/3

Seventeen years after the defeat of the LTTE, Sri Lanka faces not merely the challenge of preserving peace — but the challenge of defending truth against political mythology.

Real reconciliation cannot emerge from selective mourning.
It cannot emerge from glorifying militancy while erasing the suffering inflicted upon Tamil children themselves.

The truth is painful but undeniable:

One of the greatest tragedies of Sri Lanka’s conflict was the genocide of Tamil childhood itself.

And until that truth is openly acknowledged, justice remains incomplete.

Shenali D Waduge

Shenali D Waduge

The public has every right to ask difficult questions about the Easter Sunday attacks and demand answers. Most importantly the victims, their families deserve truth, accountability & justice. In this framework media has an important role to play. Journalists must highlight the failures, expose inconsistencies, question institutions and examine those in positions of authority during the attacks. These are all facets of a functioning democracy. But there are some ethical lines that cannot be crossed.

The media is not the Police

The media is not the CID or the TID

The media is not the Attorney General’s Dept

The media is most certainly not the Judiciary, the Judge or the Jury.

Yet, increasingly sections of Sri Lanka’s media in particular the social media are moving beyond reporting into something far more dangerous – narrative adjudication.

Following Sri Lanka’s Easter attacks, multiple investigations, commissions, intelligence reviews, parliamentary committees, debates, arrests indictments & public debates have been taking place. Successive governments began opening separate investigations too. As such conflicting theories, different narratives competed for dominance. Facts were often pushed aside, while sensationalism replaced restraint.

Considering the legal complexities, it is unfortunate that even members of the State legal apparatus are playing politics in the manner of their submissions to Magistrates whereby they too are seen advancing narratives that influence the public without justifications.

Moreover, it is equally troublesome to see how certain members of numerous social media channels have in their hands key data pertaining to cases wherein no sooner they are taken up in courts they issue commentaries as hot news”.

How have they secured insider information”?

The issue becomes even more serious when examining how sections of the media are treating Maj. Gen. Suresh Sallay.

Maj. Gen. Suresh Sallay was reportedly arrested without a warrant. Questions have also been raised regarding denial of immediate access to legal counsel, concerns relating to his treatment while in custody, and the broader implications for due process and fundamental rights. Yet, how many media institutions treated these issues with the same urgency and outrage repeatedly displayed when amplifying allegations against him?

How many media channels seriously questioned whether allegations alone are sufficient to publicly portray an individual as the mastermind” of the Easter Sunday attacks before evidence has been tested in court?

How many questioned the evidentiary basis of claims made to foreign media platforms, including whether those making allegations could even establish key factual assertions regarding meetings, timelines, locations, or operational links?

How many questioned how an individual could be publicly framed as a central conspirator in matters relating to periods during which he was allegedly outside the country or not serving in operational command, intelligence oversight, or military decision-making capacities connected to the attacks?

Instead, portions of the media have allocated extensive airtime and emotionally charged programming towards constructing psychological certainty in the minds of the public — repeatedly presenting implication, suspicion, and narrative framing in ways that encourage audiences to emotionally conclude guilt long before any court of law has established it through tested evidence.

This is not responsible journalism.

This is the danger of narrative conditioning replacing due process.

Unknowingly the public are the subject of experimentation.

They are repeatedly fed speculations that turn to assumptions.

Before legal standards are applied, the storyline sold to the public becomes perceived as ‘evidence’.

This is where journalism has transformed into trial.

The process is not only dangerous it is political & psychological.

One of the most recognized psychological phenomena applicable here is the Illusory Truth Effect — the tendency for people to gradually believe a claim simply because they hear it repeatedly.

This becomes accepted as truth inspite of evidence disputing such.

When national tragedies occur the effect is devastating.

The public is repeatedly exposed to:

• the same names,
• the same theories,
• the same imagery,
• the same emotional framing,
• and the same narrative emphasis.

Over time, repetition itself begins creating psychological certainty.

Not surprisingly, the same persons are masters at spreading these narratives.

Framing Effect is another concept used widely by media – by manipulating the information presented to influence audience to interpret what media wants audience to accept.  Media does this by playing on the emotions of people and their personal hate or envy.

For example – describing an individual as a suspect” mastermind” creates very different psychological responses especially when media links it to a political party / politicians people are made to hate. This perception is built long before a court has reached final conclusions.

Another feature that media manipulates is the Confirmation Bias that human mind is vulnerable to – tendency to favor information that reinforces existing beliefs while unconsciously filtering out contradictory information. Audiences are repeatedly exposed to one dominant narrative framework, alternative interpretations or evidentiary complexities are given less or no space. The manner the media presenter address individuals is another giveaway. Emotion alters judgement.

https://www.facebook.com/reel/1633796004567914

Psychological studies on Priming show that emotionally charged exposure affects later interpretation and decision-making.

Easter Sunday has had people emotionally charged with narratives that borders on hate & emotion not logic and evidence.

This is why democratic societies created courts of law.

Courts exist because human beings are emotional.
Courts exist because repetition is persuasive.
Courts exist because public opinion is vulnerable to psychological influence.

If media were the Courts – many innocent people would have received death sentence.

A criminal court requires evidence tested under law.
It requires admissible material, cross-examination, procedural safeguards, and proof beyond reasonable doubt.

Media operates differently.

They function through speed, emotional engagement, narrative coherence, audience retention, repetition, public reaction and hyped sensationalism.

That does not automatically make journalism irresponsible or ethical.

But it becomes dangerous when unresolved allegations are amplified so persistently that public familiarity gradually replaces evidentiary caution.

Repetition is not evidence.

Public exposure repeatedly to a theory media and other parties wish to promote does not transform it into judicial fact.

Emotional conviction is not legal conviction.

Sri Lanka’s media and vested parties are using Easter Sunday terror attacks to generate public demand for a singular villain, a hidden mastermind, or a simple explanation capable of emotionally resolving collective trauma erasing all the factual evidence in place.

When media compress investigation complexities into singular emotionally dominant narratives before legal finality exists, they risk distorting public understanding itself.

The danger is not merely reputational harm to individuals. The deeper danger is institutional.

If extremist networks continue to exist, national attention cannot remain fixated solely on constructing politically convenient narratives around individuals while ignoring the broader security realities that may still pose danger.

When media begin constructing public guilt independently of judicial process, the line between journalism and adjudication begins to erode.

This weakens public trust not only in the courts, but in the concept of due process itself. We can see this happening.

Sri Lanka does not need less journalism.
Sri Lanka needs more responsible journalism.

Journalism must investigate fearlessly — but it must also respect the distinction between raising questions and delivering verdicts.

A terrorist threat that was ignored resulted in catastrophic loss of life. If extremist networks or operational structures continue to exist, national attention cannot remain fixated solely on constructing politically convenient narratives around individuals while ignoring the broader security realities that may still pose danger.

The Easter Sunday tragedy should not become a permanent theatre of speculative conviction based on biases of media owners or funding parties, where repetition substitutes for proof and emotional saturation substitutes for judicial determination.

Courts exist for a reason.

Because in any democratic society, guilt cannot be established through volume, repeated airtime, emotional persuasion, narrative dominance or building hatred for individuals.

Sri Lanka’s media has a vital role in protecting democracy.
But democracy is not protected when journalism begins functioning as prosecutor, judge, and jury simultaneously.

Justice must ultimately rest on evidence tested under law — not on whichever narrative is repeated the loudest.

If media must act responsibly – the people watching/listening to media must act equally responsibly as well.

Shenali D Waduge

by, Professor Nishan C Wijesinha of the German School of Medicine

Kachchatheevu Islands are a 285-acre island located in the Palk Strait; which was recognized as Sri Lankan territory under the 1974 and 1976 maritime boundary agreements signed between India and Sri Lanka; in 1974 and 1976.

According to political  scholars this was seen as a deliberate political move to unrest Tamil Nadu political powers: in fear of itself demanding independence.

This resulted in the curbing of the Tamil Nadu fisherman’s longest legitimate fisherman’s fundamental territorial rights; with the Kachchatheevu islands two agreements; signed between the then Prime Ministers Mrs. Indira Gandhi of India and Sri Lankan Prime Minister Mrs. Sirimavo Bandaranaike; in 1974 and 1976.

This system change unfortunately is causing humiliation to the Tamil Nadu government as the Sri Lanka Navy’s operations are made to forcibly take into their custody these Tamil Nadu fisherman who enter into the territorial waters within the Kachchatheevu Islands.

I must also point out here that the long lasted Jaffna Peninsula and it’s Kingdom before it’s Dissolution by the Portuguese in 1619; was an exceptionally authentic Tamil Empowerment of South India.

Therefore I strongly point out to the facts straight and directly, “that what is historically evidential must not be made to be abrogated by the manipulation of political parties for their self recognition and governance”.

SRI LANKA FOOTPRINT

This short film is AI-generated for educational and memorial purposes. It was created with deep respect for the soldiers, civilians, and communities of Sri Lanka who suffered through the long civil conflict. This is not political content. It is a digital remembrance — meant to educate, honor, and never forget. 

මෙම කෙටි චිත්‍රපටය අධ්‍යාපනික හා අනුස්මරණ අරමුණු සඳහා AI- මගින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව සහ සිවිල් ගැටුම්වලින් පීඩාවට පත් වූ සියලු දෙනා කෙරෙහි ගැඹුරු ගෞරවයක් ඇතිවය. මෙය දේශපාලන අන්තර්ගතයක් නොවේ. එය ඩිජිටල් අනුස්මරණයකි — දැනුවත් කිරීමට, ගෞරව කිරීමට, සහ කිසිදා අමතක නොකිරීමට අදහස් කෙරේ. 🔥 

The Year: 1818. Sri Lanka’s first islandwide rebellion ignites. Kandyan chiefs, Sinhalese farmers, Buddhist monks, and villagers rise up against British rule. This is not just a battle of weapons — but of identity, land, and freedom. ⚔️ 

British troops march into Uva-Wellassa. 🏞️ Villages are burned. 🛖 Harvests are seized. ☠️ Thousands perish. But still, the spirit of rebellion burns. 👑 Keppetipola Disawe — a Kandyan Sinhalese noble turned rebel leader. 🧠 Monks of resistance — preaching freedom in the temples. 🌾 Peasants turned patriots — defending their soil with bows, blades, and bravery. 📽️ 

This is the story of the 1818 Uva-Wellassa Rebellion. Told through AI-powered cinematic recreation, deep historical memory, and respectful visual storytelling. Not fiction. Not propaganda. Just Sri Lanka’s past — preserved in motion. 🕯️ 

Who were the heroes history forgot? 🏹 Kandyan Sinhalese warriors ambushing redcoat patrols 🧒 Villagers sheltering rebels at night 🧘 Buddhist Monks inspiring hope through sacred verse 🔥 A nation refusing to kneel — even as it burned They fought not for empire… But for freedom of the people of Sri Lanka. 

For identity. For Sri Lanka. 🇱🇰 📌

 Disclaimer: This short film is AI-generated for educational and memorial purposes. It was created with deep respect for the soldiers, civilians, and communities of Sri Lanka who suffered through the long civil conflict. This is not political content. It is a digital remembrance — meant to educate, honor, and never forget. 

මෙම කෙටි චිත්‍රපටය අධ්‍යාපනික හා අනුස්මරණ අරමුණු සඳහා AI- මගින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව සහ සිවිල් ගැටුම්වලින් පීඩාවට පත් වූ සියලු දෙනා කෙරෙහි ගැඹුරු ගෞරවයක් ඇතිවය. මෙය දේශපාලන අන්තර්ගතයක් නොවේ. එය ඩිජිටල් අනුස්මරණයකි — දැනුවත් කිරීමට, ගෞරව කිරීමට, සහ කිසිදා අමතක නොකිරීමට අදහස් කෙරේ. 🔔

Subscribe for more AI-powered Sri Lankan historical tributes 📩 Share if you believe the rebellion of 1818 must never be forgotten

Producer

Acknowledgment

Sri Lanka Footprint

Source : AI Overview

Reason for the Urgent Visit

The emergency intervention comes directly after the entire Executive Committee and President of SLC resigned on April 29, 2026. Following the mass resignation, the Sri Lankan Ministry of Sports established a Transitional Interim Committee. The visiting ICC officials are tasked with: [1, 2, 3]

• Assessing Fairness: Evaluating if the new Transitional Interim Committee was appointed properly and fairly.
• Reviewing constitutional changes: Checking proposals from the Ministry of Sports regarding vital amendments to the SLC constitution.
• Setting election timelines: Establishing a strict time frame for fresh, democratic SLC elections if the interim guidelines meet ICC standards. [1]

The ICC has yet to issue an official public statement, and formal recognition of the new governance structure hinges entirely on the report submitted by this visiting delegation. [1]

Decision Review System (DRS)

The new Cricket Reforms Committee must raise the issue of the Intellectual Property Rights of Sri Lanka with respect to the unauthorized use of the Player – Referral system invented by Sri Lankan lawyer Senaka Weeraratna (1997) and nine years later (2006) rebranded by ICC as DRS (Decision Review System). The Foundational concept of DRS has roots in Sri Lanka. ICC must acknowledge this undisputed fact and pay due compensation to the author of DRS for use of his brainchild without a license, in the true Spirit of Cricket.

Recommended Strategic Actions for the Cricket Reforms Committee

To effectively elevate this dispute beyond a deadlocked intellectual property claim, the newly formed committee could pursue the following avenues:

1. Demand a Formal Commission of Inquiry: Use Sri Lanka Cricket (SLC) voting leverage at ICC Annual General Meetings to demand an independent commission to investigate the true authorship and timeline of the player-referral system.
2. Escalate to the Court of Arbitration for Sport (CAS): Push for a mutual agreement with the ICC to bypass corporate technical defenses and submit the compensation and naming rights dispute to the Court of Arbitration for Sport in Lausanne, Switzerland.
3. Seek State-Level Diplomatic Intervention: Partner with the Sri Lankan Ministry of Sports to elevate the issue as a matter of national heritage protection, lodging formal representations with global bodies like the World Intellectual Property Organization (WIPO).
4. Establish Local Recognition First: Lead by example within the country’s borders. The committee can mandate that Sri Lanka Cricket erect a permanent plaque at its headquarters honoring Weeraratna to establish formal institutional backing. [1, 2, 3, 4]

https://share.google/aimode/zZePUMcGHWCme6pPP

https://share.google/aimode/0FoCsMu47aiFOidwg

Source : AI Overview

Courtesy The Peoples Gazette

Sri Lanka has recorded 27,754 dengue cases and 14 deaths so far this year, with infections reported from all 25 districts, health officials said on Wednesday.

ri Lanka has recorded 27,754 dengue cases and 14 deaths so far this year, with infections reported from all 25 districts, health officials said on Wednesday.

The National Dengue Control Unit said the number of confirmed cases has increased compared with 2025.

According to the officials, the highest number of infections has been reported from the Western Province, while Matara, Galle, Ratnapura, Kalutara and Kandy have also recorded significant case numbers during the first four months of 2026.

Community Medical Specialist Priscilla Samaraweera of the National Dengue Control Unit said at a media briefing held at the health ministry that the start of monsoon rains could further increase transmission.

Officials said that breeding has increased more in schools, workplaces, religious institutions, government and private institutions than in households.

While improper waste disposal was identified as a key factor contributing to the spread of dengue, emphasising the need for strict public cooperation in prevention.

The public has also been advised to seek medical attention without delay if fever is accompanied by at least two symptoms such as muscle pain, headache, vomiting, and nausea or skin rashes.

Courtesy The Daily Mirror

Colombo, May 13 (Daily Mirror) – Over 10,000 patients are currently on waiting lists for heart surgeries in government hospitals, while the soaring cost of private sector treatment has made lifesaving procedures unaffordable for many Sri Lankans, according to the Medical and Civil Rights Doctors’ Trade Union Alliance.

Alliance Chairman Dr. Chamal Sanjeewa said the basic cost of bypass surgeries and stent procedures at private hospitals has now exceeded Rs. 1.5 million, with the total expense increasing further depending on the duration of hospitalisation and intensive care treatment.

He said nearly 10,000 patients are awaiting heart surgeries and related diagnostic tests at major state hospitals including the National Hospital of Sri Lanka, Teaching Hospital Kandy, Teaching Hospital Anuradhapura, Teaching Hospital Jaffna, Teaching Hospital Batticaloa and the Teaching Hospital Karapitiya.

Dr. Sanjeewa alleged that some patients have been forced to wait up to 29 months for surgeries, leaving many in distress and uncertainty.

He further claimed that although the President’s Fund had announced financial assistance for heart surgeries, there has been little evidence of such support being implemented in practice.

He also said that the absence of an effective national health insurance system has placed an additional burden on the public, especially those seeking treatment in the private healthcare sector.

Dr. Sanjeewa said shortages of essential surgical equipment in certain government hospitals and the need for patients to obtain some laboratory tests from private institutions have further worsened the difficulties faced by low-income patients seeking cardiac treatment.

Shenali D Waduge

Before the LTTE turned its guns on the Sri Lankan State, it turned them on Tamils.

Yet, even 17 years after LTTE defeat there are attempts to continue to portray LTTE as the sole representative of the Tamil people”. This is deliberately suppressing an ugly truth: the LTTE’s first victims were Tamils themselves. Any Tamil who openly opposed, questioned or challenged the LTTE risked intimidation, isolation or elimination. Over time, fear replaced free expression. It became a case of either openly supporting LTTE or silently pretending to support them in order to survive. An entity seeking a separate state: self-determination for Tamils gave no democracy to Tamils. It was dictatorship and obedience based on fear.

LTTE began the systematic elimination of Tamil politicians, Tamil policemen, Tamil intellectuals, rival leaders of Tamil movements, ordinary Tamil civilians who refused to submit to its ideology. These killings were carried out even abroad. LTTE’s first killings overseas was not the assassination of Rajiv Gandhi in 1991 but the 19 May 1982 assassination of Uma Maheshwaran in Pondy Bazaar, Madras in broad daylight. Fear replaced dissent. Assassinations replaced debate. Armed absolutism replaced democracy for Tamils. These facts have a way of being kept hidden from public discourse.

The 1^st political assassination by the LTTE was that of Jaffna Mayor Alfred Duraiappah. His assassination marked the beginning of a dark transformation within Tamil politics: disagreement would no longer be answered with debate but with bullets.

Thereafter, LTTE guns turned on Tamil policemen on duty in the North. Soon after it became moderate Tamil leaders, rival Tamil militant group leaders, public servants, academics & civilians. The LTTE gradually eliminated every independent Tamil voice that stood outside its control. By the time the war intensified Tamil society’s democratic and intellectual leadership was decapitated. Only those willing to be mouthpieces or pawns of the LTTE remained. Ironically, majority of the LTTE fronts operating overseas were created only after Prabakaran’s demise in May 2009.

The international media speaks volumes on Tamil suffering during the last phase of the conflict, but few speak of how Tamil society itself was internally terrorized for decades by the LTTE.

How many knew that parts of the North were denied electricity or any means of communication because the LTTE wanted to keep the people ignorant from what was happening outside their terrain. Many who saw the Sinhalese for the first time later were to tell how they were made to hate the Sinhalese.

This was how a movement claiming to fight for liberation systematically silenced the very people it claimed to represent.

The LTTE did not unify Tamil society. It monopolized it through fear & united those that had selfish agendas and ulterior motives.

This is why LTTE created TNA in 2001 and why TNA included LTTE was their sole representative” in their election manifestos. Any TNA leader going out of script knew his / her fate.

What kind of self-determination movement for their own people carries out assassination campaigns against fellow Tamil militants? How many are aware that the so-called Mullaivaikkal Commemorations as well as the Mahaveera Naal celebrations are only for LTTE dead and not for the Tamil men & women from EPRLF, PLOTE, TELO, EROS etc. The mothers of these movements are not allowed to openly mourn their children. Why should only LTTE mothers be allowed & not other mothers?

The LTTE understood that to dominate Tamil politics, all competing centres of influence had to be neutralized. There was no room for moderate politicians, Tamil intellectuals. They were all regarded as obstacles to the cause. How many of the Tamil elite can tap their conscience and admit that they too lived in fear.

Thus, seventeen years after LTTE defeat, one uncomfortable question remains unanswered by LTTE supporters worldwide: If the LTTE truly represented the Tamil people, why did LTTE fear Tamil dissent more than anyone else?

The LTTE’s brutality against Tamils extended far beyond assassinations.

Tamils lived under intimidation, forced taxation and extortion. They could not leave the North without some form of proof they would return.

Parents hid their children to prevent forced recruitment. Young boys and girls were taken into militant camps – some never to return.

Yet another ugly fact is kept hidden. These kidnapped children came from low-caste & poor homes. Some were orphans kept in orphanages in the middle of the jungles and administered by those in cloaks. No one has counted how many children were taken to be turned into child soldiers. No one has counted how many Tamil children died in these terror training camps. No one has counted how many Tamil children were shot dead trying to flee & return home. No one has counted how many female child soldiers also functioned as comfort women for men inside bunkers.

All those displaying placards in Geneva and the worlds capitals never ask these questions on behalf of their Tamil children. Why not? Why are Tamil child soldiers omitted from human rights slogans? Weren’t these Tamil children denied their fundamental rights to live as children, to study, to play, to be loved by their parents to dream of becoming somebody one day instead of being confined to the thick jungles and killing for a living. One of the greatest tragedies of the conflict was the destruction of Tamil childhood itself. What could these generations of youth become if they did not hold a gun?

They would have been doctors, teachers, engineers, accountants, artists and scholars. Instead they were kidnapped, handed rifles, a tiger uniform, sent to the jungles, taught to kill & commit suicide biting cyanide capsules.

This was not liberation.
This was the militarization of an entire generation.

The so-called liberation movement transformed Tamil civilian life into a militarized existence – obedience became their survival. The LTTE supporters overseas did not mind so long as this suffering enabled them to obtain asylum and refugee status.

The relief that came in May 2009 understandably was not vocalized. LTTE ground forces was eliminated but the LTTE political force remained. The remnants continue glorifying the movement from foreign shores, happy to come out for anniversary dates in their numbers, make profits selling their LTTE souvenirs, hold events charging entry fees – continuing LTTE campaigns is another lucrative market. As in all cases someone has to foot the bill while others benefit.

The loudest voices demanding separation of Sri Lanka ironically come from individuals and organizations safely living abroad. They were always away from the battlefield. They never sacrificed their children, they never cared that the child soldiers had no education, no right to live as a child – but they sent their children to the best of schools, dressed them in the best of clothes and now get them to do social media reels.

Ordinary Tamil families lost their children. Did the LTTE fronts overseas send a penny to these families who lost their children from the LTTE kitty? Did these LTTE fronts send monthly stipends to the LTTE members injured or maimed for life? Yet they are happy to take flight to Geneva, hold placards, romanticize separatism overseas but they never sacrificed their own sons or daughters except for media lens.

The LTTE fronts overseas are guilty of exporting emotion

Ordinary Tamils paid with blood.

Another truth rarely discussed is how LTTE emerged – within long-standing internal social frustrations inside Tamil society itself. What was originally acts of violence against their own was quickly repackaged into a militant outfit & branded anti-Sinhalese and for a separate state. This served the numerous co-partners to the cause that propped LTTE and its leadership. LTTE however did not reform society, LTTE destroyed its internal balance altogether. One-man authoritarian rule was centred around fear, martyrdom and militarized obedience. The only plus point of this was the manner Prabakaran was able to keep geopolitical hawks out of the North and Eastern terrain for 30 odd years. Considering the manner geopolitics are creeping and taking over Sri Lanka’s national assets and natural resources post 2009 in these areas – if Prabakaran was not around we may not even have a North or East by now.

Where external actors failed to exploit Sri Lanka’s natural resources/assets, they used this phase to exploit Sri Lanka’s ethnic tensions for political & geopolitical interests.

Regional politics in India, emotional mobilization from Tamil Nadu, foreign lobbying structures, and overseas propaganda networks all contributed to sustaining separatist narratives long after ordinary Sri Lankans desperately wanted peace.

External actors treated Sri Lankan Tamils as geopolitical instruments while ordinary Tamil families carried the suffering.

Even today, seventeen years after the defeat of the LTTE, commemorations continue under LTTE flags, LTTE symbols, and imagery glorifying militants.

Yet one must ask:

• Where are the memorials for Tamil victims killed by the LTTE?
• Where are the candles for Tamil policemen murdered by LTTE?
• Where are the tributes to moderate Tamil leaders silenced by assassination?
• Where are the memorials for children forcibly recruited into war?
• Where are the flowers for Tamil civilians shot while trying to flee LTTE?

If these commemorations are truly about civilians, why are the symbols always those of the LTTE?

The answer is uncomfortable but increasingly clear.

For many political actors, the goal is no longer mourning.
It is narrative control.

Seventeen years after the defeat of terrorism, Sri Lanka faces a new battle — not against bombs and bullets, but against the rewriting of history itself.

The defeat of the LTTE in May 2009 was not the defeat of the Tamil people.

It was the end of a movement that had already turned against the Tamil people long before the conflict itself started or ended.

Tamils should never forget that their own politicians travelled the seas to object to the 1957 Social Disabilities Act that enabled Tamil low castes to enter schools and obtain education. It was not the Tamil political leadership that paved way for low caste Tamils to gain education – it was the Sinhalese.

Real reconciliation cannot be built upon selective memory, political mythology, or the glorification of terror.

It must begin with the courage to tell the truth.

And the truth is this:

The LTTE’s first victims were Tamils and when considering the men, women, children kidnapped to become militants – how much have Tamils lost to a conflict created for whom & against whom?

Shenali D Waduge

Tamils killed by Prabakaran & LTTE – Are Tamils mourning or celebrating these deaths?

Shenali D Waduge

Former Member of Parliament Udaya Gammanpila addressed the media after providing a statement to the Terrorism Investigation Division (TID), outlining a series of claims connected to investigative material arising from the Easter Sunday terror investigations. What he revealed cannot be lightly dismissed because Sri Lanka has already paid the price once for ignoring warnings. The Easter Sunday massacre of 21 April 2019 did not occur because there were no warnings. It occurred because warnings — both internal and external — were ignored, delayed, downplayed, politicized, or not acted upon with the urgency required. That is the core issue now confronting the country once again.

https://youtube.com/watch?v=r_nQdmygBx4%3Ffeature%3Doembed%26wmode%3Dopaque

Why is Gammanpila being questioned instead of the claims being investigated?

If the CID can:

• arrest the former intelligence head under the PTA,
• obtain Presidential approval for 90-day detention orders,
• travel overseas to record statements from individuals making allegations to foreign media,

then why are former MP Gammanpila’s warnings being subjected primarily to questioning instead of a parallel national security investigation into the claims he has presented?

Why is the Cardinal & Cyril Gamini silent about these warnings as well?

This is the question the public must ask.

Especially when:

• the Easter Sunday Commission already confirmed intelligence failures,
• repeated pre-2019 warnings existed,
• and Sri Lanka now faces fresh public warnings regarding extremist radicalisation and existing hidden unfinished operational networks.

Warnings existed long before Easter Sunday

Sri Lanka cannot pretend today that concerns regarding extremist religious-radicalisation suddenly emerged a few years before 2019.

Among those who repeatedly raised alarms were:

• Galagoda Aththe Gnanasara Thero

who publicly warned for years about rising extremist ideology and foreign-influenced radicalization – the response was to accuse him of creating tensions between communities.

Critics often dismissed these warnings as attempts to create communal tension, resulting in insufficient attention being paid to extremist elements operating within small radicalized circles rather than entire communities.

• Wijeyadasa Rajapakshe
  who, as Justice Minister in 2016, warned that 32–38 Sri Lankan Muslims together with family members had reportedly travelled to Syria to join ISIS and also raised concerns regarding foreign preachers arriving on tourist visas,
• theState Intelligence Service Sri Lanka
• which repeatedly compiled intelligence reports and circulated warnings prior to Easter Sunday. They were secret units shadowing targeted individuals – these units were disbanded and the officers imprisoned in 2015 with regime change. Another factor that crippled intel of fundamentalists allowing them to roam without monitoring.
• Rohan Gunaratna has recently made public warnings of a likely ISIS attack.

If those warnings had been properly acted upon:

• would Zaharan Hashim have remained operational?
• would two arrest warrants issued after 2017 have failed to result in his arrest?
• would extremist training structures have expanded unchecked?
• would Easter Sunday have happened at all?

These are legitimate national questions.

The unresolved questions surrounding the investigation

Serious concerns now arise from the direction of the present investigation.

If:

• the 24 individuals facing indictments over Easter Sunday have not implicated this newly targeted third suspect”,
• and if earlier TID files relating to Zaharan were not acted upon by the AG’s dept despite the gravity of the intelligence,

then what exactly is driving the current investigative focus?

The public deserves answers grounded in evidence, not political theatre.

What Gammanpila told the media

According to Gammanpila:

1. Timeline of alleged extremist training network

• Operational period allegedly ran from:
  • November 2017 to 2019
• First identified camp:
  • Rambewa, Medawachchiya (November 2017)
• A total of:
  • 17 training camps were allegedly identified through witness statements.

2. Basis of the figures

• The figures cited were allegedly derived from:
  • witness statements,
  • terrorism-related testimonies,
  • and references summarized in the Easter Sunday Presidential Commission material.
• Witnesses reportedly:
  • had no written attendance records,
  • relied on memory-based estimates.
• Thus, the numbers represent approximations, not certified registries.

3. Estimated camp participation figures

• Approximate participant estimates allegedly included:
  • Rambewa / Medawachchiya → 11–14
  • Lewella (Kandy) → around 25
  • Palamune / Kaththanduwa → 11–15
  • Sippikulama (Hambantota) → 25–30
  • Delgahagoda / Hingula → around 30
• These were described as part of a broader 17-camp structure.

4. Total estimated training population

• The aggregated witness-based estimate allegedly ranged between:
  • 339–406 individuals.
• According to the statement: trainees were allegedly required to choose whether they would function as:
  • suicide attackers, or
  • armed operatives/gunmen.
• No confirmed breakdown allegedly exists identifying how many selected each role.
• However, Gammanpila argued that under a worst-case assessment, the entire pool must be treated as potentially suicide-oriented until proven otherwise.

Alleged Dalada Perahera targeting plan

Gammanpila further referred to affidavit-based material allegedly discussing:

targeting of the Dalada Maligawa / Dalada Perahera.

Individuals allegedly referenced in statements included:

• Zaharan
• Hasthun
• Millan
• Mohammad Anwar
• Riskan
• Rilwan

He alleged that statements described a two-stage attack model:

Stage 1

Suicide bomb attacks in crowded public gatherings

Objective:

• mass casualties and injuries

Stage 2

Follow-up attacks using:

• motorcycle bombs,
• van bombs,

targeting:

• injured victims,
• hospitals,
• responders and rescuers.

He stated these materials were submitted to the CID.

These remain allegations and investigative claims, not judicial findings.

Rilwan and the alleged continuation narrative

According to the press conference:

• black robes used in oath-taking videos had allegedly been prepared and recorded prior to the attacks,
• materials were allegedly handed to Rilwan,
• who later reportedly died in the Sainthamaruthu explosion together with 17 others.

Gammanpila further claimed that prior to suicide, a video message allegedly declared:

Even if we die, our struggle will continue.”

This, according to him, is why present warnings cannot simply be ignored as political rhetoric.

The central warning

The former MP’s core warning was direct:

Sri Lanka may still face:

• radicalised extremist remnants,
• ideological sleeper structures,
• and individuals who were trained but never operationally identified.

He argued that:

• no proper rehabilitation framework exists,
• no long-term deradicalisation strategy has been implemented,
• and successive governments failed to confront the ideological dimension seriously.

The dangerous diversion

Instead of confronting these questions directly, there now appears to be a growing tendency across sections of social media and political discourse to:

• discredit,
• ridicule,
• or character-assassinate

those issuing warnings.

The same pattern occurred when Gnanasara Thero raised concerns years earlier (2011).

The issue is not whether one likes or dislikes the messenger.

The issue is whether the warning itself contains facts requiring urgent investigation.

Those dismissing the warnings must explain why allegations of continuing radicalisation and extremist operational remnants should not warrant serious investigation.

Before Easter Sunday, many of the warnings remained confined within intelligence channels, security reports, ministerial discussions, and internal communications.

The general public did not fully know:

• the extent of the extremist threat,
• the intelligence alerts,
• the foreign links,
• the radicalization concerns,
• or the operational failures taking place behind the scenes.

That lack of public awareness has allowed many present-day mastermind narrators” to continuously redirect the national conversation entirely toward political theories while avoiding serious attention to the secret extremist infrastructure itself.

However, the situation today is fundamentally different.

Today:

• warnings have been made publicly,
• names, locations, timelines, and allegations have been openly discussed,
• concerns have been formally submitted to investigative authorities,
• and the public is now fully aware that allegations exist regarding continuing extremist radicalization and unfinished operational structures.
• There are volumes of details in the commission/committee reports.

Therefore, if authorities fail to properly investigate these warnings, and if public figures continue diverting national attention entirely toward politicized narratives while dismissing or trivializing operational extremist concerns, they cannot later claim ignorance in the event of another tragedy.

This is the critical distinction.

Before Easter Sunday:

the public did not know the full extent of the warnings.

After these public statements:

• no one can now say they were unaware that warnings existed.

That is why those who continuously push only a political mastermind” narrative while refusing to equally confront the extremist network allegations being publicly raised today must understand the responsibility attached to their conduct.

If future violence were to occur after such public warnings:

• the question would inevitably arise whether national attention was once again diverted away from investigating potential operational threats and their secret cells.

This is not an argument against investigating any political dimension.

It is an argument against ignoring, minimizing, or politically overshadowing warnings relating to extremist operational structures and radicalization risks that are now already in the public domain.

Sri Lanka ignored warnings once and paid a price with lives.

The country cannot afford to normalize selective blindness a second time.

A question Cardinal Malcolm Ranjith and Fr. Cyril Gamini cannot avoid

Cardinal Malcolm Ranjith and Cyril Gamini Fernando have consistently pursued the question of a political mastermind” while downplaying the existing Islamic extremism. They congratulated Asad Maulana’s C4 documentary and even forgave all of the suicide bombers.

But if:

• extremist operational networks,
• religious-based ideological radicalisation,
• foreign linkages,
• and unfinished terror structures

continue to exist as alleged, then national attention cannot remain confined solely to political narratives while ignoring the operational extremist nexus itself. Every attack cannot be passed off to a politically-linked mastermind” and then expect investigative agencies to fit or adjust evidence to match that narrative, without first presenting credible material to justify and commence such an investigation.

If another attack were ever to occur after such public warnings were openly made, those who consistently redirected national attention away from investigating secretly operating extremist cells would inevitably face serious public scrutiny when critical warning signs are once again minimized.

Sri Lanka ignored warnings once and paid with innocent lives.

The country cannot afford another failure where ideology, extremism, and radicalization warnings are overshadowed by selective political narratives.

Shenali D Waduge

Senaka Weeraratna

If Norway is truly interested in serving the people of Sri Lanka rather than clandestinely  

helping sectarian interests leading to fragmentation and balkanization of the country on a platform of ‘ Divide and Rule’ , as was done in the past, it must shift its role from that of a ‘peace mediator’ toward pursuing colonial reparations from fellow European nations. In other words, it must begin to address the long – term historical grievances of the people of Sri Lanka that suffered heavily during the colonial era i.e., the darkest chapter in Ceylon’s history ( 1505 – 1948). 

Norway must take unequivocal steps to obtain reparations from the three colonial western countries namely Portugal, Netherlands and Britain for the crimes against humanity they inflicted particularly on the Buddhist Sinhalese during a period of 443 years (1505 – 1948) of colonial rule.  Systemic Repression of Buddhism was the common distinguishing feature of Western colonial rule. All colonial powers were unreservedly united on this score.

Norway must unhesitatingly obtain for Sri Lanka from Portugal, Netherlands, and Britain the following requested items and actions: 

• Formal Apology and Recognition: A public apology and formal recognition from the governments of Portugal, the Netherlands, and Britain for the destruction of “man-made as well as natural foundations of life” in Ceylon between 1505 and 1948.
• Repatriation of Cultural Artifacts: The return of sacred objects, artifacts, and cultural treasures looted or removed from Sri Lanka during the colonial period.

        * Restitution for Religious Destruction: Specific restitution or compensation for the systematic destruction of hundreds of Buddhist temples, and Buddhist educational institutions (pirivenas) between 1505 and 1658 by the Portuguese

   * Economic Compensation: Financial compensation for the long-term economic consequences of colonialism, which included the exploitation of land, resources, and the imposition of punitive taxes especially on the Buddhist Sinhalese.

·      * Restoration of Land and Rights: Action to reverse or compensate for the displacement and marginalization of local populations mainly Kandyan Sinhalese peasantry caused by colonial land policies, particularly in the Kandyan regions. [1, 2, 3, 5, 7]

·     *  Reparations Committee – Help establish a Reparations Committee to function as the pivot of this endeavour to pursue compensation from Western nations.

·   * A Proportion of Museum Revenue: Requests that colonial powers provide a portion of the revenue earned from exhibiting looted Sri Lankan ( Sinhalese made ) artifacts in European museums. .

·  It is worthy of note that the Campaigns for Reparations and Apology in former Western colonies in Black Africa, Caribbean and even India (in Asia) are led by lawyers drawn from law schools and the legal profession in the respective countries.  Their protest literature and law school conversations reflect a fighting spirit to confront the ‘ bad guys’ from foreign countries who invaded and destroyed the foundation of their civilizations and religions. They are fighting for Restitutio in integrum (often rendered as restitutio ad integrum) which is a Latin legal phrase meaning “restoration to original condition”.  It is an admirable fight for Justice.

·  In Sri Lanka we are taught Human Rights ad nauseam without any reference to the suffering of our people during the colonial era (1505 – 1948) and our collective right to restitutio ad integrum. A failing of leadership in the past in legal educational institutions on this score since the grant of independence in 1948 is not a viable excuse for not starting the demand for compensation afresh today. 

·  “Where there is no vision, the people perish”.  It emphasizes that having a clear, purposeful direction is essential for progress in educational institutions. 

·  “To him that will, ways are not wanting,”

·  Senaka Weeraratna

Dr Sarath Obeysekera

The rise and fall of Colombian drug lord Pablo Escobar remains one of the darkest chapters in modern criminal history. Escobar did not merely run a drug empire — he built a parallel power structure through fear, intimidation, bribery, and murder. Judges were assassinated. Journalists were silenced. Police chiefs were targeted. Politicians lived under constant threat. Even ordinary citizens became collateral damage in a system where criminal power attempted to overpower the State itself.

Colombia during that era became a frightening example of what happens when organized crime infiltrates institutions and when fear prevents society from speaking openlySri Lanka is obviously not Colombia of the 1980s. Yet recent incidents involving mysterious killings, underworld violence, suspicious deaths, intimidation, political patronage networks, and attacks on media personnel have raised disturbing questions among the public.

People increasingly ask:

• Why are certain investigations delayed?
• Why do some criminal figures appear untouchable?
• Why do witnesses fear speaking?
• Why do journalists and social activists sometimes operate under pressure?
• Why do suspicious deaths quickly disappear from public discussion?

Whether these incidents are connected or isolated is for law enforcement and the judiciary to determine. However, the growing public perception of fear and impunity itself is dangerous for democracy.

The lesson from Escobar’s Colombia is not merely about narcotics. It is about how criminal influence grows when:

• institutions weaken,
• political patronage protects wrongdoing,
• fear silences honest officers,
• and society gradually normalizes violence.

One of the most frightening aspects of the Escobar era was that many ordinary citizens initially tolerated him because he funded housing projects, football fields, and welfare activities. Criminal power often attempts to buy legitimacy through philanthropy while simultaneously destroying the rule of law behind the scenes.

Sri Lanka must be careful not to drift into any culture where:

• criminals become celebrities,
• political connections override justice,
• or violence becomes an accepted tool of influence.

The country has already suffered decades of conflict, terrorism, political unrest, and economic hardship. The people deserve a society governed by transparent laws and accountable institutions — not fear.

The responsibility now lies with:

• the Police,
• the Judiciary,
• independent media,
• civil society,
• and political leadership

to ensure that no parallel culture of intimidation takes root.

History shows that once organized criminal influence penetrates deeply into governance and public life, reversing the damage becomes extremely difficult.

Sri Lanka must learn from the mistakes of other nations before it is too late.

Regards

Dr Sarath Obeysekera

e-Con e-News (ee)

The USA-owned platform, WordPress, has ‘reinstated’ e-Con e-News (ee) after an almost 2-day suspension. No reasons have been given. ee is seeking alternate platforms, so as not to be subject to the whimsy of some decadent hand.  Our latest blog was about who exactly rules the USA, as it seeks to further dominate Sri Lanka. Check it out. It’s intriguing. Perhaps the US wishes to tell ee it already owns Sri Lanka. We are fully aware that the USA seeks to control the internet, as much the waterways that surround us, treating this ‘highway’ much like the English claimed the ‘Kandy Road’ – to push its import-export swindle between plantation and port. ee has sought to use this ‘new’ road, to do something different. We have used the medium as a carriageway to promote a real economy, a modern industrial (machine-making-machine) society. We have sought to promote a real literacy, an industrial knowhow,  not the type of innumerate literacy that receives awards for who can disparage a people or a nation best – a people and a nation who have been withstanding, and seek to recover from, a siege of over 500 years. We have sought to enable a national conversation about industrialization, fully aware that a merchant and money-lender and multinational corporation dominated media seeks to prevent such a dialogue and only wish to maintain, at all cost, the colonial status-quo, which is now perpetuated by India, the USA, the EU and its local ‘chamber’ orchestras and think tanks, etc…’ 

Please keep supporting us, especially with your thoughts and comments

ee

– https://eesrilanka.wordpress.com/2026/05/09/the-usa-wants-to-rule-sri-lanka-yet-who-rules-the-usa/